Adhyaya 24

Verse 1

इति ब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे ललितोपाख्याने करङ्कादिपञ्चसेनापतिवधो नाम त्रयोविंशो ऽध्यायः हतेषु तेषु रोषान्धो निश्वसञ्छून्यकेश्वरः / कुजलाशमिति प्रोचे युयुत्साव्याकुलाशयः

Así, en el Mahāpurāṇa Brahmāṇḍa, en la sección posterior, en el relato de Lalitā, el capítulo vigésimo tercero se titula “La muerte de los cinco generales, comenzando por Karaṅka”. Muertos ellos, Śūnyakeśvara, cegado por la ira, exhalando con furia, pronunció: “Kujalāśa”, con el corazón turbado por ansias de combate.

Verse 2

भद्र सेनापते ऽस्माकमभद्रं समुपागतम् / करङ्काद्यश्चमूनाथाः कन्दलद्भुजविक्रमाः

¡Oh Bhadra, nuestro general! La desgracia ha caído sobre nosotros. Los jefes de tropa como Karaṅka, de proezas que brotan de sus brazos poderosos, han sido alcanzados por el infortunio.

Verse 3

सर्पिणीमायया सर्वगीर्वाणमदभञ्जनाः / पापीयस्या तया गूढमायया विनिपातिताः

Por la māyā llamada Sarpiṇī, aun aquellos que quebrantaban el orgullo de todos los devas fueron engañados; por esa māyā oculta de la más perversa, fueron derribados a la ruina.

Verse 4

बलाहकप्रभृतयः सप्त ये सैनिकाधिपाः / तानुदग्रभुजासत्त्वान्प्राहिणु प्रधनं प्रति

Los siete jefes militares, encabezados por Balāhaka: envía a esos seres de brazos poderosos hacia el campo de batalla.

Verse 5

त्रिशतं चाक्षौहिणीनां प्रस्थापय सहैव तैः / ते मर्दयित्वा ललितासैन्यं मायापरायणाः

Despacha también trescientas akṣauhiṇīs junto con ellos. Ellos, entregados a la māyā, aplastarán el ejército de Lalitā.

Verse 6

अये विजयमाहार्य संप्राप्स्यन्ति ममान्तिकम् / कीकसगर्भसंजातास्ते प्रचण्डपराक्रमाः

¡Oh Vijayamāhārya! Ellos llegarán hasta mi presencia; nacidos del vientre de Kīkasa, poseen un ímpetu feroz y una valentía terrible.

Verse 7

बलाहकमुखाः सप्त भ्रातरो जयिनः सदा / तेषामवश्यं विजयो भविष्यति रणाङ्गणे

Siete hermanos de rostro como nube, siempre vencedores; en el campo de batalla, su victoria será sin duda alguna.

Verse 8

इति भण्डासुरेणोक्तः कुटिलाक्षः समाह्वयत् / बलाहकमुखान्सप्त सेनानाथान्मदोत्कटान्

Dicho esto por Bhaṇḍāsura, Kuṭilākṣa convocó a los siete Balāhakamukha, jefes de ejército altivos y ebrios de ardor guerrero.

Verse 9

बलाहकः प्रथमतस्तस्मा त्सूचीमुखो ऽपरः / अन्यः फालमुखश्चैव विकर्णो विकटाननः

El primero fue Balāhaka; después Sūcīmukha; otro, Phālamukha; y también Vikarṇa y Vikaṭānana.

Verse 10

करालायुः करटकः सप्तैते वीर्यशालिनः / भण्डासुरं नमस्कृत्य युद्धकौतूहलोल्वणाः

Karālāyu y Karaṭaka: estos siete eran poderosos; tras inclinarse ante Bhaṇḍāsura, ardían con el fervor y la expectación de la batalla.

Verse 11

कीकसासूनवः सर्वे भ्रातरो ऽन्योन्यमावृताः / अन्योन्यसुसहायाश्च निर्जगमुर्नगरान्तरात्

Todos los hijos de Kīkasa, hermanos entre sí, se cubrieron unos a otros; y, ayudándose mutuamente, salieron del interior de la ciudad.

Verse 12

त्रिशाताक्षौहिणीसेनासेनान्यो ऽन्वगमंस्तदा / उल्लिखन्ति केतुजालैरंबरे घनमण्डलम्

Entonces el caudillo militar avanzó siguiendo con un ejército de trescientas akṣauhiṇīs; y las redes de estandartes rasgaban en el cielo el círculo de nubes.

