Rig Veda 6.36.4: Mandala 6, Sukta 36, Mantra 4

Sukta 6.36

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (Bharadvāja family)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; not mechanically verified here)

Samhita Patha (Devanagari)

स रायस्खामुप सृजा गृणानः पुरुश्चन्द्रस्य त्वमिन्द्र वस्वः । पतिर्बभूथासमो जनानामेको विश्वस्य भुवनस्य राजा ॥

Transliteration

sa rā́yas khā́m úpa sṛjā gṛṇānáḥ puruścandrásya tvám indra vásvaḥ | pátir babhūthā́samo jánānām éko víśvasya bhúvanasya rājā ||

Translation

Er, gepriesen, entlasse über uns den Himmel der Reichtümer, o Indra; denn du bist Herr vieler Glanzgaben, vieler vásu. Du bist der unvergleichliche Gebieter der Menschen geworden, der eine König der ganzen Welt des Werdens.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• रायः: of wealth
• रायः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: राय्/रयि (प्रातिपदिक: रयि ‘wealth’)

• खाम्: a source/spring
• खाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: खा (प्रातिपदिक: खा ‘opening, source, spring’)

• उप: towards, near; up (as preverb)
• उप: —
• Type: Indeclinable (preverb) / particle
• Root: उप

• सृज: release, let flow
• सृज: —
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु)

• गृणानः: praising (singing)
• गृणानः: Kartā (विशेषणरूपेण ‘सः’ प्रति) / हेतुभाव
• Type: Participle
• Root: गृ (धातु ‘to sing/praise’) → गृणान (शतृ/शानच्-प्रत्यय)

• पुरु: much, abundant
• पुरु: —
• Type: Adjective (indeclinable use) / quantifier
• Root: पुरु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक ‘much, many’)

• चन्द्रस्य: of the shining one / of the moon (i.e., of the bright)
• चन्द्रस्य: Adhikaraṇa
• Type: Noun/Adjective
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वम्

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वसोः: of wealth / of the good (treasure)
• वसोः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक ‘good, wealth’; also ‘Vasu’)

• पतिः: lord
• पतिः: Kartā (नामवाचकः) / विधेय
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• बभूथ: you have become
• बभूथ: —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• असमः: unequal, unrivalled
• असमः: Kartā/विधेय-विशेषण (त्वम् प्रति)
• Type: Adjective
• Root: अ-सम (प्रातिपदिक; नञ्-समास)

• जनानाम्: of peoples
• जनानाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• एकः: alone, one
• एकः: Kartā/विधेय-विशेषण (त्वम् प्रति)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• विश्वस्य: of all
• विश्वस्य: Adhikaraṇa
• Type: Adjective (substantive use) / Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक ‘all’)

• भुवनस्य: of the world/creaturely realm
• भुवनस्य: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)

• राजा: king
• राजा: Kartā (नामवाचकः) / विधेय
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)