Sukta 7
Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (ascribed generically; hymn-level attribution varies by anukramaṇī tradition)
Devata: Karambha/food as pacifying medium; implicitly the healing power of Oṣadhi and apotropaic speech (vāc)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires metrical confirmation against pada-count in a critical text)
এই সূক্তটো এটা শান্তিকৰ আৰু চিকিৎসামূলক মন্ত্র, যিয়ে বিষ, অশুভ প্ৰভাৱ, শত্রুতাপূৰ্ণ ক্ৰিয়া-কৰ্ম বা বৈৰী ৰীতিৰ দৰে হানিকাৰক শক্তিক নিষ্ক্ৰিয় কৰে। বিধিমতে বিপদক ‘বাছনি/ছাঁকনি’ কৰি আঁতৰাই, কৰম্ভ (যৱ-গুড়ি মিহলি কৰা খাদ্য/পায়স সদৃশ মিশ্ৰণ)ৰ জৰিয়তে জীৱন-ধাৰক এটা নিৰাপদ অংশ প্ৰস্তুত কৰা হয়। ইয়াত খাদ্যক শান্তি-সাধনৰ মাধ্যম হিচাপে ধৰি, অথৰ্বণীয় বাক্ (বচন)ে ৰোগীৰ অৱস্থাক ‘দৃঢ়’ কৰি স্থাপন কৰে—দেহৰ স্থিৰতা প্ৰতিষ্ঠা কৰি, আগৰ বা চলি থকা টোনা-মন্ত্ৰ/অভিচাৰ (সৰ্সৰি)ৰ বিৰুদ্ধে এটা সুৰক্ষামূলক প্ৰাচীৰ গঢ়ি তোলে।
Mantras
Mantra 1
विषनाषनम् वारि॒दं वा॑रयातै वर॒णाव॑त्या॒मधि॑ । तत्रा॒मृत॒स्यासि॑क्त॒ तेना॑ ते वारये वि॒षम्
এই জল বিষ-নাশক; বৰাণাৱতী নদীৰ তীৰত ই তোমাক বিষৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখক। তাত অমৃত ঢালি দিয়া আছে; সেই অমৃতৰ বলেই মই তোমাৰ পৰা বিষ নিবাৰণ কৰোঁ।
Mantra 2
अ॒र॒सं प्रा॒च्यंऽवि॒षम॑र॒सं यदु॑दी॒च्यऽम्। अथे॒दम॑धरा॒च्यं॑ कर॒म्भेण॒ वि क॑ल्पते
পূব দিশাৰ অংশ ৰসশূন্য; উত্তৰ দিশাৰ যি অংশ, সেয়ো নিৰ্বিষ আৰু ৰসশূন্য। তাৰ পাছত এই দক্ষিণ অংশ কৰম্ভ-গুড়িৰে বিধিমতে সাজি-গুছাই সঠিকভাৱে স্থাপন কৰা হয়।
Mantra 3
क॒र॒म्भं कृ॒त्वा ति॒र्यंऽपीबस्पा॒कमु॑दार॒थिम्। क्षु॒धा किल॑ त्वा दुष्टनो जक्षि॒वान्त्स न रू॑रुपः
কৰম্ভ সাজি লৈ, কাষেদি (তিৰ্যকভাৱে) পান কৰা—ই আমাৰ আৰাম দিয়া পানীয়। ক্ষুধাই নিশ্চয় তোমাক, হে দেহদোষযুক্ত, খাই-খাই থকা জন, তাড়িত কৰিছে; সেয়ে তুমি বিকৃতি নকৰিবা।
Mantra 4
वि ते॒ मदं॑ मदावति श॒रमि॑व पातयामसि । प्र त्वा॑ च॒रुमि॑व॒ येष॑न्तं॒ वच॑सा स्थापयामसि
হে মদকাৰিণী! তোৰ উন্মাদনা আমি তীৰৰ দৰে নিক্ষেপ কৰি তললৈ পেলাওঁ। তই উথলি-উঠা হ’লেও, বাক্য-শক্তিৰে আমি তোক স্থিৰ কৰি থওঁ—যেনেকৈ চৰু (পাক-অৰ্ঘ্য) নিজৰ ঠাইত স্থাপন কৰা হয়।
Mantra 5
परि॒ ग्राम॑मि॒वाचि॑तं॒ वच॑सा स्थापयामसि । तिष्ठा॑ वृ॒क्ष इ॑व॒ स्थाम्न्यभ्रि॑खाते॒ न रू॑रुपः
যেনেকৈ চাৰিওফালে সুগঠিত গাঁও এখন দৃঢ়কৈ স্থাপন কৰা হয়, তেনেকৈ বাক্য-শক্তিৰে আমি তোক স্থিৰ কৰি থওঁ। খুঁড়ি-উলিয়াই কৰা গাঁতত গছ যিদৰে নিজৰ ঠাইত থিয় হয়, তেনেকৈ তই নিজৰ স্থানে থিয় থাক; বিকৃত নহ’বি।
Mantra 6
प॒वस्तै॑स्त्वा॒ पर्य॑क्रीणन् दू॒र्शेभि॑र॒जिनै॑रु॒त। प्र॒क्रीर॑सि॒ त्वमो॑ष॒धेऽभ्रि॑खाते॒ न रू॑रुपः
চালনীসমূহেৰে তোক চাৰিওফালে ঘেৰি ক্ৰয় কৰিলে; দড়ি-বন্ধনী আৰু চামড়াসমূহেও (সহায় হ’ল)। হে ঔষধি! তই ক্ৰয় কৰি আগবঢ়োৱা (প্ৰক্ৰীত) হ’লি; খুঁড়ি-উলিয়াই কৰা স্থাপনত বিকল নহ’বি, বিকৃতি নকৰিবি।
Mantra 7
अना॑प्ता॒ ये वः॑ प्रथ॒मा यानि॒ कर्मा॑णि चक्रि॒रे॑। वी॒रान्नो॒ अत्र॒ मा द॑भ॒न् तद् व॑ ए॒तत्पु॒रो द॑धे
যিসকল অপ্ৰাপ্ত (অসিদ্ধ) লোক তোমালোকৰ মাজত প্ৰথমে যি যি কৰ্ম কৰিছিল, সিহঁতে ইয়াত আমাৰ বীৰসকলক যেন প্ৰতাৰণা নকৰে। এইটো মই তোমালোকৰ আগত পুৰো-ৰক্ষা (প্ৰতিৰক্ষা) ৰূপে স্থাপন কৰিলোঁ।
Frequently Asked Questions
Karambha is a barley-meal gruel used as a pacifying medium. In this hymn it represents a safe, nourishing share that can absorb and neutralize harmful potency and then be ritually ‘made ready’ for use.
Both. It has a healing (bhaiṣajya) aim—restoring stability and proper form—and an apotropaic aim, explicitly placing a defense ‘in front’ to block hostile rites and baneful influence.
It is a model for re-establishing firmness: the patient is to be ‘set’ securely in their proper station, like a tree fixed in a prepared hollow, so instability and deformity are prevented.
Ask anything about Sukta 7 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
