Adhyaya 11: Hospitality at Gauramukha’s Hermitage and the Power of the Wish-Fulfilling Jewel

Verse 1

श्रीवराह उवाच । ततस्तमीदृशं दृष्ट्वा तदा गौरमुखाश्रमम् । दुर्ज्जयश्चिन्तयामास रम्यमाश्रममण्डलम् ॥ ११.१ ॥

Śrī Varāha phán: Bấy giờ, sau khi thấy đạo tràng như thế—āśrama của Gauramukha—Durjjaya suy ngẫm về khuôn viên êm đẹp, khả ái của đạo tràng ấy.

Verse 2

प्रविशाम्यत्र पश्यामि ऋषीन् परमधार्मिकान् । चिन्तयित्वा तदा राजा प्रविवेश तमाश्रमम् ॥ ११.२ ॥

“Ta sẽ vào đây và chiêm bái các bậc hiền triết chí thiện, chí chính.” Nghĩ vậy, nhà vua liền bước vào đạo tràng ấy.

Verse 3

तस्य प्रविष्टस्य ततो राज्ञः परमहर्षितः । चकार पूजां धर्मात्मा तदा गौरमुखो मुनिः ॥ ११.३ ॥

Khi nhà vua đã bước vào, hiền giả Gauramukha—người sống theo chánh hạnh, lòng vô cùng hoan hỷ—liền cử hành nghi thức tôn kính tiếp đón (pūjā) dành cho vua.

Verse 4

स्वागतातिक्रियाः कृत्वा कथान्ते तं महामुनिः । स्वशक्त्या अहं नृपश्रेष्ठ सानुगस्य च भोजनम् ॥ ११.४ ॥

Sau khi đã làm các nghi thức nghênh tiếp theo lệ thường và những phép lịch sự liên quan, đến cuối cuộc đàm đạo, đại hiền giả nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng vua chúa, tùy theo khả năng của ta, ta sẽ dọn bữa cho ngài, cùng các tùy tùng của ngài.”

Verse 5

करिष्यामि प्रमुच्यन्तां साधु वाह इति द्विजः । एवमुक्त्वा स्थितस्तूष्णीं स मुनिः संशितव्रतः ॥ ११.५ ॥

Vị nhị sinh (Bà-la-môn) nói: “Ta sẽ làm; hãy để họ được giải thoát—lành thay.” Nói xong, vị hiền triết, kiên định trong giới nguyện, đứng lặng im.

Verse 6

राजाऽपि तस्थौ तद्भक्त्या स्वसहायैः समन्वितः । अक्षौहिण्यो बलस्यास्य पञ्चमात्रास्तदा स्थिताः । अयं च तापसः किं मे दास्यते भोजनं त्विह ॥ ११.६ ॥

Nhà vua cũng ở lại đó, với lòng sùng kính đối với vị ấy và có các tùy tùng của mình đi theo. Khi ấy, năm đạo quân akṣauhiṇī của ông đóng quân tại chỗ. Và ông tự nghĩ: “Vị khổ hạnh này sẽ cho ta thức ăn gì ở đây?”

Verse 7

निमन्त्र्य दुर्जयं विप्रस्तदा गौरमुखो नृपम् । चिन्तयामास किं चास्य मया देयं तु भोजनम् ॥ ११.७ ॥

Sau khi mời vua Durjaya, vị Bà-la-môn Gauramukha liền suy nghĩ: “Ta nên dâng cho ngài món ăn gì?”

Verse 8

एवं चिन्तयतस्तस्य महर्षेर्भावितात्मनः । स्थितो मनसि देवेशो हरिर्नारायणः प्रभुः ॥ ११.८ ॥

Khi vị đại hiền triết, người đã tu dưỡng nội tâm, đang suy nghĩ như vậy, thì Đấng Chúa tể của chư thiên—Hari, Nārāyaṇa, bậc Tối thượng—an trụ trong tâm của ngài.

Verse 9

ततः संस्मृत्य मनसा देवं नारायणं तदा । तोषयामास गङ्गायां प्रविश्य मुनिसत्तमः ॥ ११.९ ॥

Rồi bậc tối thượng trong hàng hiền triết, nhớ tưởng thần Nārāyaṇa trong tâm, đã bước xuống sông Gaṅgā và thực hành nghi lễ tôn kính để làm đẹp lòng Ngài vào lúc ấy.

Verse 10

धरण्युवाच । कथं गौरमुखो विष्णुं तोषयामास भूधर । एतन्मे कौतुकं श्रोतुं सम्यगिच्छा प्रवर्तते ॥ ११.१० ॥

Địa Thần (Dharanī) thưa: “Bạch Bhūdhara, Gauramukha đã làm hài lòng đức Viṣṇu bằng cách nào? Trong con đã khởi lên lòng khao khát mãnh liệt muốn được nghe điều ấy một cách đúng đắn.”

Verse 11

नमोऽस्तु विष्णवे नित्यं नमस्ते पीतवाससे । नमस्ते चाद्यरूपाय नमस्ते जलरूपिणे ॥ ११.११ ॥

Kính lễ đức Viṣṇu luôn luôn; kính lễ Ngài, Đấng khoác y vàng. Kính lễ Ngài, Đấng có hình thể nguyên sơ; kính lễ Ngài, Đấng mang hình thể của nước.

Verse 12

नमस्ते सर्वसंस्थाय नमस्ते जलशायिने । नमस्ते क्षितिरूपाय नमस्ते तेजसात्मने ॥ ११.१२ ॥

Đảnh lễ Ngài, Đấng nâng đỡ mọi trật tự đã được an lập; đảnh lễ Ngài, Đấng nằm trên nước. Đảnh lễ Ngài, Đấng mang hình thể của Địa; đảnh lễ Ngài, Đấng có bản thể là quang huy (tejas).

Verse 13

नमस्ते वायुरूपाय नमस्ते व्योमरूपिणे । त्वं देवः सर्वभूतानां प्रभुस्त्वमसि हृरिच्छयः ॥ ११.१३ ॥

Kính lễ Ngài, Đấng mang hình thể của gió; kính lễ Ngài, Đấng mang hình thể của hư không. Ngài là Thần linh hiện diện trong mọi loài; Ngài là Chúa tể—ngự như sự thôi thúc trong trái tim.

Verse 14

त्वमोङ्कारो वषट्कारः सर्वत्रैव च संस्थितः । त्वमादिः सर्वदेवानां तव चादिर्न विद्यते ॥ ११.१४ ॥

Ngài là âm tiết Oṃ và tiếng hô vaṣaṭ; Ngài hiện hữu khắp mọi nơi. Ngài là khởi nguyên của chư thiên, còn đối với Ngài thì không thể tìm thấy một khởi đầu nào.

