Adhyaya 19

Verse 1

नारद उवाच । कालनेमी रुषाविष्टस्तेषां रूपं न बुद्धवान् । ततो निमिं च दैत्येन्द्रं मत्वा देवं महाजवः

নাৰদে ক’লে: ক্ৰোধে আচ্ছন্ন কালনেমীয়ে তেওঁলোকৰ সত্য ৰূপ চিনিব নোৱাৰিলে। তেতিয়া সেই মহাবেগী জনে দানৱৰ ইন্দ্ৰ নিমিক দেৱতা বুলি ভুল বুজি (কৰ্মত) আগবাঢ়িল।

Verse 2

केशेषु गृह्य तं वीरं चकर्ष च ननाद च । ततो निमिरुवाचेदं कालनेमिं महाबलम्

তেওঁ সেই বীৰক চুলিত ধৰি টানি আনিলে আৰু গর্জন কৰি নাদ দিলে। তেতিয়া নিমিয়ে মহাবলী কালনেমীক এই বাক্য ক’লে।

Verse 3

अहं निमिः कालनेमे सुतं मत्वा वधस्व मा । भवता मोहितेनाजौ देवान्मत्वासुराः स्वकाः

“মই নিমি। হে কালনেমি, মোক তোমাৰ পুত্ৰ বুলি ভাবি হত্যা নকৰিবা। যুদ্ধত মোহগ্ৰস্ত হৈ তুমি দেৱতাসকলক নিজৰ অসুৰ বুলি ভুল বুজিছা।”

Verse 4

सुरैः सुदुर्जयाः कोट्यो निहतादश विद्धि तत् । सर्वास्त्रवारणं मुंच ब्रह्ममस्त्रं त्वरान्वितः

এই কথা জানিবা: দেৱতাসকলে অতি দুৰ্জয় দহ কোটি বাহিনী নিধন কৰিছে। তৎক্ষণাৎ সকলো অস্ত্ৰ ৰোধক ব্ৰহ্মাস্ত্ৰ মুকলি কৰা।

Verse 5

स तेन बोधितो दैत्यो मुक्त्वा तं संभ्रमाकुलः । बाणं ब्रह्मास्त्रविहितं मुमोच त्वरयान्वितः

তেওঁৰ উপদেশে বোধ পাই দানৱটি আতংক-উদ্বিগ্ন হৈ, ব্ৰহ্মাস্ত্ৰে অভিষিক্ত বাণ তৎক্ষণাৎ নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 6

ब्रह्मास्त्रं तत्प्रजज्वाल ततः खे सुमहाद्भुतम् । देवानां चाभवत्सैन्यं सर्वमेव भयाकुलम्

সেই ব্ৰহ্মাস্ত্ৰ জ্বলি উঠিল, আকাশত এক মহা-অদ্ভুত দৃশ্য হ’ল। আৰু দেৱসেনা সম্পূৰ্ণভাৱে ভয়াকুল হৈ পৰিল।

Verse 7

शंबरास्त्रं ततः शांतं ब्राह्मप्रतिहतं तदा । तस्मिन्प्रतिहते ह्यस्त्रे भास्करः प्रभुः

তেতিয়া শম্বৰাস্ত্ৰ শান্ত হ’ল, ব্ৰাহ্মাস্ত্ৰে তাক প্ৰতিহত কৰিলে। আৰু সেই অস্ত্ৰ নষ্ট হোৱাত প্ৰভু ভাস্কৰ (সূৰ্য) …

Verse 8

महेंद्रजालमास्ताय चक्रे भीषणां तनुम् । विस्फूर्जत्करसंघातसमाक्रांतजगत्त्रयः

মহেন্দ্ৰজাল আশ্ৰয় কৰি তেওঁ ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে; তেওঁৰ ঝলমল বহু হাতৰ গর্জনে যেন ত্ৰিলোক আচ্ছন্ন হ’ল।

Verse 9

तताप दानवानीकं गलन्मज्जाङ्घ्रिशोणितम् । चक्षूंषि दानवेन्द्राणां चकारांधानि स प्रभुः

সেই প্ৰভুৱে দানৱ-সেনাক তেনে দগ্ধ কৰিলে যে অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গৰ পৰা মজ্জা আৰু ৰক্ত গলি বৈ গ’ল; আৰু দানৱ-ৰাজাসকলৰ চকু অন্ধ কৰি দিলে।

Verse 10

गजानामगलन्मेदः पेतुश्चापि रथा भुवि । तुरंगमाः श्वसंतश्च घर्मार्ता रथिनोपि च

হাতীৰ মেদ গলি পৰিল আৰু ৰথসমূহো ভূমিত লুটি পৰিল। ঘোঁৰাবোৰ হাঁপাই উঠিল, আৰু ৰথীসকলো দহন-তাপত কষ্ট পালে।

Verse 11

इतश्चेतश्च सलिलं प्रार्थयंतस्तृषातुराः । गिरिद्रोणीश्च पादांश्च गिरिणां गहनानि च

তৃষ্ণাতুৰ হৈ তেওঁলোকে ইফালে-সিফালে পানীৰ বাবে কাকুতি-মিনতি কৰিলে; আৰু পৰ্বতৰ দ্ৰোণী, পাদদেশ আৰু পাহাৰৰ গভীৰ খাদলৈ দৌৰি গ’ল।

