Adhyaya 107

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे शिवताण्डवकथनं नाम षडधिकशततमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः पुरोपमन्युना सूत गाणपत्यं महेश्वरात् क्षीरार्णवः कथं लब्धो वक्तुमर्हसि सांप्रतम्

এইদৰে শ্ৰীলিঙ্গমহাপুৰাণৰ পূৰ্বভাগত ‘শিৱতাণ্ডৱকথন’ নামৰ একশ সাততম অধ্যায়। ঋষিসকলে ক’লে—হে সূত! পূৰ্বে উপমন্যুৱে মহেশ্বৰৰ পৰা ‘গাণপত্য’ পদ কেনেকৈ লাভ কৰিছিল? অনুগ্ৰহ কৰি এতিয়া কওক।

Verse 2

सूत उवाच एवं कालीम् उपालभ्य गते देवे त्रियंबके उपमन्युः समभ्यर्च्य तपसा लब्धवान्फलम्

সূত ক’লে—এইদৰে কালীক উপালম্ভ কৰি, আৰু ত্ৰ্যম্বক দেৱ গুচি যোৱাৰ পাছত, উপমন্যুৱে বিধিপূৰ্বক আৰাধনা কৰি তপস্যাৰে ফল লাভ কৰিলে।

Verse 3

उपमन्युरिति ख्यातो मुनिश् च द्विजसत्तमाः कुमार इव तेजस्वी क्रीडमानो यदृच्छया

তেওঁ ‘উপমনু্য’ নামে খ্যাত—দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ এক মহর্ষি। কুমাৰৰ দৰে তেজস্বী, স্বইচ্ছাৰে বিচৰণ কৰি ক্ৰীড়া কৰিছিল।

Verse 4

कदाचित् क्षीरम् अल्पं च पीतवान् मातुलाश्रमे ईर्ष्यया मातुलसुतो ह्य् अपिबत् क्षीरम् उत्तमम्

এবাৰ মাতুলৰ আশ্ৰমত তেওঁ অলপ গাখীৰ পান কৰিলে; কিন্তু ঈৰ্ষ্যাৰে মাতুলপুত্ৰে উৎকৃষ্ট গাখীৰটো পান কৰি পেলালে।

Verse 5

पीत्वा स्थितं यथाकामं दृष्ट्वा प्रोवाच मातरम् मातर्मातर्महाभागे मम देहि तपस्विनि

পান কৰি ইচ্ছামতে থাকি, মাক চাই ক’লে—“আই, আই! হে মহাভাগ্যা তপস্বিনী, মোক দিয়া; মই যি বিচাৰোঁ সেয়া দিয়া।”

Verse 6

गव्यं क्षीरम् अतिस्वादु नाल्पमुष्णं नमाम्यहम् सूत उवाच उपलालितैवं पुत्रेण पुत्रम् आलिङ्ग्य सादरम्

“গৰুৰ গাখীৰ অতিমধুৰ; ন অতিগৰম, ন অলপ—মই তাক প্ৰণাম কৰোঁ।” সূতে ক’লে—এইদৰে পুত্ৰৰ লালনাত পিতাই সাদৰে পুত্ৰক আলিঙ্গন কৰিলে।

Verse 7

दुःखिता विललापार्ता स्मृत्वा नैर्धन्यमात्मनः स्मृत्वा स्मृत्वा पुनः क्षीरम् उपमन्युरपि द्विजाः देहि देहीति तामाह रोदमानो महाद्युतिः

তেওঁ দুখিত হৈ আর্তভাবে বিলাপ কৰিবলৈ ধৰিলে, নিজৰ দাৰিদ্ৰ্য স্মৰণ কৰি ব্যাকুল হ’ল। আৰু দ্বিজ বালক উপমনু্যও বাৰে বাৰে গাখীৰ স্মৰি, মহাতেজস্বী হৈ কান্দি কান্দি ক’লে—“দিয়া, দিয়া!”

