Rig Veda 10.71.10: Mandala 10, Sukta 71, Mantra 10

Sukta 10.71

Rishi: Bṛhaspati

Devata: Vāc / the accomplished speaker as bearer of brahman

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

सर्वे नन्दन्ति यशसागतेन सभासाहेन सख्या सखायः । किल्बिषस्पृत्पितुषणिर्ह्येषामरं हितो भवति वाजिनाय ॥

Recitation with translationRig Veda 10.71.10

Transliteration

sárve nandanti yaśásā́gatena sabhāsāhéna sakhyā́ sakhā́yaḥ | kilbiṣáspṛt pitúṣaṇír hy eṣā́m áraṃ hitó bhavati vā́jināya ||

Translation

Alle Gefährten freuen sich an der Freundschaft dessen, der mit Ruhm kommt, als Sieger in der Versammlung. Für sie ist er ein Reiniger von Schuld, ein Spender der Nahrung; recht eingesetzt wird er zur Fülle der Kraft.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सर्वे: all (of them)
• सर्वे: कर्तृ
• Type: Adjective (pronominal)
• Root: सर्व (सर्व-प्रातिपदिक)

• नन्दन्ति: rejoice, are glad
• नन्दन्ति: क्रिया (कर्तृ-सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: नन्द् (धातु)

• यशसा: with fame, by glory
• यशसा: करण
• Type: Noun
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)

• आगतेन: by/with the one who has come (the arrived one)
• आगतेन: करण
• Type: Participle (past passive) used adjectivally
• Root: आ-गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सभासाहेन: with the assembly-conqueror / one prevailing in the सभा
• सभासाहेन: करण
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: सभासाह (प्रातिपदिक; सभा + साह ‘conqueror/prevailer’)

• सख्या: with friendship, by companionship
• सख्या: करण
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)

• सखायः: friends
• सखायः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)

• किल्बिषस्पृत्: touching/tainting with sin; sin-staining
• किल्बिषस्पृत्: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound, kṛdanta-based)
• Root: किल्बिष (प्रातिपदिक) + स्पृश्/स्पृ (धातु) → स्पृत् (कृदन्त; ‘touching/tainting’)

• पितुषणिः: the father’s instigation/impulse (one impelled by the father)
• पितुषणिः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Noun (compound)
• Root: पितु (पितृ-शब्दस्य षष्ठी एकवचन ‘of the father’) + षणि (प्रातिपदिक; ‘impulse/instigation/urge’)

• हि: indeed, for
• हि: सम्बन्ध/निपात (emphasis/causal)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• एषाम्: of these
• एषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अरम्: fitly, properly, sufficiently
• अरम्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अरम् (अव्यय)

• हितः: placed, appointed; beneficial
• हितः: कर्तृ-सम्बन्ध (कर्तृपद-विशेषणम्)
• Type: Participle (PPP) used adjectivally
• Root: धा (धातु) → हित (कृदन्त; ‘placed, set, appointed’)

• भवति: becomes, is
• भवति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• वाजिनाय: for the vājín (prize-winner/steed-possessor; vigorous one)
• वाजिनाय: सम्प्रदान
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)