Rig Veda 10.42.7: Mandala 10, Sukta 42, Mantra 7

Sukta 10.42

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

आराच्छत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्बः पुरुहूत तेन । अस्मे धेहि यवमद्गोमदिन्द्र कृधी धियं जरित्रे वाजरत्नाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.42.7

Transliteration

ārā́c cháttrum ápa bādhasva dū́ram ugró yáḥ śámbhaḥ puru-hūta téna | asmè dhehi yáva-mad gó-mad indra kṛdhí dhíyaṃ jaritré vā́ja-ratnām ||

Translation

Treibe den Feind fort, fern von uns; o Gewaltiger, o Vielangerufener, vollbringe es durch jene Macht deiner Huld. Lege in uns Fülle — mit Gerste und mit Kühen, o Indra; bereite dem Sänger die inspirierte Einsicht, einen Schatz der Vāja, reich an Gaben.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ॒रात्: from afar; away
• आ॒रात्: Adhikaraṇa (देश/दिशा)
• Type: Indeclinable
• Root: आ॒रात् (अव्यय-प्रातिपदिक) < √र (गमन/प्राप्ति) से निष्पन्न; ‘दूर/पर’ अर्थे

• शत्रुम्: the enemy
• शत्रुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)

• अप: away
• अप: —
• Type: Indeclinable
• Root: अप (उपसर्ग/अव्यय)

• बाधस्व: drive away; repel
• बाधस्व: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √बाध् (बाधँ हिंसायाम्/पीडने)

• दूरम्: far (away)
• दूरम्: Adhikaraṇa (देश-परिमाण/दूरी)
• Type: Adverb (from adjective)
• Root: दूर (प्रातिपदिक)

• उग्रः: fierce; mighty
• उग्रः: Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृ-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शम्बः: the beneficent one (epithet)
• शम्बः: Kartā (सम्बोधनार्थे/विशेषणार्थे)
• Type: Noun (epithet)
• Root: शम्ब (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण, ‘कल्याण/हित’ भाव)

• पुरुहूत: O much-invoked one
• पुरुहूत: (सम्बोधन)
• Type: Noun (epithet)
• Root: पुरुहूत (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण ‘बहुभिः आहूतः’)

• तेन: by that; with that (power/aid)
• तेन: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मे: to us
• अस्मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धेहि: place; bestow
• धेहि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √धा (डुधाञ् धारण-पोषणयोः/स्थापने)

• यवम्: barley
• यवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यव (प्रातिपदिक)

• अद्गोमत्: together with cattle; cattle-rich
• अद्गोमत्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद् + गोमत् (प्रातिपदिक; ‘अतिशय/समृद्धि’ सूचक ‘अद्’ + ‘गो-युक्त’)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• कृधी: make; fashion
• कृधी: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (डुकृञ् करणे)

• धियम्: thought; inspired insight
• धियम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धि (प्रातिपदिक; ‘बुद्धि/प्रेरणा/स्तोत्र-धारणा’)

• जरित्रे: for the singer/praiser
• जरित्रे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक; ‘स्तुतिकर्ता/गायक’)

• वाजरत्नाम्: prize-winning, treasure-bringing
• वाजरत्नाम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाज-रत्न (समास-प्रातिपदिक; ‘वाज’=बल/विजय/अन्न, ‘रत्न’=धन/उपहार)