Verse 12

तेषां प्रार्थयतां शीघ्रमन्योन्यं च विसर्पिणाम् । दावाग्निरज्वलत्तीव्रो घोरो नर्दग्धपादपः

তেওঁলোকে তৎক্ষণাৎ সহায়ৰ বাবে পৰস্পৰক আহ্বান কৰি ইফালে-সিফালে দৌৰি থাকোঁতেই, হঠাতে এক ভয়ংকৰ দাৱাগ্নি প্ৰজ্বলিত হ’ল—অতিশয় তীব্ৰ তাপত—চাৰিওফালে গছ-গছনি দগ্ধ কৰি পেলালে।

Verse 13

तोयार्थिनः पुरो दृष्ट्वा तोयं कल्लो लमालितम् । पुरःस्थितमपि प्राप्तुं न शेकुरुपसादितुम्

পানীৰ বাবে ব্যাকুল হৈ, সন্মুখতে ঢৌ-তরঙ্গে অস্থিৰ জল দেখিলেও, তেওঁলোকে তাত উপনীত হ’ব নোৱাৰিলে, নতুবা ওচৰ চাপিবও নোৱাৰিলে।

Verse 14

अप्राप्य सलिलं भूमावभ्याशे द्रुतमेव ते । तत्रतत्र व्यदृश्यन्त मृता दैत्येश्वराभुवि

জল নাপাই সিহঁতে সোনকালে ওচৰৰ মাটিত ঢলি পৰিল; আৰু দৈত্যেশ্বৰাৰ ভূমিত ঠাই-ঠাই সিহঁতক মৃত অৱস্থাত পৰি থকা দেখা গ’ল।

Verse 15

रथा गजाश्च पतितास्तुरंगाश्च श्रमान्विताः । स्थिता वमंतो धावंतो गलद्द्रुतवसास्रजः

ৰথ আৰু গজ পতিত হৈছিল; তুৰংগসকল শ্ৰমে ক্লান্ত হৈ কেতিয়াবা থিয় হৈ, কেতিয়াবা দৌৰি, বমি কৰি আছিল; মালা আৰু সাজ-সজ্জা ঢিলা হৈ গলি গলি পৰি আছিল।

Verse 16

दानवानां कोटिकोटि व्यदृश्यतमृतं तदा । एवं क्षयो जानवानां तस्मिन्महति वर्तिते

তেতিয়া দানৱসকলৰ কোটি-কোটিও মৃত হোৱা দেখা গ’ল। এইদৰে সেই মহা-ধ্বংস সংঘটিত হোৱাত, সেই জীৱসমূহৰ বিনাশ সম্পন্ন হ’ল।

Verse 17

प्रकोपोद्भूतताम्राक्षः कालनेमी रुषातुरः । बभूव कालमेधाभः स्फुरद्रोमशतह्रदः

প্ৰকোপে উদ্ভূত তাম্ৰবৰ্ণ লাল চকু লৈ কালনেমি ক্ৰোধে দগ্ধ হৈ কাল-মেঘ সদৃশ ভয়ংকৰ হ’ল; তাৰ দেহত ৰোম সেয়া-সেয়া ঢৌৰ দৰে শত শতকৈ থিয় হৈ উঠিল।

Verse 18

गंभीरास्फोटनिर्ह्रादजगद्धृदयकंपनः । प्रच्छाद्य गगनं सूर्यप्रभां सर्वां व्यनाशयत्

গম্ভীৰ বজ্ৰধ্বনি আৰু ফাটনিৰ গর্জনে জগতৰ হৃদয় কঁপাই, সি আকাশ আচ্ছাদিত কৰিলে আৰু সূৰ্যৰ সমগ্ৰ প্ৰভা সম্পূৰ্ণৰূপে নিভাই দিলে।

Verse 19

ववर्ष शीतं च जलं दानवेन्द्रबलं प्रति । दैत्यास्तां वृष्टिमासाद्य समाश्वस्तास्ततः क्रमात्

তেওঁ দানৱৰাজৰ সেনাবলৰ ওপৰত শীতল জল বৰষালে। সেই বৰষা লাভ কৰি দৈত্যসকল ক্ৰমে ক্ৰমে আশ্বস্ত হৈ উঠিল।

Verse 20

बीजांकुरा इव म्लानाः प्राप्य वृष्टिं धरातले । ततः स मेघरूपेण कालनेमिर्महासुराः

পৃথিৱীত বৰষা পালে যেন ম্লান বীজাঙ্কুৰ পুনৰ সজীৱ হয়, তেনেদৰে মহাসুৰ কালনেমিয়ে তেতিয়া মেঘৰূপ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 21

शस्त्रवृष्टिं ववर्षोग्रां देवनीकेषु दुर्जयः । तया वृष्ट्या पीड्यमाना दैत्यैरन्यैश्च देवताः

