
মণি আৰু ঔষধি-আধাৰিত ৰক্ষা আৰু পুনৰুদ্ধাৰ: সমৃদ্ধি, বৈৰী শক্তিসমূহক দূৰ কৰা, আৰু ক্ষয়/জ্বৰ নিৰাময়ৰ সৈতে মেধা-পুনঃস্থাপন। উপ-বিষয়সমূহ: (১) পুষ্টিক ৰূপে গৰু-বৃদ্ধি আৰু গৃহ-সমৃদ্ধি (স্ফাতি), (২) দর্ভ/কুশক সাৰ্বভৌম অপত্ৰাসক ঔষধি আৰু বাঁধি থোৱা তাবিজ ৰূপে, (৩) জাঙ্গিড-মণিক সৰ্বতোভাৱে ৰক্ষক আৰু চিকিৎসক ৰূপে, (৪) যক্ষ্মা, ৰাক্ষস, যাতুধানী আৰু শপথ-বলৰ বহিষ্কাৰ, (৫) ৰজা/কৰ্তাক বৰ্চস, বল, ওজস, সহস দ্বাৰা সশক্তিকৰণ, (৬) ঔষধীয় ৰেজিন/গুগ্গুল আদি প্ৰয়োগ।
এই পুষ্টিক সূক্তত অউদুম্বৰ-কাঠৰ মণি (অমুলেট) ক সমৃদ্ধি উৎপন্ন কৰি দৃঢ়ভাৱে স্থিৰ কৰিবলৈ শক্তিদান কৰা হৈছে—বিশেষকৈ নিজৰ গোষ্ঠ (গোৱালঘৰ)ত গৰু-ধনৰ বৃদ্ধি, স্বাস্থ্য আৰু ফুলি-ফলা (স্ফাতি)ৰ বাবে। বেধস্ (জ্ঞানী বিধাতা আৰু সমৃদ্ধি-প্ৰেৰক) ৰূপে সাবিতৃক আহ্বান কৰি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় যাতে তেওঁ প্ৰাচুৰ্যক দৃঢ়ভাৱে ‘স্থাপন’ কৰে; লগতে এই মণিক প্ৰতিদ্বন্দ্বী-নাশক বুলিও প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যাতে নিজৰ লাভ বিতৰ্কিত নহয় আৰু হেৰুৱাই নাযায়।
AV 19.32 দৰ্ভ (কুশ) ঘাঁহৰ ওপৰত এটা সূক্ত; ইয়াত এই ঘাঁহক ভয়ংকৰ, সাৰ্বভৌম ঔষধি হিচাপে ধৰা হৈছে, যাৰ প্ৰভাৱ তিনিটা স্বৰ্গ আৰু তিনিটা পৃথিৱীলৈকে বিস্তৃত, সেয়ে বৈৰী শক্তিক “অধীন” কৰিবলৈ ই উপযুক্ত। ইয়াক সুৰক্ষা আৰু দীৰ্ঘায়ু বাঁধি ধৰিবলৈ, লগতে প্ৰতিদ্বন্দ্বীক দমন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়—বিশেষকৈ শত্রুৰ জিভা দবাই ধৰি শাপ, নিন্দা বা অভিযোগমূলক বাক্যক নিষ্ফল কৰিবলৈ। সূক্তটোৱে ঔষধি-তাবিজৰ সুৰক্ষাক অভিচাৰিক বাক্-বন্ধনৰ সৈতে একেলগে গাঁথি, দৰ্ভক একে সময়তে ঢাল আৰু অস্ত্ৰ ৰূপে উপস্থাপন কৰে।
AV 19.33 এটা এটা মণি-সূক্ত, য’ত দৰ্ভা ঘাঁহ আৰু তাৰ বান্ধি থোৱা তাবিজ-ৰূপক এক সংহত, দিৱ্য ওজস্ (জীৱনীশক্তি/বল) হিচাপে পবিত্ৰ কৰি সুৰক্ষা আৰু দীঘলীয়া আয়ুৰ বাবে স্থাপন কৰা হয়। সূক্তখনে দৰ্ভাক ৰাজসিক, জীৱন-একত্ৰকাৰী শক্তি বুলি প্ৰশংসা কৰাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, যজ্ঞভূমিত শোধক হিচাপে স্থাপন কৰে, আৰু শেষত স্বস্তি (মঙ্গল/কল্যাণ) আৰু জরাস্ (পক্ক বৃদ্ধাৱস্থা) লাভৰ বাবে বিষ-নাশক আৰু ৰাক্ষস/দৈত্য-নাশক ভয়াৱহ শক্তিক তাবিজ হিচাপে বান্ধি দিয়ে।