Verse 13

घोरसंग्रामिणीपादा घातैर्मर्दितभूतला / पिबन्ति धूलिकाजालैरशेषानपि सागरान्

Los pies del ejército, terrible en la batalla, machacaban la tierra con sus golpes; y las redes de polvo parecían beberse incluso todos los océanos.

Verse 14

भेरीनिः साणतंपोट्टपणवानकनिस्वनैः / नभोगुणमयं विश्वमादधानाः पदेपदे

Con el estruendo de bherīs, sāṇas, taṃpoṭṭas, paṇavas y ānakas, iban colmando el universo de resonancia celeste a cada paso.

Verse 15

त्रिशताक्षौहिणीसेनां तां गृहीत्वा मदेद्धताः / प्रवेष्टुमिव विश्वस्मिन्कैकसेयाः प्रतस्थिरे

Tomando consigo aquel ejército de trescientas akṣauhiṇīs, ebrios de orgullo, los Kaikaseya partieron como si fueran a penetrar en el mundo entero.

Verse 16

धृतरोषारुणाः सूर्यमण्डलो द्दीप्तकङ्कटाः / उद्दीप्तशस्त्रभरणाश्चेलुर्द्दीप्तोर्ध्वकेशिनः

Llevaban la ira, rojos como el disco del Sol; con brazaletes fulgurantes, cargados de armas encendidas, avanzaban con los cabellos erizados y resplandecientes.

Verse 17

सप्त लोकान्प्रमथितुं प्रोषिताः पूर्वमुद्धताः / भण्डासुरेण महता जगद्विजयकारिणा

Para aplastar los siete mundos, aquellos soberbios fueron enviados de antemano por el gran Bhaṇḍāsura, conquistador del universo entero.

Verse 18

सप्तलोकविमर्देन तेन दृष्ट्वा महाबलाः / प्रोषिता ललितासैन्यं जेतुकामेन दुर्धिया

Al ver cómo él devastaba los siete mundos, aquellos de gran fuerza, con mente perversa y ansia de victoria, fueron enviados a someter al ejército de Lalitā.

Verse 19

ते पतन्तो रणतलमुच्चलच्छत्रपाणयः / शक्तिसेनामभिमुखं सक्रोधमभिदुद्रुवुः

Cayeron sobre el campo de batalla, blandiendo en alto los parasoles en sus manos, y con ira se precipitaron de frente contra Śaktisenā.

Verse 20

मुहुः किलकिलाराबैर्घोषयन्तो दिशो दश / देव्यास्तु सैनिकं यत्र तत्र ते जगमुरुद्धताः

Una y otra vez, con gritos de “kilakilā”, hicieron resonar las diez direcciones; y dondequiera que estuvieran las tropas de la Diosa, allí acudían aquellos arrogantes.

Verse 21

सैन्यं च ललितादेव्याः सन्नद्धं शास्त्रभीषणम् / अभ्यमित्रीणमभवद्बद्धभ्रुकुटिनिष्ठुरम्

Y el ejército de la Diosa Lalitā, bien pertrechado, temible por sus armas sagradas, se alzó frente a los enemigos, con el ceño fruncido y una fiereza implacable.

Verse 22

पाशिन्यो मुसलिन्यश्च चक्रिण्यश्चापरा मुने / मुद्गरिण्यः पट्टिशिन्यः कोदण्डिन्यस्तथापराः

Oh, sabio, había guerreras que empuñaban el pāśa (lazo), el musala (maza), y el cakra; otras llevaban el mudgara, el paṭṭiśa, y otras más el kodaṇḍa, el arco.

Verse 23

अनेकाःशक्तयस्तीव्रा ललितासैन्यसंगताः / पिबन्त्य इव दैत्याब्धिं सान्निपेतुः सहस्रशः

Muchas Śaktis, intensas y poderosas, unidas al ejército de Lalitā, acudieron por millares, como si bebieran el océano de los Daityas.

Verse 24

आयातायात हे दुष्टाः पापिन्यो वनिताधमाः / मायापरिग्रहैर्दूरं मोहयन्त्यो जडाशयान्

«¡Venid, idos, oh malvadas, pecadoras, mujeres viles!» Con los lazos de la māyā, desde lejos extraviaban a los de mente torpe y embotada.

Verse 25

नेष्यामो भवतीरद्य प्रेतनाथनिकेतनम् / श्वसद्भुजगसंकाशैर्बाणैर त्यन्तभीषणैः / इति शक्तीर्भर्त्सयन्तो दानवाश्चक्रुराहवम्

«Hoy os llevaremos a la morada del Señor de los Pretas.» Así, insultando a las Śaktis, los Dānavas entablaron combate, disparando flechas terribilísimas, silbantes como serpientes que resoplan.

