
第六章以对话与“得果”教诫为线索,展开阿踰陀(Ayodhyā)一带多处圣地(tīrtha)的脉络。阿伽斯提耶指出城西岸的悉多泉(Sītākuṇḍa),称其具净罪之力;随后圣罗摩阐明功德之理:依仪轨而行的沐浴、布施、持诵(japa)、火供(homa)与苦行(tapas)皆成不坏之福,尤重摩伽尸罗月(Mārgaśīrṣa)黑半月十四日(kṛṣṇa-caturdaśī)及该月沐浴,以免堕入不利的再生果报。 继而介绍邻近圣迹:与苏达尔沙那神轮相应的“轮持者”(Cakrahari),以及仅凭瞻礼(darśana)即可消罪的毗湿奴圣殿“忆毗湿奴”(Harismṛti)。章中又述宇宙缘起:诸天在天神与阿修罗之战中败退,投依乳海卧毗湿奴(Kṣīrodaśāyī Viṣṇu);湿婆所作《自在赞》(Īśvara-stuti)称颂毗湿奴为超越本原与救度之力。毗湿奴命诸天往阿踰陀,自己将于彼处秘密修持,遂得名“隐秘之毗湿奴”(Guptahari);当地祠宇成为大众礼拜之所,并详示合宜布施,尤其是将牛施与具德婆罗门,以及守规的朝圣法度。 随后扩展至萨罗瑜河与伽尔伽罗河汇流处(Sarayū–Ghargharā)的圣迹赞(saṅgama māhātmya)及近旁“渡牛圣地”(Gopratāra),宣称其功德胜过多种祭祀,并规定燃灯、夜间守愿、供献与年度行持(尤在迦尔提迦月Kārtika与保沙月Pauṣa),且救度遍及男女。末段转入罗摩“最后行旅”:罗摩大出离(mahāprasthāna)、全城随行、抵达萨罗瑜河畔与升归的神学阐释,最终以Gopratāra作为阿踰陀仪式地理中解脱之典范圣地。
Verse 1
अगस्त्य उवाच । तस्मात्संगमतो विप्र पश्चिमे दिक्तटे स्थितम् । सीताकुण्डमितिख्यातं सर्वकामफलप्रदम्
阿伽斯提亚说道:因此,婆罗门啊,从那汇流处起,在西岸有一处所在,名闻于世为“悉多池”(Sītākuṇḍa),能赐予一切正当愿求之果。
Verse 2
यत्र स्नात्वा नरो विप्र सर्वपापैः प्रमुच्यते । सीतया किल तत्कुण्डं स्वयमेव विनिर्मितम् । रामेण वरदानाच्च महाफलनिधीकृतम्
在那里,婆罗门啊,凡人一经沐浴,便解脱一切罪垢。据说此池乃悉多亲自造作;又因罗摩赐予恩愿,它被成就为盛藏广大福果之宝库。
Verse 3
श्रीराम उवाच । शृणु सीते प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं भुवि यादृशम् । त्वत्कुण्डस्यास्य सुभगे त्वत्प्रीत्या कथयाम्यहम्
圣罗摩说道:悉多啊,且听我言;我将宣说此汝之池在世间的伟大功德。吉祥者啊,为令汝欢喜,我当为汝详述。
Verse 4
अत्र स्नानं च दानं च जपो होमस्तपोऽथवा । सर्वमक्षयतां याति विधानेन शुचिस्मिते
在此处,沐浴、布施、持诵(japa)、火供(homa)或苦行——凡依正法仪轨而行者,一切功德皆成不坏,噢,微笑清净者。
Verse 5
मार्गकृष्णचतुर्दश्यां तत्र स्नानं विशेषतः । सर्वपापहरं देवि सर्वदा स्नायिनां नृणाम्
在摩伽希尔沙月黑半月的第十四日(caturdaśī),于彼处沐浴尤为灵验。噢,女神啊,对沐浴之人,它恒常除尽一切罪垢。
Verse 6
इति रामो वरं प्रादात्सीतायै च प्रजाप्रियः । तदाप्रभृति सर्वत्र तत्तीर्थं भुवि वर्त्तते
于是,深受众民爱戴的罗摩赐予悉多一项恩许。从那时起,此圣渡处(tīrtha)便立于大地之上,处处闻名。
Verse 7
सीताकुण्डमिति ख्यातं जनानां परमाद्भुतम् । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा नूनं राममवाप्नुयात्
此处名闻为“悉多池”(Sītākuṇḍa),为世人至上的奇妙。凡于此圣渡处沐浴者,必定得至罗摩。
Verse 8
तत्र स्नानेन दानेन तपसा च विशेषतः । गन्धैर्माल्यैर्धूपदीपैर्न्नानाविभवविस्तरैः । रामं संपूज्य सीतां च मुक्तः स्यान्नात्र संशयः
在那里,凭借圣浴、布施,尤其凭借苦行——并以香料、花鬘、熏香、明灯及种种供品礼敬罗摩与悉多——此人必得解脱;对此毫无疑虑。
Verse 9
मार्गे मासि च स्नातव्यं गर्भवासो न जायते । अन्यदापि नरः स्नात्वा विष्णुलोकं स गच्छति
应当在摩伽室尔沙月(Mārgaśīrṣa)于此沐浴;如此便不再有入胎再生。即使在其他时日,凡于此沐浴之人,亦得往生毗湿奴之界。
Verse 10
विभोर्विष्णुहरेर्विप्र रम्ये पश्चिमदिक्तटे । देवश्चक्रहरिर्नाम सर्वाभीष्टफलप्रदः
婆罗门啊,在这圣域秀丽的西岸,有主毗湿奴—诃利之神像,名为“持轮诃利”(Cakrahari),能赐予一切所愿之果。
Verse 11
तस्य चक्रहरेर्विप्र महिमा न हि मानवैः । शक्यो वर्णयितुं धीरैरपि बुद्धिमतां वरैः
婆罗门啊,那持轮诃利的伟大,人间实难尽述;即便是坚忍之士、智者中的最胜者,也不能充分描绘。
Verse 12
ततः पश्चिमदिग्भागे नाम्ना पुण्यं हरिस्मृति । विष्णोरायतनं ख्यातं परमार्थफलप्रदम् । यस्य दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते
其后,在西方有一处圣地,名为“诃利忆念”(Harismṛti),以毗湿奴之圣所而著称,能赐最高义利;但凡一见,便从一切罪业中解脱。
Verse 13
तयोर्दर्शनतो यांति तेषां पापानि देहिनाम् । तानि पापानि यावंति कुर्वते भुवि ये नराः
凭借对那两位圣显的达尔沙那(darśana,圣观/瞻礼),有身众生的罪业便离散——凡人在大地上所造的一切罪亦皆消退。
Verse 14
पुरा देवासुरे जाते संग्रामे भृशदारुणे । दैत्यैर्वरमदोत्सिक्तैर्देवा युधि पराजिताः
在远古之时,天神与阿修罗之间爆发了极其惨烈的战争;那些因所获恩赐而自负沉醉的代提耶,在战场上击败了诸天。
Verse 15
तेषां पलायमानानां देवानामग्रणीर्हरः । संस्तभ्य चैव तान्सर्वान्पुरस्कृत्यांबुजासनम्
当诸天奔逃之际,哈利作为他们的统领,使众神安定;并将莲座之主(梵天)置于前方,继续前行。
Verse 16
क्षीरोदशायिनं विष्णुं शेषपर्य्यंकशायिनम् । लक्ष्म्योपविष्टं पार्श्वे च चरणांबुजहस्तया
他们瞻见毗湿奴卧于乳海之上,安憩在舍沙之榻;吉祥天女拉克希米端坐其侧,手抚其莲华之足。
Verse 17
नारदाद्यैर्मुनिवरैरुद्गीतगुगौरवम् । गरुडेन पुरःस्थेनानिशमंजलिना स्तुतम्
以那罗陀为首的诸大圣仙歌咏赞颂,宣扬其无上威德;迦楼罗立于前方,合掌不息,恒常礼敬称赞。
Verse 18
क्षीराब्धिजलकल्लोलमदबिन्द्वंकिताम्बरम् । तारकोत्करविस्फारतारहारविराजितम्
他们瞻见那位圣者:衣袍点点,宛如乳海波涛翻涌时嬉戏飞溅的水珠所染;又以星辉般的项链庄严灿然,铺展如群星与星宿之聚。
Verse 19
पीतांबरमतिस्मेरविकाशद्भावभावितम् । बिभ्रतं कुण्डलं स्थूलं कर्णाभ्यां मौक्तिकोज्ज्वलम्
他见圣尊身披黄衣,周身浸润于柔和微笑的灿然光辉;双耳佩戴硕大耳环,珠光莹然,明耀如珍珠。
Verse 20
रत्नवल्लीमिव स्वच्छां श्वेतद्वीपनिवासिनीम् । किरीटं पद्मरागाणां वलयं दधतं परम्
