Anuvaka 8
মুখ্য বিষয়: সুদৃঢ় পৰিসৰ-ৰক্ষা, যথাযথ আহুতি আৰু বন্ধন-মোচনৰ জৰিয়তে গৃহ-সমৃদ্ধি তথা আকাশীয়/ঋতুয়াল ৰক্ষা; লগতে গল/লিম্ফ গ্ৰন্থিৰ স্ফীতি (গণ্ডমালা/অপচিত)ৰ বাবে লক্ষ্যভিত্তিক চিকিৎসা। উপ-বিষয়সমূহ: অগ্নিৰ দ্বাৰা ৰক্ষোঘ্ন আৱৰণ আৰু বসতি-নিবাৰণ; যজ্ঞ-শুদ্ধতা—ইন্দ্ৰৰ যথোচিত ভাগ নিশ্চিত কৰা আৰু ত্ৰুটি-সংশোধন; দুধ, গাই আৰু শুভ ভাগ (ভগ)ৰ জৰিয়তে পুষ্টিক গৰু-গৃহ সমৃদ্ধি; মূল-শক্তি আৰু শুকুৱাই/ভাঙি-বিচ্ছিন্ন কৰা ক্ৰিয়াৰ সৈতে গণ্ডমালা/অপচিত স্ফীতিৰ ভৈষজ্য চিকিৎসা।
Kinds of charm
Suktas in Anuvaka 8
Sukta 71
এই এক-পদীয়া ৰক্ষোঘ্ন সূক্তত অগ্নিক বসতি/গাঁৱৰ চাৰিওফালে জীৱন্ত দুৰ্গ-প্ৰাচীৰৰ দৰে স্থাপন কৰা হয়—অগ্নিময় বুদ্ধি আৰু বলৰে সমুদায়ক ঘেৰি ৰাখি। প্ৰতিদিন প্ৰেৰিত (বিপ্ৰ) অগ্নিক সীমাৰেখা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰি, এই মন্ত্ৰই ঘেৰাও কৰা স্থানক হুমকি দিয়া মানৱ বা দানৱীয় আক্ৰমণকাৰীক আঁতৰাই পঠোৱা, ভাঙি পেলোৱা আৰু নিধন কৰিবলৈ লক্ষ্য কৰে।
Sukta 72
এই সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰে যজ্ঞক সুৰক্ষিত কৰে—যজমানসকলক “ইন্দ্ৰৰ ভাগ চোৱা” বুলি আহ্বান কৰি, সেই ভাগ যেন যথাযথ ৰূপে তেওঁৰ ওচৰলৈ পৌঁছে সেয়া নিশ্চিত কৰে। প্ৰস্তুতিত থকা অপূৰ্ণতা (ভালকৈ সিজোৱা আৰু ভালকৈ নসিজোৱা হৱিষ) ক মিলাই, ই এনে এক সংশোধনমূলক অৰ্পণ-ভাবৰ দিশে পথ দেখুৱায় যিয়ে তথাপি ইন্দ্ৰক সন্তুষ্ট কৰে। সূৰ্যৰ মধ্যাহ্ন-ঘূৰণ সময়ত নিৰ্ধাৰিত এই স্তোত্ৰৰ অন্তত বজ্ৰধাৰী ইন্দ্ৰক মধ্যাহ্ন সোম-পেষণৰ দধি পান কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হয়; আৰু ঋত (সঠিক বিধান/শৃঙ্খলা)ৰ সৈতে সঙ্গতি ৰাখি সমৃদ্ধি, গোৰক্ষা আৰু যজ্ঞ-সফলতা নিশ্চিত কৰা হয়।
Sukta 73
এই সূক্তটো এটা পৌষ্টিক স্তোত্ৰ, য’ত দুধ আৰু গাইক ‘ভগ’ (শুভ অংশ/সৌভাগ্য)ৰ বাহক হিচাপে পবিত্ৰ কৰা হৈছে, আৰু গৃহসমৃদ্ধিক সৱিতাৰৰ নিয়মিত কৌসমিক বিধান আৰু উষাৰ দীপ্তিময় অগ্ৰগতিৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে। উত্তপ্ত ঘৰ্ম (গৰম দুধ) আৰু ভালদৰে ৰখা চৰণভূমিৰ চিত্ৰকল্পনাৰ জৰিয়তে ই প্ৰচুৰ দুধ-উৎপাদন, সুস্থ গবাদি পশু, আৰু সমৃদ্ধ ঘৰৰ শুভ ‘সফলতা-চিহ্ন’ বিচাৰে। দৈনন্দিন গোপালন আৰু অৰ্ঘ্য/অৰ্পণ-আচাৰক দেৱতাই মুকলি কৰা ‘স্বৰ্গৰ ভঁৰাল’ৰ সৈতে সুৰ মিলোৱাতেই ইয়াৰ শক্তি—যাৰ ফলত পোষণ একে সময়তে যজ্ঞ আৰু পুনৰুদ্ধাৰ হৈ উঠে।
