Rig Veda 5.60.3: Mandala 5, Sukta 60, Mantra 3

Sukta 5.60

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Marutaḥ

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

पर्वतश्चिन्महि वृद्धो बिभाय दिवश्चित्सानु रेजत स्वने वः । यत्क्रीळथ मरुत ऋष्टिमन्त आप इव सध्र्यञ्चो धवध्वे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.60.3

Transliteration

párvataś cin máhi vṛddhó bibhāya diváś cit sā́nu rejata svané vaḥ | yát krī́ḷatha maruta ṛṣṭí-manta ā́pa iva sadhryáñco dhavadhve ||

Translation

Selbst der große, uralte Berg erschrickt; selbst der Kamm des Himmels erzittert bei eurem Dröhnen. Wenn ihr spielt, o Maruts, speertragend, stürmt ihr vereint dahin wie Wasser, die sich in einem treibenden Stromzug sammeln.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पर्वतः: the mountain
• पर्वतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• महि: greatly, mightily
• महि: —
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय)

• वृद्धः: grown, huge
• वृद्धः: कर्तृ (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: वृध् (धातु) → वृद्ध (कृदन्त/विशेषण)

• बिभाय: has feared, trembled
• बिभाय: क्रिया (कर्तृ=पर्वतः)
• Type: Verb
• Root: भी (धातु)

• दिवः: of heaven/sky
• दिवः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• सानु: the ridge/summit
• सानु: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सानु (प्रातिपदिक)

• रेजत: shakes, quivers
• रेजत: क्रिया (कर्तृ=सानु)
• Type: Verb
• Root: रेज् (धातु)

• स्वने: at the sound/roar
• स्वने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: स्वन (प्रातिपदिक)

• वः: of you (Maruts)
• वः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• यत्: when
• यत्: —
• Type: Indeclinable (relative) / Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• क्रीळथ: you play/sport
• क्रीळथ: क्रिया (कर्तृ=मरुतः)
• Type: Verb
• Root: क्रीळ्/क्रीड् (धातु)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• ऋष्टिमन्तः: spear-bearing
• ऋष्टिमन्तः: कर्तृ (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: ऋष्टि (प्रातिपदिक) + मन्त (तद्धित)

• आपः: waters
• आपः: कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• सध्र्यञ्चः: straight-forward, in a direct line
• सध्र्यञ्चः: कर्तृ (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सध्र्यञ्च् (प्रातिपदिक; ‘straight/level-forward’)

• धवध्वे: you rush on / you surge forward
• धवध्वे: क्रिया (कर्तृ=मरुतः)
• Type: Verb
• Root: धू/धव् (धातु; वेदिक ‘to rush/drive on, shake’)