Rig Veda 3.33.5: Mandala 3, Sukta 33, Mantra 5

Sukta 3.33

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika)

Devata: Nadyaḥ / Sindhu (river powers addressed as ṛtāvarīḥ)

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

रमध्वं मे वचसे सोम्याय ऋतावरीरुप मुहूर्तमेवैः । प्र सिन्धुमच्छा बृहती मनीषावस्युरह्वे कुशिकस्य सूनुः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.33.5

Transliteration

rámadhvaṃ me vácase somyā́ya ṛ́tāvarīr úpa muhūrtám eváiḥ | prá síndhum ácchā bṛhatī́ manīṣā́vasyúr ahve kuśíkasya sūnúḥ ||

Translation

Erfreut euch an meinem Wort, o Hüterinnen des ṛta, denn somageboren ist es; naht euch nur einen Augenblick in euren schnellen Läufen. Zum Sindhu drängt meine weite Einsicht; ich, Kuśikas Sohn, rufend in der Not, beschwöre euch um Hilfe.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रमध्वम्: rejoice / take delight
• रमध्वम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रम् (धातु)

• मे: of me / my
• मे: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• वचसे: for (my) utterance / speech
• वचसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)

• सोम्याय: for the Soma(-related), for the Soma-worthy
• सोम्याय: सम्प्रदान (वचसे इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सोम्य (प्रातिपदिक)

• ऋतावरीः: O truth-possessing (waters/streams)
• ऋतावरीः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: ऋतावरी (प्रातिपदिक; ऋत + वरी)

• उप: near, towards
• उप: (क्रियाविशेषण/उपसर्गभाव)
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• मुहूर्तम्: a moment, a short time
• मुहूर्तम्: कर्म (गत्यर्थे/कालपरिमाणे)
• Type: Noun
• Root: मुहूर्त (प्रातिपदिक)

• एवैः: indeed, just, surely
• एवैः: (निपात; अर्थप्रबलनम्)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय) + इः/ए (निपात-प्रयोगः; वै इति निपातः)

• प्र: forth, forward
• प्र: (उपसर्गभाव)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• सिन्धुम्: the Sindhu (river/stream)
• सिन्धुम्: कर्म (गत्यर्थे ‘अच्छा’ इत्यनेन)
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• अच्छा: towards, unto
• अच्छा: (गत्यर्थ-क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छा (अव्यय)

• बृहती: the great (one)
• बृहती: कर्तृ (मनीषा इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Noun
• Root: बृहती (प्रातिपदिक)

• मनीषा: thought, inspired insight
• मनीषा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मनीषा (प्रातिपदिक)

• अवस्युः: desirous of help/favor
• अवस्युः: कर्तृ (कुशिकस्य सूनुः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अवस्यु (प्रातिपदिक; अवस् ‘help’ + यु)

• अह्वे: I call / I invoke
• अह्वे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ह्वे/ह्वा (धातु; आह्वानार्थ)

• कुशिकस्य: of Kuśika
• कुशिकस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun (proper)
• Root: कुशिक (प्रातिपदिक; जन/ऋषिनाम)

• सूनुः: son (descendant)
• सूनुः: कर्तृ (अह्वे इत्यस्य कर्तृ-सम्बन्धः; आत्मपरिचयः)
• Type: Noun
• Root: सूनु (प्रातिपदिक)