Adhyaya 21

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । आसीत्पुरा बृहत्कल्पे धर्ममूर्तिर्जनाधिपः । सुहृच्छक्रस्य निहता येन दैत्यास्सहस्रशः

পুলস্ত্য ক’লে: প্ৰাচীন কালত, বৃহৎ-কল্পত, ধৰ্মৰ মূৰ্তিস্বৰূপ এজন ৰজা আছিল। তেওঁ ইন্দ্ৰৰ সুহৃদ আছিল, আৰু তেওঁৰ দ্বাৰাই সহস্ৰ সহস্ৰ দানৱ নিধন হৈছিল।

Verse 2

सोमसूर्यादयो यस्य तेजसा विगतप्रभाः । भवंति शतशो येन दानवाश्च पराजिताः

যাৰ তেজত চন্দ্ৰ, সূৰ্য আদি সকলোৰে প্ৰভা ম্লান হৈ যায়; আৰু যাৰ দ্বাৰাই শত শত দানৱ পৰাজিত হয়।

Verse 3

यथेच्छरूपधारी च मानुषोप्यपराजितः । तस्य भानुमती भार्या सती त्रैलोक्यसुंदरी

তেওঁ ইচ্ছামতে ৰূপ ধাৰণ কৰিব পাৰিছিল, আৰু মানৱ ৰূপে দেখা দিলেও অপৰাজিত আছিল। তেওঁৰ পত্নী ভানুমতী—সতী আৰু ত্ৰৈলোক্যৰ সৌন্দৰ্যস্বৰূপা।

Verse 4

लक्ष्मीसदृशरूपेण निर्जितामरसुंदरी । राज्ञस्तस्याग्रमहिषी प्राणेभ्योपि गरीयसी

লক্ষ্মীৰ সদৃশ ৰূপ-সৌন্দৰ্যৰে তেওঁ স্বৰ্গীয় অপ্সৰাসকলৰো সৌন্দৰ্য অতিক্ৰম কৰিলে। তেওঁ আছিল সেই ৰজাৰ অগ্ৰমহিষী, যি তেওঁৰ প্ৰাণবায়ুতকৈও অধিক প্ৰিয় আছিল।

Verse 5

दशनारीसहस्राणां मध्ये श्रीरिव राजते । नृपकोटिसहस्रेण न कदाचित्समुच्यते

দশ হাজাৰ নাৰীৰ মাজত এজনী শ্ৰী (লক্ষ্মী) সদৃশ উজ্জ্বল হৈ উঠে; কিন্তু হাজাৰ হাজাৰ কোটি ৰজাৰ মাজতো তেনে জন কেতিয়াও নাপোৱা যায়—সত্য উৎকৃষ্টতা অতি দুষ্প্ৰাপ্য।

Verse 6

कदाचिदास्थानगतः पप्रच्छ स्वपुरोहितम् । विस्मयेनावृतो नत्वा वसिष्ठमृषिसत्तमम्

এবাৰ ৰাজসভালৈ আহি, বিস্ময়ে আচ্ছন্ন হৈ, তেওঁ ঋষিশ্ৰেষ্ঠ বসিষ্ঠক নমস্কাৰ কৰি নিজৰ কুলপুৰোহিতক প্ৰশ্ন কৰিলে।

Verse 7

भगवन्केन धर्मेण मम लक्ष्मीरनुत्तमा । कस्माच्च विपुलं तेजो मच्छरीरे सदोत्तमम्

হে ভগৱন! কোন ধৰ্মৰ বলত মই এই অনুত্তম লক্ষ্মী-ভাগ্য লাভ কৰিলোঁ? আৰু মোৰ দেহত এই বিপুল, সদা-উত্তম তেজ কিয় স্থিতি কৰে?

Verse 8

वसिष्ठ उवाच । पुरा लीलावती नाम वेश्या शिवपरायणा । तया दत्तश्चतुर्दश्यां पुष्करे लवणाचलः

বসিষ্ঠ ক’লে: পূৰ্বে লীলাৱতী নামৰ এজনী গণিকা আছিল, যি শিৱভক্তিত সম্পূৰ্ণ নিবেদিত। চতুৰ্দশীত তেওঁ পুষ্কৰত লৱণাচল পৰ্বতৰ সমান মহাদান কৰিছিল।

Verse 9

हेमवृक्षामरैः सार्द्धं यथावद्विधिपूर्वकं । शूद्रः सुवर्णकारश्च कर्मकृत्सोऽभवत्तदा

তেতিয়া সোণালী বৃক্ষৰ দেৱসদৃশ সত্তাসকলৰ সৈতে, বিধি-নিয়ম অনুসৰি যথাযথ ক্ৰমত, শূদ্ৰ আৰু স্বৰ্ণকাৰ নিজৰ নিৰ্ধাৰিত কৰ্মত নিয়োজিত হ’ল।

Verse 10

भृत्यो लीलावतीगेहे तेन हैमा विनिर्मिताः । तरवो हेमपुष्पाश्च श्रद्धायुक्तेन पार्थिव

হে ৰাজন, লীলাৱতীৰ গৃহত তেওঁৰ ভৃত্যজনে শ্ৰদ্ধাযুক্ত হৈ সোণালী বস্তু নিৰ্মাণ কৰালে; আনকি সোণালী ফুলধাৰী গছ-গছনিও প্ৰকাশ পালে।

Verse 11

अतिरूपेण संपन्ना घटितास्ते सुशोभनाः । धर्मकार्यमिति ज्ञात्वा न गृहीतं च वेतनम्

অতিসুন্দৰ ৰূপে সম্পন্ন আৰু সুসজ্জিত সেইবোৰ অতি শোভাময় দেখা গ’ল। ইয়াক ধৰ্মকাৰ্য বুলি জানি তেওঁলোকে কোনো বেতন গ্ৰহণ নকৰিলে।

Verse 12

उज्ज्वालिताश्च ते पत्न्या सुवर्णमयपादपाः । लीलावतीगृहे चापि परिचर्या च पार्थिव

আৰু সেই স্বৰ্ণময় বৃক্ষসমূহ তোমাৰ পত্নীয়ে অধিক উজ্জ্বল কৰি তুলিলে। হে ৰাজন, লীলাৱতীৰ গৃহতো সেবা-শুশ্ৰূষা আৰু পৰিচৰ্যা চলি থাকিল।

Verse 13

कृता ताभ्यामशाठ्येन द्विजशुश्रूषणादिका । सा च लीलावती वेश्या कालेन महतानघ

হে অনঘ, তেওঁ দুয়োকে অশাঠ্যতাৰে সেবা কৰিলে—দ্বিজসকলৰ শুশ্ৰূষা আদি কৰ্মত নিয়োজিত থাকিল। আৰু বহু সময় অতিবাহিত হোৱাত সেই বেশ্যা লীলাৱতী নিজৰ আচৰণে পৰিবর্তিত হ’ল।

Verse 14

सर्वपापविनिर्मुक्ता जगाम शिवमंदिरम् । योऽसौ सुवर्णकारश्च दरिद्रोप्यतिसत्त्ववान्

সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ তাই শিৱ-মন্দিৰলৈ গ’ল। আৰু সেই স্বৰ্ণকাৰ—দৰিদ্ৰ হ’লেও—অতিশয় ধৰ্মপৰায়ণ আৰু সত্ত্ববান আছিল।

Verse 15

न मूल्यमादाद्वेश्यातः स भवानिह सांप्रतम् । सप्तद्वीपपतिर्जातः सूर्यायुतसमप्रभः

যিহেতু তুমি সেই বেশ্যাৰ পৰা একো মূল্য গ্ৰহণ কৰা নাছিলা, সেয়েহে তুমি এতিয়া ইয়াত সপ্তদ্বীপৰ অধিপতি হৈছা—দশ হাজাৰ সূৰ্যৰ সমান তেজে দীপ্তিমান।

Verse 16

यया सुवर्णकारस्य तरवो हेमनिर्मिताः । सम्यगुज्ज्वलिताः पत्न्या सेयं भानुमती तव

যাৰ দ্বাৰা স্বৰ্ণকাৰৰ গছবোৰ সোনাৰে গঢ়া হ’ল আৰু সম্পূৰ্ণৰূপে দীপ্তিমান কৰা হ’ল—সেইয়েই তোমাৰ পত্নী ভানুমতী।

Verse 17

तस्मान्नृलोकेष्वपराजितस्त्वमारोग्यसौभाग्ययुता च लक्ष्मीः । तस्मात्त्वमप्यत्र विधानपूर्वं धान्याचलादीन्नृपते कुरुष्व

সেয়েহে মনুষ্যলোকে তুমি অপৰাজিত থাকিবা, আৰু আৰোগ্য আৰু সৌভাগ্যযুক্ত লক্ষ্মী তোমাৰ সৈতে নিবাস কৰিব। সেয়েহে, হে নৃপতি, তুমিো ইয়াত বিধানমতে ধান্যাচল আদি দান-কৰ্ম সম্পাদন কৰা।

Verse 18

त एव पूजने मंत्रास्त एवोपस्कराः स्मृताः । ग्रहाणां लोकपालानां ब्रह्मादीनां च सर्वतः

সেই একেই বস্তুসমূহ পূজনৰ মন্ত্র বুলি গণ্য কৰা হয়, আৰু সেই একেই বস্তুসমূহ প্ৰয়োজনীয় উপস্কৰ (পূজা-সামগ্ৰী) বুলি স্মৰণ কৰা হয়—সৰ্বত্র, গ্ৰহসমূহৰ, লোকপালসমূহৰ, আৰু ব্ৰহ্মা আদি সকলো দেৱতাৰ বাবে।

Verse 19

पश्येद्यदीमानुपनीयमानान्स्पृशेन्मनुष्यैरिह दीयमानान् । शृणोति भक्त्याथ मतिं ददाति विकल्मषः सोपि दिवं प्रयाति

যদি কোনোবাই এই পবিত্ৰ দানসমূহ আনিবলৈ ধৰি অহা অৱস্থাত কেৱল চায়, মানুহে ইয়াত দিয়া সময়ত স্পৰ্শ কৰে, ভক্তিভাৱে শুনে আৰু তদনন্তৰ মনত অনুমোদন/উপদেশ দিয়ে, তেন্তে সিও পাপমুক্ত হৈ স্বৰ্গলৈ গমন কৰে।

Verse 20

दुःस्वप्नप्रशममुपैति पठ्यमानैः शैलेंद्रैर्भवभयभेदनैर्मनुष्यः । यः कुर्यात्किमु नृपपुंगवेह सम्यक्शांतात्मा सकलगिरींद्रसंप्रदानम्

এই ‘পৰ্বতৰ অধিপতি’সমূহৰ পাঠ-মাত্ৰে—যি সংসাৰভয় ভেদ কৰে—মানুহে দুঃস্বপ্নৰ প্রশমন লাভ কৰে। তেন্তে, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, যদি কোনোবাই শান্তচিত্তে সকলো গিৰীন্দ্ৰৰ সম্পূৰ্ণ দান সম্পন্ন কৰে, তাত কিমান অধিক ফল হ’ব!

Verse 21

भीष्म उवाच । किमभीष्टवियोगशोकसंधानलमुद्धर्तुमुपोषणं व्रतं वा । विभवध्रुवकारिभूतलेस्मिन्भवभीतेरपि सूदनं च पुंसः

ভীষ্ম ক’লে: প্ৰিয় বস্তুৰ বিৰহে জন্মোৱা ঘন শোক-সঞ্চয়ৰ পৰা মানুহক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ উপবাস বা কোনো ব্ৰত সক্ষম নে? আৰু এই ভূতলত, য’ত ঐশ্বৰ্য অস্থিৰ, মানুহৰ ভৱভয়ো নাশ কৰা কি আছে?