祂清净明澈,如宝藤晶莹——又如居于白洲(Śvetadvīpa)的天女;祂戴着无上宝冠,并佩以由红宝(padmarāga)铸成的冠环。
Verse 21
मित्रस्य राहुवित्रासनिवर्त्तनमिवापरम् । सकौस्तुभप्रभाचक्रं बिभ्राणं प्रवलारुणम्
如同太阳之力驱散罗睺(Rāhu)的恐惧,祂承载着俱苏陀婆(Kaustubha)光辉的灿然圆轮,色如珊瑚之赤。
Verse 22
परां चतुर्मुखोत्पत्तिकल्पसंकल्पनामिव । शरणं स जगामाशु विनीतात्मा स्तुवन्निति
于是他心怀谦卑,迅速归依求护——其崇高如同那引生四面梵天的创造圣意——并开始如此赞颂祂。
Verse 23
तस्मिन्नवसरे शंभुः सर्वदेवगणैः सह । तुष्टाव प्रयतो भूत्वा विष्णुं जिष्णुं सुरद्विषाम्
就在那一刻,商婆(Śambhu,湿婆)与诸天众神同在,摄心虔敬,赞颂毗湿奴——不败之胜者,降伏诸天之敌。
Verse 24
ईश्वर उवाच । संसारार्णवसंतारसुपर्णसुखदायिने । मोह तीव्रतमो हारि चन्द्राय हरये नमः
自在天说道:顶礼于诃利——清凉如月——赐予安乐之“翼”,令众生渡越轮回之海,并除去迷妄,那最浓重的黑暗。
Verse 25
स्फुरत्संविन्मणिशिखां चित्तसंगतिचंद्रिकाम् । प्रपद्ये भगवद्भक्तिमानसोद्यानवाहिनीम्
我皈依于对至福主的奉爱:其顶端是觉知苏醒的宝焰闪耀;其月光是心灵的清净相应;它如滋生之流,穿行于心之园圃。
Verse 26
हेलोल्लसत्समुत्साहशक्तिं व्याप्तजगत्त्रयाम् । या पूर्वकोटिर्भावानां सत्त्वानां वैष्णवीति वा
那股力量——以昂扬之势嬉然放光——遍满三界;她是众生及其诸般性向的本初根源,名为“毗湿奴力”(Vaiṣṇavī)。
Verse 27
पवनांदोलितांभोजदलपर्वांतवर्त्तिनाम् । पततामिव जन्तूनां स्थैर्यमेका हरिस्मृतिः
对那些立于被风摇撼的莲瓣尖端、仿佛将坠的众生而言,唯有一种安稳:忆念诃利。
Verse 28
नमः सूर्य्यात्मने तुभ्यं संवित्किरणमालिने । हृत्कुशेशयकोषश्रीसमुन्मेषविधायिने
顶礼于您:以太阳为自性,佩戴纯净觉知之光芒花鬘;您令心中莲蕾绽放,显现圆满光华。
Verse 29
नमस्तस्मै यमवते योगिनां गतये सदा । परमेशाय वै पारे महसां तमसां तथा
顶礼彼主,执持约束、如阎摩般公正裁御者;恒为瑜伽行者之究竟归依——至上自在天,超越光明与黑暗。
Verse 30
यज्ञाय भुक्तहविष ऋग्यजुःसामरूपिणे । नमः सरस्वतीगीतदिव्यसद्गणशालिने
顶礼于汝:汝即祭祀(Yajña)本身,享受所献供品;汝化现为《梨俱》《夜柔》《娑摩》三吠陀之形。顶礼于汝:安住于诸善圣的天界会众之中,为萨拉斯瓦蒂的神圣歌咏所赞颂。
Verse 31
शांताय धर्मनिधये क्षेत्रज्ञायामृतात्मने । शिष्ययोगप्रतिष्ठाय नमो जीवैकहेतवे । घोराय मायाविधये सहस्रशिरसे नमः
顶礼于安寂者,法(dharma)之宝藏;顶礼于知田者(Kṣetrajña),其自性不死不灭。顶礼于建立弟子于瑜伽之主;顶礼于一切众生唯一的本初因。顶礼于威严可畏、执掌幻力(māyā)之主——千首者。
Verse 32
योगनिद्रात्मने नाभिपद्मोद्भूतजगत्सृजे । नमः सलिलरूपाय कारणाय जगत्स्थितेः
顶礼于汝:汝之本性为瑜伽之眠;由脐莲而生诸世界之创造者。顶礼于汝:汝现为宇宙之水,乃世间得以安住延续之因。
Verse 33
कार्यमेयाय बलिने जीवाय परमात्मने । गोप्त्रे प्राणाय भूतानां नमो विश्वाय वेधसे
顶礼于大能者,其可由诸业果而量知;顶礼于生命之临在,至上我(Paramātman)。顶礼于护持者、众生之气息;顶礼于遍一切的造化者——毗湿瓦·韦陀诃(Viśva-Vedhas)。
Verse 34
दृप्ताय सिंहवपुषे दैत्यसंहारकारिणे । वीर्यायानंतमनसे जगद्भावभृते नमः
顶礼那威猛自雄、现狮子之相、摧灭阿修罗族(代底耶)者;顶礼那无量勇力与无尽心意、荷载并护持世间诸有之成住者。
Verse 35
संसारकारणाज्ञानमहासंतमसच्छिदे । अचिन्त्यधाम्ने गुह्याय रुद्रायात्युद्विजे नमः
顶礼那斩破无明之大暗、为轮回之因者;顶礼那住处不可思议、至秘之主;顶礼鲁陀罗,万有在其前皆战栗者。
Verse 36
शान्ताय शान्तकल्लोलकैवल्यपददायिने । सर्वभावातिरिक्ताय नमः सर्वमयात्मने
顶礼安寂者,赐予独存解脱(kaivalya)之位,其波澜皆为寂静;顶礼超越一切有相之境者,然其真我遍满万有,成为一切。
Verse 37
इन्दीवरदलश्यामं स्फूर्जत्किंजल्कविभ्रमम् । बिभ्राणं कौस्तुभं विष्णुं नौमि नेत्ररसायनम्
我礼敬毗湿奴:色如青莲花瓣,辉耀于闪烁花丝的妙戏;佩持考斯图婆宝珠,实为双目之甘露。
Verse 38
अगस्त्य उवाच । इति स्तुतः प्रसन्नात्मा वरदो गरुडध्वजः । ववर्ष दृष्टिसुधया सर्वान्देवान्कृपान्वितः । उवाच मधुरं वाक्यं प्रश्रयावनतान्सुरान्
阿伽斯提耶说:如是赞颂之后,那赐福之主、以迦楼罗为旗帜者,心境澄然安定。怀着慈悲,他以目光之甘露遍洒诸天神,继而对谦恭俯首的众天以柔和甘美之言开示。
Verse 39
श्रीभगवानुवाच । जानामि विबुधाः सर्वमभिप्रायं समाधितः । दैतेयैर्विक्रमाक्रान्तं पदं समरदर्पितैः
世尊曰:诸天啊,我安住于坚固三昧,已尽知汝等一切心愿。汝等之位已为阿修罗族之代提耶所侵夺,彼等恃战斗之傲与勇力而狂。
Verse 40
सबलैर्बलहीनानां प्रतापो विजितः परैः । सांप्रतं तु विधास्यामि तपो युष्मद्बलाय वै
强者临弱者,则无力者之光辉为他人所夺。是故今我将修行苦行(tapas),实为增长汝等之力。
Verse 41
अयोध्यानगरे गत्वा करिष्ये तप उत्तमम् । गुप्तो भूत्वा भवत्तेजोविवृद्ध्यै दैत्यशान्तये
我将前往阿踰陀城,修行最上苦行。隐而不显,为增长汝等神圣光辉,并令代提耶得以平息(即被降伏)。
Verse 42
भवन्तोऽपि तपस्तीव्रं कुर्वंत्वमलमानसाः । अयोध्यां प्राप्यतां देवा दैत्यनाशाय सत्वरम्
汝等亦当以清净无垢之心修行猛烈苦行。诸天当速至阿踰陀,为灭除代提耶。
Verse 43
अगस्त्य उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे देवान्देवो गरुडवाहनः । अयोध्यामागतः क्षिप्रं चकार तप उत्तमम्
阿伽斯提耶曰:如是言已,乘迦楼罗之天主于诸天目前隐没不见。彼迅速至阿踰陀,修行最上苦行。
Verse 44
गुप्तो भूत्वा यदा विद्वन्सुरतेजोभिवृद्धये । तेन गुप्तहरिर्नाम देवो विख्यातिमागतः
智者啊,因主哈利为增益诸天的光辉而隐身不显,故此神尊以“古普塔·哈利”(隐秘之哈利)之名而闻名于世。
Verse 45
आगतस्य हरेः पूर्वं यत्र हस्ततलाच्च्युतम् । सुदर्शनाख्यं तच्चक्रं तेन चक्रहरिः स्मृतः
在哈利安住之前,其名为“苏达尔沙那”的神轮从掌中坠落之处,人们因此事而忆念他为“恰克拉·哈利”(神轮之哈利)。
Verse 46
