Rig Veda 9.5.9: Mandala 9, Sukta 5, Mantra 9

Sukta 9.5

Devata: Soma Pavamāna (identified with Indu/Indra/Hari/Prajāpati; Tvaṣṭṛ invoked)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वष्टारमग्रजां गोपां पुरोयावानमा हुवे । इन्दुरिन्द्रो वृषा हरिः पवमानः प्रजापतिः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.5.9

Transliteration

tváṣṭāram agra-jā́ṃ gopā́ṃ puraḥ-yā́vānam ā́ huve | índur índro vṛ́ṣā háriḥ pávamānaḥ prajā́patiḥ ||

Translation

Tvaṣṭṛ, den Erstgeborenen Hüter, den Hirten der Herden und den vorangehenden Führer, rufe ich an. Denn Indu, der Glänzende, der sich selbst läutert, ist Indra, der Stier, die falbe Kraft (Hari) und Prajāpati, der Herr der Schöpfung, in uns.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वष्टारम्: Tvaṣṭṛ (the divine artisan)
• त्वष्टारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: त्वष्टृ- (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• अग्रजाम्: the first-born (female)
• अग्रजाम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अग्रज- (अग्र + ज; प्रातिपदिक)

• गोपाम्: the cowherd/guardian
• गोपाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गोप- (गो + पा; प्रातिपदिक)

• पुरोयावानम्: going in front; leading
• पुरोयावानम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: पुरोयावन्- (पुरस् + यावन्; प्रातिपदिक)

• आ: towards; hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• हुवे: I invoke/call
• हुवे: कर्तृ (अहं)
• Type: Verb
• Root: √हू (जुहोत्यादि; ‘to call/invoke’)

• इन्दुः: the Soma-drop
• इन्दुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्दु- (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ (समानााधिकरणम् इन्दुः)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• वृषा: the bull; the mighty one
• वृषा: कर्तृ (समानााधिकरणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन्-/वृषा- (प्रातिपदिक)

• हरिः: the tawny one; (golden)
• हरिः: कर्तृ (समानााधिकरणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: हरि- (प्रातिपदिक)

• पवमानः: purifying; flowing (as Soma)
• पवमानः: कर्तृ (समानााधिकरणम्)
• Type: Participle (present middle)
• Root: √पू (पवते; ‘to purify/flow’), वर्तमान-कृदन्त: पवमान-

• प्रजापतिः: Lord of creatures (Prajāpati)
• प्रजापतिः: कर्तृ (समानााधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: प्रजापति- (प्रजा + पति; प्रातिपदिक)