Sukta 17
Rishi: Atharvanic tradition (hymn-unit attribution varies; commonly treated as Atharvan/Bṛghu-Aṅgiras milieu)
Devata: Viśvakarman (with the Seven Ṛṣis as protective associates)
Chandas: Mixed/prose-like Atharvanic cadence (often treated as anuṣṭubh-like in parts, but not strictly metrical)
AV 19.17 এটা দিশা-ৰক্ষা (কৱচ) সূক্ত; ই মন্ত্র-দুৰ্গ (পুৰ) নিৰ্মাণ কৰি সাধকক দিশসমূহত অৱস্থিত দেৱতাসকলৰ অভিভাৱকত্বত ৰাখে। “tasmin krame… tāṃ puraṃ praimi” এই পুনৰুক্তিৰে আচাৰগতভাৱে সুৰক্ষিত পৰিসৰত ‘পদক্ষেপ’ কৰা হয়, আৰু “tasmai ātmānaṃ pari dade svāhā” বাক্যৰে ৰক্ষক শক্তিৰ ওচৰত সম্পূৰ্ণ আত্ম-সমৰ্পণ সীলমোহৰ হয়। ইয়াৰ বল এই যে পাঠকৰ চাৰিওফালৰ স্থানত কসমিক শৃঙ্খলা মানচিত্ৰিত কৰি শত্রুভাৱাপন্ন প্ৰভাৱ (ৰক্ষস, ভয়, অশুভ লক্ষণ) ক দিশসমূহৰ সীমাতেই উভতাই দিয়ে।
Mantras
Mantra 1
सुरक्षा। अ॒ग्निर्मा॑ पातु॒ वसु॑भिः पु॒रस्ता॒त् तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
সুৰক্ষা। অগ্নিয়ে বসুসকলৰ সৈতে মোৰ আগফালে মোক ৰক্ষা কৰক। সেই পদক্ষেপত মই পদক্ষেপ কৰোঁ; তাতেই মই আশ্ৰয় লওঁ; সেই দুৰ্গলৈ মই আগবাঢ়োঁ। তেওঁ মোক ৰক্ষা কৰক, তেওঁ মোক সাৱধানতাৰে পাহৰা কৰক; তেওঁৰ ওচৰত মই মোৰ আত্মাক সম্পূৰ্ণভাৱে সমৰ্পণ কৰোঁ—স্বাহা।
Mantra 2
वा॒युर्मा॒न्तरि॑क्षेणै॒तस्या॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
এই দিশাৰ পৰা অন্তৰিক্ষসহ বায়ুয়ে মোক ৰক্ষা কৰক। তাতেই মই পদক্ষেপ কৰোঁ; তাতেই মই আশ্ৰয় লওঁ; সেই দুৰ্গলৈ মই আগবঢ়োঁ। তেওঁ মোক ৰক্ষা কৰক; তেওঁ মোক পাহৰা দিওক; তেওঁৰ ওচৰত মই মোৰ আত্মাক সম্পূৰ্ণৰূপে সমৰ্পণ কৰিলোঁ—স্বাহা।
Mantra 3
सोमो॑ मा रु॒द्रैर्दक्षि॑णाया दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
দক্ষিণ দিশাৰ পৰা ৰুদ্ৰসকলসহ সোমে মোক ৰক্ষা কৰক। তাতেই মই পদক্ষেপ কৰোঁ; তাতেই মই আশ্ৰয় লওঁ; সেই দুৰ্গলৈ মই আগবঢ়োঁ। তেওঁ মোক ৰক্ষা কৰক; তেওঁ মোক পাহৰা দিওক; তেওঁৰ ওচৰত মই মোৰ আত্মাক সম্পূৰ্ণৰূপে সমৰ্পণ কৰিলোঁ—স্বাহা।
Mantra 4
वरु॑णो मादि॒त्यैरे॒तस्या॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
এই দিশাৰ পৰা আদিত্যসকলৰ সৈতে বৰুণে মোক ৰক্ষা কৰক। তাত মই পদক্ষেপ কৰোঁ; তাতেই মই আশ্ৰয় লওঁ; সেই দুৰ্গলৈ মই আগবাঢ়োঁ। তেওঁ মোক ৰক্ষা কৰক; তেওঁ মোক চোৱাচিতা কৰক; তেওঁৰ ওচৰত মই মোৰ আত্মাক সম্পূৰ্ণভাৱে সমৰ্পণ কৰিলোঁ—স্বাহা।
Mantra 5
सूर्यो॑ मा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्यां॑ प्र॒तीच्या॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
পশ্চিম দিশাৰ পৰা দ্যাৱা-পৃথিৱীৰ সৈতে সূৰ্যই মোক ৰক্ষা কৰক। তাত মই পদক্ষেপ কৰোঁ; তাতেই মই আশ্ৰয় লওঁ; সেই দুৰ্গলৈ মই আগবাঢ়োঁ। তেওঁ মোক ৰক্ষা কৰক; তেওঁ মোক চোৱাচিতা কৰক; তেওঁৰ ওচৰত মই মোৰ আত্মাক সম্পূৰ্ণভাৱে সমৰ্পণ কৰিলোঁ—স্বাহা।
Mantra 6
