Rig Veda 6.67.6 — Mandala 6, Sukta 67, Mantra 6

Sukta 6.67

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Mitra-Varuṇa (cosmic sustainers; with universal divine support imagery)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ता हि क्षत्रं धारयेथे अनु द्यून्दृंहेथे सानुमुपमादिव द्योः । दृळ्हो नक्षत्र उत विश्वदेवो भूमिमातान्द्यां धासिनायोः ॥

Transliteration

tā́ hí kṣatráṃ dhāráyethe ánu dyū́n dṛṃhéthe sā́num upamā́diva dyóḥ | dṛḷhó nákṣatra utá viśvádevo bhū́mim ā́tān dyā́ṃ dhā́sinā āyóḥ ||

Translation

Denn ihr beide tragt die königliche Macht und festigt die Tage; ihr macht den Gipfel standhaft wie das Maß des Himmels. Der feste Stern und das Allgöttliche stützen Erde und Himmel durch eure gründende Kraft.

Word by Word

• ताः: those (two/these goddesses; pl. form used)
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• क्षत्रम्: sovereign power, dominion
• क्षत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्षत्र (नपुंसक-प्रातिपदिक)

• धारयेथे: you two uphold/bear
• धारयेथे: —
• Type: Verb
• Root: धृ (धारणे)

• अनु: along, following, in accordance
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• द्युन्दृंहेथे: you two make the heaven firm/strengthen the sky
• द्युन्दृंहेथे: —
• Type: Verb
• Root: दिव् (द्यौः) + दृंह् (वर्धने/दृढीकरणे)

• सानुम्: ridge, summit, height
• सानुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सानु (नपुंसक-प्रातिपदिक)

• उपमा: by/with a likeness; as if
• उपमा: करण
• Type: Noun
• Root: उपमा (स्त्री-प्रातिपदिक)

• दिव: like heaven; heaven-wise
• दिव: —
• Type: Indeclinable
• Root: दिव्/द्यौ (अव्ययीभाव/अव्यय-प्रयोग)

• द्योः: of heaven/sky
• द्योः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: द्यौ (स्त्री-प्रातिपदिक)

• दृळ्हः: firm, fixed
• दृळ्हः: कर्तृ (विशेष्य-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: दृढ (विशेषण-प्रातिपदिक; वैदिक रूप ‘दृळ्ह’)

• नक्षत्रः: the star/constellation
• नक्षत्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: नक्षत्र (पुं-प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• विश्वदेवः: Viśvadeva (All-god/All-gods as a collective)
• विश्वदेवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विश्वदेव (पुं-प्रातिपदिक)

• भूमिम्: earth
• भूमिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भूमि (स्त्री-प्रातिपदिक)

• आतन्: they stretched out/extended
• आतन्: —
• Type: Verb
• Root: आ + तन् (विस्तारे)

• द्याम्: heaven, the sky
• द्याम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्यौ (स्त्री-प्रातिपदिक)

• धासिना: by support/ordinance; by their sustaining power
• धासिना: करण
• Type: Noun
• Root: धासि (नपुंसक/पुं-प्रातिपदिक; ‘portion, support, ordinance’)

• योः: of whom (of the two)
• योः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)