Rig Veda 1.158.3: Mandala 1, Sukta 158, Mantra 3

Sukta 1.158

Devata: Aśvins

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

युक्तो ह यद्वां तौग्र्याय पेरुर्वि मध्ये अर्णसो धायि पज्रः । उप वामवः शरणं गमेयं शूरो नाज्म पतयद्भिरेवैः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.158.3

Transliteration

yuktó ha yád vāṃ taugryā́ya pérur ví mádhye árṇaso dhā́yi pajráḥ | úpa vā́m ávaḥ śaráṇaṃ gameyaṃ śū́ro nā́jma patáyadbhir évaiḥ ||

Translation

Als euer angeschirrtes Gefährt (eure Kraft) den Sohn des Tugra trug und Pajra mitten in der Flut eingesetzt wurde—da möge ich zu eurer Hilfe gelangen wie zu einer Zuflucht, wie ein Held, der auf der Bahn dahinjagt mit fliegenden Rossen (Energien).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युक्तः: yoked, harnessed
• युक्तः: Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective/Participle
• Root: युज् (धातु) / युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• ह: indeed, surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• यत्: when/that which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: Karma/सम्बन्ध (सन्दर्भानुसार ‘you two’ as object/possessive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• तौग्र्याय: to/for the Taugra (Tugra’s son; Bhujyu)
• तौग्र्याय: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective
• Root: तौग्र्य (प्रातिपदिक; विशेषण)

• पेरुः: they have carried/borne (conveyed)
• पेरुः: Kriyā (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पॄ/पॢ (धातु; वेदिक परस्मैपद)

• वि: apart, forth, through
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)

• अर्णसः: of the flood/stream (waters)
• अर्णसः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: अर्णस् (प्रातिपदिक)

• धायि: was placed/was set
• धायि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• पज्रः: the strong/firm one (Pajra; epithet/name)
• पज्रः: Kartā (या कर्तृपद/विशेष्य)
• Type: Noun/Adjective
• Root: पज्र (प्रातिपदिक)

• उप: towards, near
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• वाम्: you two
• वाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• अवः: help, protection
• अवः: Karma
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)

• गमेयम्: may I go/attain
• गमेयम्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• शूरः: a hero
• शूरः: Kartā (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun/Adjective
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• अज्म: a course/track, path
• अज्म: Karma (गमनस्य)
• Type: Noun
• Root: अज्मन्/अज्म (प्रातिपदिक; वेदिक)

• पतयद्भिः: with flying (ones), with winging (things)
• पतयद्भिः: Karaṇa
• Type: Participle
• Root: पत् (धातु) → पतयत् (वर्तमान कृदन्त)

• एवैः: with horses/steeds
• एवैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: एव (प्रातिपदिक; ‘horse/steed’—वेदिक)