Sukta 74
AV 7.74 এটা সংক্ষিপ্ত আথৰ্বণিক চিকিৎসা-মন্ত্ৰ, যাৰ লক্ষ্য গাঁঠ-ধৰণৰ ফোলা (গণ্ডমালা/অপচিত) ভাঙি ছিন্ন কৰা—এই ব্যাধিটোক শক্তিসম্পন্ন মূল আৰু মন্ত্ৰৰ ভেদক বাক্যৰ দ্বাৰা “চিৰি পৃথক কৰিব পৰা” বুলি ধৰা হৈছে। শাৰীৰিক ঔষধ (মূল, বিশেষকৈ কৃ্ষ্ণা নামৰ উদ্ভিদ-শক্তি)ৰ সৈতে, এই সূক্তই ঈৰ্ষ্যা আৰু ক্ৰোধ আদি বৈৰী অনুভৱকো নিষ্ক্ৰিয় কৰে, যিবোৰে ৰোগ বাঢ়াব পাৰে। শেষত, গৃহ্য অগ্নি আৰু নিয়মিত ব্ৰতাচৰণত কল্যাণক দৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰা হয়।
Sukta 75
এই সংক্ষিপ্ত দু-মন্ত্ৰৰ সূক্তটো গৰু-ধনৰ বাবে ৰক্ষা-সমৃদ্ধিৰ মন্ত্র: চৰণলৈ যোৱাৰ পথত আৰু পানী খুৱাবৰ ঠাইত গাইবোৰক নিৰাপদ কৰে, আৰু গোহালি আৰু গৃহাসনক দৃঢ় কৰে। ৰুদ্ৰক ধ্বংসকাৰী ৰূপে নহয়, সজাগ ৰক্ষক ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁৰ ‘অস্ত্ৰ/মিছাইল’ অপমাৰ্জক পৰিধি গঢ়ি সুৰক্ষাৰ সীমাৰেখা স্থাপন কৰে। জলদেৱীসকল আৰু কল্যাণকাৰী দেৱীসকলক জাক আৰু গৃহস্বামীৰ ক্ষেত্ৰ পৰিশোধন, অভিষেক আৰু শক্তিশালী কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 76
AV 7.76 এটা ভৈষজ্য সূক্ত, যাৰ লক্ষ্য গণ্ডমালা-ধৰণৰ গল/লিম্ফ গ্ৰন্থিৰ ফুলি উঠা অংশক ভাঙি গলাই দিয়া আৰু শুকুৱাই নিঃশেষ কৰা। ৰোগটোক শত্রু হিচাপে সম্বোধন কৰি তাক খণ্ড-বিখণ্ড কৰি নিস্তেজ/ক্ষমতাহীন কৰাৰ মন্ত্ৰবলেৰে কাম কৰা হৈছে। লৱণ (লবণ)ক সহায়ক শোষক আৰু শুদ্ধিকাৰক শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হয়; লগতে এই চাৰ্মে আথৰ্বণিক চিকিৎসা-যুক্তি অনুসৰি অনুপ্ৰৱেশকাৰী দুঃখ-ৰোগ-কাৰক এজেণ্টসমূহক বহিষ্কাৰ কৰি দেহৰ অখণ্ডতা পুনঃস্থাপন কৰে।
Sukta 77
AV 7.77 এটা সংক্ষিপ্ত মৰুত-সূক্ত, যি অপত্ৰোপায়িক আৰু বন্ধন-মোচন মন্ত্র হিচাপে ব্যৱহৃত: ইয়াত মৰুতসকলক “দাহক/তাপময়” আহুতি গ্ৰহণ কৰিবলৈ, যজমান/ৰোগীক ৰক্ষা কৰিবলৈ, আৰু শত্রুজনিত অনিষ্ট ভক্ষণ কৰি দগ্ধ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ই শত্রুৰ বাঁধনি আক্ৰমণকাৰীৰ ওপৰতে উলটাই দিয়ে আৰু ‘এনস’ (অপৰাধ/অশৌচ/পীড়া) ৰ ‘পাশ’ ৰোগী বা গৃহস্থৰ পৰা ঢিলা কৰি আঁতৰাই দিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। সূক্তটোৰ বিশেষ শক্তি হৈছে মৰুত-তপস—শোধক আৰু দণ্ডদায়ক তাপ—যি মৰুতসকলৰ দলীয় সুৰক্ষা আৰু তৎক্ষণাৎ হস্তক্ষেপৰ সৈতে যুক্ত।
Sukta 78