Verse 15

त्वं भूस्त्वं च भुवो देव त्वं जनस्त्वं महः स्मृतः । त्वं तपस्त्वं च सत्यं च त्वयि देव चराचरम् ॥ ११.१५ ॥

Hỡi Đấng Thiên Thần, Ngài là Bhū và cũng là Bhuvaḥ; Ngài là Janaḥ và được ghi nhớ là Mahaḥ. Ngài là Tapas và cũng là Satya; trong Ngài, hỡi Deva, gồm đủ mọi loài hữu tình và vô tình, động và bất động.

Verse 16

त्वत्तो भूतमिदं विश्वं त्वदुद्भूताऋगादयः । त्वत्तः शास्त्राणि जातानि त्वत्तो यज्ञाः प्रतिष्ठिताः ॥ ११.१६ ॥

Từ Ngài, toàn thể vũ trụ này được sinh khởi; từ Ngài, Ṛg (cùng các Veda khác) phát xuất. Từ Ngài, các śāstra—những luận điển uy quyền—được sinh ra; và nơi Ngài, các yajña—nghi lễ tế tự—được thiết lập.

Verse 17

त्वत्तो वृक्षाः वीरुधश्च त्वत्तः सर्वा वनौषधिः । पशवः पक्षिणः सर्पास्त्वत्त एव जनार्दन ॥ ११.१७ ॥

Từ Ngài phát sinh cây cối và các loài dây leo; từ Ngài phát sinh mọi thảo dược nơi rừng núi. Muôn thú, chim chóc và loài rắn cũng đều phát sinh từ Ngài mà thôi, hỡi Janārdana.

Verse 18

ममापि देवदेवेश राजाऽदुर्जयसंज्ञितः । आगतोऽभ्यागतस्तस्य आतिथ्यं कर्तुमुत्सहे ॥ ११.१८ ॥

Hỡi Devadeveśa, một vị vua tên Durjaya cũng đã đến với con như một vị khách. Con sẵn lòng thực hành ātithya, lễ tiếp đãi khách, đối với ông ấy.

Verse 19

तस्य मे निर्धनस्याद्य देवदेव जगत्पते । भक्तिनम्रस्य देवेश कुरुष्वान्नाद्यसंचयम् ॥ ११.१९ ॥

Hỡi Devadeva, hỡi Jagatpati—hôm nay, đối với con là kẻ bần hàn và cúi mình trong lòng bhakti, hỡi Deva, xin Ngài sắp đặt cho con sự dự trữ thức ăn và các nhu yếu cần dùng.

Verse 20

यं यं स्पृशामि हस्तेन यं यं पश्यामि चक्षुषा । वृक्षं वा तृणकन्दं वा तत्तदन्नं चतुर्विधम् ॥ ११.२० ॥

Bất cứ điều gì ta chạm bằng tay, bất cứ điều gì ta thấy bằng mắt—dù là cây hay củ rễ giữa cỏ—tất thảy đều hóa thành thức ăn, theo bốn dạng.

Verse 21

तथा त्वन्यतमं वापि यद्ध्यातं मनसा मया । तत्सर्वं सिद्ध्यतां मह्यं नमस्ते परमेश्वर ॥ ११.२१ ॥

Cũng vậy, bất cứ điều gì—thuộc bất kỳ loại nào—ta đã quán niệm trong tâm, xin cho tất cả đều được thành tựu cho ta. Kính lễ Ngài, bậc Tối Thượng.

Verse 22

इति स्तुत्या तु देवेशस्तुतोष जगतां पतिः । मुनेस्तस्य स्वकं रूपं दर्शयामास केशवः ॥ ११.२२ ॥

Nhờ bài tán tụng ấy, Chúa tể chư thiên—đấng quân vương của các thế giới—đã hoan hỷ; và Keśava đã hiển lộ cho vị hiền triết ấy chính hình tướng chân thật của Ngài.

Verse 23

उवाच सुप्रसन्नात्मा ब्रूहि विप्र वरं परम् । एवं श्रुत्वाऽक्षिणी यावदुन्मीलयति वै मुनिः ॥ ११.२३ ॥

Với tâm ý vô cùng an nhiên, Ngài nói: “Hỡi vị Bà-la-môn ưu tú, hãy thưa xin ân huệ tối thượng.” Nghe vậy, vị hiền triết liền bắt đầu mở mắt.

Verse 24

तदा शङ्खगदापाणिः पीतवासा जनार्दनः । गरुडस्थोऽपि तेजस्वी द्वादशादित्यसप्रभः ॥ ११.२४ ॥

Bấy giờ Janārdana—tay cầm tù và và chùy, khoác y phục màu vàng—dẫu ngự trên Garuḍa vẫn rực rỡ, tỏa quang huy sánh như mười hai Āditya.

Verse 25

दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता । यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः ॥ ११.२५ ॥

Nếu trên trời, hào quang của một nghìn mặt trời đồng thời bừng dậy, thì cũng chỉ có thể ví với quang huy của bậc đại hồn ấy.

Verse 26

तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा । ददर्श स मुनिर्देवि विस्मयोत्फुल्ललोचनः ॥ ११.२६ ॥

Tại đó, trong một chỗ duy nhất, ngài thấy toàn thể vũ trụ, tuy phân biệt thành muôn dạng. Bạch Nữ Thần, vị hiền triết ấy nhìn thấy với đôi mắt mở rộng vì kinh ngạc.

Verse 27

जगाम शिरसा देवं कृताञ्जलिरथाब्रवीत् । यदि मे वरदो देवो भूयाद् भक्तस्य केशव ॥ ११.२७ ॥

Đến gần Thần linh với đầu cúi xuống và chắp tay cung kính, ngài liền thưa: “Nếu Thần Keśava, đấng ban ân, đoái ban cho kẻ sùng tín như con một điều nguyện…”

Verse 28

इदानीमेष नृपतिर्यथा सबलवाहनः । ममाश्रमे कृताहारः श्वः प्रयाता स्वकं गृहम् ॥ ११.२८ ॥

Nay vị vua này, cùng quân lực và xe cộ, sau khi thọ thực tại đạo tràng của ta, ngày mai sẽ lên đường trở về nhà mình.

Verse 29

इत्युक्तस्तस्य देवेशो वरदः सम्बभूव ह । चित्तसिद्धिं ददौ तस्मै मणिं च सुमहाप्रभम् ॥ ११.२९ ॥

Được thưa như vậy, Đấng Chúa tể chư thiên quả thật trở thành bậc ban ân cho ngài; Ngài ban cho vị ấy citta-siddhi (thành tựu của tâm) và một viên bảo châu rực sáng phi thường.

Verse 30

तं दत्त्वाऽन्तर्दधे देवः स च गौरमुखो मुनिः । जगाम चाश्रमं पुण्यं नाना ऋषिनिषेवितम् ॥ ११.३० ॥

Sau khi ban vật ấy, vị thần liền ẩn mất; còn hiền giả Gauramukha thì đi đến một đạo tràng thanh tịnh, nơi nhiều ṛṣi thường lui tới.

