Rig Veda 1.96.6: Mandala 1, Sukta 96, Mantra 6

Sukta 1.96

Rishi: Parāśara Śāktya

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

रायो बुध्नः संगमनो वसूनां यज्ञस्य केतुर्मन्मसाधनो वेः । अमृतत्वं रक्षमाणास एनं देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥

Transliteration

rāyó budhnáḥ saṃgámano vásūnāṃ yajñásya ketúr manmá-sādhanó véḥ | amṛtatváṃ rákṣamāṇāsa enaṃ devā́ agníṃ dhārayann dráviṇo-dām ||

Translation

Er ist der Grund der Fülle, der Sammelplatz der Reichtümer; das Banner des Opfers (yajña), der Vollender des Werkes des inspirierten Geistes. Sein Unsterblichsein behütend, hielten die Götter Agni aufrecht, den Spender der Fülle des Seins.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रायः: of wealth, of riches
• रायः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: राय् (प्रातिपदिक: राय-)

• बुध्नः: the foundation, base
• बुध्नः: Kartā (subject/apposition)
• Type: Noun
• Root: बुध्न (प्रातिपदिक)

• संगमनः: the gatherer, bringer-together
• संगमनः: Kartā (subject/apposition)
• Type: Noun
• Root: संगमन (प्रातिपदिक; सम्+गम्)

• वसूनाम्: of goods/treasures
• वसूनाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• केतुः: banner, sign, beacon
• केतुः: Kartā (subject/apposition)
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक)

• मन्मसाधनः: accomplishing the thought/intent (of worship)
• मन्मसाधनः: Kartā (epithet/apposition)
• Type: Adjective (compound)
• Root: साधन (प्रातिपदिक; √साध्) with मन्मन् (प्रातिपदिक)

• वेः: apart/fully; indeed (Vedic particle)
• वेः: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (अव्यय; preverb) + ए (enclitic particle, Vedic)

• अमृतत्वम्: immortality
• अमृतत्वम्: Karma (object)
• Type: Noun
• Root: अमृतत्व (प्रातिपदिक; अमृत + -त्व)

• रक्षमानासः: protecting, guarding
• रक्षमानासः: Kartā (subject)
• Type: Participle
• Root: √रक्ष् (present middle participle: रक्षमान)

• एनम्: him (this one)
• एनम्: Karma (object)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एनद्-series)

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā (subject)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: Karma (object)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• धारयन्: holding, sustaining
• धारयन्: Kartā (co-referential with देवाः)
• Type: Participle
• Root: √धृ (present active participle: धारयन्त्)

• द्रविणोदाम्: the giver of wealth
• द्रविणोदाम्: Karma (object complement/epithet of अग्निम्)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: द्रविणोद (प्रातिपदिक; द्रविण + -द (√दा ‘to give’))