সেই অদম্যজনে দেবসেনাৰ ওপৰত ভয়ংকৰ শস্ত্ৰবৃষ্টি বৰষালে। সেই অস্ত্ৰঝড় আৰু আন দৈত্যসকলৰ পীড়নত দেবতাসকল অতিশয় কষ্ট পালে।

Verse 22

गतिं कांचिन्न पश्यन्ति गावः शीतार्दिता इव । परस्परं व्यलीयंत गजेषु तुरगेषु च । रथेषु च भयत्रस्तास्तत्रतत्र निलिल्यिरे

কোনো গতি নেদেখি, শীততাপে পীড়িত গৰুৰ দৰে, তেওঁলোকে পৰস্পৰে গা লগাই ধৰিলে। ভয়ত আতংকিত হৈ কেতিয়াবা গজত, কেতিয়াবা তুৰগত, কেতিয়াবা ৰথত আঁকোৱালি ধৰি, তাতেতাতে লুকাই পৰিল।

Verse 23

एवं ते लीयमानाश्च निहताः कालने मिना । दृश्यंते पतिता देवाः शस्त्रभिन्नंगसंधयः

এইদৰে গা-গা লগাই লীয়মান হৈ থাকোঁতেই তেওঁলোক কালনেমিৰ হাতে নিহতা হ’ল। শস্ত্ৰে বিদীৰ্ণ অঙ্গ-সন্ধিযুক্ত পতিত দেবসকলক দেখা গ’ল।

Verse 24

विभिन्ना भिन्नमूर्धानस्तथा भिन्नोरुजानवः । विपर्यस्तं रथांगैश्च पतितं ध्वजशक्तिभिः

ਮূৰবোৰ বিদীৰ্ণ হৈছিল, আৰু উৰু তথা আঠুবোৰ চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ হৈ গৈছিল। ৰথৰ ভঙা অংশ, ধ্বজা আৰু শক্তি অস্ত্ৰৰ দ্বাৰা আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ বহুতো যুঁজাৰু বাগৰি পৰিছিল।

Verse 25

तुरंगाणां सहस्राणि गजानामयुतानि च । रक्तेन तेषां घोरेण दुस्तरा चाभवन्मही

হাজাৰ হাজাৰ ঘোঁৰা আৰু অযুত হাতী তাত পৰি আছিল; আৰু সিহঁতৰ ভয়ানক তেজৰ ফলত পৃথিৱীখন পাৰ হোৱাটো দুৰূহ হৈ পৰিছিল।

Verse 26

एवमाजौ महादैत्यः कालनेमिर्महासुरः । जघ्ने मुहुर्तमात्रेण गंधर्वाणां दशायुतम्

এইদৰে যুদ্ধত, মহাদৈত্য কালনেমী—সেই শক্তিশালী অসুৰজনে—মাত্ৰ এক মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে এক লাখ গন্ধৰ্বক বধ কৰিলে।

Verse 27

यक्षाणां पंचलक्षाणि किंनराणां तथैव च । जघ्ने पिशाचमुख्यानां सप्तलक्षाणि निर्भयः

নিৰ্ভীক হৈ তেওঁ পাঁচ লাখ যক্ষ আৰু সমসংখ্যক কিন্নৰক বধ কৰিলে; আৰু পিশাচ মুখিয়ালসকলৰ সাত লাখক তেওঁ বিনাশ কৰিলে।

Verse 28

इतरेषां न संख्यास्ति सुरजातिनिकायिनाम् । जघ्ने स कोटिशः क्रद्धः कालनेमिर्मदोत्कटः

অন্যান্য দেৱ জাতিৰ সমূহৰ কোনো সংখ্যা নাছিল। ক্ৰোধিত আৰু অহংকাৰত মত্ত কালনেমীয়ে তেওঁলোকক কোটি কোটি সংখ্যাত বধ কৰিলে।

Verse 29

एवं प्रतिभये भीमे तदामर महाक्षये । संक्रुद्धावश्विनौ वीरौ चित्रास्त्रकवचोज्जवलौ

এনে ভয়ংকৰ আতংক উঠিল আৰু অমৰসকলৰ মহা-ক্ষয় ঘটিল; তেতিয়া বীৰ অশ্বিনীদ্বয় ক্ৰুদ্ধ হ’ল—চিত্ৰবিচিত্ৰ অস্ত্ৰ আৰু দীপ্ত কৱচে উজ্জ্বল।

Verse 30

जघ्नतुस्तौ रणे दैत्यमेकैकं षष्टिभिः शरैः । निर्भिद्य ते महादैत्यं सपुंखा विविशुर्महीम्

ৰণত সেই দুয়ো দৈত্যক আঘাত কৰিলে—প্ৰত্যেকে ষাঠি শৰে। মহাদৈত্যক ভেদ কৰি, পাখিযুক্ত বাণসমূহ মাটিত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 31

ताभ्यां बाणप्रहारैस्तु किंचित्सोऽवाप्तचेतनः । जग्राह चक्रं लक्षारं तैलधौतं रणेऽधिकम्

দুয়োৰ বাণপ্ৰহাৰে সি অলপ চেতনালাভ কৰিলে। তাৰপিছত ৰণত সি তেলধৌত, ক্ষুৰধাৰ আৰু ভয়ংকৰ চক্র হাতত ল’লে।