Verse 26

काचिच्चिच्छेद दैत्येन्द्रं कण्ठे पट्टिशपातनात् / तद्गलोद्गलितो रक्तपूर ऊर्ध्वमुखो ऽभवत्

Una diosa cortó la garganta de un líder demonio con su hacha; un torrente de sangre brotó hacia arriba desde su cuello.

Verse 27

तत्र लग्ना बहुतरा गृध्रा मण्डलतां गताः / तैरेव प्रेतनाथस्य च्छत्रच्छविरुदञ्चिता

Muchos buitres se reunieron allí formando un círculo, creando la apariencia de una sombrilla para el Señor de la Muerte.

Verse 28

काचिच्छक्तिः मुरारातिं मुक्तशक्त्यायुधं रणे / लूनतच्छक्तिनैकेन बाणेन व्यलुनीत च

Una diosa Shakti abatió al demonio Murarati en la batalla, cortando su arma arrojada y a él con una sola flecha.

Verse 29

एका तु गजमारूढा कस्यचिद्दैत्यदुर्मतेः / उरःस्थले स्वकरिणा वप्राघातमशिक्षयत्

Otra diosa, montada en un elefante, enseñó al pecho de un demonio malvado el golpe aplastante de su paquidermo.

Verse 30

काचित्प्रतिभटारूढं दन्तिनं कुंभसीमनि / खड्गेन सहसा हत्वा गजस्य स्वप्रियं व्यधात्

Una diosa golpeó al elefante de un enemigo en la frente con una espada, otorgando a la bestia una rápida liberación.

Verse 31

करमुक्तेन चक्रेण कस्यचिद्देववैरिणः / धनुर्दण्डं द्विधा कृत्वा स्वभ्रुवोः प्रतिमां तनेत्

Con el cakra lanzado desde la mano, partió en dos el asta del arco de cierto enemigo de los dioses, y lo tensó curvándolo como la figura de sus propias cejas.

Verse 32

शक्तिरन्या शरैः शातैः शातयित्वा विरोधिनः / कृपाणपद्मा रोमाल्यां स्वकीयायां मुदं व्यधात्

Otra Śakti, con flechas afiladas, desmenuzó a los adversarios; y Kripāṇapadmā hizo brotar júbilo en el erizamiento de su propia piel.

Verse 33

काचिन्मुद्गरपातेन चूर्णयित्वा विरोधिनः / रथ्यक्रनितंबस्य स्वस्य तेनातनोन्मुदम्

Otra, con el golpe del mazo, pulverizó a los adversarios; y con ello hizo crecer el gozo en sí misma, de caderas redondas como rueda de carro.

Verse 34

रथकूबरमुग्रेण कस्यचिद्दानवप्रभोः / खड्गेन छिन्दती स्वस्य प्रियमुव्यास्ततान ह

Ante el fiero timón del carro de cierto señor Dānava, lo cercenó con la espada, y así extendió aquello que le era querido.

Verse 35

अभ्यन्तरं शक्तिसेना दैत्यानां प्रविवेश ह / प्रविवेश च दैत्यानां सेना शक्तिबलान्तरम्

El ejército de Śakti penetró en el interior de las huestes de los Daitya; y el ejército de los Daitya, a su vez, se internó en el corazón del poder de Śakti.

Verse 36

नीरक्षीरवदत्यन्ताश्लेषं शक्तिसुरद्विषाम् / संकुलाकारतां प्राप्तो युद्धकाले ऽभवत्तदा

En aquel tiempo de guerra, las potencias de los Devas y de los enemigos de los Devas se entrelazaron por completo, como agua y leche; y en el fragor del combate el campo tomó una forma confusa y enmarañada.

Verse 37

शक्तीनां खड्गपातेन लूनशुण्डारदद्वयाः / दैत्यानां करिणो मत्ता महाक्रोडा इवाभवन्

Por el golpe de espada que abatía las armas śakti, los elefantes enloquecidos de los Daitya, de doble colmillo, quedaron con las puntas de sus trompas cercenadas; y se tornaron como enormes jabalíes furiosos.

Verse 38

एवं प्रवृत्ते समरे वीराणां च भयङ्करे / अशक्ये स्मर्तुमप्यन्तं कातरत्ववतां नृणाम् / भीषणानां भीषणे च शस्त्रव्यापारदुर्गमे

Así, al proseguir la batalla, se volvió terrible aun para los héroes; para los hombres de corazón cobarde era imposible imaginar siquiera su fin: un espanto entre espantos, arduo de atravesar por el incesante juego de las armas.