Verse 31

तत्र गत्वा स विप्रेन्द्रश्चिन्तयामास वै मुनिः । हिमवच्छिखराकारं महाभ्रमिव चोन्नतम् । शशाङ्करश्मिसङ्काशं गृहं वै शतभूमिकम् ॥ ११.३१ ॥

Đến nơi ấy, vị hiền giả—bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn—suy niệm về một tòa lâu đài: cao vút như mây lớn, dáng như đỉnh Hi-mã-lạp-sơn, sáng tựa ánh trăng, và vươn lên đến trăm tầng.

Verse 32

तादृशानां सहस्राणि लक्षकोट्यश्च सर्वशः । गृहानि निर्ममे विप्रो विष्णोर्लब्धवरस्तदा ॥ ११.३२ ॥

Bấy giờ vị Bà-la-môn—đã được ân phúc từ Viṣṇu—khiến cho nhà cửa được dựng khắp nơi, hàng nghìn, rồi hàng trăm nghìn, cho đến vô số koṭi, đều theo những kiểu như thế.

Verse 33

प्राकाराणि ततोऽपान्ते तल्लग्नोद्यानकानि च । कोकिलाकुलघुष्टानि नानाद्विजवराणि च । चम्पकाशोकपुन्नागनागकेशरवन्ति च ॥ ११.३३ ॥

Rồi ở vùng ngoại vi có các tường thành bao bọc và những khu vườn gắn liền với đó, vang rộn tiếng chim cu cu thành đàn, đầy dẫy các loài chim quý; lại còn sum suê những lùm cây campaka, aśoka, punnāga và nāgakeśara.

Verse 34

नानाजात्यस्तथा वृक्षाः गृहोद्यानॆषु सर्वशः । हस्तिनां हस्तिशालाश्च तुरगाणां च मन्दुराः ॥ ११.३४ ॥

Và trong các vườn nhà khắp nơi đều có cây cối đủ loại; lại có chuồng voi dành cho voi, và chuồng ngựa (mandura) dành cho ngựa.

Verse 35

चकार सञ्चयान् विप्रो नानाभक्ष्याणि सर्वशः । भक्ष्यं भोज्यं तथा लेह्यं चोष्यं बहुविधं तथा । चकारान्नाद्यनिचयं हेमपात्र्यश्च सर्वतः ॥ ११.३५ ॥

Vị Bà-la-môn đã tích trữ đủ loại thực phẩm khắp nơi—thức ăn để ăn, món để nhai dùng làm bữa, món để liếm, và món để hút, nhiều loại khác nhau. Ông cũng sắp đặt những đống lương thực đã chế biến ở mọi chỗ, cùng với các đồ đựng bằng vàng.

Verse 36

एवं कृत्वा स विप्रस्तु राजानं भूरितेजसम् । उवाच सर्वसैन्यानि प्रविशन्तु गृहानिति ॥ ११.३६ ॥

Làm xong như vậy, vị Bà-la-môn bèn thưa với nhà vua rực rỡ uy quang: “Xin cho toàn thể quân đội vào nơi trú ngụ của mình.”

Verse 37

एवमुक्तस्ततो राजा तद्गृहं पर्वतोपमम् । प्रविवेशान्तरेष्वन्ये भृत्या विविशुराशु वै ॥ ११.३७ ॥

Được nói như thế, nhà vua liền bước vào tòa dinh thự lớn lao tựa núi; còn các tùy tùng khác thì mau chóng đi vào qua những gian trong.

Verse 38

ततस्तेषु प्रविष्टेषु तदा गौरमुखो मुनिः । प्रगृह्य तं मणिं दिव्यं राजानं छेदमब्रवीत् ॥ ११.३८ ॥

Rồi khi họ đã vào cả, hiền giả Gauramukha—tay cầm viên bảo châu thần diệu ấy—bèn nói với vua Cheda.

Verse 39

मज्जनाभ्यवहारार्थं पथि श्रमकृते तथा । विलासिनीस्तथा दासान् प्रेषयिष्यामि ते नृप ॥ ११.३९ ॥

“Để tắm rửa và dùng bữa, cũng như để vơi mệt nhọc dọc đường, hỡi Đại vương, ta sẽ sai đến ngài các mỹ nữ (vīlāsinī) cùng những người hầu.”

Verse 40

एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रस्तं मणिं वैष्णवं शुभम् । एकान्ते स्थापयामास राज्ञस्तस्य प्रपश्चतः ॥ ११.४० ॥

Nói xong như vậy, vị trưởng lão Bà-la-môn ấy đặt viên bảo châu Vaiṣṇava cát tường ở một nơi kín đáo, trong khi nhà vua đứng nhìn chứng kiến.

Verse 41

तस्मिन् स्थापितमात्रे तु मणौ शुद्धसमप्रभे । निश्चेरुर्योषितस्तत्र दिव्यरूपाः सहस्रशः ॥ ११.४१ ॥

Nhưng vừa khi viên bảo châu ấy—rực sáng với ánh quang thanh tịnh, đồng đều—được an vị, thì tại đó hiện ra hàng ngàn, hàng vạn phụ nữ mang dung mạo thiên giới.

Verse 42

सुकुमाराङ्गरागाद्याः सुकुमारवराङ्गनाः । सुकपोलाः सुचार्व्यङ्ग्यः सुकेशान्ताः सुलोचनाः । काश्चित्सौवर्णपात्रीश्च गृहीत्वा संप्रatasthire ॥ ११.४२ ॥

Những mỹ nữ mềm mại, được trang điểm tinh tế bằng hương liệu và các thứ khác, thân thể dịu dàng cao quý, má đẹp, dáng duyên, tóc chải gọn, mắt xinh; họ lên đường, và có người cầm theo những bình chén bằng vàng mà đi.

Verse 43

एवं योषिद्गणास्तत्र नराः कर्मकरास्तथा । निर्जग्मुस्तस्य नृपतेः सर्वे भृत्या नृपस्य ह । केवलं भोजनं पूर्वं परिधानं च सर्वशः ॥ ११.४३ ॥

Vì thế, các nhóm phụ nữ ở đó, cùng những người đàn ông làm phu dịch, tất cả đều rời bỏ nhà vua—quả thật toàn thể tùy tùng của vua—chỉ mang theo lương thực và y phục của mình mà thôi.

Verse 44

ताः स्त्रियः सर्वभृत्यानां राजमार्गेण मज्जनं । ददुस्ते च नराश्वानां हस्तिनां च त्वरान्विताः ॥ ११.४४ ॥

Những người nữ ấy sắp đặt việc tắm rửa cho toàn thể tùy tùng theo con đường ngự đạo; và trong sự gấp gáp, họ cũng lo liệu phần cần dùng cho người, cho ngựa và cho voi.