Verse 22

पुलस्त्य उवाच । परिपृष्टमिदं जगत्प्रियं ते विबुधानामपि दुर्लभं महत्त्वात् । तव भक्तिमतस्तथापि वक्ष्ये व्रतमिंद्रासुरमानवेषु गुह्यम्

পুলস্ত্য ক’লে: তুমি যি সুধিছা, সেয়া জগতৰ প্ৰিয় আৰু মহত্ত্বৰ বাবে দেবতাসকলৰো দুষ্প্ৰাপ্য। তথাপি তুমি ভক্তিমান হোৱা বাবে মই সেই ব্ৰত ক’ম—যি ইন্দ্ৰৰ গণ, অসুৰ আৰু মানুহৰ মাজতো গোপন বুলি গণ্য।

Verse 23

पुण्यमाश्वयुजे मासि विशोकद्वादशीव्रतम् । दशम्यां लघुभुग्विद्वान्प्रारभेत यमेन तु

আশ্বযুজ মাহত বিশোকা দ্বাদশী নামৰ পুণ্যময় ব্ৰত আছে। দশমীত বিদ্বানে লঘু আহাৰ গ্ৰহণ কৰি আৰু যম (সংযম) পালন কৰি ইয়াৰ আৰম্ভণি কৰিব।

Verse 24

उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा दंतधावनपूर्वकम् । एकादश्यां निराहारः सम्यगभ्यर्च्य केशवम्

উত্তৰমুখে বা পূৰ্বমুখে হৈ, প্ৰথমে দন্তধাৱন কৰি, একাদশীত নিৰাহাৰ থাকি, কেশৱ (বিষ্ণু)ক বিধিমতে সম্যক আৰাধনা কৰিব।

Verse 25

श्रियं चाभ्यर्च्य विधिवद्भोक्ष्येऽहं चापरेहनि । एवं नियमकृत्सुप्त्वा प्रातरुत्थाय मानवः

শ্ৰী (লক্ষ্মী)কো বিধিমতে আৰাধনা কৰি, ‘মই পৰদিনা নিয়মমতে ভোজন কৰিম’ বুলি স্থিৰ কৰি; এইদৰে নিয়ম পালন কৰি মানুহে শুই থাকে আৰু পুৱা উঠি (ব্ৰত) আগবঢ়ায়।

Verse 26

स्नानं सर्वौषधैः कुर्यात्पंचगव्यजलेन तु । शुभ्रमाल्यांबरधरःपूजयेच्छ्रीशमुत्पलैः

সকলো ঔষধি মিশাই স্নান কৰিব, নতুবা পঞ্চগব্য-মিশ্ৰিত জলে। শুভ্ৰ মালা আৰু শুচি বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি, নীল পদ্মেৰে শ্ৰীশ (বিষ্ণু)ক পূজা কৰিব।

Verse 27

विशोकाय नमः पादौ जंघे च वरदाय वै । श्रीशाय जानुनी तद्वदूरू च जलशायिने

‘বিশোক’লৈ নমস্কাৰ—তাঁৰ পদযুগলত; আৰু ‘বরদ’লৈ নমস্কাৰ—তাঁৰ জঙ্ঘাত। ‘শ্ৰীশ’লৈ নমস্কাৰ—তাঁৰ জানুত; আৰু জলশায়ীলৈ নমস্কাৰ—তাঁৰ ঊৰুত।

Verse 28

कंदर्पाय नमो गुह्यं माधवाय नमः कटिं । दामोदरायेत्युदरं पार्श्वे च विपुलायवै

গুহ্য অঙ্গে ‘কন্দৰ্প’লৈ নমো; কটিত ‘মাধৱ’লৈ নমঃ; উদৰত ‘দামোদৰ’লৈ নমো; আৰু পাৰ্শ্বদ্বয়ত নিশ্চয়েই ‘বিপুল’লৈ নমস্কাৰ।

Verse 29

नाभिं च पद्मनाभाय हृदयं मन्मथाय वै । श्रीधराय विभोर्वक्षः करौ मधुभिदे नमः

নাভি পদ্মনাভলৈ নমস্কাৰ; হৃদয় নিশ্চয় মন্মথলৈ; প্ৰভুৰ বক্ষ শ্ৰীধৰলৈ; আৰু দুয়ো হাত মধুভিদলৈ নমঃ।

Verse 30

वैकुण्ठाय नमः कंठमास्यं पद्ममुखायवै । नासामशोकनिधये वासुदेवाय चाक्षिणी

বৈকুণ্ঠলৈ নমঃ—কণ্ঠ তেখেতলৈ অৰ্পণ; পদ্মমুখলৈ নমঃ—মুখ তেখেতলৈ; নাসা অশোকনিধিলৈ; আৰু চকু বাসুদেৱলৈ সমৰ্পিত।

Verse 31

ललाटं वामनायेति हरये च पुनर्भ्रुवौ । अलकं माधवायेति किरीटं विश्वरूपिणे

ললাট বামনলৈ অৰ্পণ কৰিব; আৰু পুনৰ ভ্ৰূ হৰিলৈ; কেশৰ অলক মাধৱলৈ; আৰু শিৰৰ কিৰীট বিশ্বৰূপী প্ৰভুলৈ।

Verse 32

नमः सर्वात्मने तद्वच्छिर इत्यभिपूजयेत् । एवं संपूज्य गोविंदं धूपमाल्यानुलेपनैः

“সৰ্বাত্মনে নমঃ” বুলি উচ্চাৰণ কৰি, আৰু তদ্ৰূপে “শিৰঃ” মন্ত্ৰেৰে শিৰক নমস্কাৰ কৰি পূজা কৰিব। এইদৰে গোবিন্দক সম্পূৰ্ণ পূজা কৰি ধূপ, মালা আৰু সুগন্ধি অনুলেপন অৰ্পণ কৰিব।

Verse 33

ततस्तु मंडलं कृत्वा स्थंडिलं कारयेन्मृदा । चतुरश्रं समंताच्च रत्निमात्रमुदक्प्लवम्

তাৰ পাছত মণ্ডল আঁকি মাটিৰে স্থণ্ডিল—উচ্চ বেদী-মঞ্চ—সাজিব; চাৰিওফালে চতুৰশ্ৰ, আৰু এক ৰত্নিমাত্ৰ উচ্চ।

Verse 34

श्लक्ष्णं हृद्यं च परितो वप्रत्रयसमावृतम् । त्रिरंगुलोच्छ्रितावप्रास्तद्विस्तारो द्विरंगुलः

সেয়া মসৃণ আৰু হৃদয়গ্ৰাহী আছিল, আৰু চাৰিওফালে তিনিটা বাঁধেৰে আৱৃত আছিল। সেই বাঁধসমূহ তিন আঙুল উচ্চ, আৰু প্ৰস্থ দু আঙুল আছিল।

Verse 35

स्थंडिलस्योपरिष्टात्तु भित्तिरष्टांगुला भवेत् । नदी वालुकया सूर्ये लक्ष्म्याः प्रतिकृतिं न्यसेत्

প্ৰস্তুত কৰা স্থণ্ডিলৰ ওপৰত অষ্ট আঙুল উচ্চ এক উঁচু সীমা-ভিত্তি কৰিব লাগে। তাৰ পাছত নদীৰ বালিৰে সূৰ্যৰ পোহৰত লক্ষ্মী দেৱীৰ প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 36

स्थंडिले सूर्यमध्यस्थ लक्ष्मीमभ्यर्चयेद्बुधः । नमो देव्यै नमः शांत्यै नमो लक्ष्म्यै नमः श्रिये

শুদ্ধ স্থণ্ডিলত বুধজনাই সূৰ্যৰ মধ্যস্থ লক্ষ্মীক আৰাধনা কৰি এইদৰে ক’ব: “দেৱীলৈ নমস্কাৰ, শান্তিলৈ নমস্কাৰ, লক্ষ্মীলৈ নমস্কাৰ, শ্ৰীলৈ নমস্কাৰ।”

Verse 37

नमस्तुष्ट्यै नमः पुष्ट्यै सृष्ट्यै दृष्ट्यै नमो नमः । विशोका दुःखनाशा यविशोका वरदास्तु ते

তুষ্টিলৈ নমস্কাৰ, পুষ্টিলৈ নমস্কাৰ, সৃষ্টিলৈ নমস্কাৰ, দৃষ্টিলৈ নমস্কাৰ—পুনঃ পুনঃ নমস্কাৰ। হে বিশোকা, দুঃখনাশিনী, শোকমুক্তা, তুমি মোৰ বাবে বৰদায়িনী হওঁক।

Verse 38

विशोका मेस्तु संपत्त्यै विशोका सर्वसिद्धये । ततः शुभ्रांबरैः सूर्यं वेष्ट्य संपूजयेत्फलैः

মোৰ সম্পত্তি-সমৃদ্ধিৰ বাবে ই কৰ্ম বিশোক হওঁক; সকলো সিদ্ধি লাভৰ বাবেও বিশোক হওঁক। তাৰ পাছত সূৰ্যক শুভ্ৰ বস্ত্ৰেৰে আৱৰি ফল-ফলাদিৰে পূজা কৰিব লাগে।

Verse 39

भक्ष्यैर्नानाविधैस्तद्वत्सुवर्णकमलेन च । राजतीषु च पात्रीषु न्यसेद्दर्भोदकं बुधः

বুধজনাই নানাবিধ ভক্ষ্য-ভোগ, লগতে সোণালী কমলও যথাবিধি সজাই থ’ব; আৰু ৰূপৰ পাত্ৰত দৰ্ভা-ঘাঁহসহ পবিত্ৰ জল স্থাপন কৰিব।

Verse 40

ततस्तु नृत्यगीतानि कारयेत्सकलां निशाम् । यामत्रये व्यतीते तु तत उत्थाय मानवः

তাৰ পাছত সাৰা নিশা নৃত্য-গীত কৰাব। ৰাতিৰ তিন প্ৰহৰ অতিবাহিত হ’লে, তেতিয়া মানুহে উঠিব।

Verse 41

अभिगम्य च विप्राणां मिथुनानि च पूजयेत् । शक्तितस्त्रीणि चैकं वा वस्त्रमाल्यानुलेपनैः

বিপ্ৰসকলৰ ওচৰলৈ গৈ তেওঁলোকৰ দম্পতিসকলক সন্মান কৰিব। আৰু নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে তিনিগৰাকী নাৰী—অথবা অন্ততঃ এগৰাকী—ক বস্ত্ৰ, মালা আৰু সুগন্ধি লেপেৰে পূজা কৰিব।

Verse 42

शयनस्थानि पूज्यानि नमोस्तु जलशायिने । ततस्तु गीतवाद्येन रात्र्यां जागरणे कृते

শয়নস্থানসমূহ পূজ্য; জলশায়ী প্ৰভুলৈ নমস্কাৰ। তাৰ পাছত ৰাতিৰ জাগৰণ গীত আৰু বাদ্যযন্ত্ৰসহ সম্পন্ন কৰিব।

Verse 43

प्रभाते च ततः स्नानं कृत्वा दांपत्यमर्चयेत् । भोजयेच्च यथाशक्ति वित्तशाठ्येन वर्जितः

তাৰ পাছত প্ৰভাতে স্নান কৰি দিৱ্য দম্পতিক অৰ্চনা কৰিব। আৰু ধনৰ বিষয়ে কৃপণতা বা প্ৰতারণা ত্যাগ কৰি, নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে ভোজন কৰাব।

Verse 44

भक्त्याश्रुत्वापुराणानितद्दिनंचातिवाहयेत् । अनेन विधिना सर्वं मासिमासि समाचरेत्

ভক্তিভাৱে পুৰাণসমূহ শুনি, সেই দিনটোও তেনে ধৰ্মানুষ্ঠানত অতিবাহিত কৰিব; এই বিধিৰে মাহে মাহে সকলো কৰ্ম পালন কৰিব।

Verse 45

व्रतांते शयनं दद्याद्गुडधेनुसमन्वितं । सोपधानं सविश्रामं स्वास्तरावरणं शुभं

ব্ৰতৰ অন্তত গুড়-ধেনু সহিত এক শয়ন (খাট) দান কৰিব; তাক গদি-তাকিয়া, ভৰসা/বোলষ্টাৰসহ, আৰু নিজৰ শুভ বিছনা আৰু আৱৰণেৰে সম্পূৰ্ণ কৰিব।

Verse 46

यथालक्ष्मीर्नरेश त्वां न परित्यज्य गच्छति । तथा सुरूपतारोग्यमशोकं चास्तु मे सदा

হে নৃপতি, যেনেকৈ লক্ষ্মী তোমাক ত্যাগ কৰি ক’তো নাযায়, তেনেকৈ ৰূপ-সৌন্দর্য, আৰোগ্য আৰু শোকহীনতা সদায় মোৰ লগত থাকক।

Verse 47

यथा देवेन रहिता न लक्ष्मीर्जायते क्वचित् । तथा विशोकता मेऽस्तु भक्तिरग्य्रा च केशवे

যেনেকৈ দেৱ (প্ৰভু) বিনা ক’তো লক্ষ্মীৰ উদ্ভৱ নহয়, তেনেকৈ মোৰ শোকহীনতা হওক, আৰু কেশৱত মোৰ শ্ৰেষ্ঠ ভক্তি হওক।

Verse 48

मंत्रेणानेन शयनं गुडधेनुसमन्वितं । सूर्यश्च लक्ष्म्या सहितो दातव्यो भूतिमिच्छता

এই মন্ত্ৰেৰে, যি ভূতি/সমৃদ্ধি বিচাৰে সি গুড়-ধেনু সহিত শয়ন দান কৰিব; আৰু লক্ষ্মীসহ সূৰ্যদেৱৰ প্ৰতিমাও দান কৰিব।

Verse 49

उत्पलं करवीरं वाप्यम्लानं चैव कुंकुमं । केतकं सिंधुवारं च मल्लिकागंधपाटला

উৎপল (পদ্ম), কৰবীৰ (কনেৰ) আৰু কেতিয়াও নুমৰোৱা পুষ্প, লগতে কুঙ্কুম; কেতক, সিন্ধুৱাৰ, মল্লিকা (জুঁই), সুগন্ধি পুষ্প আৰু পাটলা ফুল—এই সকলো অৰ্ঘ্য-অৰ্পণৰ যোগ্য।