Verse 39

बलाहको महागृध्रं वज्रतीक्ष्णमुखादिकम् / कालदण्डोपमं जङ्घाकाण्डे चण्डपराक्रमम्

Balāhaka era como un gran buitre, con pico y miembros de filo vajra; y en sus piernas mostraba un ímpetu feroz, semejante al bastón de Kāla, el Tiempo-Destructor.

Verse 40

संहारगुप्तनामानं पूर्वमग्रे समुत्थितम् / धूमवद्धूसराकारं पक्षक्षेपभयङ्करम्

Y otro, llamado Saṃhāragupta, se alzó primero al frente; de figura gris como el humo, y temible por el batir de sus alas.

Verse 41

आरुह्य विविधंयुद्धं कृतवान्युद्धदुर्मदः / पक्षौ वितत्य क्रोशार्धं स स्थितो भीमनिःस्वनैः / अङ्गारकुण्डवच्चञ्चुं विदार्याभक्षयच्चमूम्

Se lanzó a combates de muchas clases, envanecido por la guerra. Extendiendo las alas hasta media krośa, permaneció allí con un bramido terrible. Con el pico como un foso de brasas, desgarró y devoró al ejército.

Verse 42

संहारगुप्तं स महागृध्रः क्रूरविलोचनः / बलाहकमुवाहोच्चैराकृष्टधनुषं रणे

Aquel gran buitre, de mirada cruel, parecía custodio de la destrucción. En el campo de batalla alzó en lo alto a Balāhaka, como un arquero que tensa el arco en la lucha.

Verse 43

बलाहको वपुर्धुन्वन्गृध्रपृष्ठकृतस्थितिः / सपक्षकूटशैलस्थो बलाहक इवाभवत्

Balāhaka sacudía su cuerpo, asentado sobre el lomo del buitre. Con alas como cumbres de montaña, en el monte Kūṭa alado parecía él mismo una nube Balāhaka.

Verse 44

सूचीमुखश्च दैत्येन्द्रः सूचीनिष्ठुरपक्षतिम् / काकवाहनमारुह्य कठिनं समरं व्यधात्

Sūcīmukha, señor de los Daitya, tenía alas ásperas y agudas como agujas. Montado en su vehículo de cuervo, dispuso una batalla dura y encarnizada.

Verse 45

मत्तः पर्वतशृङ्गाभश्चञ्चूदण्डं समुद्वहन् / कालदण्डप्रमाणेन जङ्घाकाण्डेन भीषणः

Enloquecido de soberbia, como una cumbre montañosa, alzaba su bastón de pico. Terrible era su pierna, de la medida del Kāladaṇḍa, la vara del Tiempo de Yama.

Verse 46

पुष्कलावर्तकसमा जंबालसदृशद्यतिः / क्रोशमात्रायतौ पक्षावुभावपि समुद्वहन्

Semejante a un gran torbellino, con vigor como Jambāla; con ambas alas, de una krośa de largo, sobrevolaba como si sostuviera el océano entero.

Verse 47

सूचीमुखाधिष्ठितो ऽसौ करटः कटुवासितः / मर्दयञ्चञ्चुघातेन शक्तीनां मण्डलं महत्

Aquel Karaṭa, asentado en un pico agudo como aguja y de olor acre, con golpes de su pico trituró el gran mandala de las Śakti.

Verse 48

अथो फलमुखः फालं गृहीत्वा निजमायुधम् / कङ्कमारुह्य समरे चकाशे गिरिसन्निभम्

Entonces Phalamukha tomó el phāla, su propia arma; montado en el Kaṅka, en la batalla resplandecía como una montaña.

Verse 49

विकर्णाख्यश्च दैत्येन्द्रश्चमूभर्ता महाबलः / भेरुण्डपतनारूढः प्रचण्डयुद्धमातनोत्

Y Vikarṇa, señor de los Daitya, sostén del ejército y de gran fuerza, montado en Bheruṇḍapatana, desató una guerra feroz.

Verse 50

विकटानननामानं विलसत्पट्टिशायुधम् / उवाह समरे चण्डः कुक्कुटो ऽतिभयङ्करः

Caṇḍa, el gallo sumamente aterrador, llevó al llamado Vikaṭānana, armado con un paṭṭiśa reluciente, al campo de batalla.

Verse 51

गर्जन्कण्ठस्थरोमाणि हर्षयञ्ज्वलदीक्षणः / पश्यन्पुरः शक्तिसैन्यं चचाल चरणायुधः

Rugiendo, erizó los vellos de su garganta y, con la mirada encendida que infunde júbilo, al ver delante el ejército de la Śakti, avanzó, haciendo de sus pies su arma.