Verse 45

नानाविधानि तूर्याणि तत्रावाद्यन्त सर्वशः । मज्जने नृपतेस्तत्र ननृतुश्चान्ययोषितः । अपराश्च जगुस्तत्र शक्रस्येव प्रमज्जतः ॥ ११.४५ ॥

Tại đó, muôn loại nhạc khí vang lên khắp bốn phía. Trong lúc nhà vua làm nghi lễ tắm gội, có những phụ nữ khác múa, và những người khác ca hát, như thể chính Indra đang tắm vậy.

Verse 46

एवं दिव्योपचारेण स्नात्वा राजा महामनाः । चिन्तयामास राजेन्द्रो विस्मयाविष्टचेतनः । किमिदं मुनिसामर्थ्यं तपसो वाऽथ वा मणेः ॥ ११.४६ ॥

Như vậy, sau khi tắm gội với sự hầu cận mang tính thần diệu, vị vua đại tâm—tâm trí chìm trong kinh ngạc—liền suy ngẫm: “Đây là năng lực gì của các bậc hiền thánh? Là quả của khổ hạnh, hay là do một viên maṇi (bảo châu)?”

Verse 47

यथा च नृपतेः पूजा कृता तेन महर्षिणा । तद्वद्भृत्यजनस्यापि चकार मुनिसत्तमः ॥ ११.४८ ॥

Và cũng như vị đại hiền ấy đã làm lễ tôn kính đối với nhà vua, bậc tối thượng trong các ẩn sĩ cũng đã tiếp đãi đúng phép đối với đám tùy tùng, thị vệ và đoàn thuộc hạ của vua.

Verse 48

यावत् स राजा बुभुजे सभृत्यबलवाहनः । तावदस्तगिरिं भानुर्जगामारुणसप्रभः ॥ ११.४९ ॥

Chừng nào nhà vua còn hưởng thụ (quyền thế và lạc thú) cùng với tùy tùng, binh lực và xe ngựa, thì chừng ấy Mặt Trời—rực sáng với ánh đỏ hồng—đã đi về núi phía tây, nơi mặt trời lặn.

Verse 49

ततस्तु रात्रिः समपद्यताधुना शरच्छशाङ्कोज्ज्वलऋक्षमण्डिता । करोति रागं स च रोहिणीधवः सुसङ्गतं सौम्यगुणेषु तापि च ॥ ११.५० ॥

Rồi đêm xuống, nay được điểm trang bởi các chòm sao rực sáng dưới ánh trăng mùa thu. Và Chúa của Rohiṇī (Mặt Trăng) khơi dậy nỗi khát khao, hòa hợp với những phẩm tính dịu hiền, nhưng đồng thời cũng gây nên hơi nóng.

Verse 50

भृगूद्वहः कृष्णतरांशुभानुना सहोद्यातो दैत्यगुरुः सुराधिपः । अथान्तरात्पक्षगतो न राजते स्वभावयोगेन मतिस्तु देहिनाम् ॥ ११.५१ ॥

Khi bậc tối thượng trong dòng Bhṛgu, vị đạo sư của loài Daitya, cùng mọc lên với mặt trời có tia sáng trở nên u ám, thì chúa tể chư thiên không còn rực chiếu khi đã đi vào phía trong (bị che khuất). Vì thế, đối với chúng sinh mang thân, tâm thức theo sức của tự tính bẩm sinh mà thuận theo khuynh hướng vốn có của mình.

Verse 51

सुरक्ततां भूमिसुतश्च मुञ्चते राहुः सिती चन्द्रमसोऽंशुभिः सितैः । मुक्तः स्वभावो जगतः सुरासुरैरनुस्वभावो बलवान् सुकृन्नृपः ॥ ११.५२ ॥

Ngay cả Bhūmisuta cũng buông bỏ sắc đỏ thẫm của mình; và Rāhu trở nên nhợt nhạt bởi những tia sáng nhạt của Mặt Trăng. Tự tính của thế gian như được tháo mở—giữa cả chư thiên lẫn a-tu-la—còn vị quân vương hùng mạnh, thực hành công đức, thì hành xử thuận theo trật tự tự tính ấy.

Verse 52

सितेश्वराख्यापितरश्मिमण्डले सूर्यत्वसिद्धान्तकषेव निर्मले । करोति केतुर्न परे महत्तमस्तदा कुशीलॆषु गतिश्च निर्मला ॥ ११.५३ ॥

Trong quầng tia sáng thanh tịnh được gọi là “Siteśvara”, như được mài giũa bởi giáo lý đã xác lập về bản tính của Mặt Trời, Ketu không tạo ra bóng tối quá mức ở nơi khác; và khi ấy, ngay cả giữa những kẻ hạnh kiểm kém, dòng vận hành (của sự việc) cũng trở nên sáng tỏ.

Verse 53

बुधोच्चबुद्धिर्जगतो विभावयन् रराज राज्ञो तनयः स्वकर्मभिः । भृरीतेच्छकः कक्षविवाहितश्चिरं भवेदियं साधुषु सम्मितिर्ध्रुवम् ॥ ११.५४ ॥

Với trí tuệ cao quý và khả năng phân biệt sáng suốt, hoàng tử rực rỡ, soi sáng thế gian bằng chính những hành nghiệp của mình. Đã lâu được xác lập như người tìm chỗ nương tựa đúng đắn và người kết hôn trong dòng Kakṣa, thước đo sự kính trọng giữa bậc hiền thiện này quả thật bền vững.

Verse 54

करोति केतुः कपिलं वियच्छिरं राज्ञः सुराणां पथि संस्थितं भृशम् । न दुर्जनः सज्जनसंसदि क्वचित् करोति शुद्धं निजकर्मकौशलम् ॥ ११.५५ ॥

Ketu tạo ra dấu hiệu màu vàng nâu lan rộng và đứng mạnh mẽ trên con đường của nhà vua và chư thiên. Nhưng kẻ ác, dù ở giữa hội chúng hiền thiện, cũng không nơi nào làm cho sự khéo léo trong hành nghiệp của mình trở nên thanh tịnh.

Verse 55

शशाङ्करश्मिप्रविभासिता अपि प्रकाशमीयुर्निरताः पदे पदे । कुलम्भवाः सम्भवधर्मपत्तयो महांशुयोगान्महतां समुन्नतिम् ॥ ११.५६ ॥

Dẫu được ánh trăng soi chiếu, họ vẫn tự mình rực sáng—vững bền trong từng bước. Sinh từ dòng dõi cao quý, thuận theo bổn phận đúng với địa vị, họ nhờ giao hội với bậc hiển đức, ánh quang lớn lao, mà đạt sự tôn thăng của bậc vĩ đại.