Verse 50

कदंबं कुब्जकं जाती शस्तान्येतानि सर्वदा । भीष्म उवाच । गुडधेनुविधानं च समाचक्ष्व मुनीश्वर

কদম্ব, কুব্জক আৰু জাতী—এইবোৰ সদায় প্ৰশংসনীয় অৰ্পণ বুলি গণ্য। ভীষ্মে ক’লে: “হে মুনীশ্বৰ, গুড়-ধেনু (গুড়ৰে গঢ়া গাই দান)ৰ বিধানটোও মোক কৃপা কৰি বুজাই দিয়া।”

Verse 51

किं रूपा केन मंत्रेण दातव्या तदिहोच्यतां । पुलस्त्य उवाच । गुडधेनुविधानस्य यद्रूपमिह यत्फलम्

“ইয়াৰ ৰূপ কেনেকুৱা, আৰু কোন মন্ত্ৰেৰে দান কৰিব লাগে? সেই কথা ইয়াত কোৱা হওক।” পুলস্ত্য ক’লে: “ইয়াত মই গুড়-ধেনুৰ বিধানৰ ৰূপ আৰু তাৰ ফল (পুণ্য) বৰ্ণনা কৰিম।”

Verse 52

तदिदानीं प्रवक्ष्यामि सर्वपापविनाशनम् । कृष्णाजिनं चतुर्हस्तं प्राग्ग्रीवं विन्यसेद्भुवि

এতিয়া মই সেই বিধান ক’ম যি সকলো পাপ বিনাশ কৰে। চাৰি হাত মাপৰ ক’লা মৃগচৰ্ম ভূমিত পাতি, তাৰ গ্ৰীৱা পূব দিশলৈ মুখ কৰি স্থাপন কৰিব।

Verse 53

गोमयेनानुलिप्तायां दर्भानास्तीर्य सर्वतः । लघ्वेणकाजिनं तद्वत्वत्सं च परिकल्पयेत्

গোবৰ লেপা ভূমিত চাৰিওফালে দৰ্ভা বিছাই দিব। তাৰ পাছত তাত সৰু মৃগচৰ্ম স্থাপন কৰি, বিধি অনুসাৰে বাছুৰো পৰিকল্পনা কৰিব।

Verse 54

प्राङ्मुखीं कल्पयेद्धेनुं मृदा वा गां सवत्सकां । उत्तमा गुडधेनुः स्यात्सदा भारचतुष्टयं

পূবমুখী কৰি ধেনু গঢ়িব লাগে—মাটিৰে বা বাছুৰসহ গাই ৰূপে। সৰ্বোত্তম ‘গুড়-ধেনু’ বুলি কোৱা হয়; ইয়াৰ বিধিসিদ্ধ পৰিমাণ সদায় চাৰি ভাৰ।

Verse 55

वत्सं भारेण कुर्वीत भाराभ्यां मध्यमा स्मृता । अर्द्धभारेण वत्सस्स्यात्कनिष्ठा भारकेण तु

এটা ভাৰ মাপে ‘ৱৎস’ গঢ়িব; দুটা ভাৰে তাক ‘মধ্যমা’ (মধ্যম) বুলি গণ্য কৰা হয়। আধা ভাৰে ‘ৱৎস’ হয়, আৰু সৰ্বসৰু (কনিষ্ঠা) ভাৰকা মাপে হয়।

Verse 56

चतुर्थांशे नवत्सः स्याद्गृहवित्तानुसारतः । धेनुवत्सौ कृतौ चोभौ सितसूक्ष्मांबरावृतौ

চতুৰ্থ অংশত, গৃহৰ ধন-সম্পত্তি অনুসাৰে এটা নতুন বাছুৰো যোগ কৰিব লাগে। গাই আৰু বাছুৰ—দুয়োটাকে গঢ়ি, শুদ্ধ সূক্ষ্ম সাদা বস্ত্ৰে আৱৃত কৰিব লাগে।

Verse 57

शुक्तिकर्णाविक्षुपादौ शुचिमुक्ताफलेक्षणौ । सितसूत्रसिराजालौ सितकंबलकंबलौ

তেওঁলোকৰ কাণ শুক্তিৰ খোলৰ দৰে, পা ইক্ষুৰ দৰে; চকু শুদ্ধ মুক্তাৰ সদৃশ। শিৰা আৰু জালসদৃশ নালীসমূহ সাদা সূতাৰ দৰে, আৰু তেওঁলোক সাদা উলৰ কম্বলৰে আৱৃত আছিল।

Verse 58

ताम्रगंडकपृष्ठौ द्वौ सितचामरलोमकौ । विद्रुमभ्रूयुगावेतौ नवनीतस्तनान्वितौ

দুজনী (কন্যা) তাম্ৰবৰ্ণ গাল আৰু পিঠিযুক্ত, সাদা চামৰ সদৃশ কেশধাৰী; বিদ্ৰুম সদৃশ ভ্ৰূযুগলযুক্ত, আৰু নৱনীৎ সদৃশ স্তনসম্বলিতা আছিল।

Verse 59

काञ्चनाक्षियुगोपेताविन्द्रनीलकनीनिकौ । क्षौमपुच्छौ कांस्यदोहौ शुभ्रातिकमनीयकौ

তেওঁলোকৰ চকুযুগল সোণালী, আৰু পুতলি ইন্দ্ৰনীল-মণিৰ দৰে; পুচ্ছ সূক্ষ্ম ক্ষৌমবস্ত্ৰ সদৃশ, দুগ্ধধাৰা কাঁসাৰ দৰে, আৰু তেওঁলোক উজ্জ্বল শুভ্ৰ, অতিশয় মনোহৰ।

Verse 60

सुवर्णशृंगाभरणौ राजताढ्य खुरौ च तौ । नानाफलसमायुक्तौ घ्राणगंधकरंडकौ

তেওঁলোকৰ শিঙ সোণৰ অলংকাৰৰে ভূষিত, আৰু খুৰ ৰূপে আৱৰণিত; নানা ফলৰে ভৰপূৰ, আৰু নাসাৰ বাবে সুগন্ধিৰ পেটাৰ সদৃশ।

Verse 61

इत्येवं रचयित्वा तु धूपदीपैस्तथार्चयेत् । या लक्ष्मीस्सर्वभूतानां या च देवेष्ववस्थिता

এইদৰে সজাই লৈ, ধূপ-দীপেৰে তেতিয়া আৰাধনা কৰিব লাগে—সেই লক্ষ্মীক আহ্বান কৰি, যি সকলো ভূতৰ ভিতৰত বাস কৰে আৰু দেৱলোকতো প্ৰতিষ্ঠিত।

Verse 62

धेनुरूपेण सा देवी मम पापं व्यपोहतु । विष्णोर्वक्षसि या लक्ष्मीः स्वाहा या च विभावसौ

ধেনুৰূপে সেই দেৱীয়ে মোৰ পাপ দূৰ কৰক; যি বিষ্ণুৰ বক্ষস্থলত লক্ষ্মী, আৰু যি বিভাৱসু অগ্নিত ‘স্বাহা’ ৰূপে বিদ্যমান।

Verse 63

चंद्रार्कशक्रशक्तिर्या सा धेनुर्वरदास्तु मे । स्वधा त्वं पितृमुख्यानां स्वाहा यज्ञभुजां यतः

চন্দ্ৰ, সূৰ্য, ইন্দ্ৰ আৰু শক্তিৰ যি শক্তিস্বৰূপা, সেই বৰদায়িনী ধেনুৱে মোক বৰ দান কৰক। তুমি পিতৃমুখ্যসকলৰ বাবে স্বধা, আৰু তুমি স্বাহা—যাৰ দ্বাৰা যজ্ঞভোগ ভোজনকাৰী দেৱসকললৈ পৌঁছে।

Verse 64

सर्वपापहरा धेनुस्तस्माद्भूतिं प्रयच्छ मे । एवमामंत्र्य तां धेनुं ब्राह्मणाय निवेदयेत्

হে সৰ্বপাপহৰা ধেনু, সেয়ে মোক ভূতি—সমৃদ্ধি দান কৰা। এইদৰে সেই ধেনুক আহ্বান কৰি, পিছত তাক এজন ব্ৰাহ্মণক নিবেদন কৰিব।

Verse 65

विधानमेतद्धेनूनां सर्वासामपि पठ्यते । यास्तु पापविनाशिन्यः पठ्यंते दश धेनवः

এইটো ধেনুসকলৰ বিধান, সকলো ধেনুৰ বাবেই পাঠ কৰা হয়; কিন্তু যিসকল পাপনাশিনী, সেই দহ ধেনু বিশেষভাৱে পাঠ কৰা হয়।

Verse 66

तासां स्वरूपं वक्ष्यामि नामानि च नराधिप । प्रथमा गुडधेनुः स्याद्घृतधेनुरथापरा

হে নৰাধিপ, মই সিহঁতৰ স্বৰূপ আৰু নাম ক’ব। প্ৰথমা ‘গুড়ধেনু’, আৰু তাৰ পিছত ‘ঘৃতধেনু’ বুলি কোৱা হয়।

Verse 67

तिलधेनुस्तृतीया च चतुर्थी जलनामिका । क्षीरधेनुः पंचमी च मधुधेनुस्तथापरा

তৃতীয়া ‘তিলধেনু’, আৰু চতুৰ্থী ‘জলধেনু’ নামে পৰিচিত। পঞ্চমী ‘ক্ষীৰধেনু’, আৰু আন এটা ‘মধুধেনু’।

Verse 68

सप्तमी शर्कराधेनुरष्टमी दधिकल्पिता । रसधेनुश्च नवमी दशमी स्यात्स्वरूपतः

সপ্তমী ‘শর্কৰাধেনু’; অষ্টমী দধিৰূপে কল্পিত। নবমী ‘ৰসধেনু’; দশমী স্বৰূপতঃ নিজস্ব ৰূপেই।

Verse 69

कुंभास्स्यू रसधेनूनामितरासां स्वराशयः । सुवर्णधेनुं चाप्यत्र केचिदिच्छंति मानवाः

ৰস-ধেনুসমূহৰ বাবে পাত্ৰ কুম্ভ হ’ব; আনবোৰৰ বাবে সোণৰ ৰাশি বিধান কৰা হৈছে। আৰু ইয়াত কিছুমান মানুহে স্বৰ্ণ-ধেনুও কামনা কৰে।

Verse 70

नवनीतेन तैलैश्च तथान्येपि महर्षयः । एतदेवविधानं स्यात्त एवोपस्करास्स्मृताः

নৱনীতা আৰু তেলৰ সৈতে—আৰু আন পদাৰ্থসমূহৰ সৈতেো, হে মহর্ষিসকল—এই একেই বিধান অনুসৰণীয়; আৰু সেইবোৰকেই উপস্কৰ (আৱশ্যক সামগ্ৰী) বুলি স্মৰণ কৰা হৈছে।

Verse 71

मंत्रावाहनसंयुक्ताः सदा पर्वणि पर्वणि । यथा श्राद्धं प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदाः

মন্ত্ৰ-আৱাহনসহ দান সদায় প্ৰতিটো পবিত্ৰ উপলক্ষত আৰু প্ৰতিটো পৰ্ব/তিথিত দিয়া উচিত—শ্ৰাদ্ধৰ দৰে—কাৰণ ই ভোগ আৰু মুক্তিৰ ফল প্ৰদান কৰে।

Verse 72

गुडधेनुप्रसंगेन सर्वास्तव मयोदिताः । अशेषयज्ञफलदाः सर्वपापहराः शुभाः

গুড়-ধেনুৰ প্ৰসঙ্গত এই সকলো কথা মই তোমাৰ বাবে কৈছোঁ। ই সকলো যজ্ঞৰ ফল দান কৰে, সকলো পাপ হৰণ কৰে, আৰু মঙ্গলময়।

Verse 73

व्रतानामुत्तमं यस्माद्विशोकद्वादशीव्रतम् । तदंगत्वेन चैवात्र गुडधेनुः प्रशस्यते

যিহেতু বিশোক-দ্বাদশী ব্ৰত ব্ৰতসমূহৰ মাজত সৰ্বোত্তম, সেয়েহে ইয়াত তাৰ অঙ্গৰূপে ‘গুড়-ধেনু’ক প্ৰশংসা কৰা হৈছে।

Verse 74

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते तथा पुनः । गुडधेन्वादयो देया उपरागादिपर्वसु

অয়নকালত, বিষুৱৰ পুণ্যদিনত, শুভ ব্যতীপাতত, আৰু গ্ৰহণ আদি পৱিত্ৰ পৰ্বৰ সময়ত, গুড়-ধেনু আদি দান দিয়া উচিত।