Verse 32

तेन चक्रेण सोश्विभ्यां चिच्छेद रथकूबरम् । जग्राहाथ धनुर्दैत्यः शरांश्चाशीविषोपमान्

সেই চক্রে সি অশ্বিনীদ্বয়ৰ ৰথৰ কূবৰ (যোক-দণ্ড) কাটি পেলালে। তাৰপিছত দৈত্যই ধনু ধৰি, বিষধৰ সাপ সদৃশ শৰসমূহ তুলিলে।

Verse 33

ववर्ष भिषजोर्मूर्ध्नि संछाद्याकाशगोचरम् । तावप्यस्त्रैः स्मृतैः सर्वाश्छेदतुर्दैत्यसायकान्

সি দিৱ্য চিকিৎসক দুয়োৰ মূৰত অস্ত্ৰবৃষ্টি কৰিলে, আকাশপথ ঢাকি পেলালে। কিন্তু দুয়োয়ে নিজৰ অস্ত্ৰ স্মৰণ কৰি দৈত্যৰ সকলো বাণ কাটি পেলালে।

Verse 34

तच्च करम तयोर्दृष्ट्वा विस्मितः कोपमाविशत् । जग्राह मुद्गरं भीम कालदंडविभीषणम्

তেওঁলোকৰ সেই কীৰ্তি দেখি সি বিস্মিত হ’ল, তাৰ পাছত ক্ৰোধে আৱিষ্ট হ’ল। সি ভয়ংকৰ মুদ্গৰ ধৰিলে, যমদণ্ডৰ দৰে বিভীষণ।

Verse 35

स तदमुद्भ्राम्य वेगेन चिक्षेपास्य रथं प्रति । तं तु मुद्गरमायांतमालोक्यांबरगोचरे

সি তাক বেগে ঘূৰাই তেওঁলোকৰ ৰথৰ ফালে নিক্ষেপ কৰিলে। কিন্তু মুক্ত আকাশত ধাৱমান সেই মুদ্গৰক দেখি,

Verse 36

मुक्त्वा रथावुभौ वेगादाप्लुतौ तरसाश्विनौ । तौ रथौ स तु निष्पिष्य मुद्गरोऽचलसंनिभः

দুয়োটা ৰথ ত্যাগ কৰি দ্ৰুত অশ্বিনীদ্বয় বেগে জঁপিয়াই আঁতৰি গ’ল। পৰ্বতৰ দৰে সেই মুদ্গৰে পাছত দুয়োটা ৰথ চেপি চুৰমাৰ কৰিলে।

Verse 37

दारयामास धरणीं हेमजालपरिष्कृतः । तस्य कर्माथ तद्दृष्ट्वा भिषजौ चित्रयोधिनौ

সোনাৰ জালৰে অলংকৃত হৈ সি ধৰণীকেই ফালি পেলালে। তাৰ সেই কৰ্ম দেখি, সেই দুজন ভিষজ-দেৱ, আশ্চৰ্য যোদ্ধা,

Verse 38

वज्रास्त्रं च प्रकुर्वाणौ दानवेंद्रमयुध्यताम् । घोरवज्रप्रहारैस्तु दानवः स परिक्षतः

বজ্ৰাস্ত্ৰ গঢ়ি তেওঁলোকে দানৱেন্দ্ৰৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিলে। ভয়ংকৰ বজ্ৰ-প্ৰহাৰে সেই দানৱ গভীৰভাৱে আহত হ’ল।

Verse 39

रथो ध्वजो धनुश्चैव छत्रं च कवचं तथा । क्षणेन शतधा भूतं सर्वसैन्यस्य पश्यतः

তেওঁৰ ৰথ, ধ্বজ, ধনু, ছত্ৰ আৰু কবচো—এটা ক্ষণতে—সমগ্ৰ সেনাৰ দৃষ্টিৰ আগতে শতধা ভাঙি চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ হ’ল।

Verse 40

तद्दृष्ट्वा दुकरं कर्म सोऽश्विभ्यां भीमविक्रमः । नारायणास्त्रं बलवान्मुमोच रणमूर्धनि

অশ্বিনীদ্বয়ৰ সেই দুৰ্লভ কীৰ্তি দেখি, ভীম-বিক্ৰম বীৰজনে ৰণৰ শিৰোভাগত বলৱান নাৰায়ণাস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 41

ततः शशाम वज्रास्त्रं कालनेमिस्ततो रुषा । जीवग्राहं ग्राहयितुमश्विनौ तौ प्रचक्रमे

তেতিয়া বজ্ৰাস্ত্ৰ শান্ত হ’ল; আৰু কালনেমি ক্ৰোধে জ্বলি উঠি, সেই দুজন অশ্বিনীক ‘জীৱগ্ৰাহ’ নামৰ প্ৰাণহৰণকাৰী গ্ৰাসত পেলাবলৈ উদ্যোগী হ’ল।