AV 19.34 এটা ‘জাঙ্ঘিড-মণি’ সূক্ত, য’ত জাঙ্ঘিড ঔষধ/তাবিজক সৰ্বদিশৰ ৰক্ষক আৰু চিকিৎসক হিচাপে অভিষিক্ত কৰি প্ৰয়োগ কৰা হয়। ইয়াত জাঙ্ঘিডক জীৱন্ত অপমাৰ্জক শক্তি ৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে—ই ‘অপবিত্ৰ কৰোঁতাক অপবিত্ৰ কৰে’, কৃত্যা (টোনা-যাদু), আৰাতি (শত্ৰুভাৱ/বৈৰী উদ্দেশ্য) আৰু নামধাৰী ৰোগসমূহক নিষ্ফল কৰি, ৰোগীৰ প্ৰাণক নিৰাপদে আগলৈ বহন কৰায়।
AV 19.35 এটা সুৰক্ষা-চিকিৎসামূলক তাবিজ-সূক্ত; ইয়াত জাঙ্ঘিডাক ৰোগী বা গৃহস্থালীৰ চাৰিওফালে জীৱন্ত, সজাগ প্ৰহৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। মন্ত্রটোৰ ভিত্তি দিৱ্য পূৰ্বদৃষ্টান্তত—দেৱতা আৰু ঋষিসকল, ইন্দ্ৰৰ নামৰ শক্তিৰে সমৰ্থিত—আৰু তাৰ পিছত সুৰক্ষাক সম্পূৰ্ণ বিশ্ব-আৱৰণলৈ বিস্তাৰ কৰে: স্বৰ্গ, পৃথিৱী, অন্তৰীক্ষ, উদ্ভিদ, সত্ত্ব-প্ৰাণী, আগন্তুক সময়, আৰু সকলো দিশ। ইয়াৰ শক্তি অপোত্ৰোপায়িক—দুষ্টচকু আৰু বৈৰী প্ৰভাৱ ভাঙি, পাঠকক সকলোফালৰ পৰা সম্পূৰ্ণ প্ৰহৰাৰে ঘেৰি ৰখা।
এই সৰু মণি-সূক্তত তাবিজক ‘শত-নিবাৰক’ শক্তি হিচাপে সিংহাসনত বহুৱাইছে—ই যক্ষ্মা (ক্ষয়কাৰী ৰোগ), ৰাক্ষস আৰু পুনঃপুন আত্মিক/ভূতীয় উপদ্ৰৱক দূৰ কৰে। মণিক তেজস্ (অগ্নিময় প্ৰভাৱ) আৰু বৰ্চস্ (দীপ্ত যশ-প্ৰতাপ)ৰ সৈতে সংযোজিত কৰি, ই পৰিধানকাৰীৰ দেহবল, সামাজিক সুনাম আৰু সুৰক্ষাময় দীপ্তি পুনৰ স্থাপন কৰে। সূক্তত ‘শত’ৰ পুনৰাবৃত্তি ৰীতিগত তীব্ৰতা বৃদ্ধি কৰে আৰু সকলো দিশত সম্পূৰ্ণ, বহুমুখী ৰক্ষাক দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিপন্ন কৰে।
