Rig Veda 1.79.3: Mandala 1, Sukta 79, Mantra 3

Sukta 1.79

Rishi: Gotama (Rāhūgaṇa)

Devata: Agni (in relation with the Ādityas: Aryaman, Mitra, Varuṇa)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यदीमृतस्य पयसा पियानो नयन्नृतस्य पथिभी रजिष्ठैः । अर्यमा मित्रो वरुणः परिज्मा त्वचं पृञ्चन्त्युपरस्य योनौ ॥

Recitation with translationRig Veda 1.79.3

Transliteration

yád īm ṛtásya páyasā píyāno náyan ṛtásya pathíbhi rajiṣṭháiḥ | aryamā́ mitró váruṇaḥ párijmā tvácaṁ pṛñcánty úparasya yónau ||

Translation

Wenn er, vom Milchtrank des Ṛta genährt, auf den schnellsten Pfaden des Ṛta führt, dann salben Aryaman, Mitra, Varuṇa — ringsum sich bewegend — seine Haut im Schoß der oberen Welt: Sie gründen seine lichtvolle Gestalt in der Wahrheit.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यद्: when/if
• यद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (यद्-प्रातिपदिक/सर्वनाम)

• ईम्: him/indeed (enclitic particle)
• ईम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• पयसा: with milk/with sap
• पयसा: करण
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)

• पियानः: drinking/imbibing
• पियानः: कर्तृ (वाक्ये कर्तृ-विशेषणम्)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु, ‘to drink’) → पियान (कृदन्त, Vedic)

• नयन्: leading
• नयन्: कर्तृ (वाक्ये कर्तृ-विशेषणम्)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु, ‘to lead’) → नयत्/नयन् (कृदन्त)

• ऋतस्य: of ṛta
• ऋतस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• पथिभिः: by/with paths
• पथिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: पथि (प्रातिपदिक; ‘path/way’, Vedic instr. pl.)

• रजिष्ठैः: by the straightest/most direct
• रजिष्ठैः: करण (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: रजिष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of रजस्/रजि ‘straight/rapid’ in Vedic usage)

• अर्यमा: Aryaman
• अर्यमा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अर्यमन् (प्रातिपदिक)

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• परिज्मा: all-encompassing/going around
• परिज्मा: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: परिज्मन् (प्रातिपदिक; ‘going around, encompassing’)

• त्वचम्: skin/hide
• त्वचम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: त्वच् (प्रातिपदिक)

• पृञ्चन्ति: they sprinkle/anoint
• पृञ्चन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: प्रच्/पृच् (धातु; Vedic ‘to sprinkle/anoint, besmear’)

• उपरस्य: of the upper/higher
• उपरस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Adjective
• Root: उपर (प्रातिपदिक; ‘upper, higher’)

• योनौ: in the womb/source/seat
• योनौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)