Verse 52

करालाक्षश्च भूभर्ता षष्ठो ऽत्यन्तगरिष्ठदः / वज्रनिष्ठुरघोषश्च प्राचलत्प्रेतवाहनः

Y Karālākṣa, señor de la tierra, el sexto, dispensador de un peso extremado, con voz áspera como el rayo (vajra), avanzó montado en un preta.

Verse 53

श्मशानमन्त्रशूरेणतेन संसाधितः पुरा / प्रेतो भूतसमाविष्टस्तमुवाह रणाजिरे

Aquel preta había sido antaño sometido y consumado por el héroe de los mantras del crematorio; poseído por bhūtas, lo llevó en medio del campo de batalla.

Verse 54

अवाङ्मुखो दीर्घबाहुः प्रसारितपदद्वयः / प्रोतो वाहनतां प्राप्तःकरालाक्षमथावहत्

Con el rostro vuelto hacia abajo, de largos brazos y con ambas piernas extendidas, aquel preta alcanzó la condición de montura y entonces llevó a Karālākṣa.

Verse 55

अन्यः करटको नाम दैत्यसेनाशिखामणिः / सर्दयामास शक्तीनां सैन्यं वेतालवाहनः

Otro, llamado Karaṭaka, joya cimera del ejército daitya, montado en un vetāla, arremetió y desbarató las tropas de la Śakti.

Verse 56

योजनायतमूर्तिः सन्वेतालः क्रूरलोचनः / श्मशानभूमौ वेतालो मन्त्रेणानेन साधितः

De figura tan larga como un yojana, aquel Vetāla, de mirada cruel; en el suelo del śmaśāna, el Vetāla fue sometido y logrado mediante este mantra.

Verse 57

मर्दयामास पृतनां शक्तीनां तेन देशितः / तस्य वेतालवर्यस्य वर्तमानोंससीमनि / बहुधायुध्यत तदा शक्तिभिः सह दानवः

Guiado por él, aplastó el ejército de las Śakti; y mientras el excelso Vetāla permanecía en la frontera, entonces el Dānava combatió de muchas maneras junto con las Śakti.

Verse 58

एवमेते खलात्मानः सप्त सप्तार्णवोपमाः / शक्तीनां सैनिकं तत्र व्याकुलीचक्रुरुद्धताः

Así, aquellos de alma perversa, siete en número, semejantes a siete océanos; en su arrogancia, allí sembraron confusión en el ejército de las Śakti.

Verse 59

ते सप्त पूर्वं तपसा सवितारमतोषयन् / तेन दत्तो वरस्तेषां तपस्तुष्टेन भास्वता

Antes, aquellos siete complacieron con su tapas a Savitṛ (el dios Sol); y el resplandeciente Bhāsvat, satisfecho por la austeridad, les otorgó una gracia.

Verse 60

कैकसेया महाभागा भवतां तपसाधुना / परितुष्टो ऽस्मि भद्रं वो भवन्तो वृणतां वरम्

«Oh Kaikaseya, grandes afortunados: por vuestra noble tapas estoy plenamente complacido. Sea el bien para vosotros; escoged el don que deseéis.»

Verse 61

इत्युक्ते दिननाथेन कैकसेयास्तपः कृशाः / प्रार्थयामासुरत्यर्थं दुर्दान्तं वरमीदृशम्

Dicho esto por el Señor del Día, los Kaikaseya, consumidos por la austeridad, suplicaron con vehemencia un don así, un vara difícil de domeñar.

Verse 62

रणेषु सन्निधातव्यमस्माकं नेत्रकुक्षिषु / भवता घोरतेजोभिर्दहता प्रतिरोधिनः

En las batallas, sé Tú quien permanezca en nuestros ojos y en lo hondo de nuestra mirada; con tu terrible fulgor, abrasa a quienes se nos opongan.

Verse 63

त्वया यदा सन्निहितं तपनास्माकमक्षिषु / तदाक्षिविषयः सर्वो निश्चेष्टो भवतात्प्रभो

Oh Señor, cuando Tú, como sol ardiente, estés presente en nuestros ojos, todo cuanto caiga en el ámbito de la vista quedará inmóvil por tu poder.

Verse 64

त्वत्सान्निध्यसमिद्धेन नेत्रेणास्माकमीक्षिताः / स्तब्धशस्त्रा भविष्यन्ति प्रतिरोधकसैनिकाः

Al ser mirados por nuestros ojos, encendidos por tu cercanía, los soldados que se oponen quedarán rígidos, con las armas paralizadas.