Verse 75

विशोकद्वादशी चैषा सर्वपापहरा शुभा । यामुपोष्य नरो याति तद्विष्णोः परमं पदम्

এইয়াই বিশোকা দ্বাদশী—শুভ আৰু সকলো পাপ হৰণকাৰী। ইয়াত উপবাস কৰিলে নৰ বিষ্ণুৰ পৰম পদ লাভ কৰে।

Verse 76

इहलोके स सौभाग्यमायुरारोग्यमेव च । वैष्णवं पुरमाप्नोति मरणे स्मरणं हरेः

এই লোকতেই সি সৌভাগ্য, দীঘল আয়ু আৰু আৰোগ্য লাভ কৰে; আৰু মৃত্যুকালে হৰিৰ স্মৰণে বৈষ্ণৱ ধাম প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 77

नवार्बुदसहस्राणि दश चाष्टौ च धर्मवित् । न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य संजायते नृप

হে নৃপ, ধৰ্মবিদৰ বাবে নৱ সহস্ৰ অৰ্বুদ, আৰু দহ আৰু আঠ (অৱধি) পৰ্যন্তো, শোক-দুখ-দুৰ্গতি একো জন্মে নাহে।

Verse 78

नारी वा कुरुते या तु विशोकद्वादशीमिमां । नृत्यगीतपरा नित्यं सापि तत्फलमाप्नुयात्

যি নাৰী এই বিশোকা দ্বাদশী পালন কৰে, সি নিত্য নৃত্য-গীতত আসক্ত হলেও, সিও সেই ব্ৰতৰ একেই ফল লাভ কৰে।

Verse 79

यस्मादग्रे हरेर्नृत्यमनन्तं गीतवादनम् । इति पठति य इत्थं यः शृणोतीह सम्यक् । मधुमुरनरकारेरर्चनं वाथ पश्येत्

যি এইদৰে ইয়াত সম্যকভাৱে এই বৃত্তান্ত পাঠ কৰে বা শুনে—য’ত হৰিৰ আগত অনন্ত নৃত্য, গীত আৰু বাদ্যধ্বনি হয়—অথবা মধু-মুৰ-নৰকাসুৰৰ বৈৰী ভগৱানৰ অৰ্চনা দেখা পায়, সি অভীষ্ট ধৰ্মফল লাভ কৰে।

Verse 80

मतिमपि च जनानां यो ददातीन्द्रलोके । स वसति विबुधौघैः पूज्यते कल्पमेकम् । भीष्म उवाच । भगवन्श्रोतुमिच्छामि दानमाहात्म्यमुत्तमम्

যি জনসাধাৰণক বোধ-বুদ্ধি দান কৰে, সি ইন্দ্ৰলোক লাভ কৰে; তাত সি দেবগণৰ সমূহে সন্মানিত হৈ এক কল্প পৰ্যন্ত বাস কৰে। ভীষ্ম ক’লে: “হে ভগৱন, মই দানৰ উত্তম মাহাত্ম্য শুনিব বিচাৰোঁ।”

Verse 81

यदक्षयं परे लोके देवर्षिगणपूजितम् । पुलस्त्य उवाच । मेरोः प्रदानं वक्ष्यामि दशधा नृपसत्तम

সেই (পুণ্য) যি পৰলোকত অক্ষয় আৰু দেবর্ষিগণৰ সমূহে পূজিত। পুলস্ত্য ক’লে: “হে নৃপসত্তম, মই মেরু-দানৰ দশবিধ পদ্ধতি বৰ্ণনা কৰিম।”

Verse 82

यत्प्रदातानंतलोकान्प्राप्नोति सुरपूजितान् । पुराणेषु च वेदेषु यज्ञेष्वायतनेषु च

দাতা অনন্ত লোক লাভ কৰে, যিবোৰ দেবতাসকলৰ দ্বাৰা সন্মানিত—এই কথা পুৰাণ আৰু বেদত, আৰু যজ্ঞ তথা পবিত্ৰ আয়তন (মন্দিৰ) সম্পৰ্কীয় উপদেশত কোৱা হৈছে।

Verse 83

न तत्फलमधीतेषु कृतेष्विह यदश्नुते । तस्माद्दानं प्रवक्ष्यामि पर्वतानामनुक्रमात्

ইয়াত কেৱল অধ্যয়ন বা কৰ্মকাণ্ড সম্পাদন কৰিলেই সেই পৰম ফল লাভ নহয়, যি (দানৰ দ্বাৰা) লাভ হয়। সেয়ে মই পবিত্ৰ পৰ্বতসমূহৰ অনুক্ৰম অনুসাৰে দান-ধৰ্মৰ বিধান বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 84

प्रथमो धान्यशैलः स्यादिद्वतीयो लवणाचलः । गुडाचलस्तृतीयस्तु चतुर्थो हेमपर्वतः

প্ৰথমটো ধান্য-পৰ্বত; দ্বিতীয়টো লৱণ-অচল। তৃতীয়টো গুড়-পৰ্বত, আৰু চতুৰ্থটো স্বৰ্ণ-পৰ্বত।

Verse 85

पंचमस्तिलशैलस्स्यात्षष्टः कार्प्पासपर्वतः । सप्तमो घृतशैलः स्याद्रत्नशैलस्तथाष्टमः

পঞ্চমটো তিল-পৰ্বত বুলি কোৱা হয়; ষষ্ঠটো কাৰ্পাস (কপাহ) পৰ্বত। সপ্তমটো ঘৃত-পৰ্বত, আৰু অষ্টমটো ৰত্ন-পৰ্বত।

Verse 86

राजतो नवमस्तद्वद्दशमः शर्कराचलः । वक्ष्ये विधानमेतेषां यथावदनुपूर्वशः

নৱমটো ৰূপাৰ পৰ্বত; তদ্ৰূপ দশমটো শর্কৰাচল। এতিয়া মই ইয়াৰ বিধানসমূহ যথাযথভাৱে ক্ৰম অনুসাৰে বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 87

अयनो वेपुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । शुक्लपक्षे तृतीयायामुपरागेश शिक्षये

অয়ন-সংক্ৰমণত, পবিত্ৰ ব্যতীপাতে, দিনৰ অন্তত, আৰু শুক্লপক্ষৰ তৃতীয়াত—গ্ৰহণকালত—নির্দিষ্ট অনুশাসন আৰু শিক্ষাগ্ৰহণ কৰিব লাগে।

Verse 88

विवाहोत्सवयज्ञेषु द्वादश्यामथवा पुनः । शुक्लायां पंचदश्यां वा पुण्यर्क्षे वा विधानतः

বিবাহোৎসৱ, মঙ্গল-অনুষ্ঠান আৰু যজ্ঞত—দ্বাদশীত, অথবা পুনৰ শুক্লপক্ষৰ পঞ্চদশীত, অথবা কোনো পুণ্য নক্ষত্ৰত—বিধি অনুসাৰে কৰণীয়।

Verse 89

धान्यशैलादयो देयाः कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे । तीर्थेष्वायतने वापि गोष्ठे वा भवनांगणे

কাৰ্ত্তিক মাহত, জ্যেষ্ঠ-পুষ্কৰৰ পবিত্ৰ সময়ত, ধান-শস্যৰ ঢিপ আদি দান কৰিব লাগে—তীৰ্থস্থানত, মন্দিৰ-প্ৰাঙ্গণত, গোশালাত বা নিজৰ গৃহ-আঙণত।

Verse 90

मंडपं कारयेद्भक्त्या चतुरश्रमुदङ्मुखम् । प्रागुदक्प्रवणं पुण्यं प्राङ्मुखं वा विधानतः

ভক্তিৰে এটা মণ্ডপ নিৰ্মাণ কৰাব লাগে—চতুৰস্ৰ আকাৰৰ আৰু উত্তৰমুখী। পূব আৰু উত্তৰলৈ ঢাল থাকিলে পুণ্যদায়ক; অথবা বিধি অনুসাৰে পূৰ্বমুখীও কৰিব পাৰি।

Verse 91

गोमयेनानुलिप्तायां भूमावास्तीर्य वै कुशान् । तन्मध्ये पर्वतं कुयाद्विष्कंभं पर्वतान्वितम्

গোময়ে লেপা ভূমিত কুশা ঘাঁহ বিছাই, তাৰ মাজত এটা (আদৰ্শ) পৰ্বত গঢ়িব লাগে—বিস্তৃত পৰিসৰৰ আৰু শিখৰসমূহে সজ্জিত।

Verse 92

धान्यद्रोणसहस्रेण भवेद्गिरिरिहोत्तमः । मध्यमः पंचशतकैः कनिष्ठश्च त्रिभिः शतैः

ইয়াত হাজাৰ দ্ৰোণ ধান্যৰে গঢ়া গিৰি সৰ্বোত্তম বুলি গণ্য; পাঁচশতে গঢ়া মধ্যম; আৰু তিনিশতে গঢ়া কনিষ্ঠ।

Verse 93

मेरुर्महाव्रीहिमयस्तु मध्ये सुवर्णवृक्षत्रयसंयुतः स्यात् । मूर्द्धन्यवस्थानमथांबरेण कार्यं त्वनेकं च पुनर्द्विजाग्र्यैः

মাজত মহা মেরু পৰ্বত থাকে, উৎকৃষ্ট ব্ৰীহি (চাউল) দানাৰে গঠিত আৰু তিনিটা সুবৰ্ণ বৃক্ষৰে সংযুক্ত। তাৰ শিখৰ আকাশলৈ বিস্তৃত বুলি কোৱা হয়; হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, পুনৰ বহু বিৱৰণ বৰ্ণনীয়।

Verse 94

चत्वारि शृंगाणि च राजतानि नितंबभागा अपि राजतास्स्युः । पूर्वेण मुक्ताफलवज्रयुक्तो याम्येन गोमेदकपद्मरागैः

ইয়াৰ চাৰি শিখৰ ৰূপাৰ, আৰু ইয়াৰ ঢাল-প্ৰান্তসমূহো ৰূপাৰেই। পূব দিশত মুক্তা আৰু বজ্ৰে সুশোভিত, আৰু দক্ষিণ দিশত গোমেদক আৰু পদ্মৰাগ (ৰুবি) ৰত্নে অলংকৃত।

Verse 95

पश्चाच्च गारुत्मतनीलरत्नैः सौम्येन वैडूर्यकपुष्परागैः । श्रीखंडखंडैरभितः प्रवालैर्लतान्वितो मौक्तिकप्रस्तराढ्यः

পশ্চিম দিশত গাৰুড ৰত্ন আৰু নীল মণিৰে, আৰু উত্তৰ দিশত বৈডূৰ্য (কেট্‌স-আই) আৰু পুষ্পৰাগ (টোপাজ) ৰে সুশোভিত আছিল। চাৰিওফালে শ্ৰীখণ্ডৰ খণ্ড আৰু প্ৰৱাল, লতাৰে জড়িত, আৰু মুক্তাৰ শিলাখণ্ডে সমৃদ্ধ।

Verse 96

ब्रह्माथ विष्णुर्भगवान्पुरारिर्दिवाकरोप्यत्र हिरण्मयः स्यात् । तथेक्षुवंशावृतकंदरस्तु घृतोदकप्रस्रवणो दिशासु

ইয়াত ব্ৰহ্মা, ভগৱান বিষ্ণু, পুৰাৰি (শিৱ) আৰু সূৰ্যও সোণালী তেজে দীপ্তিমান হয়। তদ্ৰূপ, গন্নাৰ ঝোপে আৱৃত গুহাসমূহৰ পৰা ঘিউ-সদৃশ জল চাৰিও দিশে প্ৰস্ৰৱিত হয়।

Verse 97

शुभ्रांबराण्यंबुधरावलिस्यात्पूर्वेण पीतानि च दक्षिणेन । वासांसि पश्चादथ कर्बुराणि रक्तानि चैवोत्तरतो घनानि

পূব দিশত বগা বস্ত্ৰ সদৃশ মেঘৰ শাৰী; দক্ষিণ দিশত হালধীয়া বস্ত্ৰ সদৃশ। পশ্চিম দিশত বৰ্ণবিচিত্ৰ বস্ত্ৰ সদৃশ, আৰু উত্তৰ দিশত ঘন মেঘ ৰক্তবৰ্ণ।

Verse 98

रौप्यान्महेंद्रप्रमुखांस्तथाऽष्टौ संस्थाप्य लोकाधिपतीन्क्रमेण । नानावनाली च समंततः स्यान्मनोरमम्माल्यविलेपनं च

তাৰ পাছত ক্ৰমে মহেন্দ্ৰ আদি কৰি আঠজন লোকপালকক ৰূপাৰ মূৰ্তিৰূপে স্থাপন কৰিলে। চাৰিওফালে নানাবিধ বনশাৰীৰ সৌন্দর্য, মনোহৰ মালা আৰু সুগন্ধি লেপন আছিল।

Verse 99

वितानकं चोपरि पंचवर्णमम्लानपुष्पाभरणं सितं च । इत्थं निवेश्यामरशैलमग्र्यं मेरोस्तु विष्कंभगिरीन्क्रमेण

