Anuvaka 10
মুখ্য ভাব: আথৰ্বণিক বিধিৰে পুনৰুদ্ধাৰমূলক সুৰক্ষা—ৰোগ-ব্যাধি নিৰাময়ৰ সৈতে বিজয়, নিৰাপদ গমন আৰু স্থিৰ ৰাজসত্তা নিশ্চিত কৰা। উপভাব: (১) ক্ষয়ৰোগ/ৰপস (যক্ষ্মন) দূৰ কৰা আৰু অংহস (আচাৰ-নৈতিক কলুষ/দোষ) অপসাৰণ; (২) ঔষধীয় চিকিৎসা—কুষ্ঠ ঔষধ আৰু যৱ-প্ৰস্তুতি আদি সংমিশ্ৰ ঔষধ; (৩) বিষ-দূষণ নাশৰ বাবে অভিমন্ত্ৰণ/পবিত্ৰীকৰণ; (৪) যুদ্ধ-বিজয়, ৰণ-ৰক্ষা আৰু শত্রুৰ হিংসা প্ৰতিহত/পৰিবৰ্তন; (৫) স্বস্ত্যয়ন—নিৰাপদ যাত্ৰা আৰু গৃহ-সীমা/পৰিধিৰ সুৰক্ষা।
Suktas in Anuvaka 10
Sukta 91
এই সৰু চিকিৎসা-সূক্তটোৱে যক্ষ্মা-সদৃশ ক্ষয়/শোষ (ৰপস) লক্ষ্য কৰি ৰোগীৰ দেহৰ পৰা তাক আচারগতভাৱে “উলটাই” ঘূৰাই দি বাহিৰলৈ খেদাই পঠিয়ায়। ইয়াত এক স্পষ্ট ঔষধ—মিশ্ৰিত যৱ—ৰ সৈতে দিশ-নির্দেশিত বহিষ্কাৰ-সূত্ৰ সংযোজিত, যি বিশ্বৰ নিম্নমুখী গতিৰ আদৰ্শ অনুসৰণ কৰে; আৰু শেষত ‘আপঃ’ (জল) ক সৰ্বজনীন ঔষধ আৰু ৰোগ-বিক্ষেপকাৰী বুলি আহ্বান কৰি চিকিৎসাক সীল-মোহৰ দিয়ে।
Sukta 92
অথৰ্ববেদ ৬.৯২ এটা সংক্ষিপ্ত বিজয়-মন্ত্ৰ, দৌৰ-ঘোঁৰা (বাজী)ৰ বাবে ৰচিত—লুকাই থকা গতি জাগ্ৰত কৰা, পৰিষ্কাৰ/নিৰ্বিঘ্ন আৰম্ভণি নিশ্চিত কৰা, আৰু দৌৰুআক শেষলৈকে লৈ যোৱা। ই ঘোঁৰাটোক ইন্দ্ৰৰ প্ৰেৰণা, মৰুতসকলৰ বল, আৰু ত্বষ্টৃৰ শাৰীৰিক সম্পূৰ্ণতাৰ সৈতে জোঁটাই, শ্বাস, অংগ-প্ৰত্যংগ আৰু গতি-ভৰক সুৰক্ষাসহ নিশ্চিত বিজয়লৈ ৰূপান্তৰ কৰে।
Sukta 93
এই চুটি স্বস্ত্যয়ন (নিৰাপদ গমন) সূক্তই গৃহস্থালীৰ পুৰুষসকলৰ—বিশেষকৈ যাত্ৰা, উন্মুক্ত অৱস্থা বা সংঘাতৰ সময়ত—চাৰিওফালে এক সুৰক্ষা-পৰিধি স্থাপন কৰে; আৰু মৃত্যুসদৃশ তথা ৰুদ্ৰসদৃশ শক্তিসকলকো শৃঙ্খলাবদ্ধ প্ৰহৰী-ৰক্ষক ৰূপে নিযুক্ত কৰে। ‘অশুভ-বিষ’ (শত্ৰুতাপূৰ্ণ, অস্ত্ৰসদৃশ বা যাদুকৰী ক্ষতি) ক নমস্ (শ্ৰদ্ধা-নমস্কাৰ), আহুতি আৰু দেৱ-সেনা (দিব্য বাহিনী)ৰ সংগঠনৰ জৰিয়তে যজমানৰ পৰা আঁতৰাই অন্য দিশলৈ ঘূৰাই দিয়ে। সূক্তটোৰ শক্তি তাৰ তালিকা-ধৰণৰ নাম-উচ্চাৰণত নিহিত: নাম লোৱা মানে বাঁধা, আৰু বাঁধা মানে বিপদক বাহিৰলৈ ঠেলি দি ভিতৰত সুৰক্ষাক সীল-মোহৰ কৰা।
