Rig Veda 10.85.16: Mandala 10, Sukta 85, Mantra 16
Sukta 10.85
Rishi: Sūryā Sāvitri (traditional)
Devata: Sūryā (with implicit revelation of hidden wheel)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
द्वे ते चक्रे सूर्ये ब्रह्माण ऋतुथा विदुः । अथैकं चक्रं यद्गुहा तदद्धातय इद्विदुः ॥
Transliteration
dvé te cakré sūrye brahmā́ṇa ṛtu-thā́ viduḥ | áthaíkaṃ cakráṃ yád guhā́ tád addhā́taya íd viduḥ ||
Translation
Zwei Räder hast du, o Sūryā — so wissen es die Brahmanen nach dem Gesetz der Zeiten (ṛtú); doch das eine Rad, das in der Verborgenheit im Geheimort ist, das erkennen wahrhaft nur die Seher (táya).
Word by Word
द्वेtwo
द्वे:
विशेषण (कर्तृ/विषय-सम्बन्धे) — ‘चक्रे’ इत्यस्य
TypeAdjective (Numeral)
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘तव/ते’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चक्रे(two) wheels
चक्रे:
कर्तृ/विषय (उक्ते ‘विदुः’ इत्यस्य ज्ञेय-विषयः)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) < √कृ (करोति) ‘करण/चक्र’
सूर्येO Sūrya
सूर्ये:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
ब्रह्माणःthe Brahmans / sacred formulators
ब्रह्माणः:
कर्तृ — ‘विदुः’
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
ऋतुथाaccording to the seasons / in due order
ऋतुथा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootऋतु + -था (अव्ययीभाव/तद्धित-अव्यय)
विदुःthey know
विदुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विद्/वेद) ‘जानाति’
अथthen / moreover
अथ:
सम्बन्ध/अनुक्रम-सूचक
TypeIndeclinable
Rootअथ (निपात)
एकम्one
एकम्:
विशेषण (कर्म-सम्बन्धे)
TypeAdjective (Numeral)
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
चक्रम्wheel
चक्रम्:
कर्म/विषय (यद्-सम्बन्धेन)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) < √कृ
यत्which
यत्:
सम्बन्ध (यद्–तद्) — ‘चक्रम्’ इत्यस्य
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गुहाin the hiding-place / in the secret
गुहा:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगुहा (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
सम्बन्ध (यद्–तद्)
TypeDemonstrative pronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्धाtruly / indeed
अद्धा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअद्धा (निपात)
आतयःthe travellers / comers (a class of knowers)
आतयः:
कर्तृ — ‘विदुः’
TypeNoun
Rootआति (प्रातिपदिक; वैदिक-विशेषः) < √अत्/√आत् ‘गमन/प्राप्ति’ (व्युत्पत्तिः अनिश्चित/परम्परागत)
इत्just / indeed
इत्:
निपात (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात; ‘एव’ अर्थे)
विदुःthey know
विदुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विद्/वेद) ‘जानाति’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.