Verse 8

उञ्छवृत्त्यार्जितान् बीजान् स्वयं पिष्ट्वा च सा तदा बीजपिष्टं तदालोड्य तोयेन कलभाषिणी

উঞ্ছবৃত্তিৰে সংগ্ৰহ কৰা ধান্যবীজ সেই মধুৰভাষিণীয়ে নিজ হাতে পিহিলে। তাৰ পাছত পানী মিহলাই সেই পিষ্ট ভালদৰে গুলে, পতি (শিৱ) অনুগ শৃঙ্খলিত তপস্যাৰ ভাবৰে নৈবেদ্য আৰু জীৱিকাৰ বাবে সাজিলে।

Verse 9

ऐह्येहि मम पुत्रेति सामपूर्वं ततः सुतम् आलिङ्ग्यादाय दुःखार्ता प्रददौ कृत्रिमं पयः

তাই ক’লে, “আহা, আহা—মোৰ পুত্ৰ,” আৰু প্ৰথমে সান্ত্বনাময় কথাৰে তাক শান্ত কৰিলে। তাৰ পাছত দুখাকুল হৈ সন্তানক আঁকোৱালি ধৰি তুলি, কৃত্ৰিম গাখীৰ দিলে।

Verse 10

पीत्वा च कृत्रिमं क्षीरं मात्रा दत्तं द्विजोत्तमाः नैतत्क्षीरमिति प्राह मातरं चातिविह्वलः

হে দ্বিজোত্তম! মাতৃয়ে দিয়া কৃত্ৰিম গাখীৰ পান কৰি সি অতি বিহ্বল হৈ মাতৃক ক’লে, “এইটো গাখীৰ নহয়।”

Verse 11

दुःखिता सा तदा प्राह सम्प्रेक्ष्याघ्राय मूर्धनि संमार्ज्य नेत्रे पुत्रस्य कराभ्यां कमलायते

তেতিয়া দুখিতা তাই ক’লে—পুত্ৰক স্নেহে চাই, তাৰ মূৰ ঘ্ৰাণ কৰি, আৰু দুহাতে তাৰ চকু মচি, পদ্মৰ দৰে মেলাই দিলে।

Verse 12

तटिनी रत्नपूर्णास्ते स्वर्गपातालगोचराः भाग्यहीना न पश्यन्ति भक्तिहीनाश् च ये शिवे

সেই নদীবোৰ ৰত্নে পৰিপূৰ্ণ আৰু স্বৰ্গৰ পৰা পাতাললৈ গমনযোগ্য; কিন্তু ভাগ্যহীন—যিসকল শিৱভক্তিহীন—তেওঁলোকে সেয়া নেদেখে।

Verse 13

राज्यं स्वर्गं च मोक्षं च भोजनं क्षीरसंभवम् न लभन्ते प्रियाण्येषां नो तुष्यति सदा भवः

তেওঁলোকে ৰাজ্য, স্বৰ্গ, মোক্ষ, আৰু ক্ষীৰজাত আহাৰো লাভ নকৰে। তেওঁলোকৰ বাবে কোনো প্ৰিয় ফল সিদ্ধ নহয়; আৰু ভৱ (শিৱ) সদায় তেওঁলোকত সন্তুষ্ট নহয়।

Verse 14

भवप्रसादजं सर्वं नान्यदेवप्रसादजम् अन्यदेवेषु निरता दुःखार्ता विभ्रमन्ति च

সকলো সিদ্ধি ভৱ (শিৱ)ৰ প্ৰসাদৰ পৰাই জন্মে; অন্য দেৱতাৰ প্ৰসাদৰ পৰা নহয়। অন্য দেৱতাত নিৰত লোক দুখে আৱিষ্ট হৈ মোহত বিভ্ৰমণ কৰে।

Verse 15

क्षीरं तत्र कुतो ऽस्माकं महादेवो न पूजितः पूर्वजन्मनि यद्दत्तं शिवमुद्यम्य वै सुत