Verse 56

त्रिदोषसक्तान्निकृतोऽस्य सर्वशः सुतेन राज्ञो वरुणस्य सूर्यजः । विराजते कौशिकसन्निवेशिता न वेदकर्म क्वचिदन्यथा भवेत् ॥ ११.५७ ॥

Bị kẻ này—người vướng mắc ba doṣa (vāta–pitta–kapha)—gạt bỏ hoàn toàn, nhưng bậc “sinh từ Mặt Trời”, con của vua Varuṇa, do Kauśika an lập, vẫn rạng ngời hiển lộ. Nghi lễ Veda không nơi nào được phép sai khác, lệch khỏi phép tắc chân chính.

Verse 57

द्वन्द्वः समेतान् मम यः शिशुः पुरा हरिर्य आराधितवान् नृपासनम् । लक्ष्म्यापि बुद्ध्या सुचिरं प्रकाशते ध्रुवेण विष्णुस्मरणेन दुर्लभम् ॥ ११.५८ ॥

Đứa con của ta, Hari, thuở trước từng gặp các cặp đối đãi (dvandva), vậy mà vẫn kính ngưỡng ngôi báu vương quyền. Dẫu nhờ phúc lộc (Lakṣmī) và trí phân biệt, người vẫn rạng ngời lâu dài—song sự tưởng niệm Viṣṇu bền chắc như sao Bắc Đẩu ấy thật khó đạt được.

Verse 58

इतीदृशी रात्रिरभूदृषेः शुभे वराश्रमे दुर्जयभूपतेः शुभा । सभृत्यसामन्तवराश्वदन्तिनः सुभक्तवस्त्राभरणादिपूजया ॥ ११.५९ ॥

Thế rồi đêm ấy trôi qua—cát tường—đối với vị ṛṣi trong đạo tràng ưu thắng; và cũng cát tường cho vua Durjaya, được bầy tôi cùng chư hầu phụ tá hầu cận, có ngựa tốt voi mạnh, nhờ sự cúng dường bằng mỹ thực, y phục, trang sức và các lễ kính khác.

Verse 59

इतीदृशायां वररत्नचित्रिताः सुपट्टसंवीतवरास्तृतास्तदा । गृहेषु पर्यङ्कवराः समाश्रिताः सुरूपयोषित्कृतभङ्गभासुराः ॥ ११.६० ॥

Trong cảnh ấy, những sàng nằm thượng hạng trong các tư gia—được điểm trang bằng bảo châu quý, phủ vải mịn và trải chăn đệm tinh hảo—đều có người an tọa. Chúng rực sáng bởi dáng điệu uyển chuyển do các mỹ nữ tạo nên.

Verse 60

स तत्र राजा विससर्ज भूभृतः स्वयं सभृत्यानपि सर्वतो गृहान् । गतेषु सुष्वाप वरस्त्रिया वृतः सुरेशवत्स्वर्गगतः प्रतापवान् ॥ ११.६१ ॥

Tại đó, nhà vua—đấng hộ trì cõi đất—đích thân cho các gia thất bốn phía, cùng tùy tùng của họ, trở về nhà. Khi họ đã đi, bậc dũng mãnh nằm ngủ, được một người nữ ưu thắng vây quanh; như kẻ đã lên cõi trời, ngài trở nên tựa Chúa tể chư thiên.

Verse 61

एवं सुमनसस्तस्य सभृत्यस्य महात्मनः । ऋषेस्तस्य प्रभावेण हृष्टास्तु सुषुपुस्तदा ॥ ११.६२ ॥

Như vậy, các tùy tùng của bậc đại nhân ấy, vốn tâm ý hiền thiện, đều trở nên hoan hỷ; và do uy lực của vị ṛṣi kia, họ vui mừng rồi khi ấy cũng chìm vào giấc ngủ.

Verse 62

ततो रात्र्यां व्यतीतायां स राजा ताः स्त्रियः पुनः । अन्तर्द्धानं गतास्तत्र दृष्ट्वा तानि गृहाणि च ॥ ११.६३ ॥

Rồi khi đêm đã qua, nhà vua nhìn lại và thấy rằng những người nữ ở đó đã biến mất khỏi tầm mắt; đồng thời ngài cũng thấy những ngôi nhà ấy.

Verse 63

अदृश्यानि महार्हाणि वरासनजलानि च । राजा स विस्मयाविष्टश्चिन्तयामास दुःखितः ॥ ११.६४ ॥

Ngài trông thấy những vật báu khó thấy đối với mắt thường, lại có cả những chỗ ngồi thượng hạng và nước thanh lương. Nhà vua ấy, ngập trong kinh ngạc, bắt đầu suy tư trong nỗi ưu phiền.

Verse 64

कथमेवं मणिर्मह्यं भवतीति पुनः पुनः । चिन्तयन्नधिगम्याथ स राजा दुर्जयस्तदा ॥ ११.६५ ॥

Ngài suy nghĩ mãi: “Vì sao viên bảo châu này lại đến với ta?” Rồi sau khi thấu hiểu, nhà vua Durjaya khi ấy liền hành động theo điều đã ngộ.

Verse 65

चिन्तामणिमिमं चास्य हरामीति विचिन्त्य सः । प्रयाणं नोदयामास स राजाश्रमबाह्यतः । आश्रमस्य बहिर्गत्वा नातिदूरे सवाहनः ॥ ११.६६ ॥

Nghĩ rằng: “Ta sẽ lấy viên bảo châu Cintāmaṇi ấy từ ông ta,” nhà vua khởi hành từ bên ngoài am thất; ra khỏi am thất chưa xa, nhà vua vẫn ở đó cùng với cỗ xe (vật cưỡi) của mình.

Verse 66

ततो विरोचनाख्यं वै प्रेषयामास मन्त्रिणम् । ऋषेर्गौरमुखस्यापि मणेर्याचनकर्मणि ॥ ११.६७ ॥

Rồi nhà vua sai một vị đại thần tên là Virocana đi làm việc thỉnh cầu (xin vật/ơn) nơi hiền sĩ Gauramukha, đặc biệt liên quan đến việc xin viên bảo châu ấy.

Verse 67

ऋषिं तं च समागत्य मणिं याचितुमुद्यतः । रत्नानां भाजनं राजा मणिं तस्मै प्रदीयताम् ॥ ११.६८ ॥

Đến gần vị ṛṣi ấy và sẵn sàng xin viên bảo châu, (lời được nói là:) “Xin nhà vua—kho tàng của các báu vật—hãy ban viên ngọc ấy cho người này.”

