Rig Veda 10.43.4: Mandala 10, Sukta 43, Mantra 4

Sukta 10.43

Devata: Indra (with Soma as operative power)

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

वयो न वृक्षं सुपलाशमासदन्त्सोमास इन्द्रं मन्दिनश्चमूषदः । प्रैषामनीकं शवसा दविद्युतद्विदत्स्वर्मनवे ज्योतिरार्यम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.43.4

Transliteration

váyo ná vṛkṣáṃ su-palā́śam ā́sadan sómāsa índraṃ mandínaś camū-ṣádaḥ | prá eṣām anī́kaṃ śávasā dā́vidyutad vidát svàr mánave jyótir ā́ryam ||

Translation

Wie Vögel sich auf einen Baum mit schönem Laub setzen, so haben die erfreuenden Soma-Tränke sich auf Indra niedergelassen, der in der Pressschale sitzt. Ihre Vorderfront der Kraft blitzt auf durch Stärke; sie finden die Sonnenwelt (svar) und das arische Licht für Manu, den menschlichen Sucher.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वयः: bird (lit. ‘winged one’)
• वयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• वृक्षम्: tree
• वृक्षम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)

• सुपलाशम्: having good/fair leaves
• सुपलाशम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सुपलाश (प्रातिपदिक; सु- + पलाश)

• आसदन्: they sat down upon/approached
• आसदन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √सद् (सीदति) उपसर्गः आ-

• सोमासः: the Soma-drops (Soma juices)
• सोमासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मन्दिनः: gladdening, intoxicating
• मन्दिनः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: मन्दिन् (प्रातिपदिक)

• चमूषदः: sitting in the ladles/bowls (i.e., contained in the cups)
• चमूषदः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: चमूषद् (प्रातिपदिक; चमू + √सद् ‘sit’)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• एषाम्: of these (Soma-drops)
• एषाम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनीकम्: face/front; troop-front, array
• अनीकम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अनीक (प्रातिपदिक)

• शवसा: with strength, by might
• शवसा: करण
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• दविद्युतत्: it flashed forth, shone strongly
• दविद्युतत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √द्युत् (दीप्तौ) उपसर्गः द- (वेदिक-प्रयोगः)

• विदत्: it found/obtained
• विदत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (लभे/ज्ञाने; here ‘find, obtain’)

• स्वः: sunlight; heaven (svàr)
• स्वः: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)

• मनवे: for Manu (for mankind)
• मनवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: कर्म
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• आर्यम्: noble, Aryan (belonging to the Ārya)
• आर्यम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: आर्य (प्रातिपदिक)