“হে পুত্ৰ, তাত আমাৰ বাবে ক্ষীৰ ক’ৰ পৰা হ’ব? পূৰ্বজন্মত মহাদেৱৰ পূজা কৰা নাছিল। তেতিয়া যি দান দিয়া হৈছিল—হে সুত, শিৱক দঢ় প্ৰচেষ্টাৰে আশ্ৰয় কৰি—সেইয়েই শুভ ফল দিয়ে।”

Verse 16

तदेव लभ्यं नान्यत्तु विष्णुमुद्यम्य वा प्रभुम् निशम्य वचनं मातुर् उपमन्युर्महाद्युतिः

“সেইয়েই লাভ্য, অন্য একো নহয়।” এই নिश्चয়ে প্ৰভু বিষ্ণুক লক্ষ্য কৰি উদ্যোগী হৈ, মাতৃৰ বাক্য শুনি মহাদ্যুতি উপমন্যুৱে পৰম লক্ষ্যলৈ প্ৰচেষ্টা কৰিলে।

Verse 17

बालो ऽपि मातरं प्राह प्रणिपत्य तपस्विनीम् त्यज शोकं महाभागे महादेवो ऽस्ति चेत्क्वचित्

বালকেও তপস্বিনী মাতৃক প্ৰণাম কৰি ক’লে—“হে মহাভাগ্যে, শোক ত্যাগ কৰা। মহাদেৱ যদি ক’তবাও থাকে, তেন্তে তেওঁ নিশ্চয়েই (ইয়াতেই) আছে।”

Verse 18

चिराद्वा ह्यचिराद्वापि क्षीरोदं साधयाम्यहम् सूत उवाच तां प्रणम्यैवमुक्त्वा स तपः कर्तुं प्रचक्रमे

“দীৰ্ঘদিন পাছত হওক বা শীঘ্ৰেই হওক, মই ক্ষীৰোদ (ক্ষীৰ-সাগৰ) নিশ্চয় সাধিম।” সূত ক’লে—তাক প্ৰণাম কৰি এইদৰে কৈ সি তপস্যা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 19

तमाह माता सुशुभं कुर्विति सुतरां सुतम् अनुज्ञातस्तया तत्र तपस्तेपे सुदुस्तरम्

তেতিয়া মাতৃয়ে পুত্ৰক ক’লে, “যি পৰম শুভ, সেয়াই কৰা।” তেওঁৰ অনুমতি পাই সি তাত অতি দুৰূহ তপস্যা কৰিলে।

Verse 20

हिमवत्पर्वतं प्राप्य वायुभक्षः समाहितः तपसा तस्य विप्रस्य विधूपितमभूज्जगत्

হিমৱৎ পৰ্বতত উপস্থিত হৈ সেই বিপ্ৰ বায়ুভক্ষী হৈ একাগ্ৰচিত্তে তপস্যা কৰিলে। তাৰ তপোবলে সমগ্ৰ জগত কঁপি উঠিল।

Verse 21

प्रणम्याहुस्तु तत्सर्वे हरये देवसत्तमाः श्रुत्वा तेषां तदा वाक्यं भगवान्पुरुषोत्तमः

তেতিয়া দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলে প্ৰণাম কৰি হৰিক ক’লে। তেওঁলোকৰ বাক্য শুনি ভগৱান পুৰুষোত্তম (উত্তৰ দিবলৈ উদ্যত হ’ল)।

Verse 22

किमिदं त्विति संचिन्त्य ज्ञात्वा तत्कारणं च सः जगाम मन्दरं तूर्णं महेश्वरदिदृक्षया

“এইটো কি?” বুলি চিন্তা কৰি আৰু তাৰ কাৰণ জানি, মহেশ্বৰক দৰ্শন কৰাৰ আকাঙ্ক্ষাৰে সি শীঘ্ৰে মন্দৰ পৰ্বতলৈ গ’ল।

Verse 23

दृष्ट्वा देवं प्रणम्यैवं प्रोवाचेदं कृताञ्जलिः भगवन् ब्राह्मणः कश्चिद् उपमन्युरितिश्रुतः