Verse 68

अमात्येनैवमुक्तस्तु क्रुद्धो गौरमुखोऽब्रवीत् । प्रतिगृह्णाति विप्रस्तु राजा चैव ददाति च । त्वं च राजा पुनर्भूत्वा याचसे दीनवत् कथम् ॥ ११.६९ ॥

Được vị đại thần nói như vậy, hiền sĩ Gauramukha nổi giận và nói: “Bà-la-môn thì nhận của bố thí, còn vua thì quả thật là người ban phát. Thế mà ngươi, đã lại trở thành vua, sao còn đi xin như kẻ bần cùng?”

Verse 69

एवं ब्रूहि दुराचारं राजानं दुर्जयं स्वयम् । गच्छ द्रुतं दुराचार मा त्वां लोकोऽत्यगादिति ॥ ११.७० ॥

“Hãy nói với nhà vua ấy—kẻ hành xử xấu xa, tự thân khó bề khuất phục—như thế này. Hãy đi mau, hỡi kẻ ác, kẻo dân chúng sẽ ruồng bỏ ngươi,” ông nói vậy.

Verse 70

एवमुक्त्वा मुनिः प्रागात् कुशेध्माहरणाय वै । चिन्तयन् मनसा तं च मणिं शत्रुविनाशनम् ॥ ११.७१ ॥

Nói xong như vậy, vị hiền triết liền đi ra để gom cỏ kuśa và củi nhóm lửa; trong tâm vẫn quán niệm viên bảo châu ấy—bảo vật diệt trừ kẻ thù.

Verse 71

एवमुक्तस्तदा दूतो जगाम च नृपान्तिकम् । कथयामास तत्सर्वं यदुक्तं ब्राह्मणेन च ॥ ११.७२ ॥

Được nói như thế, sứ giả liền đến trước nhà vua và thuật lại đầy đủ mọi điều mà vị bà-la-môn đã nói.

Verse 72

ततः क्रोधपरीतात्मा श्रुत्वा ब्राह्मणभाषितम् । दुर्जयः प्राह नीलाख्यं सामन्तं गच्छ माचिरम् । ब्राह्मणस्य मणिं गृह्य तूर्णमेहि यदृच्छया ॥ ११.७३ ॥

Bấy giờ, nghe lời của vị bà-la-môn, tâm Durjaya bị cơn giận bao phủ. Ông nói với chư hầu tên Nīla: “Hãy đi, chớ chậm trễ. Hãy lấy viên bảo châu của bà-la-môn và mau trở về, bằng bất cứ cách nào có thể.”

Verse 73

एवमुक्तस्तदा नीलो बहुसेनापरिच्छदः । जगाम स च विप्रस्य वन्याश्रममण्डलम् ॥ ११.७४ ॥

Được lệnh như thế, Nīla—có nhiều quân lính và tùy tùng hộ vệ—liền lên đường và đến khu vực đạo tràng āśrama trong rừng của vị bà-la-môn.

Verse 74

तत्राग्निहोत्रशालायां दृष्ट्वा तं मणिमाहितम् । उत्तीर्य स्यन्दनान्नीलः सोऽवरोहत भूतले ॥ ११.७५ ॥

Tại đó, trong nhà agnihotra, thấy viên bảo châu đã được đặt yên vị, Nīla liền bước xuống khỏi cỗ xe và đặt chân lên mặt đất.

Verse 75

अवतीर्णे ततस्तस्मिन् नीले परमदारुणे । क्रूरबुद्ध्या मनेस्तस्मान्निर्जग्मुः शस्त्रपाणयः ॥ ११.७६ ॥

Rồi sau đó, khi Ngài đã giáng xuống nơi ấy—chốn xanh thẫm u ám, vô cùng kinh khiếp—những kẻ cầm binh khí, do ý niệm tàn bạo thúc đẩy, đã từ đấng sinh từ tâm (Maṇi) mà xuất hiện.

Verse 76

सरथाः सध्वजाः साश्वाः सबाणाः सासिचर्मिणः । सधनुष्काः सतूणीराः योधाः परमदुर्जयाः ॥ निश्चेरुस्तं मणिं भित्वा असंख्येया महाबलाः ॥ ११.७७ ॥

Những chiến binh—ngồi trên chiến xa có cờ hiệu và ngựa, đủ tên, kiếm và khiên, mang cung và ống tên—bất khả chiến bại, vô số và đại lực, đã phá vỡ viên maṇi ấy mà tràn ra.

Verse 77

तत्र सज्जा महाशूरा दश पञ्च च संख्यया । नामभिस्तान् महाभागे कथयामि श्रृणुष्व तान् ॥ ११.७८ ॥

Tại đó, những đại dũng sĩ đã sẵn sàng, tổng cộng mười lăm vị. Hỡi người hữu phúc, ta sẽ kể tên họ; hãy lắng nghe.

Verse 78

सुप्रभो दीप्ततेजाश्च सुरश्मिः शुभदर्शनः । सुकान्तिः सुन्दरः सुन्दः प्रद्युम्नः सुमनाः शुभः ॥ ११.७९ ॥

“Suprabhā—rạng ngời tối thượng; Dīptatejas—oai quang bừng cháy; Suraśmi—tia sáng thần linh; Śubhadarśana—dung mạo cát tường; Sukānti—ánh huy hoàng khả ái; Sundara—mỹ lệ; Sunda—đáng mến; Pradyumna; Sumanā—tâm thiện; Śubha—cát tường.”

Verse 79

सुशीलः सुखदः शम्भुः सुदान्तः सोम एव च । एते पञ्चदश प्रोक्ता नायका मणितोत्थिताः ॥ ११.८० ॥

“Suśīla, Sukhadā, Śambhu, Sudānta, và Soma nữa.” Mười lăm vị thủ lĩnh ấy được tuyên thuyết là đã sinh khởi từ các maṇi (bảo châu).

Verse 80

ततो विरोचनं दृष्ट्वा बहुसैन्यपरिष्कृतम् । योधयामासुरव्यग्रा विविधायुधपाणयः ॥ ११.८१ ॥

Bấy giờ, thấy Virocana được chỉnh tề với đại quân, họ—khát khao giao chiến, tay cầm đủ loại binh khí—liền xông vào chiến đấu.

Verse 81

धनूंषि तेषां कनकप्रभाणि शरान् सुजाम्बूनदपुङ्खनद्धान् । पतन्ति खङ्गानि विभीषणानि भुशुण्डिशूलाः परमप्रधानाः ॥ ११.८२ ॥

Những cây cung của họ rực sáng như vàng, và những mũi tên—gắn lông bằng vàng Jāmbūnada tinh hảo—đều rơi xuống; những thanh kiếm đáng sợ cũng rơi, cùng với chùy bhuśuṇḍī và những ngọn giáo thượng hạng.

Verse 82

रथो रथं संपरिवार्य तस्थौ गजो गजस्यापि हयो हरस्य । पदातिरत्युग्रपराक्रमश्च पदातिमेव प्रससार चाग्र्यम् ॥ ११.८३ ॥

Chiến xa vây lấy chiến xa rồi đứng vững; voi đối đầu voi, ngựa gặp ngựa. Và bộ binh, với dũng lực cực kỳ dữ dội, lao lên—quả thật nhằm vào bộ binh tiên phong.