तयोर्दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते । हरस्तेन प्रभावेण देवाः प्रबलतेजसः
仅仅瞻见那两种圣相,便能解脱一切罪垢。凭此威力,诸天遂具强盛光辉。
Verse 47
जित्वा दैत्यान्रणैः सर्वान्संप्राप्य स्वपदान्यथ । रेजिरे विपुलानंदैरसुरानार्दयंस्ततः
诸天在战阵中战胜一切代提耶,复得本居之所;随后以广大喜悦而光耀,继而摧伏阿修罗众。
Verse 48
ततः सर्वे समेत्याशु बृहस्पतिपुरस्सराः । देवाः सर्वेऽनमन्मौलिमालार्च्चित पदाम्बुजम् । हरिं द्रष्टुमथागच्छन्नयोध्यायां समुत्सुकाः
于是诸天迅速聚集,以布里哈斯帕提为首;他们俯首礼敬哈利——其莲足受众神以冠上花鬘供奉——并怀着渴望瞻仰之心,来到阿约提亚。
Verse 49
आगत्य च ततः श्रुत्वा नानाविधगुणादरम् । भावैः पुण्यैः समभ्यर्च्य नत्वा प्रांजलयस्तदा । हरिमेकाग्रमनसा ध्यायन्तो ध्याननिष्ठिताः
他们到来之后,听闻其对种种德行的敬重,便以清净功德之心恭敬供奉;合掌顶礼,专一其念观想哈利,安住于禅定之中。
Verse 50
तानागतान्समालोक्य पदभक्त्या कृतानतीन् । प्रसन्नः प्राह विश्वात्मा पीतवासा जनार्दनः
见他们已至,并以足下之敬虔俯首顶礼,宇宙之真我——身着黄衣的阇那尔达那——欣然含慈而开口说道。
Verse 51
श्रीभगवानुवाच । भोभो देवा भवन्तश्च चिराद्दिष्टयाद्यसंगताः । अधुना भवतामिच्छां कां करोमि सुरा अहम् । तद्ब्रूत त्वरिता मह्यं किं विलंबेन निर्भयाः
世尊曰:“诸天啊!久别之后,赖于善缘,今日得与我相会。如今你们欲求何愿,要我成就?速速告我——既无所惧,何必迟延?”
Verse 52
देवा ऊचुः । भगवन्देवदेवेश त्वया संप्रति सर्वशः । सर्वं समभवत्कार्यं निष्पन्नं वै जगत्पते
诸天曰:“世尊,天中之天!由汝之力,如今一切应作之事皆已圆成;万事确已成就,世间之主啊。”
Verse 53
तथापि सर्वदा भाव्यं नित्यं देव त्वया विभो । अस्मद्रक्षार्थमत्रैव विजितेन्द्रियवर्त्मना
“即便如此,伟大的主啊!愿你恒常住于此处以护佑我等——行于调御诸根、制胜感官之道。”
Verse 54
एवमेव सदा कार्यं शत्रुपक्षविनाशनम्
确如是,应当恒常施行摧灭敌方党羽之事。
Verse 55
श्रीभगवानुवाच । एवमेतत्करिष्यामि भवतामरिसंजयम् । श्रीमतां तेजसो वृद्धिं करिष्यामि सदासुराः । कथेयं च सदा ख्यातिं लोके यास्यति चोत्तमाम्
世尊曰:“如是,我当成就:赐汝等战胜诸敌。我将恒常增长贤贵者之光辉威德;此一神圣传说亦将于世间常得至上声名。”
Verse 56
अयं नाम्ना गुप्तहरिर्देवो भुवनविश्रुतः । मदीयं परमं गुह्यं स्थानं ख्यातिं समेष्यति
此神名为“隐秘之诃利”(Gupta-Hari),闻名诸界;亦将以“我至上隐秘之住处”而广得声誉。
Verse 57
अत्र यः प्राणिनां श्रेष्ठः पूजायज्ञजपादिकम् । करोति परया भक्त्या स याति परमां गतिम्
于此处,凡诸有情中有人以至上虔敬行供养、祭祀、持诵(japa)等者,彼即得至最高归趣。
Verse 58
अत्र यः कुरुते दानं यथाशक्त्या जितेन्द्रियः । स स्वर्गमतुलं प्राप्य न शोचति कदाचन
在此圣地,若有人随力行布施,调伏诸根;得无比天界之后,终不复于任何时候忧悲。
Verse 59
अत्र मत्प्रीतये देवाः प्राणिभिर्धर्मकांक्षिभिः । दातव्या गौः प्रयत्नेन सवत्सा विधिपूर्वकम्
在此处,诸天啊,为令我欢喜,凡求法(达摩)之众生当勤力如仪布施一头母牛,并连同其犊,依正法与正仪而行。
Verse 60
स्वर्णशृंगी रौप्यखुरी वस्त्रद्वयसमावृता । कांस्योपदोहना ताम्रपृष्ठी बहुगुणान्विता
其角饰以黄金,其蹄镀以白银,身披两重布帛;配以青铜挤乳器,背饰以赤铜——具足诸多妙德。
Verse 61
रत्नपुच्छा दुग्धवती घंटाभरणभूषिता । अर्चिता गंधपुष्पाद्यैः सुप्रसन्नाऽमृतप्रजा
其尾缀以宝珠,乳汁丰盈,铃铛与饰物庄严其身;以香、花等供品恭敬礼奉——极其安宁,并有殊胜良嗣。
Verse 62
द्विजाय वेदविज्ञाय गुणिने निर्मलात्मने । विष्णुभक्ताय विदुषे आनृशंस्यरताय च
(此供施)当施与通达吠陀的两生者,具德而心地清净者;施与学识渊博、虔敬毗湿奴者,以及乐行慈悲者。
Verse 63
ब्राह्मणाय च गौर्देया सर्वत्रसुखमश्नुते । न देया द्विजमात्राय दातारं सोऽवपातयेत्
母牛当施与真正的婆罗门;施者将处处得乐。然不可仅施与徒有“两生者”之名者;此等受者反令施主趋于败落。
Verse 64
मत्प्रीतयेऽत्र दातव्या निर्मलेनांतरात्मना
在此处,应以清净的内心布施,以令我欢喜满足。
Verse 65
स्नातं यैश्च विशुद्ध्यर्थमत्र मद्भक्तितत्परैः । तेषां स्वर्गतयो नित्यं मुक्तिः करतले स्थिता
凡为求清净而在此沐浴、专注于对我奉爱的众人,必得天界之果;解脱亦恒如在其掌中。
Verse 66
तथा चक्रहरेः पीठे मत्प्रीत्यै दानमुत्तमम् । जपहोमादिकं चापि कर्त्तव्यं यत्नतो नरैः
同样,在轮持者哈利(Cakrahari)的圣座前,为令我欢喜而行的布施最为殊胜;人们亦当勤勉修持诵念(japa)、火供(homa)等诸仪轨。
Verse 67
भवन्तोऽपि विधानेन यात्रां कुर्वंतु सत्तमाः । अस्माद्गुप्तहरेः स्थानान्निकटे संगमे शुभे
你们亦然,诸位至善之士,当依仪轨而行朝圣之旅——在吉祥的两水汇合处附近,离这隐秘的哈利圣所不远。
Verse 68
प्रत्यग्भागे गोप्रताराद्योजनत्रयसंमिते । घर्घरांबुतरंगिण्या सरयूः संगता यतः
在西方,离瞿波罗多罗(Gopratāra)约三由旬之处,有一地:萨罗瑜河与波涛翻涌的伽尔伽罗河(Ghargharā)在此汇合。
Verse 69
अत्र स्नात्वा विधानेन द्रष्टव्योऽत्र प्रयत्नतः । देवो गुप्तहरिर्नाम सर्वकामार्थसिद्धिदः
在此依正法仪轨沐浴之后,应当殷勤求见此处名为“隐秘的哈利”(Guptahari)的神祇;他能成就一切所愿与所求。
Verse 70
अगस्त्य उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे देवः पीताम्बरधरोऽच्युतः । देवा अपि विधानेन कृत्वा यात्रां प्रयत्नतः । अयोध्यायां स्थिता नित्यं हरेर्गुणविमोहिताः
阿伽斯提耶说:如此言毕,身披黄衣的阿周陀主便隐没不见。诸天亦依仪轨勤修朝圣,自此恒住于阿约提亚,为哈利的德行所摄,心神陶醉。
Verse 71
तदाप्रभृति विप्रेंद्र तत्स्थानं भुवि पप्रथे । कार्तिक्यां तु विशेषेण यात्रा सांवत्सरी भवेत्
自那时起,噢婆罗门中的至上者,那圣地便在世间广为传扬。尤其在迦尔提迦月,于彼处的朝圣成为一年一度的行持。
