Adhyaya 129

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अक्षमालेश्वरं परम् । सागरार्कादीशकोणे पंचाशद्धनुषान्तरे

Īśvara phán: “Rồi đó, hỡi Đại Nữ Thần, nên đi đến Akṣamāleśvara tối thượng, ở góc giữa Sāgarārka và Ādīśa, cách năm mươi tầm cung.”

Verse 2

संस्थितं पापशमनं युगलिंगं महाप्रभम् । अक्षमालेश्वरंनाम पुरा तस्य प्रकीर्तितम् । उग्रसेनेश्वरं नाम ख्यातं तस्यैव साम्प्रतम्

Tại đó có một ‘song liṅga’ rực sáng, uy nghi lớn lao, có năng lực tiêu trừ tội lỗi. Thuở xưa được tôn xưng là Akṣamāleśvara; nay chính liṅga ấy lại nổi danh với tên Ugraseneśvara.

Verse 3

देव्युवाच । अक्षमालेश्वरं नाम यत्पूर्वं समुदाहृतम् । कथं तदभवद्देव कथयस्व प्रसादतः

Nữ Thần thưa: “Bạch Thiên Chủ, thuở xưa nơi ấy từng được xưng là Akṣamāleśvara. Danh ấy do đâu mà có? Xin Ngài vì lòng từ ân mà kể cho con nghe.”

Verse 4

ईश्वर उवाच । आसीत्पुरा महादेवि सती चाध मयोनिजा । अक्षमालेति वै नाम्ना सतीधर्मपरायणा

Īśvara đáp: “Thuở xưa, hỡi Đại Nữ Thần, có một người nữ hiền đức, sinh từ Māyā (nguồn gốc kỳ diệu), tên là Akṣamālā, một lòng kiên định phụng trì dharma.”

Verse 5

कदाचित्समनुप्राप्ते दुर्भिक्षे कालपर्ययात् । ऋषयश्च महादेवि क्षुधाक्रान्ता विचेतसः

Có một lần, do thời vận xoay chuyển, nạn đói xảy ra; và các bậc hiền triết, hỡi Đại Nữ Thần, bị cơn đói chế ngự, tâm trí khổ não và rối bời.

Verse 6

सर्वे चान्नं परीप्संतो गताश्चण्डालवेश्मनि । ज्ञात्वान्नसंग्रहं तस्य प्रार्थयाञ्चक्रुरन्त्यजम्

Tất cả đều mong tìm lương thực nên đến nhà một người caṇḍāla. Biết ông ta có tích trữ đồ ăn, các vị liền khẩn cầu người bị xem là hạ tiện ấy ban cho thực phẩm.

Verse 7

भोभोऽन्त्यज महाबुद्धे रक्षास्मानन्नदानतः । प्राणसंदेहमापन्नान्कृशांगान्क्षुत्प्रपीडितान्

“Hỡi người bị xem là hạ tiện, bậc có tâm lớn! Xin cứu chúng tôi bằng sự bố thí thức ăn. Chúng tôi gầy mòn, bị đói hành hạ, mạng sống như đang treo trên sợi chỉ.”

Verse 8

अहो धन्योऽसि पूज्योऽसि न त्वमन्त्यज उच्यसे । यदस्मिन्प्रलये याते स्थितं धान्यं गृहे तव

Ôi! Ngươi thật phước lành, thật đáng tôn kính—chẳng nên gọi ngươi là kẻ tiện dân, vì khi cơn đại hoại diệt này ập đến, trong nhà ngươi vẫn còn lương thực (thóc gạo) được cất giữ.

Verse 9

अनावृष्टिहते देशे सस्ये च प्रलयं गते । एकं यो भोजयेद्विप्रं कोटिर्भवति भोजिता

Trong xứ sở bị hạn hán tàn phá, khi mùa màng đã diệt vong, ai nuôi ăn dù chỉ một vị Bà-la-môn thì công đức của sự cúng thí ấy ngang với nuôi ăn một koṭi (mười triệu).

Verse 10

अन्त्यज उवाच । अहो आश्चर्यमतुलं यदेतद्दृश्यतेऽधुना । यदेतन्मद्गृहं प्राप्ता ऋषयश्चान्नकांक्षिणः

Người Antyaja thưa: “Ôi, kỳ diệu vô song đang hiện ra lúc này—rằng các bậc Ṛṣi, vốn không hề khát cầu thức ăn, lại đến nhà ta!”