Verse 83

द्वन्द्वान्यनेकानि तथैव युद्धे द्रवन्ति शूराः परिभर्त्सयन्तः । विभीषणं निर्गतचापमार्गं बभूव बाहुप्रभवं सुघोरम् ॥ ११.८४ ॥

Trong chiến trận, nhiều cuộc đấu tay đôi cũng dâng trào, khi các dũng sĩ xông lên và buông lời thách thức. Bấy giờ, đối với Vibhīṣaṇa—người đã bước ra vào tầm bắn của cung—một thứ phi tiễn cực kỳ ghê rợn, sinh từ sức mạnh cánh tay, liền phát khởi.

Verse 84

तथा प्रवृत्ते तुमुलेऽथ युद्धे हतः स राज्ञः सचिवो विसंज्ञः । सहानुगः सर्वबलैरुपेतो जगाम वैवस्वतमन्दिराय ॥ ११.८५ ॥

Khi trận chiến dữ dội ấy vừa khởi lên, vị đại thần của nhà vua bị đánh gục và bất tỉnh. Cùng với tùy tùng và được toàn quân hộ tống, ông đi đến nơi cư ngụ của Vaivasvata (Yama)—tức là đã gặp cái chết.

Verse 85

तस्मिन् हते दुर्जयराजमन्त्रिणि उपाययौ स्वेन बलेन राजा । स दुर्जयः साश्वरथोऽतितीव्रः प्रतापवांस्तैर्मणिजैर्यuyodha ॥ ११.८६ ॥

Khi vị đại thần của vua Durjaya đã bị giết, nhà vua liền tiến lên với chính quân lực của mình. Durjaya ấy, ngồi trên chiến xa do ngựa kéo, cực kỳ mau lẹ và đầy uy dũng, đã giao chiến với các chiến sĩ kia.

Verse 86

ततस्तस्मिंस्तदा राज्ञो महत्कदनमाबभौ । ततो हेतुप्रहेत्रीभ्यां श्रुत्वा जामातरं रणे ॥ ११.८७ ॥

Bấy giờ, ngay lúc ấy, tại nơi đó đã dấy lên một cuộc tàn sát lớn đối với nhà vua. Rồi sau đó, khi nghe từ những kẻ khởi xướng và thi hành về người con rể trong trận chiến, (ông liền có phản ứng tương ứng).

Verse 87

युध्यमानं महाबाहुं ततस्त्वाययतुश्चमूः । तस्मिन् बले तु दैत्या ये तान् शृणुष्व धरिरितान् ॥ ११.८८ ॥

Khi vị dũng sĩ tay mạnh ấy đang giao chiến, đạo quân liền tiến đến. Nay, về các Daitiya có trong lực lượng ấy, hãy nghe như lời Hari đã thuật lại.

Verse 88

प्रघसो विघसश्चैव सङ्घसोऽशनिसप्रभः । विद्युत्प्रभः सुघोषश्च उन्मत्ताक्षो भयङ्करः ॥ ११.८९ ॥

“Họ được gọi là Praghasa, Vighasa và Saṅghasa; Aśanisaprabha (rực sáng như lôi đình); Vidyutprabha (rực sáng như chớp); Sughoṣa (tiếng vang cát tường); Unmattākṣa (mắt cuồng loạn); và Bhayaṅkara (khiến người kinh hãi).”

Verse 89

अग्निदन्तोऽग्नितेजाश्च बाहुशक्रः प्रतर्दनः । विराधो भीमकर्मा च विप्रचित्तिस्तथैव च ॥ ११.९० ॥

Agnidanta và Agnitejas; Bāhuśakra và Pratardana; Virādha và Bhīmakarman; và cả Vipracitti nữa.

Verse 90

एते पञ्चदश श्रेष्ठा असुराः परमायुधाः । अक्षौहिणीपरिवार एकैकोऽत्र पृथक्पृथक् ॥ ११.९१ ॥

Mười lăm A-tu-la ưu tú này, trang bị vũ khí tối thượng; mỗi vị ở đây, riêng rẽ từng người, đều có một đạo quân akṣauhiṇī làm tùy tùng.

Verse 91

महामायास्तु समरे दुर्ज्जयस्य महात्मनः । युयुधुर्मणिजैः सार्द्धं महासैन्यपरिच्छदाः ॥ ११.९२ ॥

Rồi các Mahāmāyā trong chiến trận đã giao chiến cùng các Maṇija, trang bị đầy đủ với đội hình đại quân, vì đại hồn Durjjaya (kẻ khó bị khuất phục).

Verse 92

सुप्रभः प्रघसं त्वाजौ ताडयामास पञ्चभिः । शरैराशीविषाकारैः प्रतप्तैः पतगैरिव ॥ ११.९३ ॥

Trong chiến địa, Suprabha bắn trúng Praghasa bằng năm mũi tên—nung đỏ, mang hình như rắn độc—tựa những chim lửa đang bay.

Verse 93

तप्ततेजास्त्रिभिर्बाणैर्विघसं संप्रविध्यत । संघसं दशभिर्बाणैः सुरश्मिः प्रत्यविध्यत ॥ ११.९४ ॥

Taptatejas bắn trúng Vighasa bằng ba mũi tên; còn Suraśmi đáp trả, bắn trúng Saṃghasa bằng mười mũi tên.

Verse 94

अशनिप्रभं रणेऽविध्यत् पञ्चभिः शुभदर्शनः । विद्युत्प्रभं सुकान्तिस्तु सुघोषं सुन्दरस्तथा ॥ ११.९५ ॥

Trong chiến trận, người tuấn tú Śubhadarśana bắn trúng Aśaniprabhā bằng năm mũi tên. Sukānti bắn trúng Vidyutprabhā; và Sundara cũng bắn trúng Sughoṣa.

Verse 95

उन्मत्ताक्षं तथाविध्यत् सुन्दः पञ्चभिराशुगैः । चकर्त च धनुस्तस्य शितेन नतपर्वणा ॥ ११.९६ ॥

Bấy giờ Sunda bắn Unmattākṣa bằng năm mũi tên thần tốc; rồi với một mũi tên sắc bén có khớp cong, chàng cũng chém đứt cây cung của hắn.

Verse 96

सुमना अग्निदंष्ट्रं तु सुषुभश्चाग्नितेजसम् । सुशीलो वायुषक्रं तु सुमुखश्च प्रतर्दनम् ॥ ११.९७ ॥

“Sumanā là Agnidaṁṣṭra; Suṣubha là Agnitejasa. Suśīla là Vāyuśakra; và Sumukha là Pratardana.”