এই সংক্ষিপ্ত আথৰ্বণিক সূক্তত এটা আচারগত “খোলা/উণ্টাই” সম্পন্ন কৰে—দড়ি, জুৱলি, গাঁঠি আৰু বন্ধনক বাক্য-মন্ত্ৰে ঢিলা কৰি মুকলি কৰে, যিবোৰ বন্দিত্ব, দুখ-কষ্ট বা শত্রুভাৱাপন্ন বাঁধনৰ প্ৰতীক। বন্ধন মুকলি হোৱাৰ লগে লগে, দিৱ্য ব্ৰহ্মণৰ জৰিয়তে অগ্নিক “জুৱলি” ধৰি সেই মুক্ত অৱস্থাক তৎক্ষণাৎ স্থিৰ কৰা হয়, যাতে উপকৃত ব্যক্তি ক্ষত্ৰ-সদৃশ ৰক্ষাশক্তি, মঙ্গল আৰু ধন-সম্পদ লাভ কৰে। দুটা গতি—বন্ধনমোচন আৰু পুনঃ-ক্ষমতায়ন—ৰ মাজেৰে অগ্নি শোধক আৰু নতুন, অবন্ধ অৱস্থাৰ নিশ্চয়তা দাতা ৰূপে স্থাপিত হয়।
Sukta 79
এই সৰু চন্দ্ৰ-সূক্তত অমাৱস্যা (নৱচন্দ্ৰ ৰাতি)ক জীৱন্ত দেৱী-শক্তি হিচাপে পবিত্ৰ কৰা হৈছে—যাৰ ভিতৰত দেৱতাসকল একত্ৰিত হয় আৰু যাৰ পৰা গৃহস্থৰ বাবে সমৃদ্ধি ‘দোহন’ কৰি ল’ব পাৰি। হৱিষ অৰ্ঘ্য দান কৰি আৰু ধন-সংগ্ৰাহিণী ৰাত্ৰি/অমাৱস্যাক আহ্বান কৰি, পাঠকে যজ্ঞ-সম্পূৰ্ণতা, পোষণ (ঊৰ্জ), বৃদ্ধি-সমৃদ্ধি (পুষ্টি), ধন (ৰয়ি) আৰু বলৱান সন্তান (সুবীৰ) কামনা কৰে। ইয়াৰ শক্তি এইটোৱেই যে সীমান্তীয় নৱচন্দ্ৰ ৰাতিক পুণ্য আৰু দিৱ্য উপস্থিতিৰ এক শক্তিশালী আধাৰ হিচাপে গণ্য কৰি গৃহ্য আচাৰক বস্তুগতভাৱে ফলপ্ৰসূ কৰে।
Sukta 80
এই সৰু সূক্তই পুৰ্ণমাসী (পূৰ্ণচন্দ্ৰ)ক বিজয়ী, সকলো সম্পূৰ্ণ-কৰণীয়া এক বিশ্বশক্তি হিচাপে পবিত্ৰ কৰে—যাৰ ভিতৰত দেৱতাসকল বাস কৰে আৰু যাৰ জৰিয়তে মানুহে যজ্ঞীয় প্ৰাচুৰ্যত আনন্দ লাভ কৰিব পাৰে। ই সঠিক চন্দ্ৰ-অনুষ্ঠান আৰু অৰ্ঘ্য/আহুতিৰ সৈতে পূৰ্ণতা (পূৰ্ণতা), সমৃদ্ধি, কামনা-পূৰণ, আৰু স্বৰ্গপ্ৰাপ্তিলৈ লৈ যোৱা পুণ্যক সংযোগ কৰে।
Inside Anuvaka 8
The theme
Ritual-astral protection and household flourishing through fortified space, right offering, and bond-release, with focused healing for glandular swellings
Threads through it
- Rakṣoghna enclosure and settlement-warding via Agni
- Ritual correctness: securing Indra’s due share and repairing imperfections
- Paustika cattle/house prosperity through milk, cow, and auspicious portion (bhaga)
- Bhaiṣajya therapy for gaṇḍamālā/apacit-type swellings using root-power and drying/splitting imagery
- Apotropaic reversal: Marut protection and consuming hostile harm
- Bond-loosening and release from cords, yokes, and hostile bindings
- Lunar observances: Amāvāsyā and Paurṇamāsī as prosperity-bearing divine nights
Who it serves