Verse 65

ततः स्तब्धेषु शस्त्रेषु वीक्षणादेव नः प्रभो / निश्चेष्टा रिपवो ऽस्माभिर्हन्तव्याः सुकरत्वतः

Entonces, oh Señor, cuando las armas queden rígidas sólo por nuestra mirada, los enemigos, inertes, podrán ser abatidos por nosotros con suma facilidad.

Verse 66

इति पूर्वं वरः प्राप्तः कैकसेयौर्दिवाकरात् / वरदानेन ते तत्र युद्धे चेरुर्मधोद्धताः

Así, en tiempos antiguos, los Kaikaseya obtuvieron un don del Divākara, el dios Sol. Por aquella concesión de gracia, se movieron allí en la batalla, enardecidos y altivos, como embriagados de miel.

Verse 67

अथ सूर्यसमाविष्टनेत्रैस्तेस्तु निरीक्षिताः / शक्तयः स्तब्धशस्त्रौघा विफलोत्सा हतां गताः

Luego, al ser contemplados por aquellos ojos penetrados por el Sol, las lanzas y la muchedumbre de armas quedaron paralizadas; su ímpetu se volvió estéril y cayeron en la derrota.

Verse 68

कीकसातनयैस्तैस्तु सप्तभिः सत्त्वशालिभिः / विष्टंभितास्त्रशस्त्राणां शक्तीनां नोद्यमो ऽभवत्

Mas por aquellos siete hijos de Kīkasāta, ricos en valor, quedaron contenidas las armas y los astra; y así, las lanzas ya no pudieron alzarse para el ataque.

Verse 69

उद्यमे क्रियभाणे ऽपि शस्त्रस्तम्भेन भूयसा / अभिभूताः सनिश्वासं शक्तयो जोषमासत

Aunque intentaron alzarse y obrar, por la poderosa inmovilización de las armas quedaron sometidas las lanzas; con suspiros, permanecieron en silencio.

Verse 70

अथ ते वासरं प्राप्य नानाप्रहरणोद्यताः / व्यमर्दयञ्छक्तिसैन्यं दैत्याः स्वस्वामिदेशिताः

Entonces, al llegar el día, aquellos Daitya, prestos con diversas armas y guiados por la orden de sus señores, aplastaron allí al ejército de Śakti.

Verse 71

शक्तयस्तास्तु सैन्येन निर्व्यापारा निरायुधाः / अक्षुभ्यन्त शरैस्तेषां वज्रकङ्कटभोदिभिः

Aquellas Śakti, inmovilizadas por el ejército y desarmadas, se estremecieron bajo las flechas que, como vajras, perforaban sus corazas.

Verse 72

शक्तयो दैत्यशस्त्रौधैर्विद्धगात्राः सृतामृजः / सुपल्लवा रणे रेजुः कङ्कोललतिका इव

Las Śakti, atravesadas en el cuerpo por la multitud de armas de los Daitya y con la sangre fluyendo, aun así resplandecían en la batalla como enredaderas de kaṅkola, lozanas de brotes.

Verse 73

हाहाकारं वितन्वत्यः प्रपन्ना ललितेश्वरीम् / चुक्रुशुः शक्तयः सर्वास्तैः स्तंभितनिजायुधाः

Propagando el clamor de “¡hā hā!”, se acogieron a Laliteśvarī; y todas las Śakti, con sus propias armas paralizadas por ellos, lanzaron aquel grito.

Verse 74

अथ देव्याज्ञया दण्डनाथा प्रत्यङ्गरक्षिणी / तिरस्करणिका देवी समुत्तस्थौ रणाजिरे

Entonces, por mandato de la Diosa, Daṇḍanāthā, la Guardiana de los miembros internos—la Diosa Tiraskaraṇikā—se alzó en el campo de batalla.

Verse 75

तमोलिप्ताह्वयं नाम विमानं सर्वतोमुखम् / महामाया समारुह्य शक्तीनामभयं व्यधात्

Mahāmāyā subió al vimāna llamado Tamolipta, orientado hacia todas las direcciones, y otorgó a las Śakti el don de la intrepidez (abhaya).

Verse 76

तमालश्यामलाकारा श्यामकञ्चुकधारिणी / श्यामच्छाये तमोलिप्ते श्यामयुक्ततुरङ्गमे

De figura oscura como el árbol tamāla, vestía una coraza negra; en la sombra negra, untada de tiniebla, cabalgaba un corcel engalanado de negrura.

