Rig Veda 1.149.4: Mandala 1, Sukta 149, Mantra 4
Sukta 1.149
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
अभि द्विजन्मा त्री रोचनानि विश्वा रजांसि शुशुचानो अस्थात् । होता यजिष्ठो अपां सधस्थे ॥
Transliteration
abhí dvijánmā trī rócanāni víśvā rájāṃsi śuśucānáḥ asthāt | hotā yájiṣṭho apā́ṃ sadhásthaś ||
Translation
Die zweimal Geborene Flamme, immer heller aufleuchtend, stand auf und umfasste die drei Lichtweiten und alle Welten. Als Hotar, der opferkundigste, ist er im gemeinsamen Sitz der Wasser gegründet — im tiefen Grund des Seins.
Word by Word
अभिtowards, over, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/निपात)
द्विजन्माthe twice-born (Agni)
द्विजन्मा:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootद्वि-जन्मन् (प्रातिपदिक; द्वि + जन्मन्)
त्रीthree
त्री:
Karma
TypeNumeral/Adjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
रोचनानिluminous realms / shining spaces
रोचनानि:
Karma
TypeNoun
Rootरोचन (प्रातिपदिक; √रुच् ‘to shine’)
विश्वाall
विश्वा:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
रजांसिregions, spaces (air/realms)
रजांसि:
Karma
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
शुशुचानःblazing, shining intensely
शुशुचानः:
Kartā
TypeParticiple
Root√शुच् (दीप्तौ) → शुशुचान (परस्मैपद-परिप्रयोगः; परिपूर्ण/तीव्र-दीप्ति)
अस्थात्stood forth, took his stand
अस्थात्:
—
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति) + आ- (उपसर्ग)
होताthe Hotṛ-priest / invoker
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक; √हु ‘to sacrifice/invoke’)
यजिष्ठःmost worshipful / best sacrificer
यजिष्ठः:
Kartā
TypeAdjective
Rootयजिष्ठ (प्रातिपदिक; यज्-तमा/इष्ठ-प्रत्ययः ‘most sacrificing’)
अपाम्of the waters
अपाम्:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध-निर्देशः) / Genitive relation
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
सधस्थः(he) whose seat is (there); seated/standing in the abode
सधस्थः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootसधस्थ (प्रातिपदिक; ‘seat/abode, common place’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