দেৱক দর্শন কৰি তেওঁ প্ৰণাম কৰিলে আৰু কৰযোৰে ক’লে— “ভগৱন্! উপমন্য়ু নামে এজন ব্ৰাহ্মণ আছে, যি শ্ৰুতি-পৰম্পৰাত প্ৰসিদ্ধ বুলি শুনা যায়।”

Verse 24

क्षीरार्थमदहत्सर्वं तपसा तं निवारय एतस्मिन्नन्तरे देवः पिनाकी परमेश्वरः शक्ररूपं समास्थाय गन्तुं चक्रे मतिं तदा

ক্ষীৰৰ বাবে তেওঁ সকলো দহি পেলাইছে; তপস্যাৰে তেওঁক নিবাৰণ কৰা। এই অৱসৰত পিনাকধাৰী পৰমেশ্বৰ দেৱে শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) ৰূপ ধৰি তেতিয়াই যাত্ৰাৰ সংকল্প কৰিলে।

Verse 25

अथ जगाम मुनेस्तु तपोवनं गजवरेण सितेन सदाशिवः सह सुरासुरसिद्धमहोरगैर् अमरराजतनुं स्वयमास्थितः

তাৰ পাছত সদাশিৱ শুভ্ৰ শ্ৰেষ্ঠ গজত আৰূঢ় হৈ মুনিৰ তপোবনলৈ গ’ল; দেৱ, অসুৰ, সিদ্ধ আৰু মহোৰগসকলৰ সৈতে, স্বয়ং অমৰরাজৰ মহিমাময় তনু ধৰি।

Verse 26

सहैव चारुह्य तदा द्विपं तं प्रगृह्य वालव्यजनं विवस्वान् /* वामेन शच्या सहितं सुरेन्द्रं करेण चान्येन सितातपत्रम्

তেতিয়া বিবস্বান (সূৰ্য)ো সেই সুন্দৰ গজত আৰূঢ় হৈ চামৰ (ৱালব্যজন) ধৰি থাকিল; বাওঁ হাতে শচীৰ সৈতে সুৰেন্দ্ৰক সেৱা কৰিলে আৰু আন হাতে শুভ্ৰ ৰাজছত্ৰ বহন কৰিলে।

Verse 27

रराज भगवान् सोमः शक्ररूपी सदाशिवः सितातपत्रेण यथा चन्द्रबिंबेन मन्दरः

ভগৱান সোম দীপ্তিময় হৈ শোভিত হ’ল; আৰু শক্ৰৰূপী সদাশিৱ শুভ্ৰ ছত্ৰে এনে উজ্জ্বল, যেন চন্দ্ৰবিম্বে আলোকিত মন্দৰ পৰ্বত।

Verse 28

आस्थायैवं हि शक्रस्य स्वरूपं परमेश्वरः जगामानुग्रहं कर्तुम् उपमन्योस् तदाश्रमम्

এইদৰে শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ ৰূপ ধাৰণ কৰি পৰমেশ্বৰ শিৱ উপমন্যুৰ সেই আশ্ৰমলৈ অনুগ্ৰহ কৰিবলৈ গ’ল।

Verse 29

तं दृष्ट्वा परमेशानं शक्ररूपधरं शिवम् प्रणम्य शिरसा प्राह मुनिर्मुनिवराः स्वयम्

শক্ৰৰূপধাৰী পৰমেশান শিৱক দেখি, মুনিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ সেই ঋষিয়ে মস্তক নত কৰি প্ৰণাম কৰি নিজে ক’লে।

Verse 30

पावितश्चाश्रमश्चायं मम देवेश्वरः स्वयम् प्राप्तः शक्रो जगन्नाथो भगवान्भानुना प्रभुः

‘মোৰ এই আশ্ৰম পৱিত্ৰ হ’ল; দেৱেশ্বৰ স্বয়ং আহিছে। শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আহিছে, আৰু জগন্নাথ—ভগৱান ভানু (সূৰ্য) প্ৰভুও।’

Verse 31

एवमुक्त्वा स्थितं वीक्ष्य कृताञ्जलिपुटं द्विजम् प्राह गंभीरया वाचा शक्ररूपधरो हरः