Verse 97

विराधेन तथा शम्भुः सुकीर्तिर्भीमकर्म्मणा । विप्रचित्तिस्तथा सोमं एतद्युद्धं महानभूत् ॥

Cũng vậy, Śambhu giao chiến với Virādha; Sukīrti đối đầu Bhīmakarman; và Vipracitti giao chiến với Soma—bởi thế trận chiến này trở nên vô cùng rộng lớn.

Verse 98

परस्परं सुयुद्धेन योद्धयित्वाऽस्त्रलाघवात् । यथासंख्येन ते दैत्याḥ पुनर्मणिभवैर्हताः ॥ ११.९९ ॥

Sau khi giao chiến với nhau trong một trận thư hùng cân sức, nhờ tài triển khai vũ khí mau lẹ, các Dāitya ấy lại bị các Maṇibhava đánh gục theo đúng thứ tự.

Verse 99

यावत् संग्रामघोरो वै महांस्तेषां व्यवर्धत । तावत् समित्कुशादीनि कृत्वा गौरमुखो मुनिः ॥ ११.१०० ॥

Chừng nào trận chiến ghê gớm ấy—vốn đã lớn lao giữa họ—còn tiếp tục gia tăng, chừng ấy hiền giả Gauramukha chuẩn bị các que củi tế lễ, cỏ kuśa và những vật liệu nghi lễ liên quan.

Verse 100

आगतॊ महदाश्चर्यं संग्रामं भीमदर्शनम् । बहुसैन्यपरिवारं स्थितं तं चापि दुर्ज्जयम् ॥ ११.१०१ ॥

Một điều kỳ diệu lớn hiện ra: một trận chiến có dáng vẻ đáng sợ, bị bao quanh bởi vô số đạo quân—đứng sừng sững nơi ấy, quả thật khó bề chinh phục.

Verse 101

एवं कृत्वा मणिकृतं रौद्रं गाढं च संयुगम् । चिन्तयामास देवेशं हरिं गौरमुखो मुनिः ॥ ११.१०३ ॥

Sau khi khiến cuộc giao tranh dữ dội và khít chặt ấy—liên quan đến viên bảo châu—xảy ra như vậy, hiền giả Gauramukha liền suy niệm về Hari, Chúa tể của chư thiên.

Verse 102

स देवः पुरतस्तस्य पीतवासाः खगासनः । किमत्र ते मया कार्यमिति वाणीमुदीरयत् ॥ ११.१०४ ॥

Vị Thần ấy—mặc y phục vàng và ngự trên Garuḍa—hiện đứng trước mặt ông và cất lời: “Ở đây, ngươi muốn Ta làm điều gì cho ngươi?”

Verse 103

स ऋषिः प्राञ्जलिर्भूत्वा उवाच पुरुषोत्तमम् । जहीमं दुर्ज्जयं पापं ससैन्यं परिवारिणम् ॥ ११.१०५ ॥

Vị hiền giả ấy chắp tay cung kính, thưa với Puruṣottama: “Xin diệt kẻ tội lỗi này—kẻ khó bề khuất phục—cùng toàn quân và bọn tùy tùng vây quanh.”

Verse 104

एवमुक्तस्तदा तेन चक्रं ज्वलनसन्निभम् । मुमोच दुर्जयबले कालचक्रं सुदर्शनम् ॥ ११.१०६ ॥

Được ông thưa như vậy khi ấy, Ngài liền phóng ra Sudarśana—bánh xe bất khả chiến bại, rực cháy như lửa—chính là Bánh xe Thời gian, nhằm vào kẻ địch có sức mạnh khó khuất phục.

Verse 105

तेन चक्रेण तत्सैन्यमासुरं दुर्जयं क्षणात् । निमेषान्तरमात्रेण भस्मवद् बहुधा कृतम् ॥ ११.१०७ ॥

Với chiếc đĩa thần ấy, trong khoảnh khắc, Ngài đã nghiền nát đạo quân A-tu-la khó bề khuất phục, chia thành muôn mảnh như tro bụi, chỉ trong một cái chớp mắt.

Verse 106

एवं कृत्वा ततो देवो मुनिं गौरमुखं तदा । उवाच निमिषेणेदं निहतं दानवं बलम् ॥ ११.१०८ ॥

Làm xong như vậy, vị Thần liền nói với hiền giả Gauramukha khi ấy: “Chỉ trong khoảnh khắc, đạo binh Dānava này đã bị tiêu diệt.”

Verse 107

अरण्येऽस्मिंस्ततस्त्वेवं नैमिषारण्यसंज्ञितम् । भविष्यति यथार्थं वै ब्राह्मणानां विशेषतः ॥ ११.१०९ ॥

Từ đó về sau, khu rừng này quả thật sẽ được gọi là Naimiṣāraṇya—đúng như ý nghĩa của danh xưng ấy—đặc biệt gắn liền với hàng Brāhmaṇa.

Verse 108

अहं च यज्ञपुरुष एतस्मिन् वनगोचरे । नाम्ना याज्या सदा चेमे दश पञ्च च नायकाः । कृते युगे भविष्यन्ति राजानो मणिजा मुने ॥ ११.११० ॥

“Còn Ta là Yajña-Puruṣa trong miền rừng này. Theo danh xưng, Ta là Yājyā; và mười lăm vị thủ lãnh này luôn hiện diện (nơi đây). Trong thời Kṛta Yuga, hỡi hiền giả, họ sẽ trở thành các vị vua, sinh từ Maṇijā.”

Verse 109

एवमुक्त्वा ततो देवो गतोऽन्तर्धानमीश्वरः । द्विजोऽपि स्वाश्रमे तस्थौ मुदा परमया युतः ॥ ११.१११ ॥

Nói xong như thế, Đấng Tối Thượng liền ẩn thân, biến mất khỏi tầm thấy. Vị “hai lần sinh” cũng ở lại trong am thất của mình, tràn đầy niềm hoan hỷ tối thượng.

Verse 110

पाठभेदः सुमना अग्निदंष्ट्रं तु सुवेदश्चाग्नितेजसम् ॥

Dị bản: (các danh/xưng) Sumanā; Agnidaṃṣṭra; Suveda; và (người được tả là) có hào quang rực sáng như lửa.

Verse 111

सुनलो वायुषक्रौ तु सुवेदस्तु प्रतर्दनम् ॥

Sunala; Vāyuśakra; Suveda; và Pratardana—được liệt kê như các danh/xưng.

Verse 112

११.१००

Verse 113

एवं स्नात्वा शुभे वस्त्रे परिधायोत्तमे तथा । विविधान्नं तु विधिना बुभुजे स नृपोत्तमः ॥

Như vậy, sau khi tắm gội và khoác lên y phục tốt đẹp, cát tường, vị minh quân ấy liền thọ dụng các món ăn đa dạng đúng theo nghi thức quy định.