Verse 42

तावभिप्रायमालक्ष्य संत्यज्य समरांगणम् । पदाती वेपमानांगौ प्रद्रुतौ वासवोयतः

তেওঁলোকৰ অভিপ্ৰায় বুজি, তেওঁলোকে সমৰাঙ্গণ ত্যাগ কৰিলে। অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ কঁপি উঠি, পদাতিক হৈ, যেদিশে বাসৱ (ইন্দ্ৰ) গৈছিল সেইফালে দৌৰি গ’ল।

Verse 43

तयोरनुगतो दैत्यः कालनेमिर्नदन्मुहुः । प्राप्येंद्रस्य बलं क्रूरो दैत्यानीकपदानुगः

সেই দুজনৰ পিছে পিছে দানৱ কালনেমি বাৰে বাৰে গর্জন কৰি আগবাঢ়িল। ক্ৰূৰ, আৰু দানৱ-সেনাৰ পদচিহ্ন অনুসৰি চলি, সি ইন্দ্ৰৰ বাহিনীত উপস্থিত হ’ল।

Verse 44

स काल इव कल्पांते यदा वासवमाद्रुतः । तं दृष्ट्वा सर्वभूतानि विविशुर्विह्वलानि तु

যেতিয়া তেওঁ বাছৱ (ইন্দ্ৰ)ৰ ওপৰত দ্ৰুতগতিত ধাৱমান হ’ল, তেতিয়া তেওঁ যেন কল্পান্তৰ কালস্বৰূপ। তেওঁক দেখি সকলো ভূত-প্ৰাণী কঁপি উঠি বিভ্ৰান্ত হৈ আশ্ৰয়-স্থানত লুকাল।

Verse 45

हाहारावं प्रकुर्वाणास्तदा देवाश्च मेनिरे । पराजयं महेंद्रस्य सर्वलोकक्षयावहम्

তেতিয়া দেৱতাসকলে ‘হা হা!’ বুলি আৰ্তনাদ কৰি ভাবিলে—মহেন্দ্ৰৰ পৰাজয়েই সকলো লোকৰ বিনাশ আনিব।

Verse 46

चेलुः शिखरिणो मुख्याः पेतुरुल्का नभस्तलात् । जगर्जुर्जलदा दिक्षु संभूतश्च महारवः

প্ৰধান পৰ্বতশিখৰসমূহ কঁপিবলৈ ধৰিলে; আকাশৰ পৰা উল্কা খসিল। দিশে দিশে মেঘগর্জন উঠিল আৰু এক মহা কোলাহল সৃষ্টি হ’ল।

Verse 47

तां भूताविकृतिं दृष्ट्वा देवाः सेंद्रा भयावहाः । मनसा शरणं जग्मुर्वासुदेवं जगत्पतिम्

সেই ভয়ংকৰ ভূত-বিকৃতি দেখি, ইন্দ্ৰসহ দেৱতাসকল আতংকিত হ’ল। মনৰ ভিতৰত তেওঁলোকে জগত্পতি বাসুদেৱৰ শৰণ ল’লে।

Verse 48

नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । जगद्धिताय कृष्णाय गोविंदाय नमोनमः

ব্ৰাহ্মণ্যদেৱ—ধৰ্মৰ পালনকাৰী—তোমাক নমস্কাৰ; গৰু আৰু ব্ৰাহ্মণৰ হিতকাৰীক নমস্কাৰ। জগতৰ মঙ্গলকামী কৃষ্ণ, গোবিন্দক পুনঃ পুনঃ নমো নমঃ।

Verse 49

स नो रक्षतु गोविंदो भयार्तास्ते जगुः सुराः । सुराणां चिंतितं ज्ञात्वा भगवान्गरुडध्वजः

‘গোৱিন্দে আমাক ৰক্ষা কৰক!’—ভয়াতুৰ দেৱতাসকলে এইদৰে কাতৰ হৈ চিঞৰি উঠিল। দেৱসকলৰ মনৰ চিন্তা জানি, গৰুড়ধ্বজ ধাৰী ভগৱানে (প্ৰতিক্ৰিয়া কৰিলে)।

Verse 50

विबुध्यैव च पर्यंकाद्योगनिद्रां विहाय सः । लक्ष्मीकरयुगांभोजलालितांघ्रिसरोरुहः

সেই প্ৰভু তৎক্ষণাৎ জাগি উঠি শয্যাৰ পৰা উঠিল; যোগনিদ্ৰা ত্যাগ কৰিলে—যাঁৰ পদ্মচৰণ লক্ষ্মীৰ পদ্মহস্তযুগলে কোমলভাৱে স্নেহে সোহাগ কৰে।

Verse 51

शारदंबरनीराब्जकांतिदेहच्छविः प्रभुः । कौस्तुभोद्भासिहृदयः कांतकेयूरभास्करः

সেই প্ৰভুৰ দেহচ্ছবি শৰৎ-আকাশ আৰু নীল পদ্মৰ দীপ্তিৰ দৰে উজ্জ্বল আছিল। বক্ষস্থলত কৌস্তুভ মণি জ্বলি উঠিছিল, আৰু মনোহৰ কেয়ূৰসমূহ সূৰ্যৰ দৰে দীপ্যমান আছিল।

