Sukta 38
Rishi: Atharvanic healer tradition (specific r̥ṣi uncertain without Anukramaṇī).
Devata: Bheṣaja (medicine) embodied in guggulu; anti-yákṣma power.
Chandas: Predominantly anuṣṭubh-like (late Atharvanic prose-verse mixture at opening).
এই সংক্ষিপ্ত চিকিৎসা-সূক্তত সুগন্ধি ঔষধীয় ৰেজিন ‘গুগ্গুলু’ক আথৰ্বণিক ভেষজ ৰূপে ব্যৱহাৰ কৰি যক্ষ্মা (ক্ষয়/শোষ) দূৰ কৰা হয় আৰু বৈৰী শপথ (শাপ/অভিশাপ) নিষ্ক্ৰিয় কৰা হয়। গুগ্গুলুক শুদ্ধিকাৰক লৱণৰ সৈতে মিহলাই, আৰু ঔষধৰ ‘নাম’ ধৰি (নাম-শক্তি আহ্বান কৰি), সূক্তই ঘোষণা কৰে যে ৰোগ আৰু অমঙ্গল প্ৰভাৱ ৰোগীৰ ওপৰত আঁকোৰগোঁড়ালি মাৰি থাকিব নোৱাৰে। ইয়াৰ শক্তি গন্ধ, মিশ্ৰণ আৰু নামন্ (নাম-শক্তি)ৰ জৰিয়তে ক্ৰিয়া কৰি, অরিষ্টতাতি—অক্ষত নিৰাপত্তা—ক এক ৰিতুৱাল সীল/মুদ্ৰা ৰূপে স্থাপন কৰে।
Mantras
Mantra 1
यक्षमनाशनम्। न तं यक्ष्मा॒ अरु॑न्धते॒ नैनं॑ श॒पथो॑ अश्नुते । यं भे॑ष॒जस्य॑ गुल्गु॒लोः सु॑र॒भिर्ग॒न्धो अ॑श्नु॒ते
ক্ষয়ৰোগ (যক্ষ্মা) ধ্বংসকাৰী। যাক গুগ্গুলুৰ ঔষধৰ সুগন্ধি গন্ধে স্পৰ্শ কৰি ব্যাপি যায়, তাক যক্ষ্মাই নিৰুদ্ধ নকৰে, আৰু শপথ-অভিশাপো তাক নাপায়।
Mantra 2
विष्व॑ञ्च॒स्तस्मा॒द् यक्ष्मा॑ मृ॒गा अश्वा॑ इवेरते । यद् गु॑ल्गु॒लु सै॑न्ध॒वं यद् वाप्यासि॑ समु॒द्रिय॑म्
তাৰ পৰা সকলো দিশে যক্ষ্মা পলাই যায়—যেন বনৰীয়া পশু, যেন ঘোঁৰা, দৌৰি পলায়—যেতিয়া তুমি গুগ্গুলু, সাইন্ধৱ লৱণ (সিন্ধু-লৱণ), বা সমুদ্ৰীয় লৱণ মিহলাই দিয়া।
Mantra 3
उ॒भयो॑रग्रभं॒ नामा॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये
উভয়ৰ নাম মই ধৰি ল’লোঁ—তাঁৰ বাবে, অক্ষত-নিরাপত্তা (অৰিষ্টতা) লাভৰ নিমিত্তে।
Frequently Asked Questions
Yákṣma is a wasting, consumptive affliction—often understood as chronic weakening illness—treated here as something that can ‘seize’ a person unless driven off by medicine and mantra.
Guggulu is presented as bheṣaja embodied: its fragrant gandha pervades the patient and space, functioning apotropically to prevent yákṣma and even curse-effects from taking hold.
It refers to a ritual sealing act: the healer verbally fixes the remedy by naming the paired components/variants (such as the two salts, or medicine plus additive), ensuring ariṣṭatāti—unharmed safety—for the patient.
Ask anything about Sukta 38 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.