এনেদৰে কৈ, অঞ্জলি কৰি থিয় হৈ থকা সেই দ্বিজক দেখি, শক্ৰৰূপধাৰী হৰে গম্ভীৰ বাণীত ক’লে।

Verse 32

तुष्टो ऽस्मि ते वरं ब्रूहि तपसानेन सुव्रत ददामि चेप्सितान् सर्वान् धौम्याग्रज महामते

‘মই তোমাত সন্তুষ্ট; বৰ কোৱা। হে সুব্ৰত, এই তপস্যাৰ ফলত—হে মহামতি ধৌম্যৰ অগ্ৰজ—মই তোমাক সকলো অভীষ্ট সিদ্ধি দিওঁ।’

Verse 33

एवमुक्तस्तदा तेन शक्रेण मुनिसत्तमः वरयामि शिवे भक्तिम् इत्युवाच कृताञ्जलिः

শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) এনেদৰে ক’লে মুনিশ্ৰেষ্ঠে কৰযোৰে ক’লে—“মই শিৱভক্তিকেই বৰণ কৰোঁ।”

Verse 34

ततो निशम्य वचनं मुनेः कुपितवत्प्रभुः प्राह सव्यग्रमीशानः शक्ररूपधरः स्वयम्

মুনিৰ বাক্য শুনি প্ৰভু—শক্ৰৰূপ ধাৰণ কৰা স্বয়ং ঈশান—ক্ৰুদ্ধ যেন হৈ, ব্যগ্ৰ ভাৱে ক’লে।

Verse 35

मां न जानासि देवर्षे देवराजानमीश्वरम् त्रैलोक्याधिपतिं शक्रं सर्वदेवनमस्कृतम्

হে দেৱর্ষি! তুমি মোক নাজানা নেকি? মই দেৱৰাজ, ঈশ্বৰ, ত্ৰিলোকাধিপতি শক্ৰ; যাক সকলো দেৱে নমস্কাৰ কৰে।

Verse 36

मद्भक्तो भव विप्रर्षे मामेवार्चय सर्वदा ददामि सर्वं भद्रं ते त्यज रुद्रं च निर्गुणम्

হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠ! মোৰ ভক্ত হোৱা; সদায় কেৱল মোকেই পূজা কৰা। মই তোমাক সকলো মঙ্গল দিম। ৰুদ্ৰক কেৱল নিৰ্গুণ বুলি ধাৰণা ত্যাগ কৰা।

Verse 37

ततः शक्रस्य वचनं श्रुत्वा श्रोत्रविदारणम् उपमन्युरिदं प्राह जपन् पञ्चाक्षरं शुभम्

তাৰ পিছত শক্ৰৰ কৰ্ণবিদাৰক বাক্য শুনি উপমন্যুৱে শুভ পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰ জপ কৰি কৰি এইদৰে ক’লে।

Verse 38

मन्ये शक्रस्य रूपेण नूनम् अत्रागतः स्वयम् कर्तुं दैत्याधमः कश्चिद् धर्मविघ्नं च नान्यथा

মোৰ মনে হয়, শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ ৰূপ ধৰি কোনো অধম দৈত্য নিশ্চয় স্বয়ং ইয়ালৈ আহিছে—ধৰ্মত বিঘ্ন ঘটাবলৈহে, আন কোনো কাৰণ নহয়।

Verse 39

त्वयैव कथितं सर्वं भवनिन्दारतेन वै प्रसंगाद्देवदेवस्य निर्गुणत्वं महात्मनः

ভৱ (শিৱ)ৰ নিন্দাত আসক্ত হৈ তুমিয়েই সকলো কথা কৈছা। কিন্তু সেই একে প্ৰসঙ্গতেই দেৱদেৱ মহাত্মাৰ নিৰ্গুণ স্বৰূপো তুমি প্ৰকাশ কৰি দিলা।