Verse 72
विभोर्गुप्तहरेस्तत्र संगमस्नानपूर्विका । गोप्रतारे च तीर्थेऽस्मिन्सरयूघर्घराश्रिते । स्नात्वा देवोऽर्चनीयोऽयं सर्वकामफलप्रदः
在那里,为大能的主“隐秘的哈利”(Guptahari),仪式先以在两河汇合处沐浴为始。在这座名为“牛渡”(Gopratāra)的圣渡口,依傍萨拉尤河与伽尔伽罗河,沐浴之后当礼拜此神,因为他赐予一切所愿之果。
Verse 73
तथा चक्रहरेर्यात्रा कर्त्तव्या सुप्रयत्नतः । मार्गशार्षस्य विशदे पक्षे हरितिथौ नरैः
同样,人们应当以极大精勤举行“持轮的哈利”(Cakrahari)的朝圣:在摩伽希尔沙月的明半月,于奉献给哈利的圣日(tithi)而行。
Verse 74
एवं यः कुरुते यात्रां विष्णुलोके स मोदते
凡如是修行朝圣者,必在毗湿奴之界欢喜安乐。
Verse 75
श्रीसूत उवाच । एवमुक्त्वा तु विरते मुनौ कलशजन्मनि । कृष्णद्वैपायनो व्यासः पुनराह सविस्मयः
圣苏多曰:那位壶生圣者如是说毕而默然时,黑岛生者克里希纳·德外帕亚那·毗耶娑满怀惊叹,再次开口。
Verse 76
व्यास उवाच । अत्याश्चर्य्यमयीं ब्रह्मन्कथामेतां तपोधन । उक्तवानसि येनैतत्साश्चर्य्यं मम मानसम्
毗耶娑曰:噢婆罗门,噢苦行之宝!你所宣说此极其奇妙之事,使我心神尽皆惊叹。
Verse 77
विस्तरेण मम ब्रूहि माहात्म्यं परमाद्भुतम्
请为我详说这至上奇妙的圣德大功德(māhātmya)。
Verse 78
शृणु संगममाहात्म्यं विप्रेंद्र परमाद्भुतम् । स्कन्ददेवाच्छ्रुतं सम्यक्कथयामि तथा तव
婆罗门中之最胜者啊,请听这圣洁汇流处至上奇妙的功德大威德。我从主神斯坎达亲闻其义,今当如实为你宣说。
Verse 79
दशकोटिसहस्राणि दशकोटिशतानि च । तीर्थानि सरयूनद्या घर्घरोदकसंगमे । निवसंति सदा विप्र स्कन्दादवगतं मया
婆罗门啊,在萨罗瑜河与伽尔伽罗之水汇合的圣会处,恒常安住着无量的圣渡(tīrtha)——数以十俱胝之千、十俱胝之百;此乃我从斯坎达所领悟。
Verse 80
देवतानां सुराणां च सिद्धानां योगिनां तथा । ब्रह्मविष्णुशिवानां च सान्निध्यं सर्वदा स्थितम्
在那里,诸天与天众、成就者与瑜伽行者,乃至梵天、毗湿奴与湿婆的恒常临在,永远安立不移。
Verse 81
तस्मिन्संगमसलिले नरः स्नात्वा समाहितः । संतर्प्य पितृदेवांश्च दत्त्वा दानं स्वशक्तितः
人在那汇合之水中以摄心沐浴之后,当以供养使祖灵与诸天得满足,并随己之力而行布施。
Verse 82
हुत्वा वैष्णवमंत्रेण शुचिर्यत्फलमाप्नुयात् । तदिहैकमना विप्र शृणु यत्कथयामि ते
凡清净之人以毗湿奴法门真言行火供所获之果报——婆罗门啊,当以一心谛听我所说:在此处亦得同等之果。
Verse 83
अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयशतस्य च । कुरुक्षेत्रे महाक्षेत्रे राहुग्रस्ते दिवाकरे
此处所说之功德,等同于千次马祭(Aśvamedha)与百次婆阇佩耶(Vājapeya)之福业——甚至在俱卢之野(Kurukṣetra)这大圣地,于罗睺吞日、日蚀之时亦复如是。
Verse 84
सुवर्णदाने यत्पुण्यमहन्यहनि तद्भवेत्
由布施黄金而日复一日生起的功德——那样的功德,确实在彼处得以成就。
Verse 85
अमावास्यां पौर्णमास्यां द्वादश्योरुभयोरपि । अयने च व्यतीपाते स्नानं वैष्णवलोकदम्
在彼处于新月日、满月日、两次十二日斋期(Dvādaśī)之一,以及在至日与“Vyatīpāta”合相时沐浴——能得往生毗湿奴之界。
Verse 86
तिष्ठेद्युगसहस्रं तु पादेनैकेन यः पुमान् । विधिवत्संगमे स्नायात्पौष्यां तदविशेषतः
纵使有人单足而立千个劫期,其果报亦不异于在“Puṣya”之日于两水交汇处如法沐浴所得。
Verse 87
लंबतेऽवाक्छिरा यस्तु युगानामयुतं पुमान् । स्नातानां शुचिभिस्तोयैः संगमे प्रयतात्मनाम्
纵使有人倒悬万劫,也不能胜过那些自持修行者在两水交汇处沐浴后,其清净之水所系的功德。
Verse 88
व्युष्टिर्भवति या पुंसां न सा क्रतुशतैरपि
人们(由此圣行)所生的如圣曙般的觉醒与提升,即便举行百次吠陀祭祀也不能获得。
Verse 89
पौषे मासि विशेषेण स्नानं बहुफलप्रदम्
沐浴净身——尤其在波沙月(Pauṣa)——能赐予丰盛的灵性功德之果。
Verse 90
पौषे मासि विशेषेण यः कुर्यात्स्नानमादृतः । ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वा वर्णसंकरः । स याति ब्रह्मणः स्थानं पुनरावृत्तिवर्जितम्
凡以恭敬之心于波沙月(Pauṣa)特行沐浴仪轨者——无论婆罗门、刹帝利、吠舍、首陀罗,或出身杂类——皆得至梵天(Brahmā)之住处,永离再返,超越再生。
Verse 91
पौषे मासे तु यो दद्याद्घृताढ्यं दीपमुत्तमम् । विधिवच्छ्रद्धया विप्र शृणु तस्यापि यत्फलम्
然而在波沙月(Pauṣa),若有人依仪轨、以信心供奉一盏上妙酥油(ghee)丰盈之灯——婆罗门啊,也请听闻其所生之果报。
Verse 92
नानाजन्मार्जितं पापं स्वल्पं बह्वपि वा भवेत् । तत्सर्वं नश्यति क्षिप्रं तोयस्थं लवणं यथा
多生累积之罪——或少或多——皆迅速尽灭,如盐入水即化。
Verse 93
आयुरारोग्यमैश्वर्यं संततीः सौख्यमुत्तमम् । प्राप्नोति फलदं नित्यं दीपदः पुण्यभाङ्नरः
施灯之人——得享功德者——恒常获得有果之福:长寿、健康、富贵、子嗣与上妙安乐。
Verse 94
यस्तु शुक्लत्रयोदश्यां पौषेऽत्र प्रयतो व्रती । जागरं कुरुते धीरः स गच्छेद्भवनं हरेः
若有坚忍持戒之行者,于Pauṣa月明半第十三日,在此精进守夜不眠;此人必得往诣哈利(Hari)之圣住处。
Verse 95
जागरं विदधद्रात्रौ दीपं दत्त्वा तु सर्वशः । होमं च कारयेद्विप्रो नियतात्मा शुचिव्रतः
夜间守醒不寐,处处奉献明灯;其心自律、誓戒清净之婆罗门,亦当令行火供(homa)。
Verse 96
वैष्णवो विष्णुपूजां च कुर्वञ्छृण्वन्हरेः कथाम् । गीतवादित्रनृत्यैश्च विष्णुतोषणकारकैः । कथाभिः पुण्ययुक्ताभिर्जागृयाच्छर्वरीं नरः
毗湿奴信众当通宵不寐:一边礼拜毗湿奴,一边聆听哈利的圣传;又以歌咏、乐器与舞蹈等令毗湿奴欢喜之行,凭借具福德的诵读与讲说而守夜。
Verse 97
ततः प्रभाते विमले स्नात्वा विधिवदादरात् । विष्णुं संपूज्य विप्रांश्च देयं स्वर्णादि शक्तितः
随后于清净之晨,依仪轨恭敬沐浴;当圆满礼敬毗湿奴,并随己力向婆罗门布施金等诸物。
Verse 98