তাৰ ওপৰত তেওঁ পঞ্চবৰ্ণৰ বিতান (ছত্ৰ) স্থাপন কৰিলে, আৰু কেতিয়াও নুমুৰা ফুলৰ শুভ্ৰ অলংকাৰ জুৰিলে। এইদৰে অগ্ৰ্য অমৰশৈল সুশোভিত কৰি, তাৰ পিছত মেরুৰ ভিত্তিস্থ পৰ্বতমালাসমূহ একে একে ক্ৰমে বিন্যাস কৰিলে।

Verse 100

तुरीयभागेन चतुर्दिशं च संस्थापयेत्पुष्पविलेपनाढ्यम् । पूर्वेण मंदरमनेकफलैश्चयुक्तं कामेन कांचनमयेन विराजमानम्

আৰু চতুৰ্থ অংশেৰে চাৰিও দিশলৈ ফুল আৰু সুগন্ধি লেপনেৰে সমৃদ্ধ নিবেদন স্থাপন কৰিব। পূব দিশত মন্দৰ পৰ্বত/বেদী স্থাপন কৰিব—বহু ফলৰে যুক্ত, ইচ্ছামতে অলংকৃত, আৰু কাঁচনময় হৈ দীপ্তিমান।

Verse 101

याम्येन गंधमदनो विनिवेशनीयो गोधूमसंचयमयः कलधौतवांश्च । हैमेन यज्ञपतिना घृतमानसेन वस्त्रेणराजतवनैश्च स संयुतः स्यात्

দক্ষিণ দিশত গন্ধমাদন স্থাপন কৰিব—গোধূমৰ ঢিপৰ পৰা গঢ়া, পৰিশোধিত সোণৰ খণ্ডেৰে অলংকৃত; আৰু সোনালী যজ্ঞোপকৰণ (যজ্ঞপতি), ঘৃত নিবেদনত নিবিষ্ট মন, বস্ত্ৰ আৰু ৰূপালী উপবনেৰে সংযুক্ত হ’ব।

Verse 102

पश्चात्तिलाचलमनेकसुगंधपुष्पसौवर्णपिप्पलहिरण्मयहंसयुक्तम् । आकारयेद्रजतपुष्पवनेन तद्वद्वस्त्रान्वितं दधिसितोदसरस्तथाग्रे

তাৰ পিছত তিলাচল (‘তিল-পৰ্বত’) গঢ়িব—বহু সুগন্ধি ফুলেৰে সুশোভিত, সোণালী পিপ্পল/অশ্বত্থ গছসহ, আৰু সোণৰ হাঁহেৰে যুক্ত। তদ্ৰূপ ৰূপালী ফুলৰ উপবনো ৰচনা কৰিব, আৰু আগফালে বস্ত্ৰেৰে সজ্জিত সৰোবৰ স্থাপন কৰিব—য’ত দধি, শুভ্ৰ দুগ্ধ আৰু নিৰ্মল জল থাকে।

Verse 103

संस्थाप्यतं विपुलशैलमथोत्तरेण शैलं सुपार्श्वमपि माषमयं सवस्त्रम् । पुष्पैश्च हेमवटपादपशेखरं तमाकारयेत्कनककेतुविराजमानम्

বিপুল শৈল স্থাপন কৰি, তাৰ উত্তৰে সুপাৰ্শ্ব পৰ্বতো স্থাপন কৰিব—মাষ (ক’লা উৰদ) ৰে গঢ়া আৰু বস্ত্ৰেৰে আৱৃত। আৰু তাক ফুলেৰে সুশোভিত কৰিব; হেমৱটক তাৰ পদভাগ আৰু পাশেখৰক শিখৰ কৰি—সোণালী ধ্বজেৰে দীপ্তিমান।

Verse 104

माक्षीकभद्रसरसा च वनेन तद्वद्रौप्येण भासुरवितानयुतं विधाय । होमश्चतुर्भिरथ वेदपुराणविद्भिर्दांतैरनिंद्यचरिताकृतिभिर्द्विजेंद्रैः

তদ্ৰূপে শুভ মাক্ষীকা সৰোবৰ কাষে বনমাজত ৰূপাৰ দীপ্ত মণ্ডপ, উজ্জ্বল বিতানসহ সজাই, তাৰ পাছত চাৰিজন শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ-মুনি—দমিত, বেদ-পুৰাণবিদ আৰু নিৰ্দোষ আচৰণ-চৰিত্ৰযুক্ত—হোম সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 105

पूर्वेण हस्तमितमत्र विधाय कुंडं कार्यस्तिलैर्यवघृतेन समित्कुशैश्च । रात्रौ च जागरमनुद्धतगीतरूपैरावाहनं च कथयामि शिलोच्चयानाम्

ইয়াত পূব দিশে এক হাত মাপৰ কুণ্ড সাজি, তিল, ঘৃতমিশ্ৰিত যৱ, সমিধ আৰু কুশা ঘাঁহেৰে কৰ্ম কৰিব লাগে। ৰাতি মৃদু গীত-ৰূপে জাগৰণো কৰিব; আৰু মই শিলোচ্চয় (পবিত্ৰ শিলাৰ ঢিপ)ৰ আৱাহনৰ বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 106

त्वं सर्वदेवगणधामनिधे विरुद्धमस्मद्गृहेष्वमरपर्वत नाशयाशु । क्षेमं विधत्स्व कुरु शांतिमनुत्तमां च संपूजितः परमभक्तिमता मया हि

হে সৰ্বদেৱগণৰ ধাম-নিধি, হে অমৰ পৰ্বত! আমাৰ গৃহসমূহত যি কিবা বিৰোধী আছে, তাক শীঘ্ৰ নাশ কৰা। কল্যাণ বিধান কৰা আৰু অনুত্তম শান্তি দান কৰা; কিয়নো মই তোমাক পৰম ভক্তিৰে বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিছোঁ।

Verse 107

त्वमेव भगवानीशो ब्रह्मा विष्णुर्दिवाकरः । मूर्तामूर्तमयं बीजमतः पाहि सनातन

তুমিয়েই ভগৱান ঈশ—ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু দিবাকৰ (সূৰ্য) তুমিয়েই। তুমি মূৰ্ত-অমূৰ্ত উভয়ৰূপী বীজ; সেয়ে, হে সনাতন, মোক/আমাক ৰক্ষা কৰা।

Verse 108

यस्मात्त्वं लोकपालानां विश्वमूर्तेश्च मंदिरम् । रुद्रादित्यवसूनां च तस्माच्छान्तिं प्रयच्छ मे

যিহেতু তুমি লোকপালসকলৰ আৰু বিশ্বমূৰ্তি প্ৰভুৰ মন্দিৰ, লগতে ৰুদ্ৰ, আদিত্য আৰু বসুসকলৰো আশ্ৰয়; সেয়ে মোক শান্তি দান কৰা।

Verse 109

यस्मादशून्यममरैर्नारीभिश्च शिरस्तव । तस्मान्मामुद्धरामुष्माद्दुःखसंसारसागरात्

যিহেতু তোমাৰ শিৰ কেতিয়াও দেৱতা আৰু অপ্সৰাসকলৰ পৰা শূন্য নহয়, সেয়েহে মোক এই দুখময় সংসাৰ-সাগৰৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা।

Verse 110

एवमभ्यर्च्य तं मेरुं मंदरं चाभिपूजयेत् । यस्माच्चैत्ररथेन त्वं भद्राश्वेन च पर्वत

এইদৰে সেই মেরু পৰ্বতৰ বিধিপূৰ্বক আৰাধনা কৰি মন্দৰ পৰ্বতকো পূজা কৰিব লাগে; কিয়নো হে পৰ্বত, তুমি চৈত্রৰথ আৰু ভদ্ৰাশ্ব অঞ্চলৰ সৈতে সংযুক্ত।

Verse 111

शोभसे मंदर क्षिप्रमतस्तुष्टिकरो भव । यस्माच्चूडामणिर्जंबूद्वीपे त्वं गंधमादन

হে মন্দৰ! তুমি দীপ্তিময়; সেয়েহে শীঘ্ৰে তৃপ্তিদাতা হোৱা। কিয়নো জম্বুদ্বীপত তুমি, হে গন্ধমাদন, যেন চূড়ামণি সদৃশ।

Verse 112

गंधर्वगणशोभावांस्ततः कीर्तिर्दृढास्तु मे । यस्मात्त्वं केतुमालेन वैभ्राजेन वनेन च

সেয়েহে গন্ধৰ্বগণৰ শোভাৰে মোৰ কীৰ্তি দৃঢ় আৰু দীপ্ত হৌক; কিয়নো তুমি কেতুমাল, বৈভ্ৰাজ আৰু সেই বনসকলৰ সৈতে সংযুক্ত।

Verse 113

हिरण्मयाश्मशोभावांस्तस्मात्पुष्टिर्ध्रुवास्तु मे । उत्तरैः कुरुभिर्यस्मात्सावित्रेण वनेन च

যিহেতু এই দেশ সোণালী শিলাৰ শোভাৰে দীপ্ত, সেয়েহে মোৰ সমৃদ্ধি অচল হৌক। কিয়নো ই উত্তৰ কুৰুসকল আৰু সাৱিত্ৰ বনসকলৰ সৈতে সংযুক্ত।

Verse 114

सुपार्श्व राजसे नित्यमतः श्रीरक्षयास्तु मे । एवमामंत्र्य तान्सर्वान्प्रभाते विमले पुनः

সেয়ে ৰজা সুপাৰ্শ্বৰ কৃপাৰে মোৰ ওপৰত সদায় শুভ-লক্ষ্মী আৰু ৰক্ষা বৰ্তি থাকক। এইদৰে সকলোকে বিদায় দি, তেওঁ পুনৰ নিৰ্মল প্ৰভাতত আগবাঢ়িল।

Verse 115

स्नात्वा तु गुरवे दद्यान्मध्यमं पर्वतोत्तमं । विष्कंभपर्वतान्दद्यादृत्विग्भ्यः क्रमशो नृप

স্নান কৰি গুৰুক ‘মধ্যম’ নামৰ উত্তম পৰ্বত অৰ্পণ কৰিব। তাৰ পিছত, হে নৃপ, বিষ্কম্ভ পৰ্বতসমূহ ক্ৰমে ঋত্বিকসকলক দান কৰিব।

Verse 116

गावो देयाश्चतुर्विंशदथवा दश पार्थिव । शक्तितः सप्तचाष्टौ वा पंच दद्यादशक्तिमान्

হে ৰাজন, চৌব্বিশটা গাই দান কৰিব লাগে—নচেৎ দহটা। নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে সাত বা আঠটা দিব পাৰে; আৰু অক্ষম হলে পাঁচটা দিব।

Verse 117

एकापि गुरवे देया कपिलाथ पयस्विनी । पर्वतानामशेषाणामेष एव विधिः स्मृतः

এটা কপিলা, দুধ দিয়া গাইও গুৰুক দিব লাগে। সকলো পৰ্বতৰ ক্ষেত্ৰতে বিনা ব্যতিক্ৰমে এই বিধিয়েই স্মৃতিত নিৰ্দিষ্ট বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 119

स्वमंत्रेणैव सर्वेषु होमः शैलेषु पठ्यते । उपवासी भवेन्नित्यमशक्तौ नक्तमिष्यते

এই সকলো পবিত্ৰ শৈলত নিজৰ মন্ত্ৰেৰে একেলগে হোম কৰা বিধেয়। সদায় উপবাস পালন কৰিব; অক্ষম হলে ৰাতি একবাৰ আহাৰ গ্ৰহণ অনুমোদিত।

Verse 120

विधानं सर्वशैलानां क्रमशः शृणु पार्थिव । दानेषु चैव ये मंत्राः पर्वतेषु यथा फलम्

হে পাৰ্থিৱ ৰাজা, সকলো পৰ্বতৰ বিষয়ে বিধান ক্ৰমে শুনা; দানকাৰ্যত যি মন্ত্র উচ্চাৰণীয় আৰু যি পৰ্বত অনুসাৰে যি ফল লাভ হয়, সেয়াও।

Verse 121

अन्नं ब्रह्म यतः प्रोक्तमन्नं प्राणाः प्रकीर्तिताः । अन्नाद्भवंति भूतानि जगदन्नेन वर्धते

অন্নকেই ব্ৰহ্ম বুলি কোৱা হৈছে; অন্নকেই প্ৰাণ বুলি প্ৰখ্যাত। অন্নৰ পৰা জীৱসমূহ জন্মে, আৰু অন্নে জগতক পালন কৰি বৃদ্ধি কৰে।

Verse 122

अन्नमेव यतो लक्ष्मीरन्नमेव जनार्दनः । धान्यपर्वतरूपेण पाहि तस्मान्नगोत्तम

কাৰণ অন্নৰ পৰাই লক্ষ্মী উদ্ভৱ হয়, আৰু অন্নেই জনাৰ্দন। সেয়ে, হে পৰ্বতশ্ৰেষ্ঠ, ধান্য-পৰ্বতৰ ৰূপে আমাক ৰক্ষা কৰা।