Verse 77

वासन्ती मोहनाभिख्यं धनुरादाय सस्वनम् / सिंहनादं विनद्येषूनवर्षत्सर्पसन्निभान्

Vāsantī, llamada “Mohanā”, tomó el arco sonoro; rugiendo como león, hizo llover flechas semejantes a serpientes.

Verse 78

कृष्णरूपभुजङ्ग भानधोमुसलसंनिभान् / मोहनास्त्रविनिष्ठ्यूतान्बाणान्दैत्या न सेहिरे

Las flechas expulsadas por el Mohanāstra eran como serpientes negras, semejantes a pesadas mazas; los daityas no pudieron soportarlas.

Verse 79

इतस्ततो मर्द्यमाना महामायाशिलीमुखैः / प्रकोपं परमं प्राप्ता बलाहकमुखाः खलाः

Aplastados de aquí y de allá por las flechas de la Gran Māyā, aquellos malvados de rostro de nube alcanzaron una cólera extrema.

Verse 80

अथो तिरस्करण्यंबा दण्डनाथानिदेशतः / अन्धाभिधं महास्त्रं सा मुमोच द्विषतां गणे

Entonces la Madre Tiraskaraṇyā, por orden de Daṇḍanātha, soltó sobre la hueste enemiga el gran arma llamada “Andhā”.

Verse 81

बलाहकाद्यास्ते सप्त दिननाथवरोद्धताः / अन्धास्त्रेण निजं नेत्रं दधिरे च्छादितं यथा

Balāhaka y los otros siete fueron contenidos con fuerza por el Señor del Día, el dios Sol; como si, con el arma de la oscuridad, se hubieran cubierto sus propios ojos.

Verse 82

तिरस्करणिकादेव्या महामोहनधन्वनः / उद्गतेनान्धबाणेन चक्षुस्तेषां व्यधीयत

Por obra de la Diosa Tiraskaraṇikā, arquera del arco Mahāmohana, al alzarse la flecha de ceguera, los ojos de ellos fueron heridos.

Verse 83

अन्धीकृताश्च ते सप्त न तु प्रैक्षन्त किञ्चन / तद्वीक्षणस्य विरहाच्छस्त्रस्तम्भः क्षयं गतः

Los siete quedaron cegados y ya no vieron nada; por la ausencia de visión, el sostén de las armas—la contención guerrera—se desvaneció hasta perecer.

Verse 84

पुनः ससिंहनादं ताः प्रोद्यतायुधपाणयः / चक्रुः समरसन्नाहं दैत्यानां प्रजिघांसया

Luego, con un rugido de león una vez más, con las armas alzadas en sus manos, dispusieron el orden de batalla, deseosas de dar muerte a los Daitya.

Verse 85

तिरस्करणिकां देवीमग्रे कृत्वा महाबलाम् / सदुपायप्रसङ्गेन भृशं तुष्टा रणं व्यधुः

Pusieron al frente a la poderosa Diosa Tiraskaraṇikā; y, al hallar el recurso acertado, llenas de júbilo, se lanzaron al combate.

Verse 86

साधुसाधु महाभागे तिरस्करणिकांबिके / स्थाने कृततिरस्कारा द्विपामेषां दुरात्मनाम्

¡Sādhu, sādhu, oh muy afortunada! ¡Oh Ambikā, la que inflige el oprobio! Con justicia, en el lugar debido, has impuesto el desprecio a estos de alma perversa, que avanzan como elefantes.

Verse 87

त्वं हि दुर्जननेत्राणां तिरस्कारमहौषधी / त्वया बद्धदृशानेन दैत्यचक्रेण भूयते

Tú eres, en verdad, la gran medicina del desprecio para los ojos de los malvados; por la mirada que tú has atado, el círculo de los Daitya queda aún más sometido.

Verse 88

देवकार्यमिदं देवि त्वया सम्यगनुष्टितम् / अस्मादृशामजय्येषु यदेषु व्यसनं कृतम्

Oh Diosa, ésta es obra de los Deva, cumplida por ti con perfección; pues has hecho caer la desgracia sobre aquellos que, como nosotros, eran tenidos por invencibles.

Verse 89

तत्त्वयैव दुराचारानेतान्सप्त महासुरान् / निहतांल्ललिता श्रुत्वा सन्तोषं परमाप्स्यति

Por ti misma han sido abatidos estos siete grandes Asura de conducta perversa; al oírlo, Lalitā alcanzará la más alta satisfacción.

