Rig Veda 7.56.16: Mandala 7, Sukta 56, Mantra 16

Sukta 7.56

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra, traditional ascription for Maṇḍala 7)

Devata: Maruts (Rudra’s storm-host; also called Vasavas)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for RV 7.56)

Samhita Patha (Devanagari)

अत्यासो न ये मरुतः स्वञ्चो यक्षदृशो न शुभयन्त मर्याः । ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न प्रक्रीळिनः पयोधाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.56.16

Transliteration

atyā́so na ye marútaḥ sváñco yakṣá-dṛśo na śubháyanta máryāḥ | te harmyéṣṭhāḥ śíśavo na śubhrā́ vatsā́so na prákrīḷinaḥ payodhā́ḥ ||

Translation

Wie schnelle Rennfahrer leuchten die Maruts, die aus eigenem Antrieb dahinfahren, wie wunderbare Erscheinungen; junge Helden, die das Sein schön machen. Hell wie Kinder im Haus, wie spielende, milchreiche Kälber, gießen sie die nährende Kraft in uns.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अत्यासः: the very swift ones
• अत्यासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अत्य (प्रातिपदिक; ‘अत्य’ = अत्यन्त-वेग/अत्य-गमन) + अस् (प्रत्ययः -अस्)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• ये: who
• ये: Kartā (सम्बन्धी) / विशेष्य-सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• स्वञ्चः: self-impelled, moving of themselves
• स्वञ्चः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वञ्च (प्रातिपदिक; ‘स्व’ + अञ्च् ‘to go/turn’)

• यक्षदृशः: of wondrous appearance
• यक्षदृशः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: यक्ष-दृश् (समासः; यक्ष ‘wondrous/numinous’ + दृश् ‘seeing/appearance’)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• शुभयन्त: shining, adorning
• शुभयन्त: Kartā (क्रियाविशेषण-भावः) / विशेषणम्
• Type: Verb (participle)
• Root: शुभ्/शोभ् (धातु; ‘to shine, adorn’) → शुभय (णिच्) + अन्त्

• मर्याः: young men, heroes
• मर्याः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मर्य (प्रातिपदिक)

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हर्म्येष्ठाः: most at home / most house-like (well-housed)
• हर्म्येष्ठाः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: हर्म्य-इष्ठ (समास/तद्धित; हर्म्य ‘house, mansion’ + इष्ठ ‘most’)

• शिशवः: children
• शिशवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• शुभ्राः: bright, pure
• शुभ्राः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: शुभ्र (प्रातिपदिक)

• वत्सासः: calves
• वत्सासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वत्स (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• प्रक्रीळिनः: sporting, frolicking
• प्रक्रीळिनः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्र-√क्रीड् (धातु ‘to play’) → क्रीळिन् (कृदन्त/नामधातु) with प्र-

• पयोधाः: milk-bearing (calves), milk-holders
• पयोधाः: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: पयस्-धा (समासः; पयस् ‘milk’ + धा ‘placing/holding’)