Verse 40

बहुनात्र किमुक्तेन मयाद्यानुमितं महत् भवान्तरकृतं पापं श्रुता निन्दा भवस्य तु

ইয়াত বেছি কোৱাৰ কি লাভ? আৰম্ভণিৰ পৰাই মই এটা মহাসত্য বুজিছোঁ—অন্য জন্মত কৰা পাপ পক্ক হৈছে; কিয়নো ভৱ (শিৱ)ৰ নিন্দা শুনা আৰু গ্ৰহণ কৰা হৈছে।

Verse 41

श्रुत्वा निन्दां भवस्याथ तत्क्षणादेव संत्यजेत् स्वदेहं तं निहत्याशु शिवलोकं स गच्छति

ভৱ (শিৱ)ৰ নিন্দা শুনিলেই সেই ক্ষণতে দেহ ত্যাগ কৰা উচিত; নিজৰ দেহ শীঘ্ৰে ত্যজি সি শিৱলোকলৈ গমন কৰে।

Verse 42

यो वाचोत्पाटयेज्जिह्वां शिवनिन्दारतस्य तु त्रिः सप्तकुलमुद्धृत्य शिवलोकं स गच्छति

যি শিৱনিন্দাত ৰত লোকৰ জিভা দঢ় নিগ্ৰহ-ক্ৰিয়াৰে উপাড়ি পেলায়—সি নিজৰ বংশৰ তিনিবাৰ সাত পুৰুষক উদ্ধাৰ কৰি শিৱলোকলৈ যায়।

Verse 43

आस्तां तावन्ममेच्छायाः क्षीरं प्रति सुराधमम् निहत्य त्वां शिवास्त्रेण त्यजाम्येतत्कलेवरम्

ক্ষীৰ-সমুদ্ৰ সম্পৰ্কে মোৰ ইচ্ছা এতিয়া থাকক, হে দেৱাধম। শিৱাস্ত্ৰে তোমাক নিপাত কৰি মই এই দেহ ত্যাগ কৰিম।

Verse 44

पुरा मात्रा तु कथितं तथ्यमेव न संशयः पूर्वजन्मनि चास्माभिर् अपूजित इति प्रभुः

মাতৃয়ে আগতে যি কৈছিল সেয়াই সত্য, সন্দেহ নাই। পূৰ্বজন্মত আমি প্ৰভু (পতি)ক পূজা কৰা নাছিলোঁ—বুলি স্বামী ক’লে।

Verse 45

एवमुक्त्वा तु तं देवम् उपमन्युरभीतवत् शक्रं चक्रे मतिं हन्तुम् अथर्वास्त्रेण मन्त्रवित्

সেই দেৱক এনেদৰে কৈ, নিৰ্ভয় মন্ত্ৰবিদ্ উপমন্যুৱে অথৰ্বাস্ত্ৰে শক্ৰৰ অভিপ্ৰায় বিনাশ কৰিবলৈ স্থিৰ কৰিলে।

Verse 46

भस्माधारान्महातेजा भस्ममुष्टिं प्रगृह्य च अथर्वास्त्रं ततस्तस्मै ससर्ज च ननाद च

তেতিয়া মহাতেজস্বীয়ে ভস্মাধাৰৰ পৰা ভস্মৰ এক মুঠি লৈ, তাৰ প্ৰতি অথৰ্বাস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰি গর্জন কৰিলে।

Verse 47

दग्धुं स्वदेहम् आग्नेयीं ध्यात्वा वै धारणां तदा अतिष्ठच्च महातेजाः शुष्केन्धनमिवाव्ययः

তাৰ পাছত নিজৰ দেহ দগ্ধ কৰা আগ্নেয়ী ধাৰণা ধ্যান কৰি, মহাতেজস্বী অব্যয় হৈ শুকান ইন্ধনৰ দৰে জ্বলন্ত-সদৃশ থিয় হৈ ৰ’ল।

Verse 48

एवं व्यवसिते विप्रे भगवान्भगनेत्रहा वारयामास सौम्येन धारणां तस्य योगिनः

হে বিপ্ৰ, এইদৰে স্থিৰ সিদ্ধান্ত হ’লে ভগনেত্ৰহা ভগৱানে কৰুণাময় সৌম্যভাৱে সেই যোগীৰ ধাৰণা নিবাৰণ কৰিলে।