स्वर्णं चान्नं च वासांसि यो दद्याच्छ्रद्धयाऽन्वितः । संगमे विधिवद्विद्वान्स याति परमां गतिम्
凡具信心者,于神圣汇流处(saṅgama)依仪如法、以明了之心布施黄金、饮食与衣服,必得至于至上归趣。
Verse 99
वर्षेवर्षे तु कर्तव्यो जागरः पुण्यतत्परैः
年复一年,志求功德者当守夜不眠,行“夜警”(jāgara)之行。
Verse 100
हरिः पूज्यो द्विजाः सम्यक्संतोष्याः शक्तितो नरैः । तेन विष्णोः परा तुष्टिः पापानि विफलानि च । भवंति निर्विषाः सर्पा यथा तार्क्ष्यस्य दर्शनात्
当礼敬哈利,并依各人之力恭敬供养、使二生者(婆罗门)得以满足。由此毗湿奴至为欢喜,诸罪皆成无果。正如群蛇见到塔尔克夏(迦楼罗)便失其毒,罪业亦如是失其势力。
Verse 101
तत्र स्नातो दिवं याति अत्र स्नातः सुखी भवेत
在彼处沐浴者得升天界;在此处沐浴者今生亦得安乐。
Verse 102
त्रिषु लोकेषु ये केचित्प्राणिनः सर्व एव ते । तर्प्यमाणाः परां तृप्तिं यांति संगमजैर्जलैः
三界之中一切众生,若受“令其满足”的供献(tarpana),便能凭由圣会合处(桑伽摩)所生之水而得至上满足。
Verse 103
भूतानामिह सर्वेषां दुःखोपहतचेतसाम् । गतिमन्वेषमाणानां न संगमसमा गतिः
此间一切众生,心为忧苦所击,寻求归依与归趣者,世间无有可与“桑伽摩”(Saṅgama)比肩之归宿。
Verse 104
सप्तावरान्सप्तपरान्पुरुषश्चात्मनासह । पुंसस्तारयते सर्वान्संगमे स्नानमाचरन्
凡人在圣会之处(Saṅgama)行沐浴者,能度脱一切——前七代与后七代——并连同自身同得解脱。
Verse 105
जात्यंधैरिह ते तुल्यास्तथा पंगुभिरेव च । समेत्यात्र च न स्नान्ति सरयूघर्घरसंगमे
在此地,那些人被视同先天盲者,也如跛者一般——既已来到,却不在萨拉尤与伽尔伽罗两河汇合处沐浴。
Verse 106
वर्णानां ब्राह्मणो यद्वत्तथा तीर्थेषु संगमः । सरयूघर्घरायोगे वैष्णवस्थो नरः सदा
正如婆罗门在诸种姓中为首,汇流处(Saṅgama)亦在诸圣渡中为最胜。于萨拉尤与伽尔伽罗相会之地,人恒常安住于毗湿奴信奉之境(Vaiṣṇava之心)。
Verse 107
अत्र स्नानेन दानेन यथा शक्त्या जितेंद्रियः । होमेन विधिपुक्तेन नरः स्वर्गमवाप्नुयात्
在此处,依自身能力而沐浴、布施,制御诸根,并如法行火供(homa),则人得升天界。
Verse 108
नरो वा यदि वा नारी विधिवत्स्नानमाचरेत् । स्वर्गलोकनिवासो हि भवेत्तस्य न संशयः
无论男子或女子,若依正法如仪行沐浴,其人必得居于诸天界——此无疑也。
Verse 109
यथा वह्निर्दहेत्सर्वं शुष्कमार्द्रमथापि वा । भस्मीभवंति पापानि तत्समागममज्जनात्
正如烈火焚尽一切——无论干枯或潮湿——同样,人在那神圣汇流处沐浴,诸罪皆化为灰烬。
Verse 110
एकतः सर्वतीर्थानि नानाविधिफलानि वै । सरयूघर्घरोत्पन्नसंगमस्त्वधिको भवेत्
一边是诸般圣渡处及其种种仪轨之果报;然而由萨罗瑜河与伽尔伽罗河所成的汇流处,更为殊胜。
Verse 111
सर्वतीर्थावगाहस्य फलं यादृक्स्मृतं श्रुतौ । तादृक्फलं नृणां सम्यग्भवेत्संगममज्जनात्
凡在《忆传》(Smṛti)与《闻传》(Śruti)中所记、于一切圣渡处沐浴可得之果报,人们在此汇流处一入水浸浴,便能圆满获得同等功德。
Verse 112
गोप्रताराभिधं तीर्थमपरं वर्ततेऽनघ । सन्निधौ संगमस्यैव महापातकनाशनम्
无垢者啊,另有一处名为“瞿普罗塔罗”(Gopratārā)的圣地;就在此汇流近旁,连重罪大恶亦能摧灭。
Verse 113
यत्र स्नानेन दानेन न शोचति नरः क्वचित् । गोप्रतारसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति
在彼处,凭借沐浴与布施,人便不再于任何处陷入忧苦;与“瞿普罗塔罗”(Gopratārā)等同的圣地,过去未曾有,将来也不会有。
Verse 114
वाराणस्यां यथा विद्वन्वर्त्तते मणिकर्णिका । उज्जयिन्यां यथा विप्र महाकालनिकेतनम्
正如,噢博学者,摩尼迦耳尼迦在婆罗那西闻名;又正如,噢婆罗门,摩诃迦罗的圣居在优阇夷尼著称——
Verse 115
नैमिषे चक्रवापी तु यथा तीर्थतमा स्मृता । अयोध्यायां तथा विप्र गोप्रताराभिधं महत्
正如奈弥沙的恰克罗瓦毗被忆念为诸圣渡(tīrtha)中最殊胜者;同样在阿踰陀,噢婆罗门,那名为瞿普罗塔罗的伟大圣地亦居其尊位。
Verse 116
यत्र रामाज्ञया विद्वन्साकेतनगरीजनाः । अवापुः स्वर्गमतुलं निमज्ज्य परमांभसि
在那里,噢博学者,依罗摩之命,萨计多城的众人浸入那至上圣水,便得无比之天界。
Verse 117
व्यास उवाच । अवापुस्ते कथं स्वर्गं साकेतनगरीजनाः । कथं च राघवो विद्वन्नेतत्कथय सुव्रत
毗耶娑说道:“萨计多城的众人如何得至天界?罗伽婆又如何成就此事?噢具高洁誓行的博学者,请为我宣说。”
Verse 118
अगस्त्य उवाच । सावधानः शृणु मुने कथामेतां सुविस्तरात् । यथाजगाम रामोऽसौ स्वर्गं स च पुरीजनः
阿伽斯底耶说道:“噢牟尼,请专心聆听此事的详尽叙述——罗摩如何升往天界,以及城中众人如何随他同去。”
Verse 119
पुरा रामो विधायैव देवकार्य्यमतंद्रितः । स्वर्गं गंतुं मनश्चक्रे भ्रातृभ्यां सह वीरधीः
往昔,罗摩为成就诸天之事而不知疲倦;既已办毕,便在心中决意与诸弟同往天界,那位英勇而坚毅者。
Verse 120
ततो निशम्य चारेण वानराः कामरूपिणः । ऋक्षगोपुच्छरक्षांसि समुत्पेतुरनेकशः
随后,他们从侦察者处听闻此事,能随意变形的婆那罗众,连同熊族与“瞿布叉”罗刹,纷纷起身,成群结队地出发。
Verse 121
देवगंधर्वपुत्राश्च ऋषिपुत्राश्च वानराः । रामक्षयं विदित्वा तु सर्व एव समागताः
又有诸婆那罗——天神与乾闼婆之子,亦为仙圣之子——得知罗摩离世之时已至,便尽皆会集而来。
Verse 122
ते राममनुगत्योचुः सर्वे वानरयूथपाः । तवानुगमने राजन्संप्राप्ताः स्म इहानघ
他们追随罗摩,诸婆那罗军的首领齐声说道:“大王啊,我们来到此处,为随侍同行;无垢者啊。”
Verse 123
यदि राम विनास्माभिर्गच्छेस्त्वं पुरुषर्षभ । सर्वे खलु हताः स्याम दण्डेन महता नृप
“若你离去而不携我等,罗摩啊——人中雄狮——大王啊,我们众人必如遭重罚而亡一般。”
Verse 125
यावत्प्रजा धरिष्यंति तावदेव विभीषण । कारयस्व महद्राज्यं लंकां त्वं पालयिष्यसि
只要众生仍能延续,便在那同样久远之时,毗毗沙那啊——治理这宏伟国度;你将统御并护持楞迦。
Verse 126
शाधि राज्यं च खल्वेतन्नान्यथा मे वचः कुरु । प्रजास्त्वं रक्ष धर्मेण नोत्तरं वक्तुमर्हसि
