Next Verse

Shloka 1

बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation

इति ब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे ललितोपाख्याने करङ्कादिपञ्चसेनापतिवधो नाम त्रयोविंशो ऽध्यायः हतेषु तेषु रोषान्धो निश्वसञ्छून्यकेश्वरः / कुजलाशमिति प्रोचे युयुत्साव्याकुलाशयः

iti brahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge lalitopākhyāne karaṅkādipañcasenāpativadho nāma trayoviṃśo 'dhyāyaḥ hateṣu teṣu roṣāndho niśvasañchūnyakeśvaraḥ / kujalāśamiti proce yuyutsāvyākulāśayaḥ

Así, en el Mahāpurāṇa Brahmāṇḍa, en la sección posterior, en el relato de Lalitā, el capítulo vigésimo tercero se titula “La muerte de los cinco generales, comenzando por Karaṅka”. Muertos ellos, Śūnyakeśvara, cegado por la ira, exhalando con furia, pronunció: “Kujalāśa”, con el corazón turbado por ansias de combate.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotation/closure particle (इति-प्रयोगः)
brahmāṇḍa-mahāpurāṇein the Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa
brahmāṇḍa-mahāpurāṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootbrahmāṇḍa + mahāpurāṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; compound: ब्रह्माण्डस्य महापुराणम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
uttara-bhāgein the latter section
uttara-bhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootuttara + bhāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; karmadhāraya: उत्तरः भāगः
lalita-upākhyānein the Lalitā episode
lalita-upākhyāne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootlalitā + upākhyāna (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; tatpuruṣa: ललितायाः उपाख्यानम् (षष्ठी)
karaṅka-ādi-pañca-senāpati-vadhaḥthe slaying of the five commanders beginning with Karaṅka
karaṅka-ādi-pañca-senāpati-vadhaḥ:
Karta (कर्ता/heading predicate)
TypeNoun
Rootkaraṅka + ādi + pañca + senāpati + vadha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; multi-member tatpuruṣa: करङ्कादीनां पञ्चानां सेनापतीनां वधः
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय/निपात)
FormAvyaya; naming particle (नाम-निपातः)
trayoviṃśaḥtwenty-third
trayoviṃśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottrayoviṃśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ordinal adjective; dvigu numeral compound (त्रयः+विंशतिः)
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
hateṣuwhen (they were) slain / among the slain
hateṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Roothata (√han धातु; क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural; past passive participle used adjectivally
teṣuamong them
teṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural; pronoun
roṣa-andhaḥblinded by rage
roṣa-andhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootroṣa + andha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; karmadhāraya: रोषेण अन्धः (anger-blinded)
niśvasanbreathing heavily
niśvasan:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootni-√śvas (धातु; शतृ-प्रत्यय, कृदन्त)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; present active participle (शतृ)
śūnyaka-īśvaraḥŚūnyakeśvara (lord of Śūnyaka)
śūnyaka-īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśūnyaka + īśvara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; tatpuruṣa: शून्यकस्य ईश्वरः
kujalāśamKujalāśa
kujalāśam:
Karma (कर्म/object of speech)
TypeNoun
Rootkujalāśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; (proper name)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotative marker
procesaid/spoke
proce:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd Person (प्रथम-पुरुष), Singular (एकवचन)
yuyutsā-ākula-āśayaḥwhose mind was agitated with desire to fight
yuyutsā-ākula-āśayaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyuyutsā + ākula + āśaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; tatpuruṣa: युयुत्सया आकुलः आशयः यस्य (desire agitated by wish to fight)