AV 19.37 এটা এটা পৰৱৰ্তী আথৰ্বণিক ক্ষমতাদান-সূক্ত, যি এজন ব্যক্তিক (সাধাৰণতে ৰজা বা ৰাজকাৰ্যৰ প্ৰতিনিধি) আৰু/বা কোনো ৰাজকীয় উপকৰণক বৰ্চস্ (দীপ্তি), বল (শক্তি), ওজস্ (বীৰ্য/উদ্যম), সহস্ (প্ৰবল বল), আৰু অভিভূতি (জয়ী আধিপত্য)ৰে “নিবেশ” কৰে। অগ্নিক বীৰশক্তিৰ দাতা হিচাপে ধৰি আৰম্ভ কৰি, সাধকৰ অন্তৰীকৰণ আৰু আচাৰগত “পৰিধাৰণ/বহন” (পৰ্যূহন)লৈ আগবাঢ়ি, “শত শৰৎ” পৰ্যন্ত দীৰ্ঘায়ুৰ সূত্ৰে অভিষেক/দীক্ষাক সীল-মোহৰ মাৰে; উদ্দেশ্য হৈছে স্থিৰ শাসন আৰু ৰাষ্ট্ৰ-সমৰ্থক সামৰ্থ্য।
এই সংক্ষিপ্ত চিকিৎসা-সূক্তত সুগন্ধি ঔষধীয় ৰেজিন ‘গুগ্গুলু’ক আথৰ্বণিক ভেষজ ৰূপে ব্যৱহাৰ কৰি যক্ষ্মা (ক্ষয়/শোষ) দূৰ কৰা হয় আৰু বৈৰী শপথ (শাপ/অভিশাপ) নিষ্ক্ৰিয় কৰা হয়। গুগ্গুলুক শুদ্ধিকাৰক লৱণৰ সৈতে মিহলাই, আৰু ঔষধৰ ‘নাম’ ধৰি (নাম-শক্তি আহ্বান কৰি), সূক্তই ঘোষণা কৰে যে ৰোগ আৰু অমঙ্গল প্ৰভাৱ ৰোগীৰ ওপৰত আঁকোৰগোঁড়ালি মাৰি থাকিব নোৱাৰে। ইয়াৰ শক্তি গন্ধ, মিশ্ৰণ আৰু নামন্ (নাম-শক্তি)ৰ জৰিয়তে ক্ৰিয়া কৰি, অরিষ্টতাতি—অক্ষত নিৰাপত্তা—ক এক ৰিতুৱাল সীল/মুদ্ৰা ৰূপে স্থাপন কৰে।
AVŚ 19.39 এটা এক চিকিৎসামূলক আৰু ৰাক্ষোঘ্ন মন্ত্র, য’ত হিমালয়ৰ ঔষধি কুষ্ঠক জীৱন্ত দিৱ্য উদ্ধাৰকৰূপে আহ্বান কৰি সকলো ধৰণৰ তক্মান (জ্বৰ) ধ্বংস কৰিবলৈ আৰু যাতুধানীসকলক (ক্ষতিকাৰক ডাইনী-সদৃশ সত্তা) প্ৰতিহত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই সূক্তই কুষ্ঠৰ কাৰ্যক্ষমতাক এক ব্ৰহ্মাণ্ডীয় উৎপত্তি-কথাত ভিত্তি দিয়ে—“তৃতীয় স্বৰ্গ”ত অশ্বত্থৰ পৰা জন্ম, সোমৰ সৈতে একেলগে স্থিত—আৰু তাৰপিছত সেই অধিকাৰক সোজা আদেশত ৰূপান্তৰ কৰি ৰোগক দূৰলৈ, তললৈ, আৰু ৰোগীৰ পৰিসৰৰ বাহিৰলৈ খেদাই পঠিয়ায়।
এই পৰৱৰ্তী অথৰ্ববেদীয় সূক্তটো মেধা—বুদ্ধি, স্মৃতি আৰু যজ্ঞীয়-বাক্শক্তি—মন আৰু কণ্ঠ উত্তেজনাত ‘ভাঙি’ বা ছিটিকি পৰিলে পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে এক সংক্ষিপ্ত মন্ত্র-চিকিৎসা। ই সৰস্বতী আৰু বিশ্বে দেবাঃৰ সহমতিত বৃহস্পতিলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে যাতে যি কিছুমান কঢ়িয়াই নিয়া/হৰণ কৰা হৈছে তাক পুনৰ সংযোজিত কৰে; আৰু দীক্ষা আৰু তপসৰ বাবে শান্তিৰে, লগতে অশ্বিনীয় পোষণৰ দ্বাৰা—যি ‘অন্ধকাৰ অতিক্ৰম কৰে’—এই কাৰ্য সম্পূৰ্ণ কৰি সীল মাৰে।