你当确实统治此国——不可违背我的命令。依正法护持臣民;你不配再作任何异议。
Verse 127
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो हनुमंतमथाब्रवीत् । वायुपुत्र चिरं जीव मा प्रतिज्ञां वृथा कृथाः
如是言毕,迦库特斯陀(罗摩)对哈奴曼说道:“风神之子啊,愿你长寿——莫令你的誓愿徒然。”
Verse 128
यावल्लोका वदिष्यंति मत्कथां वानरर्षभ । तावत्त्वं धारय प्राणान्प्रतिज्ञां प्रतिपालयन्
只要诸世界仍传诵我的事迹,婆那罗之最胜者啊,就在那同样久远之时,你当持守生命——忠诚守护你的誓愿。
Verse 129
मैन्दश्च द्विविदश्चैव अमृतप्राशनावुभौ । यावल्लोका धरिष्यंति तावदेतौ धरिष्यतः
迈因达与德维维达——二者皆饮过甘露——将随诸世界之存续而存续;世界久长,他们亦久长。
Verse 130
पुत्रपौत्राश्च येऽस्माकं तान्रक्षन्त्विह वानराः । एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थः सर्वानथ च वानरान् । मया सार्धं प्रयातेति तदा तान्राघवोऽब्रवीत्
“愿此地的婆那罗守护我们的儿子与孙辈。”说罢,迦俱特斯陀(罗摩)便对众婆那罗说道:“与我一同出发吧。”罗伽婆如是吩咐他们。
Verse 131
प्रभातायां तु शर्वर्य्यां पृथुवक्षा महाभुजः । रामः कमलपत्राक्षः पुरोधसमथाब्रवीत्
当长夜破晓成晨,胸怀宽广、臂力雄健、目如莲瓣的罗摩,便对家族祭司开口说道。
Verse 132
अग्निहोत्राणि यांत्वग्रे दीप्यमानानि सर्वशः । वाजपेयातिरात्राणि निर्यातु च ममाग्रतः
“愿阿耆尼霍多罗之火在我前方先行,四面炽然辉耀;愿婆阇佩耶与阿提罗多罗诸祭亦在我前方进行。”
Verse 133
ततो वसिष्ठस्तेजस्वी सर्वं निश्चित्य चेतसा । चकार विधिवत्कर्म महाप्रास्थानिकं विधिम्
于是光辉炽盛的婆悉吒,在心中决断诸事之后,依仪轨如法施行那一切行事——即“大出离”之隆重启程仪式。
Verse 134
ततः क्षौमाम्बरधरो ब्रह्मचर्यसमन्वितः । कुशानादाय पाणिभ्यां महाप्रस्थानमुद्यतः
随后他身着麻布净衣,安住于梵行(brahmacarya),双手执持库沙草,整备以赴那“大出离”的伟大启程。
Verse 135
न व्याहरच्छुभं किंचिदशुभं वा नरेश्वरः । निष्क्रम्य नगरात्तस्मात्सागरादिव चंद्रमाः
人中之主一言不发——既不言吉,亦不言凶。离开那座城时,他光辉灿然,如明月自大海升起。
Verse 136
रामस्य सव्यपार्श्वे तु सपद्मा श्रीः समाश्रिता । दक्षिणे ह्रीर्विशालाक्षी व्यवसायस्तथाग्रतः
在罗摩左侧,持莲的圣母室利(吉祥天女)依止而立;右侧是大眼的赫利(谦羞、端庄);在他前方行走的是毗耶婆娑耶——坚决的奋进。
Verse 137
नानाविधायुधान्यत्र धनुर्ज्याप्रभृतीनि च । अनुव्रजंति काकुत्स्थं सर्वे पुरुष विग्रहाः
在那里,种种兵器——从弓与弓弦起——追随迦库特斯塔;它们都仿佛化作人形,随侍同行。
Verse 138
वेदो ब्राह्मणरूपेण सावित्री सव्यदक्षिणे । ओंकारोऽथ वषङ्कारः सर्वे रामं तदाऽव्रजन्
吠陀化作婆罗门之形,娑维特丽分立左右;又有“唵”音(Oṃkāra)与“婆沙吒”祭呼(Vaṣaṭkāra)——众皆于彼时随从罗摩。
Verse 139
ऋषयश्च महात्मानः सर्वे चैव महीधराः । अनुगच्छन्ति काकुत्स्थं स्वर्गद्वारमुपस्थितम्
一切大心的圣仙——坚如群山——都随从迦库特斯塔;而天界之门已在他面前显现。
Verse 140
तथानुयांति काकुत्स्थमंतःपुरगताः स्त्रियः । सवृद्धाबालदासीकाः सपर्षद्द्वाररक्षकाः
同样,内宫的妇女也随侍迦库特斯塔而行;老人、孩童、侍女、朝廷随从,乃至守门卫士,皆一同跟随。
Verse 141
सान्तःपुरश्च भरतः शत्रुघ्नसहितो ययौ । रामं व्रजंतमागम्य रघुवंशमनुव्रताः
随后,婆罗多也出发了,携其家中内眷,并由设多卢伽那相随。赶上正欲启程的罗摩后,他们遵奉罗古族的正法誓愿,虔诚随行。
Verse 142
ततो विप्रा महात्मानः साग्निहोत्राः समंततः । सपुत्रदाराः काकुत्स्थमनुगच्छति सर्वशः
随后,四方而来的大德婆罗门——奉持阿耆尼火供(Agnihotra)者——携子与妻,尽皆随从迦库特斯塔而行。
Verse 143
मंत्रिणो भृत्ययुक्ताश्च सपुत्राः सहबांधवाः । सर्वे ते सानुगाश्चैव ह्यनु गच्छंति राघवम्
诸大臣亦然,携仆从随行,并带着儿子与亲族;众人连同各自随从,尽皆追随罗伽婆。
Verse 144
ततः सर्वाः प्रकृतयो हृष्टपुष्टजनावृताः । गच्छंतमनुगच्छंतिराघवं गुणरंजिताः
于是,所有臣民在欢欣而兴盛的众人簇拥之中,随着罗伽婆前行;他们的心被他的德行所摄受。
Verse 145
तथा प्रजाश्च सकलाः सपुत्राश्च सवबांधवाः । राघवस्यानुगाश्चासन्दृष्ट्वा विगतकल्मषम्
同样,所有百姓——连同子嗣与亲族——见到罗伽婆清净无垢、远离一切罪染,便都归依随从于他。
Verse 146
स्नाताः शुक्लाम्बरधराः सर्वे प्रयतमानसाः । कृत्वा किलकिलाशब्दमनुयाताश्च राघवम्
众人皆沐浴净身,身着白衣,心念端肃;随从罗伽婆而行,并发出响亮的欢呼之声。
Verse 147
न कश्चित्तत्र दीनोऽभून्न भीतो नातिदुःखितः । प्रहृष्टा मुदिताः सर्वे वभूवुः परमाद्भुताः
在那里,无一人困苦,无一人恐惧,无一人被忧伤压倒;众人皆欢欣喜悦,景象殊胜奇妙。
Verse 148
द्रष्टुकामाश्च निर्वाणं राज्ञो जनपदास्तथा । संप्राप्तास्तेऽपि दृष्ट्वैव नभोमार्गेण चक्रिणम्
周边诸邦的百姓也渴望见证国王的解脱而来到此处;他们仅仅望见那位转轮圣王沿天路而行,亦都圆满所愿。
Verse 149
ऋक्षवानररक्षांसि जनाश्च पुरवासिनः । आगत्य परया भक्त्या पृष्ठतः समुपाययुः
熊、猴与罗刹众,以及城中居民,都前来会集;以至上的虔敬之心,紧随在(罗摩)身后。
Verse 150
तानि भूतानि नगरे ह्यन्तर्धानगतान्यपि । राघवं तेऽप्यनुययुः स्वर्गद्वारमुपस्थितम्
城中的众生——即便已隐形不现者——也随罗伽婆而行,因为天界之门已在他面前显现。
Verse 151
यानि पश्यंति काकुत्स्थं स्थावराणि चराणि च । सत्त्वानि स्वर्गगमने मतिं कुर्वंति तान्यपि
凡见到迦库特斯塔者——无论静止或行走的众生——也都生起意愿,立志趋向天界。
Verse 152
नासीत्सत्त्वमयोध्यायां सुसूक्ष्ममपि किंचन । यद्राघवं नानुयाति स्वर्गद्वारमुपस्थितम्
在阿踰陀,竟无一众生——纵使极其微细——在天门近在眼前时不随罗伽婆而行。
Verse 153
अथार्द्धयोजनं गत्वा नदीं पश्चान्मुखो ययौ । सरयूं पुण्यसलिलां ददर्श रघुनंदनः