Verse 90

एवं त्वया विरचिते दण्डिनीप्रीति माप्स्यति / मन्त्रिण्यपि महाभागायास्यत्येव परां मुदम्

Así, por lo que tú has dispuesto, Daṇḍinī alcanzará complacencia; y también Mantriṇī, la muy afortunada, llegará sin duda a la dicha suprema.

Verse 91

तस्मात्त्वमेव सप्तैतान्निगृहण रणाजिरे / एषां सैन्यं तु निखिलं नाशयाम उदायुधाः

Por eso, tú solo somete a esos siete en el campo de batalla; y nosotros, alzando las armas, destruiremos por completo su ejército.

Verse 92

इत्युक्त्वा प्रेरिता ताभिः शक्तिभियुर्द्धकौतुकान् / तमोलिप्तेन यानेन बलाहकबलं ययौ

Dicho esto, impulsada por aquellas śakti y llena de ardor guerrero, partió en un vehículo untado de tinieblas hacia la hueste de Balāhaka.

Verse 93

तामायान्तीं समावेक्ष्य ते सप्ताथ सुराधमाः / पुनरेव च सावित्रं वरं सस्मरुरञ्जसा

Al verla acercarse, aquellos siete—los más viles entre los sura—recordaron de nuevo, sin demora, el don sāvitra.

Verse 94

प्रविष्टमपि सावित्रं नाशकं तन्निरोधने / तिरस्कृतं तु नेत्रस्थं तिरस्करणितेजसा

Aunque el sāvitra penetró, no pudo destruir aquel impedimento; quedó velado, aun estando en los ojos, por el fulgor del poder de ocultación.

Verse 95

वरदानास्त्ररोषान्धं महाबलपराक्रमम् / अस्त्रेण च रुषा चान्धं बलाहकमहासुरम् / आकृष्य केशेष्वसिना चकर्तान्तर्धिदेवता

Balāhaka, el gran asura, cegado por la ira del arma concedida, de fuerza y arrojo inmensos, fue asido por los cabellos y cercenado con la espada por la deidad que se ocultaba.

Verse 96

तस्य वाहनगृध्रस्य लुनाना पत्रिणा शिरः / सूचीमुखस्याभिमुखं तिरस्करणिका व्रजत्

Tiraskaranika cortó la cabeza de su montura buitre con una flecha y avanzó hacia Suchimukha.

Verse 97

तस्य पट्टिशपातेन विलूय कठिनं शिरः / अन्येषामपि पञ्चानां पञ्चत्वमकरोच्छनैः

Cortando su dura cabeza con un golpe de su Pattisa, ella lentamente provocó la muerte de los otros cinco también.

Verse 98

तैः सप्तदैत्यमुण्डैश्चग्रथितान्योन्यकेशकैः / हारदाम गले कृत्वा ननादान्तर्धिदेवता

La Diosa Antardhi hizo una guirnalda para su cuello con esas siete cabezas de Daitya, con sus cabellos anudados entre sí, y rugió.

Verse 99

समस्तमपि तत्सैन्यं शक्तयः क्रोधसूर्च्छिताः / हत्वा तद्रक्तसलिलैर्बह्वीः प्रावाहयन्नदीः

Las Shaktis, frenéticas de ira, mataron a todo ese ejército e hicieron fluir muchos ríos con su sangre.

Verse 100

तत्राश्चर्यमभूद्भूरि माहामायांबिकाकृतम् / बलाहकादिसेनान्यां दृष्टिरोधनवैभवात्

Allí ocurrió una gran maravilla, creada por Mahamaya Ambika, mediante el poder de obstruir la visión de Balahaka y los demás.

Verse 101

हतशिष्टाः कतिपया बहुवित्राससङ्कुलाः / शरणं जग्मुरत्यार्त्ताः क्रन्दन्तं शून्यकेश्वरम्

Unos pocos supervivientes, envueltos en múltiples terrores, en extrema aflicción corrieron a buscar refugio en Śūnyakeśvara, el Señor del Vacío, que lloraba y clamaba.

Verse 102

दण्डिनीं च महामायां प्रशंसन्ति मुहुर्मुहुः / प्रसादमपरं चक्षुस्तस्या आदायपिप्रियुः

Una y otra vez alabaron a Daṇḍinī y a Mahāmāyā; y, tomando su gracia singular como si fuera “otro ojo”, se colmaron de gozo.

Verse 103

साधुसाध्विति तत्रस्थाः शक्तयः कम्पमौलयः / तिरस्करणिकां देवीमश्लाघन्त पदेपदे

Allí, las Śakti presentes, con las cimas de la cabeza temblorosas, exclamaban: «¡Sādhu, sādhu!», y alababan a la Diosa Tiraskaraṇikā a cada paso.