Rig Veda 10.95.10: Mandala 10, Sukta 95, Mantra 10

Sukta 10.95

Rishi: Purūravas–Urvāśī dialogue tradition (RV 10.95)

Devata: Urvāśī; associated powers: Apas (Waters), Vidyut (flash of illumination)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

विद्युन्न या पतन्ती दविद्योद्भरन्ती मे अप्या काम्यानि । जनिष्टो अपो नर्यः सुजातः प्रोर्वशी तिरत दीर्घमायुः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.95.10

Transliteration

ví-dyut na yā́ pátantī davídyod bhárantī me apyā́ kā́myāni | jánīṣṭo apó naryàḥ su-jā́taḥ pró’rváśī tirata dī́rgham ā́yuḥ ||

Translation

Wie ein Blitz, der dahinfliegt, leuchtet sie auf und bringt mir die verborgenen, begehrenswerten Gaben. »Er ist geboren« — der männliche, wohlgeborene Sohn der Wasser; möge Urvaśī ihn hinübertragen, voran, zu langem Leben.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विद्युत्: lightning
• विद्युत्: उपमान/विशेष्य (कर्तृ-सम्बन्धी)
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक; √द्युत् ‘दीप्तौ’ से)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• या: who (she)
• या: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पतन्ती: falling, flying down
• पतन्ती: कर्तृ-विशेषण
• Type: Verb (participle)
• Root: √पत् (पतने)

• दविद्योत्: flashed, shone forth
• दविद्योत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √द्युत् (दीप्तौ)

• भरन्ती: bearing, bringing
• भरन्ती: कर्तृ-विशेषण
• Type: Verb (participle)
• Root: √भृ (भरणे)

• मे: to/for me; of me
• मे: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अप्य: also, even
• अप्य: —
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय; वैदिक रूप ‘अप्य’)

• काम्यानि: desired things, wished-for (boons)
• काम्यानि: कर्म
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: काम्य (विशेषण; √कम् ‘इच्छायाम्’ से)

• जनिष्टः: was born, came into being
• जनिष्टः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनने)

• अपः: the waters
• अपः: कर्म/अधिकरण (सन्दर्भानुसार)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• नर्यः: manly, heroic
• नर्यः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: नर्य (विशेषण; नर ‘man’ से)

• सुजातः: well-born, nobly born
• सुजातः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सुजात (विशेषण; सु- + जात)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• उर्वशी: O Urvaśī
• उर्वशी: सम्बोधन
• Type: Proper Noun
• Root: उर्वशी (प्रातिपदिक; नाम)

• तिरत: let (her) cross; may (she) pass over
• तिरत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तरणे)

• दीर्घम्: long
• दीर्घम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ (विशेषण)

• आयुः: life, lifespan
• आयुः: कर्म
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)