随后行至半由旬,他转身面向河流;罗伽族之欢喜者得见萨罗瑜河,其水清净而神圣。
Verse 154
अथ तस्मिन्मुहूर्ते तु ब्रह्मा लोकपितामहः । सर्वैः परिवृतो देवैरृषिभिश्च महात्मभिः । आययौ तत्र काकुत्स्थं स्वर्गद्वारमुपस्थितम्
就在那一刻,梵天——诸世界之祖父——在众天神与大圣仙的环绕下到来;彼时迦库特斯塔正立于天界之门前。
Verse 155
विमानशतकोटीभिर्दिव्याभिः सर्वतो वृतः । दीपयन्सर्वतो व्योम ज्योतिर्भूतमनुत्तमम्
他被无数亿辆天界飞车从四面环绕,光照遍满虚空,化为无与伦比的光明之聚。
Verse 156
स्वयंप्रभैश्च तेजोभिर्महद्भिः पुण्यकर्मभिः । पुण्या वाता ववुस्तत्र गन्धवंतः सुखप्रदाः
在那里,由功德善业所生的广大自光辉明耀显现;清净圣风吹拂,芬芳馥郁,赐予欢悦。
Verse 157
सपुण्यपुष्पवर्षं च वायुयुक्तं महाजवम् । गन्धर्वैरप्सरोभिश्च तस्मिन्सूर्यौपस्थितः
那里降下圣花之雨,被疾风所驱;甘达婆与阿普萨拉亦现身而来,以示敬奉。
Verse 158
शरयूसलिलं रामः पद्भ्यां स समुपास्पृशत् । ततो ब्रह्मा सुरैर्युक्तः स्तोतुं समुपचक्रमे
随后,罗摩以双足触及萨罗瑜河水;继而,梵天与诸天同来,开始吟诵赞颂之歌。
Verse 159
त्वं हि लोकपतिर्देव न त्वां जानाति कश्चन । अहं ते वै विशालाक्ष भूतपूर्वपरिग्रहः
噢,天神啊,你确是诸世界之主;无人能真正尽知你的全体本性。噢,广目者,我属于你——自古以来已被你摄受的侍从与所有。
Verse 160
त्वमचिंत्यं महद्भूतमक्षयं लोकसंग्रहे । यामिच्छसि महावीर्य तां तनुं प्रविश स्वकाम्
你不可思议,是广大而不灭的本原,维系诸世界的秩序。噢大勇者,随你本愿,进入你所欲取的那一身。
Verse 161
पितामहस्य वचनादिदमेवाविशत्स्वयम् । सुदिव्यं वैष्णवं तेजः संसारं स सहानुजः । ततो विष्णुतनुन्देवाः पूजयन्तः सुरोत्तमम्
依毗多摩诃之言,那至上神圣的毗湿奴光辉自然而然进入轮回世间,并与其较年轻的一分相伴。于是诸天礼敬众神之最上者,也恭奉毗湿奴之身相。
Verse 162
साध्या मरुद्गणाश्चैव सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः । ये च दिव्या ऋषिगणा गन्धर्वाप्सरसस्तथा । सुपर्णा नागयक्षाश्च दैत्यदानवराक्षसाः
萨陀耶众与摩鲁特诸军;以因陀罗为首、阿耆尼在前的天众;诸天仙圣的仙人会众;乾闼婆与阿普萨拉亦在其中;金翅鸟族、那伽与夜叉;乃至阿修罗族的代底耶、达那婆与罗刹—
Verse 163
देवाः प्रहृष्टा मुदिताः सर्वे पूर्णमनोरथाः । साधुसाध्विति ते सर्वे त्रिदिवस्था बभाषिरे
诸天皆欣喜踊跃,心愿圆满;他们立于天界之位,同声称赞:“善哉!善哉!”
Verse 164
अथ विष्णुर्महातेजाः पितामहमुवाच ह । एषां लोकं जनौघानां दातुमर्हसि सुव्रत
于是大放光明的毗湿奴对毗多摩诃说道:“噢持善誓者,你当赐予这些众多人民一个吉祥的世界。”
Verse 165
इमे तु सर्वे मत्स्नेहादायाताः सर्वमानवाः । भक्ताश्च भक्तिमन्तश्च त्यक्तात्मानोऽपि सर्वशः
这些众人皆因对我的爱而来到此处——皆为奉爱者,安住于奉爱(bhakti),并在一切方面完全自我奉献。
Verse 166
तच्छ्रुत्वा विष्णुकथितं सर्वलोकेश्वरोऽब्रवीत् । लोकं सन्तानिकं नाम संस्थास्यंति हि मानवाः
听闻毗湿奴所说之后,诸世界之主答曰:“人类确将抵达一处名为‘Santānika(善檀尼迦)’的境界。”
Verse 167
स्वर्गद्वारेऽत्र वै तीर्थे राममेवानुचिन्तयन् । प्राणांस्त्यजति भक्त्या वै स संतानं परं लभेत्
在此名为“Svargadvāra(天门)”的圣地(Tīrtha),若有人以奉爱舍身,唯念罗摩(Rāma),便得至上之Santānika。
Verse 168
सर्वे संतानिकंनाम ब्रह्मलोकादनन्तरम् । वानराश्च स्वकां योनिं राक्षसाश्चापि राक्षसीम्
一切众生皆得至名为Santānika之界,其位仅次于梵天界(Brahmaloka)。婆那罗(Vānara)得其所愿之生类,罗刹(Rākṣasa)亦得罗刹之身分。
Verse 169
यस्या विनिःसृता ये वै सुरासुरतनूद्भवाः । आदित्यतनयश्चैव सुग्रीवः सूर्यमण्डलम्
从彼处生起诸有情,其身出于天神与阿修罗之族;又有阿底提耶(Āditya,太阳神)之子苏格利婆(Sugrīva)出现,并与太阳圆轮(Sūryamaṇḍala)相应而显。
Verse 170
ऋषयो नागयक्षाश्च प्रयास्यन्ति स्वकारणम् । तथा ब्रुवति देवेशे गोप्रतारमुपस्थितम्
“诸仙人、那伽与夜叉将各自返回本处。”天神之主如是宣说之时,他们抵达名为“牛渡口”(Gopratāra)之地,此处赫然呈现在他们面前。
Verse 171
तज्जलं सरयूं भेजे परिपूर्णं ततो जलम् । अवगाह्य जलं सर्वे प्राणांस्त्यक्त्वा प्रहृष्टवत्
那水汇入萨罗瑜河,河水遂圆满充盈。众人入于其水,心怀欢喜,尽皆舍离生命之息(离于色身)。
Verse 172
मानुषं देहमुत्सृज्य ते विमानान्यथारुहन् । तिर्यग्योनिगता ये च प्रविश्य सरयूं तदा
舍弃人身之后,他们登上天界的飞行宫殿(vimāna)。当时,凡生于畜生之胎者亦入萨罗瑜河(同得拔济)。
Verse 173
देहत्यागं च ते तत्र कृत्वा दिव्यवपुर्द्धराः । तथान्यान्यपि सत्त्वानि स्थावराणि चराणि च
他们在那里舍离其身,承持天妙之形。同样,其他众生亦然——无论不动之类或行走之类——都为那圣事圣地所感。
Verse 174
प्राप्य चोत्तमदेहं वै देवलोकमुपागमन् । तस्मिंस्तत्र समापन्ने वानरा ऋक्षराक्षसाः । तेऽपि प्रविविशुः सर्वे देहान्निक्षिप्य वै तदा
得获最胜之身,他们确实前往诸天之界。此事既成,婆那罗、熊族与罗刹亦皆进入其中,于彼时同样舍弃其身。
Verse 175
तदा स्वर्गं गताः सर्वे स्मृत्वा लोकगुरुं विभुम् । जगाम त्रिदशैः सार्द्धं रामो हृष्टो महामतिः
于是众人忆念那位威德无量、为诸世间之师的至尊主宰,皆往生天界。大心的罗摩欢喜出发,与三十三天神同往。
Verse 176
अतस्तद्गोप्रताराख्यं तीर्थं विख्यातिमागतम् । गोप्रतारे परो मोक्षो नान्यतीर्थेषु विद्यते
因此,那名为“瞿普罗塔罗”(Gopratāra)的圣渡口声名远播。在瞿普罗塔罗有至上的解脱(mokṣa);如此直接的解脱,其他圣地并无。
Verse 177
जन्मान्तरशतैर्विप्र योगोऽयं यदि लभ्यते । मुक्तिर्भवति तत्त्वेकजन्मना लभ्यते न वा
婆罗门啊,若此瑜伽成就须经百生方得,那么解脱确会到来。然而那唯一的真实境界,能否在一生之中证得,抑或不能?