Verse 123

अनेन विधिना यस्तु दद्याद्धान्यमयं गिरिम् । मन्वंतरशतं साग्रं देवलोके महीयते

যি কোনো ব্যক্তি এই বিধি অনুসাৰে ধান্যময় পৰ্বত দান কৰে, সি সাগ্ৰে শত মন্বন্তৰ পৰ্যন্ত দেৱলোকে মহিমান্বিত হয়।

Verse 124

अप्सरोगणगंधर्वैराकीर्णेन विराजितः । विमानेन दिवः पृष्ठमायाति नृपसत्तम

অপ্সৰা-গণ আৰু গন্ধৰ্ব-গণেৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ শোভিত, দিব্য বিমানত আৰোহণ কৰি—হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ—সি স্বৰ্গৰ পৃষ্ঠলৈ উপস্থিত হয়।

Verse 125

कर्मक्षये राजराज्यमाप्नोतीह न संशयः । अथातः संप्रवक्ष्यामि लवणाचलमुत्तमम्

যেতিয়া পূৰ্বকৰ্মৰ অৱশিষ্ট ক্ষয় হয়, তেতিয়া ইয়াত নিঃসন্দেহে ৰাজাধিৰাজ্য লাভ হয়। এতিয়া মই উত্তম লৱণাচল (লৱণ-পৰ্বত) বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 126

यत्प्रदानान्नरो लोकमाप्नोति शिवसंयुतम् । उत्तमः षोडशद्रोणैः कर्तव्यो लवणाचलः

সেই দান প্ৰদান কৰিলে নৰ শিৱ-সংযুক্ত লোক লাভ কৰে। উত্তম দান এই যে ষোলো দ্ৰোণ লৱণেৰে ‘লৱণাচল’ গঢ়ি তুলিব লাগে।

Verse 127

मध्यमश्च तदर्धेन चतुर्भिरधमस्स्मृतः । वित्तहीनो यथाशक्ति द्रोणादूर्द्ध्वं च कारयेत्

মধ্যম দান সেইটোৰ অৰ্ধ বুলি কোৱা হৈছে, আৰু চাৰি (দ্ৰোণ) লৈ অধম বুলি গণ্য। ধনহীন জনে নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে, এক দ্ৰোণৰ ওপৰলৈও কৰাব পাৰে।

Verse 128

चतुर्थांशेन विष्कंभपर्वतान्कारयेत्पृथक् । विधानं पूर्ववत्कुर्याद्ब्रह्मादीनां च सर्वदा

চতুৰ্থাংশ পৰিমাণে বিষ্কম্ভ পৰ্বতসমূহ পৃথক পৃথককৈ গঢ়িব লাগে। আৰু ব্ৰহ্মা আদি সকলৰ বাবে বিধান/আয়োজন সদায় পূৰ্বৱৰ্তী নিয়মে কৰিব লাগে।

Verse 129

तद्वद्धेममयं सर्वलोकपालनिवेशनम् । सरांसि वनवृक्षादि तद्वच्चान्यान्निनिवेशयेत्

তদ্ৰূপে সকলো লোকপালৰ নিবাস সম্পূৰ্ণ সোনাৰে গঢ়িব লাগে। আৰু সেইদৰে সৰোবৰ, বন, গছ-গছনি আদি আৰু আন সকলো বস্তুও যথাস্থানে স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 130

कुर्याज्जागरमत्रापि दानमंत्रान्निबोधत । सौभाग्यरससंयुक्तो यतोयं लवणे रसः

ইয়াতো জাগৰণ কৰিব লাগে; এতিয়া দান-মন্ত্ৰসমূহ বুজি লোৱা। কিয়নো লৱণত সেই ৰস আছে, যি সৌভাগ্যৰ ৰসৰ সৈতে যুক্ত।

Verse 131

तदात्मकत्वेन च मां पाह्यापन्नं नगोत्तम । यस्मादन्ये रसाः सर्वे नोत्कटा लवणं विना

হে পৰ্বতৰ শ্ৰেষ্ঠ! সেই একে স্বভাৱ ধৰি শৰণাগত মোক ৰক্ষা কৰা। কিয়নো লৱণ নাথাকিলে আন সকলো ৰস তীব্ৰভাৱে প্ৰকাশ নাপায়।

Verse 132

प्रियश्च शिवयोर्नित्यं तस्माच्छांतिप्रदो भव । विष्णुदेहसमुद्भूतो यस्मादारोग्यवर्धनः

শিৱ আৰু তেওঁৰ প্ৰিয়াসঙ্গিনীৰ সদায় প্ৰিয় হোৱা; সেয়ে শান্তিদাতা হোৱা। কিয়নো তুমি বিষ্ণুৰ দেহৰ পৰা উদ্ভূত, তুমি আৰোগ্য আৰু কল্যাণ বৃদ্ধি কৰোঁতা।

Verse 133

तस्मात्पर्वतरूपेण पाहि संसारसागरात् । अनेन विधिना यस्तु दद्याल्लवणपर्वतम्

সেয়ে পৰ্বতৰ ৰূপ ধৰি সংসাৰ-সাগৰৰ পৰা আমাক ৰক্ষা কৰা। যি কোনো এই বিধি অনুসাৰে লৱণ-পৰ্বত দান কৰে…

Verse 134

उमालोके वसेत्कल्पं ततो याति परां गतिम् । अतः परं प्रवक्ष्यामि गुडपर्वतमुत्तमम्

উমাৰ লোকত এক কল্প বাস কৰে, তাৰ পাছত পৰম গতি লাভ কৰে। এতিয়া ইয়াৰ পিছত মই উত্তম গুড়-পৰ্বতৰ বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 135

यत्प्रदानान्नरः स्वर्गं प्राप्नोति सुरपूजितः । उत्तमो दशभिर्भारैर्मध्यमः पंचभिर्मतः

সেই দান প্ৰদান কৰিলে মানুহে দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা পূজিত হৈ স্বৰ্গ লাভ কৰে। উত্তম দান দহ ভাৰ পৰিমাণৰ বুলি গণ্য, আৰু মধ্যম দান পাঁচ ভাৰ বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 136

त्रिभिर्भारैः कनिष्ठः स्यात्तदर्धेनाल्पवित्तवान् । तद्वदामंत्रणं पूजां हैमवृक्षान्सुरार्चनं

তিন ভাৰ দান কৰিলে কনিষ্ঠ দাতা বুলি গণ্য হয়; আৰু তাৰ আধা দিলে অল্পবিত্তৱান বুলি ধৰা হয়। তদ্ৰূপ আমন্ত্ৰণ, পূজা, স্বৰ্ণবৃক্ষ দান/অৰ্পণ, আৰু দেৱাৰ্চনাও এইদৰে স্তৰভেদে গণ্য।

Verse 137

विष्कंभपर्वतांस्तद्वत्सरांसि वनदेवताः । होमं जागरणं तद्वल्लोकपालाधिवासनम्

তদ্ৰূপ বিষ্কম্ভ পৰ্বতসমূহ, (কৌসমিক) বছৰসমূহ আৰু বনদেৱতাসকলৰ কথাও আছে; আৰু তদ্ৰূপ হোম, জাগৰণ, আৰু লোকপালসকলক অধিষ্ঠাতা দেৱতা ৰূপে অধিবাসন/স্থাপনাৰ বিধিও বৰ্ণিত।

Verse 138

धान्यपर्वतवत्कुर्यादिमं मंत्रमुदीरयेत् । यथा देवेषु विश्वात्मा प्रवरोयं जनार्दनः

ধান্য-পৰ্বতৰ দৰে এইটো গঢ়ি ল’ব আৰু এই মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিব: “যেনেকৈ দেৱসকলৰ মাজত বিশ্বাত্মা জনাৰ্দনেই শ্ৰেষ্ঠ।”

Verse 139

सामवेदस्तु वेदानां महादेवस्तु योगिनां । प्रणवः सर्वमंत्राणां नारीणां पार्वती यथा

যেনেকৈ বেদসমূহৰ মাজত সামবেদ শ্ৰেষ্ঠ, যোগীসকলৰ মাজত মহাদেৱ শ্ৰেষ্ঠ, আৰু সকলো মন্ত্ৰৰ মাজত প্ৰণৱ ‘ওঁ’ শ্ৰেষ্ঠ—তেনেকৈ নাৰীসকলৰ মাজত পাৰ্বতী শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 140

तथा रसानां प्रवरः सदैवेक्षुरसो मतः । मम तस्मात्परां लक्ष्मीं ददातु गुडपर्वतः

এইদৰে সকলো ৰসৰ ভিতৰত ইক্ষুৰস, অৰ্থাৎ গঁড়ৰ ৰস, সদায়েই শ্ৰেষ্ঠ বুলি গণ্য। সেয়ে গুড়পৰ্বতে মোক পৰম লক্ষ্মী, সৰ্বোচ্চ সমৃদ্ধি দান কৰক।

Verse 141

यस्मात्सौभाग्यदायिन्या धाम त्वं गुडपर्वत । निर्मितश्चासि पार्वत्या तस्मान्मां पाहि सर्वदा

হে গুড়পৰ্বত! তুমি সৌভাগ্য দান কৰা ধাম, আৰু পাৰ্বতীয়ে তোমাক নিৰ্মাণ কৰিছে; সেয়ে মোক সদায় ৰক্ষা কৰা।

Verse 142

अनेन विधिना यस्तु दद्याद्गुडमयं गिरिम् । संपूज्यमानो गंधर्वैर्गौरीलोके महीयते

যি কোনো ব্যক্তি এই বিধি অনুসাৰে গুড়ময় গিৰি দান কৰে, তেওঁ গৌৰীলোকত গন্ধৰ্বসকলৰ দ্বাৰা পূজিত হৈ মহিমান্বিত হয়।

Verse 143

पुनः कल्पशतांते च सप्तद्वीपाधिपो भवेत् । आयुरारोग्यसंपन्नः शत्रुभिश्चापराजितः

আৰু পুনৰ শত কল্পৰ অন্তত তেওঁ সপ্তদ্বীপৰ অধিপতি হয়; দীঘল আয়ু আৰু আৰোগ্যতাৰে সম্পন্ন, আৰু শত্রুসকলৰ দ্বাৰা অপৰাজিত থাকে।

Verse 144

अथ पापहरं वक्ष्ये सुवर्णाचलमुत्तमम् । यस्य प्रदानाद्भवनं वैरिंचं यांति मानवाः

এতিয়া মই পাপহৰণকাৰী সৰ্বোত্তম সুবৰ্ণাচল বৰ্ণনা কৰিম; যাৰ দানৰ ফলত মানুহে ব্ৰহ্মাৰ বৈৰিঞ্চ ধাম লাভ কৰে।

Verse 145

उत्तमः पलसाहस्रो मध्यमः पंचभिः शतैः । तदर्धेनाधमस्तद्वदल्पवित्तोपि मानवः

উত্তম দান সহস্ৰ পল; মধ্যম পাঁচশ। অধম তদাৰ্ধ; তদ্বৎ অল্পবিত্ত মানৱেও নিজ সামৰ্থ্য অনুসাৰে দান কৰিব।

Verse 146

दद्यादेकपलादूर्द्ध्वं यथाशक्ति विमत्सरः । धान्यपर्वतवत्सर्वं विदध्याद्राजसत्तम

হে ৰাজসত্তম! ঈৰ্ষামুক্ত হৈ, যথাশক্তি—অন্তত এক পলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি—দান দিব। এইদৰে ধান্য-পৰ্বতৰ দৰে সৰ্ব দান সঞ্চয় কৰি বিধিবদ্ধ কৰিব।

Verse 147

विष्कंभशैलांस्तद्वच्च ऋत्विग्भ्यः प्रतिपादयेत् । नमस्ते सर्वबीजाय ब्रह्मगर्भाय वै नमः

তদ্বৎ বিষ্কম্ভ-শৈলসমূহ ঋত্বিজসকলক প্ৰদান কৰিব। তোমাক নমস্কাৰ—সৰ্ববীজৰ মূল! ব্ৰহ্মগৰ্ভধাৰী তোমাকো বৈ নমঃ।

Verse 148

यस्मादनंतफलदस्तस्मात्पाहि शिलोच्चय । यस्मादग्नेरपत्यं त्वं यस्मात्पुत्रो जगत्पतेः

যিহেতু তুমি অনন্ত ফল দাতা, সেয়ে মোক ৰক্ষা কৰা, হে শিলোচ্চয়! যিহেতু তুমি অগ্নিৰ অপত্য, আৰু যিহেতু তুমি জগত্পতিৰ পুত্ৰ।