Sukta 94
AV 6.94 এটা সংক্ষিপ্ত সাṃমনস্য (সমূহীয় ঐক্য) সূক্ত, য’ত মন (মনস্), ব্ৰত (ব্ৰত) আৰু সঁজোৱা/সামূহিক অভিপ্ৰায় (আকূতি) একেলগে মিলাই সমাজৰ একতা গঢ়ি তোলা হয়; লগতে মতভিন্ন লোককো বলপূৰ্বক টানি আনি একমততালৈ ঘূৰাই অনা হয়। সূক্তখন সাṃমনস্যাক শ্ৰদ্ধা-সম্মান জনোৱাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, তাৰ পিছত মন ধৰি লোৱা আৰু আধিপত্য/নিয়ন্ত্ৰণৰ স্পষ্ট ক্ৰিয়ালৈ আগবাঢ়ে, আৰু শেষত সৰস্বতী আৰু মুখ্য দেৱতাসকলৰ জৰিয়তে এক বিশ্বব্যাপী “বুনি-ভিতৰলৈ সুমুৱাই দিয়া” প্ৰক্ৰিয়াৰে যজ্ঞক স্থিৰ কৰে।
Sukta 95
এই সৰু চিকিৎসা-সূক্তই কুষ্ঠ ঔষধক দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা লাভ কৰা, অমৃত-জন্মা উপায় হিচাপে অধিকৃত কৰে; ইয়াৰ উৎপত্তি সৰ্বোচ্চ স্বৰ্গত আৰু ঔষধসমূহৰ উৎস-লোক হিমৱন্তত। ইয়াৰ দিৱ্য অধিগ্ৰহণক (‘অমৰত্বৰ চিহ্ন/ফুল’) বৰ্ণনা কৰি আৰু ইয়াক সকলো ঔষধৰ ‘গৰ্ভ’ বুলি নাম দি, সূক্তটোৱে আচাৰগতভাৱে কুষ্ঠক সক্ৰিয় কৰে—যাতে ই দীৰ্ঘস্থায়ী ব্যাধি-পীড়াৰ বাবে অগদ, অৰ্থাৎ কাৰ্যকৰী প্ৰতিবিষ আৰু সৰ্বৰোগহৰ ঔষধ হৈ উঠে।
Sukta 96
AV 6.96 এটা সৰু শুদ্ধিকৰণ-চিকিৎসামূলক সূক্ত, য’ত ৰোগ আৰু অমঙ্গলক জাগ্ৰত বা স্বপ্ন অৱস্থাত দৃষ্টি, চিন্তা আৰু বাক্যৰ দ্বাৰা সঞ্চিত নৈতিক-আচাৰগত কলুষ (অংহস, দেবকিল্বিষ)ৰ বাহ্য লক্ষণ বুলি ধৰা হৈছে। সোমৰ শুদ্ধিকৰ অধিপত্য আৰু বৃহস্পতিৰ পৌৰোহিত্য-অনুমোদনৰ অধীনত ঔষধিসকল (ঔষধীয় উদ্ভিদ)ৰ সমষ্টিগত শক্তিক সক্ৰিয় কৰি, ভুক্তভোগীক বন্ধনৰ পৰা “মুক্ত” কৰিবলৈ আহ্বান জনায়—শপথ-শাপ, বৰুণৰ দণ্ড, আৰু যমৰ ফাঁদ—আৰু শেষত সোমৰ শোধনকাৰী ক্ৰিয়াত উপনীত হয়।
Sukta 97