Verse 49

अथर्वास्त्रं तदा तस्य संहृतं चन्द्रकेण तु कालाग्निसदृशं चेदं नियोगान्नन्दिनस् तथा

তেতিয়া তাৰ অথৰ্বাস্ত্ৰ—প্ৰলয়কালাগ্নিৰ সদৃশ ভয়ংকৰ—নন্দীৰ নিয়োগ অনুসাৰে চন্দ্ৰকে সংহৰি উলটাই নিলে।

Verse 50

स्वरूपमेव भगवान् आस्थाय परमेश्वरः दर्शयामास विप्राय बालेन्दुकृतशेखरम्

তাৰ পাছত পৰমেশ্বৰ ভগৱানে নিজ স্বৰূপ ধৰি সেই বিপ্ৰক দৰ্শন দিলে—যাঁৰ শিৰত বালচন্দ্ৰকলা শোভে।

Verse 51

स्छ्लरफ़्फ़ेन्लन्द् क्षीरधारासहस्रं च क्षीरोदार्णवमेव च दध्यादेरर्णवं चैव घृतोदार्णवमेव च

তাত গাখীৰৰ সহস্ৰ ধাৰা বৈ আছিল; গাখীৰৰ মহাসাগৰো আছিল; দধি আদি বস্তুৰ সাগৰ আৰু ঘৃতৰ মহাসাগৰো আছিল।

Verse 52

फलार्णवं च बालस्य भक्ष्यभोज्यार्णवं तथा अपूपगिरयश्चैव तथातिष्ठन् समन्ततः

সেই দিব্য বালৰ বাবে ফলৰ সাগৰ, ভক্ষ্য-ভোজ্যৰ সাগৰ আৰু অপূপ (মিঠাই)ৰ পৰ্বত প্ৰকাশ পালে; সিহঁত চাৰিওফালে সকলো দিশে স্থিত আছিল।

Verse 53

उपमन्युमुवाच सस्मितो भगवान्बन्धुजनैः समावृतम् गिरिजाम् अवलोक्य सस्मितां सघृणं प्रेक्ष्यतु तं तदा घृणी

উপমন্যুৱে ক’লে—তেতিয়া কৰুণাময় ভগৱানে মৃদু হাস্যে, আত্মীয়-স্বজনৰে আৱৃত গিৰিজাক অৱলোকন কৰিলে। তেওঁকো হাঁহিমুখে দেখি, দয়ালু প্ৰভুৱে স্নেহ-কৰুণাৰে তেওঁৰ ফালে দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 54

भुङ्क्ष्व भोगान्यथाकामं बान्धवैः पश्य वत्स मे /* उपमन्यो महाभाग तवांबैषा हि पार्वती

“বৎস, ইচ্ছামতে ধৰ্মসঙ্গত ভোগ উপভোগ কৰা আৰু তোমাৰ আত্মীয়সকলৰ সৈতে সেয়া দেখা। হে মহাভাগ উপমন্যু, এইয়েই নিশ্চয় তোমাৰ মাতা—পাৰ্বতী।”

Verse 55

मया पुत्रीकृतो ऽस्यद्य दत्तः क्षीरोदधिस् तथा मधुनश्चार्णवश्चैव दध्नश्चार्णव एव च

“আজি মই তোমাক পুত্ৰৰূপে গ্ৰহণ কৰিলোঁ; তোমাক ক্ষীৰ-সমুদ্ৰ, মধু-সমুদ্ৰ আৰু দধি-সমুদ্ৰো দান কৰিলোঁ।”