आपो॒ मौष॑धीमतीरे॒तस्या॑ दि॒शः पा॑न्तु॒ तासु॑ क्रमे॒ तासु॑ श्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । ता मा॑ रक्षन्तु॒ ता मा॑ गोपायन्तु॒ ताभ्य॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ঔষধিসম্পন্ন আপস্ (জলসমূহে) এই দিশাৰ পৰা মোক ৰক্ষা কৰক। তাত মই পদক্ষেপ কৰোঁ; তাতেই মই আশ্ৰয় লওঁ; সেই দুৰ্গলৈ মই আগবাঢ়োঁ। সিহঁতে মোক ৰক্ষা কৰক; সিহঁতে মোক চোৱাচিতা কৰক; সিহঁতৰ ওচৰত মই মোৰ আত্মাক সম্পূৰ্ণভাৱে সমৰ্পণ কৰিলোঁ—স্বাহা।
Mantra 7
वि॒श्वक॑र्मा मा सप्तऋ॒षिभि॒रुदी॑च्या दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॑ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
উত্তৰ দিশৰ পৰা বিশ্বকৰ্মাই সপ্তঋষিসকলসহ মোক ৰক্ষা কৰক। সেই পদক্ষেপত মই পদ দিওঁ; সেই আশ্ৰয়ত মই আশ্ৰয় লওঁ; সেই দুৰ্গলৈ মই আগবাঢ়োঁ। সি মোক ৰক্ষা কৰক; সি মোক চোৱাচিতা কৰক। তেঁওলৈ মই মোৰ আত্মাক সম্পূৰ্ণকৈ সমৰ্পণ কৰিলোঁ—স্বাহা।
Mantra 8
इन्द्रो॑ मा म॒रुत्वा॑ने॒तस्या॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
এই দিশাৰ পৰা মৰুতসকলসহ ইন্দ্ৰে মোক ৰক্ষা কৰক। তাতেই মই পদক্ষেপ লওঁ; তাতেই মই আশ্ৰয় লওঁ; সেই দুৰ্গলৈ মই আগবাঢ়োঁ। সি মোক ৰক্ষা কৰক; সি মোক সাৱধানতাৰে পাহৰা দিওক। তেওঁৰ ওচৰত মই মোৰ আত্মাক সম্পূৰ্ণৰূপে সমৰ্পণ কৰোঁ—স্বাহা।
Mantra 9
प्र॒जाप॑तिर्मा प्र॒जन॑नवान्त्स॒ह प्र॒तिष्ठा॑या ध्रु॒वाया॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
দৃঢ় প্ৰতিষ্ঠাসহ, প্ৰজনন-শক্তিত সমৃদ্ধ প্ৰজাপতিয়ে ধ্ৰুৱ দিশাৰ পৰা মোক ৰক্ষা কৰক। তাতেই মই পদক্ষেপ লওঁ; তাতেই মই আশ্ৰয় লওঁ; সেই দুৰ্গলৈ মই আগবাঢ়োঁ। সি মোক ৰক্ষা কৰক; সি মোক সাৱধানতাৰে পাহৰা দিওক। তেওঁৰ ওচৰত মই মোৰ আত্মাক সম্পূৰ্ণৰূপে সমৰ্পণ কৰোঁ—স্বাহা।
Mantra 10
बृह॒स्पति॑र्मा॒ विश्वै॑र्दे॒वैरू॒र्ध्वाया॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ঊৰ্ধ্ব দিশাৰ পৰা সকলো দেৱতাসহ বৃহস্পতিয়ে মোক ৰক্ষা কৰক। তাতেই মই পদক্ষেপ লওঁ; তাতেই মই আশ্ৰয় লওঁ; সেই দুৰ্গলৈ মই আগবাঢ়োঁ। সি মোক ৰক্ষা কৰক; সি মোক সাৱধানতাৰে পাহৰা দিওক। তেওঁৰ ওচৰত মই মোৰ আত্মাক সম্পূৰ্ণৰূপে সমৰ্পণ কৰোঁ—স্বাহা।
Frequently Asked Questions
It is a ritually constructed safe enclosure—formed by mantra and intention—into which the reciter ‘steps’ and ‘takes refuge,’ so harmful forces are kept outside its boundary.
Each quarter is guarded by a deity and an allied host; naming them installs a complete protective perimeter so threats linked to any direction are checked by the appropriate guardian power.
Not strictly. Svāhā functions as a sealing formula of commitment; if a lamp/fire and ghee are available, it may be paired with a small offering, but the hymn also works as a spoken kavaca with mental oblation.
Ask anything about Sukta 17 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