Verse 149

हेमपर्वतरूपेण तस्मात्पाहि नगोत्तम । अनेन विधिना यस्तु दद्यात्कनकपर्वतम्

সেয়ে, হে নগোত্তম, হেম-পৰ্বতৰূপে মোক/আমাক ৰক্ষা কৰা। যি এই বিধি অনুসাৰে কনক-পৰ্বত (সোনাৰ প্ৰতীকী পৰ্বত) দান কৰে…

Verse 150

स याति परमं ब्रह्म लोकमानंदकारकम् । तत्र कल्पशतं तिष्ठेत्ततो याति परां गतिम्

সেয়া পৰম ব্ৰহ্মলোকলৈ গমন কৰে, যি আনন্দ দানকাৰী ধাম। তাত সি শত কল্প পৰ্যন্ত অৱস্থান কৰে; তাৰ পাছত সৰ্বোচ্চ গতি লাভ কৰে।

Verse 151

अथातः संप्रवक्ष्यामि तिलशैलं विधानतः । यत्प्रदानान्नरो याति विष्णुलोकमनुत्तमम्

এতিয়া মই বিধি অনুসাৰে ‘তিল-শৈল’ (তিলৰ পৰ্বত) ৰ আচার বৰ্ণনা কৰিম। ইয়াৰ দান কৰিলে নৰ বিষ্ণুলোকৰ অনুত্তম ধাম লাভ কৰে।

Verse 152

उत्तमो दशभिर्द्रोणैर्मध्यमः पंचभिः स्मृतः । त्रिभिः कनिष्ठो राजेंद्र तिलशैलः प्रकीर्तितः

হে ৰাজেন্দ্ৰ! তিল-শৈল (তিল-পৰ্বত) তিন প্ৰকাৰ বুলি কীৰ্তিত: উত্তম দহ দ্ৰোণৰে, মধ্যম পাঁচৰে, আৰু কনিষ্ঠ তিনৰে।

Verse 153

पूर्ववच्चापरं सर्वं विष्कंभपर्वतादिकम् । दानमंत्रं प्रवक्ष्यामि यथा च नृपपुंगव

পূৰ্বৰ দৰে বাকী সকলো—বিশ্কম্ভ পৰ্বত আদি—বৰ্ণিত হৈছে। এতিয়া, হে নৃপপুঙ্গৱ, দান-মন্ত্ৰ যিদৰে আছে তেনেদৰে মই ক’ম।

Verse 154

यस्मान्मधुवधे विष्णोर्देहस्वेदसमुद्भवाः । तिलाः कुशाश्च माषाश्च तस्माच्छांतिप्रदो भव

যিহেতু মধুবধৰ সময়ত বিষ্ণুৰ দেহৰ ঘামৰ পৰা তিল, কুশা আৰু মাষ (উৰদ) উৎপন্ন হৈছিল; সেয়েহে, হে ভদ্ৰ, তুমি শান্তিদাতা হোৱা।

Verse 155

हव्यकव्येषु यस्माच्च तिला एव हि रक्षणम् । लक्ष्मीं च कुरु शैलेंद्र तिलाचल नमोस्तु ते

দেৱতা আৰু পিতৃলোকলৈ হব্য-কব্য অৰ্পণত তিলেই নিশ্চয় ৰক্ষাৰ উপায়। হে শৈলেন্দ্ৰ তিলাচল, লক্ষ্মী দান কৰা; তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 156

इत्यामंत्र्य च यो दद्यात्तिलाचलमनुत्तमम् । स वैष्णवं पदं याति पुनरावृत्तिदुर्लभम्

এইদৰে যথাযথভাৱে আমন্ত্ৰণ কৰি যি কোনোজনে অনুত্তম তিলাচল দান কৰে, সি বৈষ্ণৱ পদ লাভ কৰে—য’ৰ পৰা পুনৰ জন্মলৈ ঘূৰি অহা দুষ্কৰ।

Verse 157

कार्पासपर्वतश्चैव विंशद्भारैरिहोत्तमः । दशभिर्मध्यमः प्रोक्तः कनिष्ठः पंचभिर्मतः

তদ্ৰূপে ‘কাৰ্পাস-পৰ্বত’ ইয়াত বিশ ভাৰ ওজন হ’লে উত্তম গণ্য; দহ ভাৰ হ’লে মধ্যম কোৱা হৈছে, আৰু পাঁচ ভাৰ হ’লে কনিষ্ঠ বুলি মানা হৈছে।

Verse 158

भारेणाल्पधनो दद्याद्वित्तशाठ्यविवर्जितः । धान्यपर्वतवत्सर्वमासाद्यं राजसत्तम

অল্পধনী মানুহেও নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে দান কৰিব, ধনৰ বিষয়ে ছল-কপট ত্যাগ কৰি। হে ৰাজসত্তম, এইদৰে কৰোঁতাজনৰ বাবে সকলো বস্তু লাভযোগ্য হয়—ধান্য-পৰ্বতৰ দৰে।

Verse 159

प्रभातायां च शर्वर्यां दद्यादिदमुदीरयेत् । त्वमेवावरणं यस्माल्लोकानामिह सर्वदा

ৰাতিৰ অন্তত প্ৰভাতবেলাত এই দান দিব আৰু এই বাক্য উচ্চাৰণ কৰিব: “এই জগতৰ প্ৰাণীসকলৰ বাবে সদায় তুমিয়েই একমাত্র আৱৰণ—আশ্ৰয় আৰু ৰক্ষা।”

Verse 160

कार्पासाद्रे नमस्तस्मादघौघ ध्वंसनो भव । इति कार्पासशैलेंद्रं यो दद्याच्छर्वसंनिधौ

হে কাৰ্পাস পৰ্বত! তোমাক নমস্কাৰ; সেয়ে তুমি পাপসমূহৰ মহাসমূহ নাশ কৰা। এইদৰে যি জনে শৰ্ব (শিৱ)ৰ সান্নিধ্যত কাৰ্পাস-শৈলেন্দ্ৰ-সম্পৰ্কিত দান অৰ্ঘ্য কৰে, সি পাপনাশক পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 161

रुद्रलोके वसेत्कल्पं ततो राजा भवेदिह । अथातः संप्रवक्ष्यामि घृताचलमनुत्तमम्

যি জনে ৰুদ্ৰলোকত এক কল্পকাল বাস কৰে, সি ইয়াত (পৃথিৱীত) ৰজা হয়। এতিয়া সেয়ে মই অনুত্তম ঘৃতাচল (ঘী-পৰ্বত)ৰ বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 162

तेजोमयं घृतं पुण्यंमहापातकनाशनम् । विंशत्या घृतकुंभानामुत्तमः स्याद्घृताचलः

তেজোময় ঘী পবিত্ৰ আৰু মহাপাতকো নাশ কৰে। বিশটা ঘী-কুম্ভৰ ভিতৰত সৰ্বোত্তম অৰ্ঘ্য হ’ল ‘ঘৃতাচল’—ঘীৰ পৰ্বত।

Verse 163

दशभिर्मध्यमः प्रोक्तः पंचभिस्त्वधमः स्मृतः । अल्पवित्तोपि कुर्वीत द्वाभ्यामिह विधानतः

দশটাৰে কৰিলে মধ্যম বুলি কোৱা হয়; পাঁচটাৰে কৰিলে অধম বুলি স্মৰণ কৰা হয়। অল্পবিত্ত লোকেও ইয়াত বিধি অনুসাৰে দুটাৰে এই কৰ্ম কৰিব।

Verse 164

विष्कम्भपर्वतांस्तद्वच्चतुर्भागेन कल्पयेत् । शालितंडुलपात्राणि कुंभोपरि निवेशयेत्

একেদৰে চাৰি ভাগ কৰি সমৰ্থন ‘পৰ্বত’সমূহ গঢ়িব লাগে; আৰু কুম্ভৰ ওপৰত শালি-চাউল (অন্ন)ৰ পাত্ৰসমূহ স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 165

कारयेत्संहतानुच्चान्यथाशोभं विधानतः । वेष्टयेच्छुक्लवासोभिरिक्षुदंडफलादिकैः

বিধি অনুসাৰে, যি শোভন হয়, তেনেদৰে সিহঁতক ঘন আৰু উচ্চ কৰি সাজিবলৈ দিব; আৰু শুভ্ৰ বস্ত্ৰেৰে, ইক্ষুদণ্ড, ফল আদি সহিত সিহঁতক মেৰিয়াই থ’ব।

Verse 166

धान्यपर्वतवत्संर्वं विधानमिह पठ्यते । अधिवासनपूर्वं हि तद्वद्धोमसुरार्चनम्

ইয়াত ধান্যপৰ্বত-বিধিৰ দৰে সকলো বিধান বৰ্ণিত হৈছে। আৰু অধিবাসন সম্পন্ন হোৱাৰ পাছত, তেনেদৰেই হোম আৰু দেৱতাৰ অৰ্চনা কৰিব লাগে।

Verse 167

प्रभातायां च शर्वर्यां गुरवे विनिवेदयेत् । विष्कंभपर्वतांस्तद्वदृत्विग्भ्यः शांतमानसः

ৰাত্ৰিৰ অন্তত প্ৰভাতবেলাত, শান্তচিত্তে এই বিষ্কম্ভ-পৰ্বতসমূহ গুৰুলৈ নিবেদন কৰিব; আৰু তেনেদৰেই ঋত্বিজ পুৰোহিতসকলকো অৰ্পণ কৰিব।

Verse 168

संयोगाद्घृतमुत्पन्नं यस्मादमृततेजसि । तस्माद्घृतार्चिर्विश्वात्मा प्रीयतामत्र शंकर

যিহেতু সংযোগৰ পৰা ঘৃত উৎপন্ন হয় আৰু অমৃত-তেজে দীপ্তিমান, সেয়েহে ঘৃত-শিখাযুক্ত, বিশ্বাত্মা শংকৰ ইয়াত প্ৰসন্ন হওক।

Verse 169

यस्मात्तेजोमयं ब्रह्म घृते चैव व्यवस्थितम् । घृतपर्वतरूपेण तस्मान्नः पाहि भूधर

যিহেতু তেজোময় ব্ৰহ্ম ঘৃতত স্থিত, সেয়েহে, হে ভূধৰ, ঘৃত-পৰ্বতৰূপে অৱতীৰ্ণ হৈ আমাক ৰক্ষা কৰা।

Verse 170

अनेन विधिना दद्याद्घृताचलमनुत्तमम् । महापातकयुक्तोपि लोकमायाति शांभवम्

এই বিধি অনুসাৰে যদি কোনোবাই অনুত্তম ‘ঘৃতাচল’ দান কৰে, তেন্তে মহাপাপযুক্ত হলেও সি শম্ভু (শিৱ)ৰ লোক লাভ কৰে।

Verse 171

हंससारसयुक्तेन किंकिणीजालमालिना । विमानेनाप्सरोभिश्च सिद्धविद्याधरैर्वृतः

অপ্সৰা, সিদ্ধ আৰু বিদ্যাধৰসকলৰ দ্বাৰা বেষ্টিত হৈ, হংস আৰু সারসযুক্ত, ঝংকাৰ কৰা ঘণ্টাৰ মালাৰে অলংকৃত দিৱ্য বিমানত সি আৰোহণ কৰিলে।

Verse 172

विचरेत्पितृभिः सार्धं यावदाभूतसंप्लवम् । अथातः संप्रवक्ष्यामि रत्नाचलमनुत्तमम्

সি পিতৃসকলৰ সৈতে একেলগে সকলো সত্তাৰ প্ৰলয় পৰ্যন্ত বিচৰণ কৰিব। এতিয়া মই অনুত্তম ৰত্নাচল (ৰত্ন-পৰ্বত) বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 173

मुक्ताफलसहस्रेण पर्वतस्स्यादनुत्तमः । मध्यमः पंचशतिकस्त्रिशतेनाधमः स्मृतः

হাজাৰটা মুক্তাফলেৰে গঠিত পৰ্বতক অনুত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়; পাঁচশতযুক্তটো মধ্যম; আৰু তিনশতযুক্তটো অধম বুলি স্মৃত।

Verse 174

चतुर्थांशेन विष्कंभ पर्वताः स्युः समन्ततः । पूर्वेण वज्रगोमेदैर्दक्षिणेनेंद्रनीलकैः

চতুৰ্থাংশ পৰিমাণলৈকে বিষ্কম্ভ পৰ্বতসমূহ চাৰিওফালে বিস্তৃত। পূব দিশে বজ্ৰ আৰু গোমেদেৰে, আৰু দক্ষিণ দিশে ইন্দ্ৰনীল (নীলমণি)ৰে বৰ্ণিত।

Verse 175

पुष्यरागैर्युतः कार्यो विद्वद्भिर्गंधमादनः । वैडूर्यविद्रुमैः पश्चात्संमिश्रो विपुलाचलः

বিদ্বানসকলে পুষ্যৰাগে (টপাজ) অলংকৃত কৰি গন্ধমাদন পৰ্বত গঢ়িব লাগে; তাৰ পাছত বৈডূৰ্য (বেৰিল) আৰু বিদ্ৰুম (মূঙা) মিশ্ৰিত কৰি বিপুলাচলক মহাপৰ্বতৰূপে নিৰ্মাণ কৰিব।

