Rig Veda 3.34.1: Mandala 3, Sukta 34, Mantra 1

Sukta 3.34

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.34 traditionally)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रः पूर्भिदातिरद्दासमर्कैर्विदद्वसुर्दयमानो वि शत्रून् । ब्रह्मजूतस्तन्वा वावृधानो भूरिदात्र आपृणद्रोदसी उभे ॥

Recitation with translationRig Veda 3.34.1

Transliteration

índraḥ pū́r-bhid ā́ atirat dā́sām arkáiḥ vídat-vasur dáyamāno ví śátrūn | bráhma-jūtas tanvā̀ vāvṛdhānó bhū́ri-dātra ā́ apṛṇad ródasī ubhé ||

Translation

Indra, der Burgenbrecher, überwand mit flammenden Hymnen den Dāsa und zerstreute die Feinde, fand die wahren Schätze und goss seine Gabe aus. Vom Brahman‑Wort angetrieben, in der Kraft seines eigenen Leibes wachsend, erfüllte der freigebige Spender beide, Himmel und Erde.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• पूर्-भिदा: fort-splitter, breaker of strongholds
• पूर्-भिदा: कर्तृ
• Type: Adjective (agent-noun)
• Root: भिद् (धातु) → भिद् + क (कृदन्त), उपपद: पूर्

• अतिः: beyond, over; exceedingly
• अतिः: —
• Type: Indeclinable
• Root: अति (अव्यय/उपसर्ग-प्रातिपदिक)

• अद्: he ate/consumed
• अद्: —
• Type: Verb
• Root: अद् (धातु)

• दासम्: the Dāsa (enemy/hostile one)
• दासम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दास (प्रातिपदिक)

• अर्कैः: with hymns/songs of praise
• अर्कैः: करण
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)

• विदत्: finding; obtaining
• विदत्: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: विद् (धातु)

• वसुः: the good one; the wealthy (giver of goods)
• वसुः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• दयमानः: giving; bestowing
• दयमानः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: दा (धातु) → दयमान (कृदन्त)

• वि: apart; asunder; widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• शत्रून्: enemies
• शत्रून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)

• ब्रह्म-जूतः: impelled/spurred by sacred prayer (brahman)
• ब्रह्म-जूतः: कर्तृ
• Type: Adjective (past participle)
• Root: जु (धातु) → जूत (कृदन्त), उपपद: ब्रह्मन्

• तन्वा: with (his) body; in person
• तन्वा: करण
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• वावृधानः: growing strong; waxing
• वावृधानः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: वृध् (धातु) → वावृधान (कृदन्त)

• भूरि-दात्रः: bountiful giver
• भूरि-दात्रः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective (agent-noun)
• Root: दातृ (प्रातिपदिक; √दा) with उपपद भूरि

• आ: towards; completely
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• अपृणत्: he filled
• अपृणत्: —
• Type: Verb
• Root: पॄ/पृ (धातु) + आ

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: कर्म
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिवी)

• उभे: both
• उभे: कर्म
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)