Rig Veda 3.15.7: Mandala 3, Sukta 15, Mantra 7

Sukta 3.15

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution)

Devata: Agni (granting Iḷā, go, and progeny)

Chandas: Trishtubh (probable; confirm in edition)

Samhita Patha (Devanagari)

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.15.7

Transliteration

iḷā́m agne puru-daṃ́saṃ saníṃ góḥ śaśvat-tamáṃ havamānā́ya sādha | syā́n naḥ sūnús tanáyo vijā́vāgne sā́ te su-matír bhūtv asmè ||

Translation

O Agni, vollbringe dem Rufenden Iḷā — der Vielwirkenden — den unvergänglichen Gewinn der Kuh (des Licht-/Erkenntnisstrahls). Möge uns ein Sohn, ein Kind, zuteilwerden, siegreich in der Geburt; o Agni, das sei deine gute Gesinnung uns gegenüber.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इळाम्: Iḷā (the goddess of nourishment/oblation), (as object of invocation)
• इळाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इळा (प्रातिपदिक) / इडा

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पुरुदंसम्: much-wondrous, of many marvels
• पुरुदंसम्: कर्म (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: पुरुदंस (प्रातिपदिक; पुरु- + दंस ‘wonder/skill’)

• सनिम्: gain, winning, acquisition
• सनिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सनि (प्रातिपदिक; ‘gain, acquisition, bestowal’)

• गोः: of cattle / of the cow
• गोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• शश्वत्तमम्: most perpetual, ever-lasting
• शश्वत्तमम्: कर्म (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: शश्वत् (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक) + तमप्

• हवमानाय: to the invoking one / for the worshipper who calls
• हवमानाय: सम्प्रदान
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: √ह्वा (ह्वयति) → हवमान (वर्तमानकृदन्त)

• साध: accomplish (it)! / grant!
• साध: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √साध् (साध्नोति/साधयति) अथवा √सद् (वैदिक आज्ञार्थे) — वैदिक आज्ञार्थ-रूप

• स्यात्: may there be
• स्यात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू) → स्यात्

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सूनुः: son
• सूनुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूनु (प्रातिपदिक)

• तनयः: offspring, child
• तनयः: कर्तृ (सूनुः इत्यस्य समनाधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• विजावा: swift-moving, vigorous
• विजावा: कर्तृ (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: वि-जाव (प्रातिपदिक; ‘swift/impetuous’), वैदिक रूपम्

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सा: that (she) / that
• सा: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• सुमतिः: good thought, favor, benevolence
• सुमतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सु-मति (प्रातिपदिक)

• भूतु: let it be
• भूतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति)

• अस्मे: for us
• अस्मे: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)