Verse 52

विमृश्य सुरसंक्षोभं वैनतेयमाताह्वयत् । आहूतेऽविस्थितेतस्मिन्गरुडे दुःखिते भृशम्

দেৱসকলক আৱৰি ধৰা অস্থিৰতা চিন্তা কৰি, বিনতা-মাতৃয়ে ৱৈনতেয় (গৰুড়)ক আহ্বান কৰিলে। আহ্বান পামাত্ৰ গৰুড় উপস্থিত হ’ল—অতি দুঃখিতচিত্তে।

Verse 53

दिव्यनानास्त्रतीक्ष्णार्चिरारुह्यागात्सुराहवम् । तत्रापश्यत देवेंद्रं भयभीतमभिद्रुतम्

দিব্য নানাবিধ অস্ত্ৰৰ তীক্ষ্ণ জ্যোতিৰে দীপ্ত বাহনত আৰোহণ কৰি তেওঁ দেৱযুদ্ধলৈ ত্বৰিতে গ’ল। তাত তেওঁ দেৱেন্দ্ৰ ইন্দ্ৰক দেখিলে—ভয়াতুৰ, আৰু পিছুৱাই ধাওঁ খাই থকা।

Verse 54

दानवेंद्रैर्नवांभोदसच्छायैः सर्वथोत्कटैः । यथा हि पुरुषं घोरैरभाग्यैरर्थकांक्षिभिः

দানৱেন্দ্ৰসকল, নৱ বৰষুণীয়া মেঘৰ দৰে শ্যামচ্ছায়া আৰু সকলো দিশে উগ্ৰ, (ইন্দ্ৰক) তেনে ধৰণে পীড়া দিছিল; যেন ধন-লোভী ভয়ংকৰ দুর্ভাগ্যসমূহে মানুহক আক্ৰমণ কৰে।

Verse 55

तत्त्राणायाव्रजद्विष्णुः स्तूयमानो मुहुः सुरैः । अभाग्येभ्यः परित्रातुं सुकृतं निर्मलं यथा

তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিবলৈ বিষ্ণু আগবাঢ়িল—দেৱতাসকলে বাৰে বাৰে স্তৱ কৰি থকা—যেন নিৰ্মল সুকৃত (পুণ্য) দুর্ভাগ্যৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰিবলৈ আহে।

Verse 56

अथापश्यत दैत्येंद्रो वियति द्युतिमंडलम् । स्फुरंतमुदयाच्छीघ्रं कांतं सूर्यशतं यथा

তেতিয়া দৈত্যেন্দ্ৰই আকাশত জ্যোতিৰ এটা মণ্ডল দেখিলে—স্ফুৰিত হৈ শীঘ্ৰে উদয় হোৱা—সৌটা সূৰ্যৰ দৰে মনোহৰ কান্তিময়।

Verse 57

प्रभवं ज्ञातुमिच्छंतो दानवास्तस्य तेजसः । गरुडं तमथा पश्यन्कल्पांतानलभैरवम्

সেই তেজৰ উৎস জানিবলৈ ইচ্ছুক দানৱসকলে তেতিয়া গৰুড়ক দেখিলে—কল্পান্তৰ অগ্নিৰ দৰে ভয়ংকৰ, ভৈৰৱমূৰ্তি।

Verse 58

तत्र स्थितं चतुर्बाहुं हरिं चानुपमद्युतिम् । तमालोक्यासुरेंद्रास्तु हर्षसंपूर्णमानसाः

তাত তেওঁলোকে চতুৰ্ভুজ, অনুপম জ্যোতিৰে দীপ্ত হৰিক স্থিত দেখিলে। তেওঁক দেখি অসুৰেন্দ্ৰসকলৰ মন আনন্দে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।

Verse 59

अयं स देवः सर्वेषां शरणं केशवोऽरिहा । अस्मिञ्जिते जिताः सर्वा देवता नात्र संशयः

এইজনাই সেই দেৱ—কেশৱ, শত্রুনাশক—সকলৰ আশ্ৰয়। তেওঁ জয়ী হলে সকলো দেৱতাই জয়ী হয়; ইয়াত একো সন্দেহ নাই।

Verse 60

एनमाश्रित्य लोकेशा यज्ञभागभुजोऽमराः । इत्युक्त्वा ते समागम्य सर्व एव ततस्ततः

তাঁক আশ্ৰয় কৰি লোকপালসকল—যজ্ঞভাগ ভোগ কৰা অমৰসকল—নিশ্চিন্ত থাকে। এই কথা কৈ তেওঁলোকে সকলো দিশৰ পৰা আহি একেলগে সমবেত হ’ল।

Verse 61

तं जघ्नुर्विविधैः शस्त्रैः परिवार्य समंततः । कालनेमिप्रभृतयो दश दैत्यमहारथाः

তাঁক চাৰিওফালে ঘেৰি, কালনেমি আদি দহজন দৈত্য-মহাৰথীয়ে নানাবিধ অস্ত্ৰেৰে তাঁক আঘাত কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 62