Protecting a village/household and its rites, ensuring offerings are properly delivered, safeguarding cattle and dairy wealth, treating neck/gland swellings, undoing bindings/captivity, and drawing prosperity from new- and full-moon rites
The deities
- Agniprotector (fortress/warder against rakṣas)
- Indraprotector and rite-receiver (ensures proper oblation/portion)
- Savitarprosperity-giver and order-setter (paustika regularity)
- Uṣas (Dawn)prosperity-bringer and renewer (radiant advance of wellbeing)
- Rudraprotector-healer for cattle and household seat
- Marutsprotector-destroyer (consumes hostile harm, releases from danger)
- Amāvāsyā (New-Moon Night)prosperity-bestower and ritual focus (gathering of gods)
- Paurṇamāsī (Full-Moon)completer/victor and abundance-bestower
- Atharvanic plant/root power (oṣadhi/mūla)healer (splits, dries, dissolves swellings)
What it heals
- Gaṇḍamālā / apacit-type glandular swellings (neck/lymphatic enlargements)Sukta 7.74, 7.76
- Hostile binding, captivity, constriction (cords/yokes/fastenings as affliction)Sukta 7.78
- General apotropaic defense—repelling rakṣas, hostile harm, and ritual obstructionSukta 7.71, 7.77, 7.72
- Cattle vulnerability (loss on the way to pasture/water; insecurity of cowshed)Sukta 7.75
- Household prosperity and auspicious portion (bhaga) via milk/cow and lunar ritesSukta 7.73, 7.79, 7.80
Frequently Asked Questions
They form a household-and-rite protection cycle: fortify space (Agni), correct offerings (Indra), secure cattle and prosperity (cow/milk; lunar nights), undo bindings, and apply targeted healing for swellings.
Suktas 7.74 and 7.76; they combine mantra with root/plant power, commanding the swelling to be split, dissolved, and dried up until it is rendered powerless.
Suktas 7.79 (Amāvāsyā) and 7.80 (Paurṇamāsī) sacralize the lunar nights as divine powers where the gods dwell; offerings made then are framed as sources of sacrificial completeness and household abundance.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