Verse 176

पद्मरागैः स सौवर्णैरुत्तरेणापि विन्यसेत् । धान्यपर्वतवत्सर्वमत्रापि परिकल्पयेत्

উত্তৰ দিশতো সৌৱৰ্ণ পদ্মৰাগ (ৰুবি) স্থাপন কৰিব; আৰু ইয়াতো সকলোকে ‘ধান্য-পৰ্বত’ৰ ন্যায়ে পৰিকল্পনা কৰি গঢ়িব।

Verse 177

तद्वदावाहनं कृत्वा वृक्षान्देवांश्च कांचनान् । पूजयेत्पुष्पगन्धाद्यैः प्रभाते स्याद्विसर्जनम्

তদ্ৰূপে আহ্বান সম্পন্ন কৰি, কাঁচনময় দেবতা আৰু বৃক্ষসমূহক পুষ্প, গন্ধ আদি দ্ৰব্যে পূজা কৰিব; আৰু প্ৰভাতত বিসৰ্জন হ’ব।

Verse 178

पूर्ववद्गुरुऋत्विग्भ्य इमं मंत्रमुदीरयेत् । यथा देवगणाः सर्वे सर्वरत्नेष्ववस्थिताः

পূৰ্বৰ দৰে গুৰু আৰু ঋত্বিজসকলৰ আগত এই মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিব—যেন সকলো দেবগণ সকলো প্ৰকাৰ ৰত্নত অৱস্থিত হৈ (ৰত্নেৰে পৰিবেষ্টিত) উপস্থিত থাকে।

Verse 179

त्वं च रत्नमयो नित्यमतः पाहि महाचल । यस्माद्रत्नप्रदानेन तुष्टिमेति जनार्दनः

তুমি সদায় ৰত্নময়; সেয়ে, হে মহাচল, আমাক ৰক্ষা কৰা। কিয়নো ৰত্নদানৰ দ্বাৰা জনাৰ্দন (বিষ্ণু) সন্তুষ্ট হয়।

Verse 180

पूजामंत्रप्रसादेन तस्मान्नः पाहि पर्वत । अनेन विधिना यस्तु दद्याद्रत्नमयं गिरिम्

পূজা-মন্ত্ৰৰ প্ৰসাদে, সেয়ে আমাক ৰক্ষা কৰা, হে পৰ্বত। আৰু যি এই বিধি অনুসাৰে ৰত্নময় পৰ্বত দান কৰে—

Verse 181

स याति वैष्णवं लोकममरेश्वरपूजितः । यावत्कल्पशतं साग्रं वसेत्तत्र नराधिप

হে নৰাধিপ, দেৱলোকৰ অধিপতিসকলৰ দ্বাৰা পূজিত হৈ সি বৈষ্ণৱ লোকলৈ যায় আৰু সম্পূৰ্ণ একশ কল্প পৰ্যন্ত তাত বাস কৰে।

Verse 182

रूपारोग्यगुणोपेतः सप्तद्वीपाधिपो भवेत् । ब्रह्महत्यादिकं किंचिदत्रामुत्राथवा कृतम्

ৰূপ, আৰোগ্য আৰু গুণেৰে সমৃদ্ধ হৈ সি সপ্তদ্বীপৰ অধিপতি হয়; আৰু ব্ৰাহ্মণ-হত্যা আদি যিকোনো পাপ—এই লোকত বা পৰলোকত কৰা—সেয়াও নাশ/নিষ্ক্ৰিয় হয়।

Verse 183

तत्सर्वं नाशमायाति गिरिर्वज्राहतो यथा । अथातः संप्रवक्ष्यामि रौप्याचलमनुत्तमम्

সেই সকলো নাশলৈ যায়, যেন বজ্ৰাহত পৰ্বত। এতিয়া সেয়ে মই অনুত্তম ৰৌপ্যাচল—ৰূপাৰ পৰ্বত—সম্পূৰ্ণকৈ বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 184

यत्प्रदानान्नरो याति सोमलोकं नरोत्तम । दशभिः पलसाहस्रैरुत्तमो रजताचलः

হে নৰোত্তম, সেই দান প্ৰদান কৰিলে মানুহ সোমলোকলৈ যায়। উত্তম ৰজতাচল (ৰূপাৰ পৰ্বত-দান) দহ হাজাৰ পলাৰ সমান বুলি গণ্য।

Verse 185

पंचभिर्मध्यमः प्रोक्तस्तदर्धेनाधमः स्मृतः । अशक्तो विंशतेरूर्द्ध्वं कारयेच्छक्तितः सदा

যি পাঁচটা অৰ্পণেৰে বিধি সম্পন্ন কৰে, তেওঁ ‘মধ্যম’ বুলি কোৱা হয়; তাৰ আধা কৰিলে ‘অধম’ বুলি গণ্য। যদি বিশৰ ওপৰত কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে সদায় নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে কৰাব।

Verse 186

विष्कंभपर्वतांस्तद्वत्तुरीयांशेन कल्पयेत् । पूर्ववद्राजतान्कुर्यान्मंदरादीन्विधानतः

একেদৰে বিষ্কম্ভ পৰ্বতসমূহক চতুৰ্থাংশ মাপে কল্পনা কৰিব। আগৰ দৰে মন্দৰ আদি আৰম্ভ কৰি বিধি অনুসাৰে ৰূপাৰ (পৰ্বত) গঢ়িব।

Verse 187

कलधौतमयांस्तद्वल्लोकेशान्कारयेद्बुधः । ब्रह्मविष्ण्वर्कवान्कार्यो नितंबोत्र हिरण्मयः

বুধজনাই একেদৰে লোকপালসকলক পৰিশোধিত সোণৰে গঢ়াব। ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু সূৰ্যদেৱকো সেই ৰূপে গঢ়িব, আৰু ইয়াত তেওঁলোকৰ তলৰ অংশ সোণৰ হ’ব।

Verse 188

राजतं स्यात्तदन्येषां पर्वतांना च कांचनम् । शेषं च पूर्ववत्कुर्याद्धोमजागरणादिकम्

অন্যসকলৰ বাবে ৰূপা হ’ব, আৰু পৰ্বতসমূহৰ বাবে সোণ। বাকী সকলো—যেনে হোম, জাগৰণ আদি—আগতে কোৱা মতে সম্পন্ন কৰিব।

Verse 189

दद्यात्तद्वत्प्रभाते तु गुरवे रौप्यपर्वतम् । विष्कंभशैलानृत्विग्भ्यः पूज्य वस्त्रविभूषणैः

একেদৰে প্ৰভাতত গুৰুক ‘ৰূপাৰ পৰ্বত’ দান কৰিব। আৰু ঋত্বিজ পুৰোহিতসকলক ‘বিষ্কম্ভ’ পৰ্বত দিব, বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰৰে তেওঁলোকক সন্মান কৰি।

Verse 190

इमं मंत्रं पठन्दद्याद्दर्भपाणिर्विमत्सरः । पितॄणां वल्लभं यस्मादिन्दोर्वा शंकरस्य च

এই মন্ত্ৰ পাঠ কৰি, হাতে দৰ্ভা-ঘাঁহ ধৰি আৰু ঈৰ্ষা-মুক্ত হৈ অৰ্ঘ্য দান কৰিব; কিয়নো ই পিতৃলোকৰ প্ৰিয়, আৰু ইন্দু (চন্দ্ৰ) তথা শংকৰ (শিৱ)ৰো অতি প্ৰিয়।

Verse 191

रजतं पाहि तस्मान्नः शोकसंसारसागरात् । इत्थं निवेश्य यो दद्याद्रजताचलमुत्तमम्

“হে ৰজত (ৰূপা), দুখে ভৰা সংসাৰ-সাগৰৰ পৰা আমাক ৰক্ষা কৰা।” এইদৰে স্থাপন কৰি যি কোনোবাই উত্তম ‘ৰজতাচল’—ৰূপাৰ পৰ্বত—দান কৰে…

Verse 192

गवामयुतसाहस्रफलमाप्नोति मानवः । सोमलोके सगंधर्वैः किन्नराप्सरसांगणैः

মানৱে দহ হাজাৰ গাই দান কৰাৰ সমান পুণ্য লাভ কৰে; আৰু সোমলোকে গন্ধৰ্ব, কিন্নৰ আৰু অপ্সৰাগণৰ সমূহৰ সৈতে বাস কৰে।

Verse 193

पूज्यमानो वसेद्विद्वान्यावदाभूतसंप्लवम् । अथातः संप्रवक्ष्यामि शर्कराचलमुत्तमम्

এইদৰে পূজিত হৈ, বিদ্বান পুৰুষে আভূত-সম্প্লৱ (মহাপ্ৰলয়) পৰ্যন্ত তাত বাস কৰিব। এতিয়া মই উত্তম শর্কৰাচল—চেনিৰ পৰ্বত—বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 194

यस्य प्रदानाद्विष्ण्वर्करुद्रास्तुष्यंति सर्वदा । अष्टभिः शर्कराभारैरुत्तमः स्यान्महाचलः

যাৰ দানত বিষ্ণু, অৰ্ক (সূৰ্য) আৰু ৰুদ্ৰ সদায় সন্তুষ্ট হয়—আঠ ভাৰ শর্কৰা (চেনি) দিলে উত্তম মহাচল দান হয়।

Verse 195

चतुर्भिर्मध्यमः प्रोक्तो भाराभ्यामधमः स्मृतः । भारेण चार्द्धभारेणकुर्याद्यः स्वल्पवित्तवान्

যি চাৰি ভাৰ দান কৰে, তেওঁক মধ্যম বুলি কোৱা হয়; যি দু’ভাৰ দান কৰে, তেওঁ অধম বুলি স্মৰণীয়। কিন্তু অল্প ধন থকা লোকে নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে—এভাৰ বা আধাভাৰো—দান কৰিব।

Verse 196

विष्कंभपर्वतान्कुर्यात्तुरीयांशेन मानवः । धान्यपर्वतवत्सर्वं हैमांबरसुसंयुतम्

এক চতুৰ্থাংশ অংশে মানুহে ধাৰণকাৰী পৰ্বতসমূহ গঢ়িব; সকলো বস্তু ধান্য-পৰ্বতৰ দৰে হ’ব, আৰু সোণালী বস্ত্ৰে সুসজ্জিত থাকিব।

Verse 197

मेरोरुपरितः स्थाप्यं हैमं तत्र तरुत्रयम् । मंदारः पारिजातश्च तृतीयः कल्पपादपः

মেৰুৰ শিখৰত সুৱৰ্ণময় ধাম স্থাপন কৰিব লাগে; তাত তিনিটা বৃক্ষ স্থাপন কৰা হয়—মন্দাৰ, পাৰিজাত, আৰু তৃতীয়টো ইচ্ছাপূৰক কল্পবৃক্ষ।

Verse 198

एतद्वृक्षत्रयं मूर्ध्नि सर्वेष्वपि निवेशयेत् । हरिचंदनसंतानौ पूर्वपश्चिमभागयोः

এই তিন বৃক্ষৰ গুচ্ছ সকলো বিন্যাসতে শিৰোভাগত স্থাপন কৰিব লাগে; আৰু পূৰ্ব-পশ্চিম ভাগত হৰি-বৃক্ষ আৰু চন্দনৰ বংশধাৰা (চন্দন-বন) স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 199

निवेश्यौ सर्वशैलेषु विशेषाच्छर्कराचले । मंदरे कामदेवस्तु प्रत्यग्वक्त्रः सदा भवेत्

এইবোৰ সকলো পৰ্বতত স্থাপন কৰিব লাগে—বিশেষকৈ শৰ্কৰাচলত। আৰু মন্দৰ পৰ্বতত কামদেৱ সদায় পশ্চিমমুখে স্থাপিত থাকিব।

Verse 200

गंधमादनशृंगे तु धनदः स्यादुदङ्मुखः । प्राङ्मुखो वेदमूर्त्तिस्तु हंसः स्याद्विपुलाचले

গন্ধমাদনৰ শৃংগত ধনদ কুবেৰ উত্তৰমুখে স্থিত থাকে; আৰু বেদমূৰ্তি হংস বিপুল পৰ্ব্বতত পূৰ্বমুখে অৱস্থিত।

Verse 201

हैमी भवेत्सुपार्श्वे तु सुरभी दक्षिणामुखी । धान्यपर्वतवत्सर्वमावाहनमखादिकम्

সুপাৰ্শ্বৰ শুভ পাৰ্শ্বত সোণালী (প্ৰতিমা) স্থাপন কৰা উচিত; আৰু দিৱ্য গাই সুৰভী দক্ষিণমুখী হ’ব। আৱাহন আদি সকলো ক্ৰিয়া ‘ধান্য-পৰ্ব্বত’ বিধি অনুসাৰে সম্পন্ন কৰিব।