Verse 56

आज्योदनार्णवश्चैव फललेह्यार्णवस् तथा अपूपगिरयश्चैव भक्ष्यभोज्यार्णवः पुनः

ঘিউ-মিশ্ৰিত অন্নৰ সমুদ্ৰো আছে, ফল আৰু মধুৰ লেহ্যৰ সমুদ্ৰো আছে; অপূপ (যজ্ঞ-কেক)ৰ পৰ্বতো আছে, আৰু পুনৰ ভক্ষ্য-ভোজ্য—সমস্ত নৈবেদ্যৰ আন এটা সমুদ্ৰো আছে।

Verse 57

पिता तव महादेवः पिता वै जगतां मुने माता तव महाभागा जगन्माता न संशयः

হে মুনে, মহাদেৱ তোমাৰ পিতা—সঁচাকৈ তেওঁ সকলো জগতৰ পিতা। আৰু তোমাৰ মহাভাগ্যা মাতা স্বয়ং জগন্মাতা; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 58

अमरत्वं मया दत्तं गाणपत्यं च शाश्वतम् वरान्वरय दास्यामि नात्र कार्या विचारणा

মই তোমাক অমৰত্ব আৰু মোৰ গণসকলৰ মাজত চিৰস্থায়ী গণপত্য-পদ দিছোঁ। এতিয়া আৰু বৰ বাছি লোৱা; মই দিম—ইয়াত দ্বিধা বা বিচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই।

Verse 59

एवमुक्त्वा महादेवः कराभ्यामुपगृह्य तम् आघ्राय मूर्धनि विभुर् ददौ देव्यास्तदा भवः

এনেকৈ কৈ মহাদেৱ—সৰ্বব্যাপী ভব—দুয়োখন হাতে তাক ধৰি, স্নেহভৰে তাৰ মূৰ শুঁকি, তাৰপিছত দেৱীৰ শিৰত তাক স্থাপন কৰিলে।

Verse 60

देवी तनयमालोक्य ददौ तस्मै गिरीन्द्रजा योगैश्वर्यं तदा तुष्टा ब्रह्मविद्यां द्विजोत्तमाः

হে দ্বিজোত্তম, দেৱী গিৰীন্দ্ৰজা নিজৰ পুত্ৰক দেখি সন্তুষ্ট হৈ তাক যোগৈশ্বৰ্য আৰু মোক্ষদায়িনী ব্ৰহ্মবিদ্যা দান কৰিলে।

Verse 61

सो ऽपि लब्ध्वा वरं तस्याः कुमारत्वं च सर्वदा तुष्टाव च महादेवं हर्षगद्गदया गिरा

সেও দেৱীৰ পৰা ‘সদায় কুমাৰিত্ব’ৰ বৰ পাই, আনন্দত গদগদ কণ্ঠে মহাদেৱক স্তৱ কৰিলে।

Verse 62

वरयामास च तदा वरेण्यं विरजेक्षणम् कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रणिपत्य पुनः पुनः

তেতিয়া সি কৃতাঞ্জলি হৈ, বাৰে বাৰে প্ৰণাম কৰি, সেই বৰণীয় নিৰ্মল-নয়ন প্ৰভু শিৱৰ ওচৰত বৰ প্ৰাৰ্থনা কৰিলে।

Verse 63

प्रसीद देवदेवेश त्वयि चाव्यभिचारिणी श्रद्धा चैव महादेव सान्निध्यं चैव सर्वदा

হে দেৱদেৱেশ, প্ৰসন্ন হওক। মোৰ অন্তৰত আপোনাৰ প্ৰতি অচল শ্ৰদ্ধা জাগক; আৰু হে মহাদেৱ, আপোনাৰ পৱিত্ৰ সান্নিধ্য—আপোনাৰ নিত্য উপস্থিতি—সদায় মোৰ সৈতে থাকক।

Verse 64

एवमुक्तस्तदा तेन प्रहसन्निव शङ्करः दत्त्वेप्सितं हि विप्राय तत्रैवान्तरधीयत

তেওঁ এনেদৰে কোৱাত শংকৰ যেন মৃদু হাঁহিৰে প্ৰসন্ন হ’ল। সেই ব্ৰাহ্মণক অভীষ্ট বৰ দি, তাতেই অন্তৰ্ধান কৰিলে।