Home›Rig Veda›Mandala 6›Sukta 73›Mantra 2
←Previous Mantra
Next Mantra→

Rig Veda 6.73.2: Mandala 6, Sukta 73, Mantra 2

Sukta 6.73

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Bṛhaspati
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)

जनाय चिद्य ईवत उ लोकं बृहस्पतिर्देवहूतौ चकार । घ्नन्वृत्राणि वि पुरो दर्दरीति जयञ्छत्रूँरमित्रान्पृत्सु साहन् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.73.2
Transliteration

janā́ya cid yá ī́vate u lokáṃ bṛ́haspátir deváhūtau cakā́ra | ghnán vṛtrā́ṇi ví púro dardarīti jáyañ chátrūn amítrān pṛtsú sā́han ||

Translation

Selbst für den Menschen, der sich müht, hat Bṛhaspati im göttlichen Ruf (devahūti) eine Weltstätte geschaffen. Die Vṛtras erschlagend, zerschmettert er die festen Burgen; die Feinde besiegend, behauptet er sich in den Kämpfen.

Word by Word
जनायfor (the) people, to mankind
जनाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) < √जन्
चित्even, indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात) अथवा √चित् (अव्यय-प्रयोग)
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्ध-प्रवर्तक)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईवतso great, mighty (of such measure)
ईवत:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootईवत् (प्रातिपदिक; ‘ईव’ + मतुप्/वतुप्-प्रत्यय)
उindeed, verily
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
लोकम्world, realm
लोकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
देवहूतौat the divine invocation/call (in the rite)
देवहूतौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेवहूति (प्रातिपदिक; देव + √हू ‘आह्वाने’ + क्तिन्)
चकारmade, fashioned
चकार:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
घ्नन्smashing, slaying
घ्नन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb (participle)
Root√हन् (हिंसागत्योः) — शतृ (वर्तमान कृदन्त)
वृत्राणिVṛtras, obstructers
वृत्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
विapart, asunder
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
पुरःfortresses, strongholds
पुरः:
कर्म
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक; ‘fort, stronghold’)
दर्दरीतिsplits open, shatters
दर्दरीति:
क्रिया
TypeVerb
Root√दृ (विदारणे/भेदने) — देसिदेरटिव/इटि-प्रयोगः (वैदिक)
जयन्conquering
जयन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb (participle)
Root√जि (जये) — शतृ (वर्तमान कृदन्त)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
कर्म
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
अमित्रान्foes, non-friends
अमित्रान्:
कर्म (शत्रून् इत्यस्य विशेषण/समनार्थक-द्वितीयम्)
TypeNoun
Rootअमित्र (प्रातिपदिक)
पृत्सुin battles
पृत्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृत्/पृत्स् (प्रातिपदिक; ‘battle, contest’)
साहन्overpowering, prevailing
साहन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb (participle)
Root√सह् (सहने/अभिभवे) — शतृ (वर्तमान कृदन्त)
←Previous Mantra
Next Mantra→

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

App StoreGoogle Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
App StoreGoogle Play