Rig Veda 10.65.6: Mandala 10, Sukta 65, Mantra 6

Sukta 10.65

Devata: Varuṇa; Vivasvat; Viśve Devāḥ (secondary recipients)

Samhita Patha (Devanagari)

या गौर्वर्तनिं पर्येति निष्कृतं पयो दुहाना व्रतनीरवारतः । सा प्रब्रुवाणा वरुणाय दाशुषे देवेभ्यो दाशद्धविषा विवस्वते ॥

Recitation with translationRig Veda 10.65.6

Transliteration

yā́ gáur vartaníṃ paryéti níṣkṛtaṃ páyo dúhānā vratánīr avā́rataḥ | sā́ prábruvāṇā váruṇāya dāśúṣe devébhyo dāśad dhavíṣā vivásvate ||

Translation

Sie, die Kuh, die den festgesetzten Umlauf umschreitet, die Milch ausmelkend, Führerin des Gesetzes, unablässig, unaufhaltsam — sie, verkündend, bringt Varuṇa dem Spender die Gabe dar; und den Göttern gibt sie durch Opferguss dem Vivasvat, dem Strahlenden.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• या: she who
• या: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गौः: cow
• गौः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• वर्तनिम्: path, track
• वर्तनिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वर्तनि (प्रातिपदिक) < √वृत्/वर्त् (to turn, proceed)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• एति: goes
• एति: —
• Type: Verb
• Root: √इ (to go)

• निष्कृतम्: prepared/appointed (place/pen), set apart
• निष्कृतम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: निष्कृत (प्रातिपदिक) < नि: + √कृ (to make, prepare)

• पयः: milk
• पयः: Karma
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)

• दुहाना: milking
• दुहाना: Kartā
• Type: Participle
• Root: √दुह् (to milk)

• व्रतनीः: ordinances/appointed courses (ritual tracks)
• व्रतनीः: Karma
• Type: Noun
• Root: व्रतनी (प्रातिपदिक) < व्रत (vow, ordinance)

• अवारतः: she moved down/entered (came to rest)
• अवारतः: —
• Type: Verb (finite, injunctive/aoristic form) / archaic
• Root: अव + √ऋ (to go, move) → अवारत (प्रातिपदिक)

• सा: she
• सा: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रब्रुवाणा: speaking forth
• प्रब्रुवाणा: Kartā
• Type: Participle
• Root: प्र + √ब्रू (to speak)

• वरुणाय: to Varuṇa
• वरुणाय: Sampradāna
• Type: Noun (proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• दाशुषे: to the giver/worshipper
• दाशुषे: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective (agent, ‘worshipper’)
• Root: √दाश् (to give, worship) → दाश्वस्/दाशुष् (प्रातिपदिक)

• देवेभ्यः: to the gods
• देवेभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• दाशत्: she gave/offered
• दाशत्: —
• Type: Verb
• Root: √दाश् (to give, offer)

• हविषा: with an oblation
• हविषा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• विवस्वते: to Vivasvat (the shining one/Sun)
• विवस्वते: Sampradāna
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: विवस्वत् (प्रातिपदिक)