षष्ट्या विव्याधबाणानां कालनेमिर्जनार्दनम् । निमिः शतेन बाणानां मथनोऽशीतिभिः शरैः

কালনেমিয়ে ষাঠি বাণে জনাৰ্দনক বিদ্ধ কৰিলে; নিমিয়ে এশ বাণে, আৰু মথনে আশি শৰৰে আঘাত কৰিলে।

Verse 63

जंभकश्चैव सप्तत्या शुंभो दशभिरेव च । शेषा दैत्ये श्वराः सव विष्णुमेकैकशः शरैः

জম্ভকে সত্তৰ বাণে আঘাত কৰিলে, আৰু শুম্ভে মাত্ৰ দহ বাণে। বাকী দানৱ-ঈশ্বৰসকলেো একে একে নিজৰ শৰৰে বিষ্ণুক আক্ৰমণ কৰিলে।

Verse 64

दशभिर्दशभिः शल्यैर्जघ्नुः सगरुडं रणे । तेषाममृष्यत्तत्कर्म विष्णुर्दानवसूदनः

ৰণত তেওঁলোকে দহ-দহ কাঁটাযুক্ত শল্যে গৰুড়সহ বিষ্ণুক আঘাত কৰিলে। দানৱ-নাশক বিষ্ণুৱে তেওঁলোকৰ সেই কৰ্ম সহ্য কৰিব নোৱাৰিলে।

Verse 65

एकैकं दानवं जघ्ने षड्भिः पड्भिरजिह्नगैः । आकर्णकृष्टैर्भूयश्च कालनेमिस्त्रिभिः शरैः

তেওঁ দানৱসকলক একে একে ছয়-ছয় অচ্যুত বাণেৰে বধ কৰিলে; আৰু পুনৰ কাণলৈকে টানি ধৰা তিনিটা শৰে কालनেমিক বিদ্ধ কৰিলে।

Verse 66

विष्णुं विव्याध हृदये रोषाद्रक्तविलोचनः । तस्याशोभंत ते बाणा हृदये तप्तकांचनाः

ক্ৰোধত ৰক্তবৰ্ণ নয়নধাৰী জনে বিষ্ণুক হৃদয়ত বিদ্ধ কৰিলে। তেওঁৰ বক্ষত সেই বাণসমূহ তপ্ত সোনাৰ দৰে দীপ্তিময় হৈ শোভা পালে।

Verse 67

मयूखा इव संदीप्ताः कौस्तुभस्य स्फुरत्त्विषः । तैर्बाणैः किंचिदायस्तो हरिर्जग्राह मुद्गरम्

কৌস্তুভৰ স্ফুৰিত তেজেৰে ঝলমল কৰা সেই বাণসমূহ জ্বলা কিৰণৰ দৰে দীপ্ত আছিল। সিহঁতে অলপ কষ্ট পোৱাত হৰি গদা ধৰিলে।

Verse 68

स तमुद्ग्राह्य वेगेन दानवाय मुमोच वै । दानवेन्द्रस्तमप्राप्तं वियत्येव शतैः शरैः

তেওঁ গদা উঠাই বেগেৰে দানৱৰ ওপৰত নিক্ষেপ কৰিলে। কিন্তু দানৱ-ইন্দ্ৰই সি পোৱাৰ আগতেই আকাশমাজত শত শত বাণেৰে তাক ভাঙি পেলালে।

Verse 69

चिच्छेद तिलशः क्रुद्धो दर्शयन्पाणिलाघवम् । ततो विष्णुः प्रकुपितः प्रासं जग्राह भैरवम्

ক্ৰোধত তেওঁ হাতৰ ক্ষিপ্ৰতা প্ৰদৰ্শন কৰি ইয়াক টুকুৰা টুকুৰ কৰি পেলালে। তেতিয়া বিষ্ণুৱে অতিশয় ক্ৰুদ্ধ হৈ এটা ভয়ংকৰ বৰছা হাতত ল’লে।

Verse 70

तेन दैत्यस्य हृदयं ताडयामास वेगतः । क्षणेन लब्धसंज्ञस्तु कालनेमिर्महासुरः

তেওঁ তাৰ দ্বাৰা দৈত্যৰ হৃদয়ত প্ৰবল বেগেৰে আঘাত কৰিলে। এক মুহূৰ্ততে মহাসুৰ কালনেমীয়ে পুনৰ চেতনা লাভ কৰিলে।

Verse 71

शक्तिं जग्राह तीक्ष्णाग्रां हेमघंटाट्टहासिनीम् । तया वामं भुजं विष्णोर्बिभेद दितिनंदनः

তেওঁ সোণালী ঘণ্টাৰ দৰে ডাঙৰকৈ হাঁহি থকা এটা তীক্ষ্ণ আগৰ শক্তি-অস্ত্ৰ হাতত ল’লে; আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা দিতিৰ পুত্ৰই বিষ্ণুৰ বাওঁ বাহুত আঘাত কৰিলে।

Verse 72

भिन्नं शक्त्या भुजं तस्य स्रुतशोणितमाबभौ । नीले बला हके विद्युद्विद्योतंती यथा मुहुः

যেতিয়া শক্তিৰ দ্বাৰা তেওঁৰ বাহু বিদীৰ্ণ হ’ল, তেতিয়া তেজৰ সোঁত ববলৈ ধৰিলে আৰু ক’লা মেঘৰ মাজত বিজুলীৰ দৰে বাৰে বাৰে জিলিকি উঠিল।