Verse 11

शूद्रान्नमपि नादेयं ब्राह्मणैः किमुतान्त्यजात्

“Ngay cả thức ăn từ một người Śūdra, các Bà-la-môn cũng không nên nhận—huống chi là từ một Antyaja!”

Verse 12

आमं वा यदि वा पक्वं शूद्रान्नं यस्तु भक्षति । स भवेच्छूकरो ग्राम्यस्तस्य वा जायते कुले

“Dù sống hay chín, ai ăn thức ăn từ một người Śūdra thì sẽ thành heo nơi thôn dã—hoặc bằng không, hạng ấy sẽ sinh ra trong dòng tộc của người ấy.”

Verse 13

अमृतं बाह्मणस्यान्नं क्षत्रियान्नं पयः स्मृतम् । वैश्यान्नमन्नमित्याहुः शूद्रान्नं रुधिरं स्मृतम्

Thức ăn của Bà-la-môn được xem như cam lộ; thức ăn của Sát-đế-lỵ được nhớ như sữa. Thức ăn của Phệ-xá chỉ gọi đơn giản là “thức ăn”; còn thức ăn của Thủ-đà-la được nhớ như máu.

Verse 14

शूद्रान्नं शूद्रसंपर्कं शूद्रेण च सहासनम् । शूद्रादन्नागमश्चैव ज्वलंतमपि पातयेत्

Thức ăn từ Thủ-đà-la, sự tiếp xúc với Thủ-đà-la, và ngồi chung một chỗ với Thủ-đà-la—cũng như việc nhận thức ăn từ Thủ-đà-la—đều phải gạt bỏ, dẫu trong cơn bức bách “như lửa cháy”.

Verse 15

अग्निहोत्री तु यो विप्रः शूद्रान्नान्न निवर्तते । एते तस्य प्रणश्यंति आत्मा ब्रह्म त्रयोऽग्नयः

Nhưng vị Bà-la-môn giữ lễ Agnihotra mà vẫn không kiêng thức ăn của Thủ-đà-la—đối với người ấy, những điều này sẽ tiêu mất: tự ngã, oai quang Phạm lực (Brahman-tejas), và ba ngọn lửa thiêng.

Verse 16

शूद्रान्नेनोदरस्थेन ब्राह्मणो म्रियते यदि । षण्मासाभ्यन्तरे विप्रः पिशाचः सोऽभिजायते

Nếu một Bà-la-môn chết khi thức ăn của Thủ-đà-la còn ở trong bụng, thì trong vòng sáu tháng, vị Bà-la-môn ấy sẽ sinh làm Piśāca (loài quỷ dữ).

Verse 17

शूद्रान्नेन द्विजो यस्तु अग्निहोत्रं जुहोति च । चण्डालो जायते प्रेत्य शूद्राच्चैवेह दैवतः

Và người Dvija (kẻ sinh hai lần) nào dâng lễ Agnihotra bằng thức ăn của Thủ-đà-la—sau khi chết sẽ sinh làm Caṇḍāla; và ngay trong đời này, “thần linh” hộ trì nghi lễ của người ấy cũng trở thành Thủ-đà-la (tức bị hạ phẩm).

Verse 18

यस्तु भुञ्जति शूद्रान्नं मासमेकं निरन्तरम् । इह जन्मनि शूद्रत्वं मृतः शूद्रोऽभिजायते

Ai ăn đồ ăn của Śūdra liên tục trọn một tháng thì ngay trong đời này sẽ mang địa vị Śūdra; và khi chết đi lại tái sinh làm Śūdra.

Verse 19

राजान्नं तेज आदत्ते शूद्रान्नं ब्रह्मवर्चसम् । आयुः सुवर्णकारान्नं यशश्चर्मावकर्तिनः

Đồ ăn của vua chúa lấy mất ánh quang; đồ ăn của Śūdra lấy mất vẻ rạng của Brahman (brahmavarcasa). Đồ ăn của thợ kim hoàn lấy mất thọ mạng; và đồ ăn của người làm da lấy mất danh tiếng.