Verse 178
गोप्रतारे न सन्देहो हरिर्भक्त्या सुनिष्ठितः । एकेन जन्मनान्योऽपि योगमोक्षं च विन्दति
在瞿普罗塔罗毫无疑虑:因虔爱(bhakti),哈利安住其处。仅凭一生,纵是他人亦能同时获得瑜伽圆成与解脱。
Verse 179
गोप्रतारे नरो विद्वान्योऽपि स्नाति सुनिश्चितः । विशत्यसौ परं स्थानं योगिनामपि दुर्लभम्
凡是——哪怕是博学之人——以坚固信心在瞿普罗塔罗沐浴者,必定进入至上之境;此境连瑜伽行者亦难得。
Verse 180
कार्तिक्यां च विशेषेण स्नातव्यं विजितेन्द्रियैः । कार्तिके मासि विप्रर्षे सर्वे देवाः सवासवाः । स्नातुमायान्त्ययोध्यायां गोप्रतारे विशेषतः
尤其在迦尔提迦月,已制伏诸根者当行沐浴。噢,最胜婆罗门啊,于迦尔提迦月,一切天神连同因陀罗皆来阿踰陀沐浴,尤以瞿普罗塔罗处为最。
Verse 181
गोप्रतारसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । यत्र प्रयागराजोऽपि स्नातुमायाति कार्तिके
未曾有、亦将不有与瞿普罗塔罗等同的圣渡处;在迦尔提迦月,连“诸圣地之王”普罗耶伽也来此沐浴。
Verse 182
निष्पापः कलुषं त्यक्त्वा शुक्लांगः सितकंचुकः । शुद्ध्यर्थं साधुकामोऽसौ प्रयागे मुनिसत्तमः
那位最胜牟尼无有罪垢,弃除污浊,肢体皎白、身披白衣,为求清净与善德而至普罗耶伽。
Verse 183
यानि कानि च तीर्थानि भूमौ दिव्यानि सुव्रत । कार्तिक्यां तानि सर्वाणि गोप्रतारे वसन्ति वै
噢,持善誓者,世间凡有的诸天圣地(tīrtha),在迦尔提迦月皆真实汇住于瞿普罗塔罗。
Verse 184
गोप्रतारे जपो होमः स्नानं दानं च शक्तितः । सर्वमक्षयतां याति श्रद्धया नियमव्रतम्
在瞿普罗塔罗,持诵(japa)、火供(homa)、沐浴与布施——随己力而行——若以信心并守持戒律之誓而作,一切功德皆成无尽。
Verse 185
कार्तिके प्राप्य तद्यन्ति तीर्थानि सकलान्यपि । गोप्रतारं गमिष्यामः पापं त्यक्तुमितीच्छया
迦尔提迦月来临之时,一切圣地(tīrtha)亦皆趋向彼处。“让我们前往戈普拉塔拉(Gopratāra)”,他们怀着舍离罪垢之愿而立誓。
Verse 186
गोप्रतारे कृतं स्नानं सर्वपापप्रणाशनम् । गोप्रतारे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा गुप्तहरिं विभुम् । सर्वपापैः प्रमुच्येत नात्र कार्या विचारणा
在戈普拉塔拉沐浴,能灭尽一切罪业。凡于戈普拉塔拉沐浴,并得瞻礼威德无量的“隐秘之哈利”(Gupta-Hari)者,必脱离诸罪——于此无需疑虑与思量。
Verse 187
विष्णुमुद्दिश्य विप्राणां पूजनं च विशेषतः । कर्त्तव्यं श्रद्धया युक्तैः स्नानपूर्वं यतव्रतैः
当以毗湿奴为念,尤应礼敬供养婆罗门;具足信心、持守戒誓而自律者,当先沐浴,然后行此供奉。
Verse 189
अन्नं बहुविधं हेम वासांसि विविधानि च । दातव्यानि हरेः प्राप्त्यै भक्त्या परमया युतैः
应以至上虔敬之心,为求得哈利(Hari)之加持,而布施多种饮食、黄金与各类衣服。
Verse 190
सूर्यग्रहे कुरुक्षेत्रे नर्मदायां शशिग्रहे । तुलादानस्य यत्पुण्यं तदत्र दीपदानतः
在日食时于俱卢之野(Kurukṣetra)行大“秤施”(tulā-dāna),或在月食时于那尔摩陀河(Narmadā)行之所得功德——在此处,仅以供灯之简施,亦能生起同等功德。
Verse 191
घृतेन दीपको यस्य तिलतैले न वा पुनः । ज्वलते मुनिशार्दूल हयमेधेन तस्य किम्
噢,诸牟尼中的猛虎!若有人之灯常燃——或以酥油,或以芝麻油——他又何须再行马祭(Aśvamedha)?
Verse 192
तेनेष्टं क्रतुभिः सर्वैः कृतं तीर्थावगाहनम् । दीपदानं कृतं येन कार्त्तिके केशवाग्रतः
凡于迦尔蒂迦月在凯沙瓦之前施灯者,等同于诸祭皆已成就,亦等同于已在一切圣渡处(tīrtha)沐浴。
Verse 193
नानाविधानि तीर्थानि भुक्तिमुक्तिप्रदानि च । गोप्रतारस्य तान्यत्र कलां नार्हंति षोडशीम्
诸多圣渡处各具功德,能赐世间享乐与解脱;然而在此,它们连“牛渡”(Gopratāra)伟德的十六分之一也不及。
Verse 194
स्वर्णमल्पं च यो दद्याद्ब्राह्मणे वेदपारगे । शुभां गतिमवाप्नोति ह्यग्निवच्चैव दीप्यते
凡以少许黄金布施于通达吠陀的婆罗门者,得吉祥归趣,并如火焰般光耀。
Verse 195
गोप्रताराभिधे तीर्थे त्रिलोकीविश्रुते द्विज । दत्त्वान्नं च विधानेन न स भूयोऽभिजायते
噢,二次生者!在三界闻名的圣渡处“牛渡”(Gopratāra)中,凡依正法施食者,便不再复生。
Verse 196
तत्र स्नानं तु यः कुर्याद्विप्रान्संतर्पयेन्नरः । सौत्रामणेश्च यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः
凡在彼处沐浴,并以如法供养、款待婆罗门者,即得“苏特罗摩尼”祭祀之果报。
Verse 197
एकाहारस्तु यस्तिष्ठेन्मासं तत्र यतव्रतः । यावज्जीवकृतं पापं सहसा तस्य नश्यति
然而,若有人在彼处住满一月,守持誓戒、日食一餐,则其一生所积诸罪,顿时消灭。
Verse 198
अग्निप्रवेशं ये कुर्युर्गोप्रतारे विधानतः । ते विशंति पदं विष्णोर्निःसंदग्धं तपोधन
噢,苦行之宝!凡依正法仪轨于牛渡口(Gopratāra)行入火者,得入毗湿奴之境位,毫不为火所灼。
Verse 199
कुर्वंत्यनशनं येऽत्र विष्णुभक्त्या सुनिश्चिताः । न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि
在此若有人以对毗湿奴的坚固信奉而行“绝食至终”(anasana),则其人永无再返轮回之归途,纵经百亿劫亦然。
Verse 200
अर्चयेद्यस्तु गोविंदं गोप्रतारे हि मानवः । दशसौवर्णिकं पुण्यं गोप्रतारे प्रकथ्यते
噢,人啊!凡在名为牛渡口(Gopratāra)的圣渡处礼拜供奉戈文达者——经宣说,此处所得功德等同于布施十块黄金。
Verse 201
अग्निहोत्रफलो धूपो गोविंदस्य समर्पितः । भूमिदानेन सदृशं गंधदानफलं स्मृतम्
供奉给戈文达的香烟,据说能得阿耆尼火供(Agnihotra)之果报。布施香料之功德,被忆念为与布施土地之功德等同。
Verse 202
अत्यद्भुतमिदं विद्वन्स्थानमेतत्प्रकीर्तितम् । कार्त्तिक्यां तु विशेषेण अत्र स्नात्वा शुचिव्रतः
噢,博学者,此处被宣说为极其奇妙之地。尤其在迦尔提迦月,若有人在此沐浴并守持清净誓戒……