Verse 73

ततो विष्णुः प्रकुपितो जग्राह विपुलं धनुः । सप्तदश च नाराचांस्तीक्ष्णाग्रान्मर्मभेदिनः

তেতিয়া বিষ্ণুৱে ক্ৰোধত তেওঁৰ বিশাল ধনু আৰু সোতৰটা লোৰ তীৰ হাতত ল’লে—যিবোৰ আছিল তীক্ষ্ণ আগৰ আৰু মৰ্মভেদী।

Verse 74

दैत्यस्य हृदयं षड्भिर्विव्याध च शरैस्त्रिभिः । चतुर्भिः सारथिं चास्य ध्वजं चैकेन पत्रिणा

তেওঁ ছয়ডাল বাণেৰে দৈত্যৰ হৃদয় বিদীৰ্ণ কৰিলে; আন তিনিডালেৰে পুনৰ আঘাত কৰিলে। চাৰিডালেৰে সাৰথিক আহত কৰিলে আৰু এডাল বাণেৰে ধ্বজদণ্ড বগৰাই পেলালে।

Verse 75

द्वाभ्यां धनुर्ज्याधनुषी भुजं चैकेन पत्रिणा । स विद्धो हृदये गाढं दोषैर्मूढो यथा नरः

দুডাল বাণেৰে তেওঁ ধনু আৰু জিলা কাটি পেলালে; এডাল বাণেৰে বাহু বিদীৰ্ণ কৰিলে। হৃদয়ত গভীৰ আঘাত পাই সি বিমোৰত পৰিল—যেনেকৈ মানুহে নিজৰ দোষৰ বাবে মোহগ্ৰস্ত হয়।

Verse 76

स्रुतरक्तारुणः प्रांशुः पीडाचलितमानसः । चकंपे मारुतेनेव चोदितः किंशुकद्रुमः

প্ৰবাহিত ৰক্তেৰে ৰঙা পৰা সেই বিশালকায় অসুৰজন, যন্ত্ৰণাত মন বিচলিত হৈ কঁপিবলৈ ধৰিলে—যেন বতাহত কঁপি থকা পলাশ গছ।

Verse 77

ततः कंपितमालक्ष्य गदां जग्राह केशवः । तां च वेगेन चिक्षेप कालनेमिवधं प्रति

তাক কঁপি থকা দেখি, কেশৱে গদা তুলি ললে আৰু কালনেমিক বধ কৰিবলৈ বেগেৰে নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 78

सा पपात शिरस्युग्रा सहसा कालनेमिनः । संचूर्णितोत्तमां गस्तु निष्पिष्टमुकुटोसुरः

সেই ভয়ংকৰ গদাডাল হঠাত কালনেমিৰ মূৰত পৰিল। অসুৰৰ উত্তম শৰীৰটো চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ হ’ল আৰু তাৰ মুকুটটো ভাঙি টুকুৰা-টুকুৰ হ’ল।

Verse 79

स्रुतरक्तौघरंध्रश्च स्रुतधातुरिवाचलः । पपात स्वे रथे भग्नो विसंज्ञः शिष्टजीवनः

তেওঁৰ ক্ষতবোৰৰ পৰা তেজৰ ধাৰা বৈ আছিল, যেনেকৈ পাহাৰৰ পৰা খনিজ পদাৰ্থ নিগৰি ওলায়; তেওঁ নিজৰ ৰথত অচেতন হৈ পৰি গ’ল, দেহত মাত্ৰ অলপহে প্ৰাণ বাকী আছিল।

Verse 80

पतितस्य रथोपस्थे दानवस्याच्युतोऽरिहा । स्मितपूर्वमुवाचेदं वाक्यं चक्रायुधः प्रभुः

যেতিয়া দানৱটো ৰথৰ আসনত পৰি গ’ল, তেতিয়া শত্ৰুনাশক অচ্যুতই (ভগৱান বিষ্ণু) মিচিকিয়া হাঁহি মাৰি এই কথাখিনি ক’লে।

Verse 81

गच्छासुर विमुक्तोऽसि सांप्रतं जीव निर्वृतः । ततः स्वल्पेन कालेन अहमेव तवांतकः

“যোৱা, হে অসুৰ! তুমি এতিয়াৰ বাবে মুক্ত। বৰ্তমানলৈ সুখেৰে জীয়াই থাকা; কিন্তু অলপ সময়ৰ পাছত ময়েই তোমাৰ অন্তৰ কাৰণ হম।”

Verse 82

एवं वचस्तस्य निशम्य विष्णोः सर्वेश्वरस्याथ रथं निमेषात् । निनाय दूरं किल कालनेमिनो भीतस्तदा सारथिर्लोकनाथात्

সৰ্বেশ্বৰ বিষ্ণুৰ সেই কথা শুনি কালনেমিৰ সাৰথিয়ে জগতৰ নাথলৈ ভয় কৰি নিমিষতে ৰথখন বহু দূৰলৈ লৈ গ’ল।