Rig Veda 5.44.15: Mandala 5, Sukta 44, Mantra 15

Sukta 5.44

Rishi: Atri Bhauma

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निर्जागार तमृचः कामयन्तेऽग्निर्जागार तमु सामानि यन्ति । अग्निर्जागार तमयं सोम आह तवाहमस्मि सख्ये न्योकाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.44.15

Transliteration

agnír jāgā́ra tám ṛ́caḥ kāmayante 'gnír jāgā́ra tám u sāmā́ni yanti | agnír jāgā́ra tám ayám sóma āha távā́ham asmi sakhyé nyòkāḥ ||

Translation

Agni ist erwacht — nach ihm verlangen die ṛc‑Worte; Agni ist erwacht — zu ihm gehen die sāman‑Gesänge. Agni ist erwacht — von ihm spricht dieser Soma: »Dein bin ich in Freundschaft, bei dir wohnend.«

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• जागार: has awakened / is awake
• जागार: क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
• Type: Verb
• Root: √जागृ (जागरणे)

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऋचः: the verses (ṛc-s)
• ऋचः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऋच्- (प्रातिपदिक)

• कामयन्ते: desire / long for
• कामयन्ते: क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
• Type: Verb
• Root: √कम्/√कामय् (कामयते, इच्छायाम्)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• जागार: has awakened / is awake
• जागार: क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
• Type: Verb
• Root: √जागृ (जागरणे)

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• उ: indeed / and
• उ: सम्बन्ध/प्रयोग-निपात
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• सामानि: the Sāman-chants
• सामानि: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सामन्- (प्रातिपदिक)

• यन्ति: go / proceed (towards)
• यन्ति: क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
• Type: Verb
• Root: √या (गतौ)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि-

• जागार: has awakened / is awake
• जागार: क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
• Type: Verb
• Root: √जागृ

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• अयम्: this (one)
• अयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सोमः: Soma
• सोमः: कर्तृ (अयम् सोमः = कर्तृ-समूह)
• Type: Noun
• Root: सोम- (प्रातिपदिक)

• आह: said
• आह: क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
• Type: Verb
• Root: √अह्/√ब्रू (वचने) — वैदिक परफेक्ट ‘आह’

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मि: am
• अस्मि: क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
• Type: Verb
• Root: √अस् (भुवि)

• सख्ये: in friendship
• सख्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सख्य- (प्रातिपदिक; ‘सखा’ से भाव)

• नि: down, in; (intensifier)
• नि: क्रियाविशेषण/उपसर्ग
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• ओकाः: a dwelling / home; a resting-place
• ओकाः: कर्तृ/विधेय (अहम् अस्मि … ओकाः)
• Type: Noun
• Root: ओकस्- (प्रातिपदिक)