এই তিন-মন্ত্ৰীয়া আথৰ্বণিক সূক্তটো এটা সংক্ষিপ্ত বিজয়-মন্ত্ৰ, যিয়ে যোদ্ধাৰ সফলতাক পবিত্ৰ কৰি তোলে—বীৰ, যজ্ঞ আৰু মুখ্য ঋতুশক্তি অগ্নি, সোম আৰু ইন্দ্ৰৰ ভিতৰত “বিজয়”ক জন্মগত গুণ হিচাপে ঘোষণা কৰি। ই ক্ষাত্ৰ (সাৰ্বভৌম/যোদ্ধা-শক্তি) দৃঢ় কৰে, মিত্ৰ-সহযোগীসকলক নেতাৰ সৈতে বান্ধি ৰাখে, আৰু শুভ মাধুৰ্য তথা যথাযথ আহুতিৰ জৰিয়তে নিৰৃতি (অমঙ্গল/ধ্বংস)ক আঁতৰাই দিয়ে; আনকি কৃত দোষ-অপৰাধৰ কলুষো দূৰ কৰে।
Sukta 98
এই সংক্ষিপ্ত ৰাজকীয় আথৰ্বণিক সূক্তত ইন্দ্ৰক অধিৰাজ (উপৰ-ৰাজা) ৰূপে সিংহাসনত অধিষ্ঠিত কৰা হয় আৰু যজমান/পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে অজৰ ক্ষত্ৰ—অবিনশ্বৰ, অজেয় সার্বভৌমত্ব—স্থাপন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ইন্দ্ৰৰ বিজয়-শক্তিৰ অধীনত ৰাজত্বক পবিত্ৰ কৰি, চাৰিও দিশলৈ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে আৰু কুল-গোত্ৰ তথা প্ৰতিদ্বন্দ্বী শাসকসকলৰ আজ্ঞাপালন আৰু আনুগত্য নিশ্চিত কৰে।
Sukta 99
এই সংক্ষিপ্ত যুদ্ধ-মন্ত্ৰত ইন্দ্ৰক ফলাফলৰ ভয়ংকৰ নিয়ন্তা হিচাপে আহ্বান কৰা হয় আৰু তেওঁৰ “বাহু”ক আসন্ন সামৰিক ক্ষতিৰ বিৰুদ্ধে সুৰক্ষামূলক আৱৰণ হিচাপে স্থাপন কৰা হয়। ই শত্রুৰ তোলা প্ৰাণঘাতী আঘাতক সীমাবদ্ধ কৰি নিষ্ক্ৰিয় কৰা বিপদলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে; তাৰ পিছত সাধকৰ মনক দিৱ্য অনুগ্ৰহৰ সৈতে সঁহাৰি কৰাই ‘স্বস্তি’ মঙ্গল-প্ৰাৰ্থনাৰে ক্ৰিয়াক সীল কৰে। যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ই অভিচাৰিক হ’লেও, ইয়াৰ কাৰ্যকৰী সুৰ আক্রমণাত্মক ক্ষতি নহয়, বৰং সুৰক্ষামূলক প্ৰতি-মায়া।
Sukta 100
AV 6.100 এটা সংক্ষিপ্ত বিষ-নিবারক (viṣa) মন্ত্র, য’ত ‘বিষদূষণ’—অৰ্থাৎ “বিষ নষ্টকাৰী শক্তি”—ক সৰ্বোচ্চ মহাজাগতিক দাতাসকলৰ পৰা বৈ অহা দান হিচাপে পবিত্ৰ কৰা হৈছে। সূৰ্য, দ্যাউঃ (আকাশ/স্বৰ্গ), পৃথিৱী আৰু তিনিগৰাকী সৰস্বতীক আহ্বান কৰি, এই সূক্তে পানী আৰু প্ৰতিবিষকাৰী উপাদানক দেৱ-অনুমোদিত প্ৰতিশক্তিত ৰূপান্তৰ কৰে, যি বিষৰ ‘ৰস’ (বিষাক্ত তীব্ৰতা/virulence) শুষি লৈ পীড়িতজনক পুনৰ নিৰাপত্তালৈ আনে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.