
Rishi: Atharvanic tradition (Svapna-hymn seer not uniformly fixed across ancillary lists)
Devata: Svapna (Dream), with implicit linkage to Yama/Mṛtyu
Chandas: Anuṣṭubh-like (Atharvanic mixed cadence; requires pada-count verification)
Dieses Svapna-Sūkta behandelt unheilvolle Träume als eine greifbare, mit dem Tod verknüpfte Macht und neutralisiert sie, indem es ihren Namen nennt, sie identifiziert und ihren Ursprung sowie ihre Funktion rituell «erkennt». Indem der Hymnus den Traum offen als Werkzeug Yamas — Antakas und Mṛtyus — erklärt, verwandelt er Furcht in beherrschbare Sprachkraft und bittet Svapna selbst, den Schlafenden vor duṣvapnya (bösen Träumen) zu schützen. Seine Wirksamkeit liegt in apotropäischer Erkenntnis: Ist die Bedrohung entlarvt, kann sie abgewiesen und gebunden werden.
Mantra 1
वि॒द्म ते॑ स्वप्न ज॒नित्रं॒ ग्राह्याः॑ पु॒त्रोऽसि य॒मस्य॒ कर॑णः
Wir kennen deinen Ursprung, o Schlaf; du bist zu ergreifen: du bist der Sohn Yamas, ein Werkzeug seines Wirkens.
Mantra 2
अन्त॑कोऽसि मृ॒त्युर॑सि
Du bist der Vollender; du bist der Tod.
Mantra 3
तं त्वा॑ स्वप्न॒ तथा॒ सं वि॑द्म॒ स नः॑ स्वप्न दु॒ष्वप्न्या॑त् पाहि
Dich, o Traum, erkennen wir so ganz und gar; darum, o Traum, behüte uns vor bösem Träumen.
Mantra 4
वि॒द्म ते॑ स्वप्न ज॒नित्रं॒ निरृ॑त्याः पु॒त्रोऽसि य॒मस्य॒ कर॑णः । अन्त॑कोऽसि मृ॒त्युर॑सि । तं त्वा॑ स्वप्न॒ तथा॒ सं वि॑द्म॒ स नः॑ स्वप्न दु॒ष्वप्न्या॑त् पाहि
Wir kennen, o Traum, deinen Ursprung: du bist der Sohn der Nirṛti; du bist das Werkzeug Yamas. Du bist der Beender; du bist der Tod. So kennen wir dich, o Traum, ganz und gar; darum, o Traum, behüte uns vor bösem Träumen.
Mantra 5
वि॒द्म ते॑ स्वप्न ज॒नित्र॒मभू॑त्याः पु॒त्रोऽसि य॒मस्य॒ कर॑णः । अन्त॑कोऽसि मृ॒त्युर॑सि । तं त्वा॑ स्वप्न॒ तथा॒ सं वि॑द्म॒ स नः॑ स्वप्न दु॒ष्वप्न्या॑त् पाहि
Wir kennen, o Traum, deinen Ursprung: du bist der Sohn der Abhūti; du bist das Werkzeug Yamas. Du bist der Beender; du bist der Tod. So kennen wir dich, o Traum, ganz und gar; darum, o Traum, behüte uns vor bösem Träumen.
Mantra 6
वि॒द्म ते॑ स्वप्न ज॒नित्रं॒ निर्भू॑त्याः पु॒त्रोऽसि य॒मस्य॒ कर॑णः । अन्त॑कोऽसि मृ॒त्युर॑सि । तं त्वा॑ स्वप्न॒ तथा॒ सं वि॑द्म॒ स नः॑ स्वप्न दु॒ष्वप्न्या॑त् पाहि
Wir kennen, o Traum, deinen Ursprung: du bist der Sohn der Nirbhūti; du bist das Werkzeug Yamas. Du bist der Beender; du bist der Tod. So kennen wir dich, o Traum, ganz und gar; darum, o Traum, behüte uns vor bösem Träumen.
Mantra 7
वि॒द्म ते॑ स्वप्न ज॒नित्रं॒ परा॑भूत्याः पु॒त्रोऽसि य॒मस्य॒ कर॑णः । अन्त॒कोऽसि मृ॒त्युर॑सि । तं त्वा॑ स्वप्न॒ तथा॒ सं वि॑द्म॒ स नः॑ स्वप्न दु॒ष्वप्न्या॑त् पाहि
Wir kennen, o Traum, deinen Ursprung: du bist Parābhūtis Sohn; du bist Yamas Werkzeug. Du bist der Beender; du bist der Tod. So kennen wir dich ganz, o Traum; darum, o Traum, behüte uns vor bösem Träumen.
Mantra 8
वि॒द्म ते॑ स्वप्न ज॒नित्रं॑ देवजामी॒नां पु॒त्रोऽसि य॒मस्य॒ कर॑णः
Wir kennen deine Geburt, o Traum: du bist der Sohn der göttlichen Sippe, das Werkzeug Yamas.
Mantra 9
अन्त॑कोऽसि मृ॒त्युर॑सि
Du bist der Beender; du bist der Tod.
Mantra 10
तं त्वा॑ स्वप्न॒ तथा॒ सं वि॑द्म॒ स नः॑ स्वप्न दु॒ष्वप्न्या॑त् पाहि
Dich, o Traum, erkennen wir so ganz; darum, o Traum, schütze uns vor bösem Träumen.
In Atharvanic thought, certain dreams are treated as carriers of death-omens and affliction. By naming Svapna as Antaka/Mṛtyu and Yama’s instrument, the hymn “unmasks” the danger so it can be ritually constrained and turned away.
No. Its focus is duṣvapnya—harmful, frightening, loss-bringing or death-portending dreams. The aim is to secure auspicious rest and safety, not to eliminate ordinary dreams.
It is recited before sleep, or after a frightening dream, with the intention of warding off evil dreaming. The key method is repeated identification (vidma/saṃ vidma) followed by a protective petition that Svapna guard the sleeper.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.