Rig Veda 7.103.2: Mandala 7, Sukta 103, Mantra 2

Sukta 7.103

Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for Maṇḍala 7; hymn RV 7.103 often ascribed within the Vasiṣṭha cycle)

Devata: Maṇḍūkāḥ (Frogs) as rain-awakened powers; implicitly Parjanya/Waters as the activating force

Chandas: Triṣṭubh (predominant meter for RV 7; this verse conforms to triṣṭubh cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

दिव्या आपो अभि यदेनमायन्दृतिं न शुष्कं सरसी शयानम् । गवामह न मायुर्वत्सिनीनां मण्डूकानां वग्नुरत्रा समेति ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.103.2

Transliteration

divyā́ ā́paḥ abhí yád enam ā́yan dṛtíṃ ná śúṣkaṃ sarasī́ śáyānam | gavā́m áha ná māyúr vatsínīnām maṇḍūkā́nāṃ vagnúr atrā́ sámeti ||

Translation

Als die göttlichen Wasser über ihn kamen, der im Seebett lag wie eine ausgedörrte Haut, da sammelt sich hier der Ruf der Frösche zumal — wie das Muhen der Kühe bei den Kälbern — und er führt die schlummernden Lebenskräfte in gemeinsame Bewegung.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दि॒व्या: heavenly, celestial
• दि॒व्या: Kartā (आपः के साथ कर्तृ-समूह)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य- (प्रातिपदिक; दिव् ‘द्युतौ/स्वर्गे’ से) अथवा दिव (स्वर्ग) + य

• आपः: waters
• आपः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अप्- (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, upon
• अभि: Karma/Adhikaraṇa (गति/दिशा: ‘की ओर/पर’)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• यत्: when/that which
• यत्: Karma (यस्य प्रति गमन)
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एनम्: him/it
• एनम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्/इदम्- (एना- सर्वनाम-प्रयोग)

• आयन्: came, approached
• आयन्: Kriyā (कर्तृ: आपः)
• Type: Verb
• Root: इ/ए (धातु: ‘गत्यर्थ’), उपसर्ग: आ-

• दृतिम्: leather-bag; skin (container)
• दृतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दृति- (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• शुष्कम्: dry
• शुष्कम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुष्क- (प्रातिपदिक; √शुष् ‘शोषणे’)

• सरसी: in the lake/pond
• सरसी: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सरस्- (प्रातिपदिक)

• शयानम्: lying, reclining
• शयानम्: Karma (विशेषण)
• Type: Participle
• Root: √शी (शे/शयने) से शयान- (कृदन्त)

• गवाम्: of the cows
• गवाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गो- (प्रातिपदिक)

• अह: indeed, ah!
• अह: —
• Type: Indeclinable
• Root: अह (निपात/अव्यय; वैदिक उद्गार)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• मायुः: bellowing/lowing sound
• मायुः: Kartā (समेति का कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मायु- (प्रातिपदिक; ‘रंभा/ध्वनि’)

• वत्सिनीनाम्: of the cow-mothers (having calves)
• वत्सिनीनाम्: Sambandha
• Type: Noun/Adjective
• Root: वत्सिनी- (प्रातिपदिक; वत्स + -इनी)

• मण्डूकानाम्: of the frogs
• मण्डूकानाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: मण्डूक- (प्रातिपदिक)

• वग्नुः: croaking/chant-like sound
• वग्नुः: Kartā (समेति का कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वग्नु- (प्रातिपदिक; ‘ध्वनि/गान’)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)

• समेति: comes together, converges
• समेति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √इ (गत्यर्थ), उपसर्ग: सम्-