Verse 20

कारुकान्नं प्रजा हन्ति बलं निर्णेजकस्य च । गणान्नं गणिकान्नं च लोकेभ्यः परिकृन्तति

Đồ ăn nhận từ người thợ thủ công làm tiêu diệt con cháu; đồ ăn của người giặt là làm tiêu diệt sức lực. Đồ ăn của kẻ hầu đền và đồ ăn của kỹ nữ cắt đứt con người khỏi các cõi cao.

Verse 21

पूयं चिकित्सकस्यान्नं पुंश्चल्याश्चान्नमिन्द्रियम् । विष्ठा वार्धुषिकस्यान्नं शस्त्रविक्रयिणो मलम्

Đồ ăn của thầy thuốc như mủ; đồ ăn của gái điếm như sự suy đồi của các căn (indriya). Đồ ăn của kẻ cho vay nặng lãi như phân; và đồ ăn của kẻ buôn vũ khí như đồ nhơ bẩn.

Verse 22

सहस्रकृत्वस्त्वेतेषामन्ने यद्भक्षिते भवेत् । तदेकवारं भुक्तेन कन्याविक्रयिणो भवेत्

Dẫu có ăn những thứ đồ ăn ấy đến một nghìn lần, quả báo phát sinh cũng vẫn như nhau: bằng với quả báo do chỉ ăn một lần đồ ăn của kẻ bán con gái mình (trong hôn phối).

Verse 23

सहस्रकृत्वस्तस्यैव भुक्तेऽन्ने यत्फलं भवेत् । तदन्त्यजानामन्नेन सकृद्भुक्तेन वै भवेत्

Quả báo phát sinh do ăn món ấy đến một ngàn lần—thì cũng chính quả ấy phát sinh chỉ bởi ăn một lần thức ăn của những antyaja (kẻ bị xem là ngoài trật tự xã hội).

Verse 24

तत्कथं मम विप्रेन्द्राश्चंडालस्याधमात्मनः । धर्ममेवं विजानन्तो नूनमन्नं जिहीर्षथ

Vậy thì, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, các ngài đã biết dharma như thế, sao nay lại định nhận thức ăn từ tôi—một caṇḍāla có bản tính hèn kém?

Verse 25

ऋषय ऊचुः । जीवितात्ययमापन्नो योऽन्नमाद्रियते ततः । आकाश इव पंकेन न स पापेन लिप्यते

Các hiền triết nói: Khi một người đã đến bờ vực cái chết, nếu người ấy nhận thức ăn từ đó (dẫu từ nguồn như vậy), thì không bị tội lỗi vấy bẩn—như bầu trời chẳng bị bùn lấm.

Verse 26

अजीगर्तः सुतं हंतुमुपसर्पन्बुभुक्षितः । न चालिप्यत पापेन क्षुत्प्रतीघातमाचरन्

Ajīgarta, bị cơn đói giày vò, đã tiến đến (thậm chí) để giết con trai mình; nhưng vì chỉ hành động nhằm ngăn cái chết vì đói, ông không bị tội lỗi làm ô uế.

Verse 27

भारद्वाजः क्षुधार्तस्तु सपुत्रो विजने वने । बह्वीर्गा उपजग्राह बृहज्ज्योतिर्महामनाः

Bhāradvāja, bị cơn đói hành hạ, cùng con trai trong khu rừng vắng vẻ, đã bắt giữ nhiều con bò—dẫu ông là bậc hiền triết đại tâm, rực rỡ ánh quang linh thiêng rộng lớn.

Verse 28

क्षुधार्तो गीतमभ्यागाद्विश्वामित्रः श्वजाघनीम् । चण्डालहस्तादादाय धर्माधर्मविचक्षणः

Viśvāmitra, khổ vì đói, đã đến để lấy thịt chó; người phân biệt rõ dharma và adharma, nên nhận nó từ tay một caṇḍāla.

Verse 29

श्वमांसमिच्छन्नर्तौ तु धर्मान्न च्ययते स्म सः । प्राणानां परिरक्षार्थं वामदेवो न लिप्तवान्

Ngay trong thời đói kém, dù muốn ăn thịt chó, ông vẫn không rời bỏ dharma. Vì để gìn giữ sinh khí, Vāmadeva không bị vấy nhiễm tội lỗi.

Verse 30

एवं ज्ञात्वा धर्मबुद्धे सांप्रतं मा विचारय । ददस्वान्नं ददस्वान्नमस्माकमिह याचताम्

Biết như vậy rồi, hỡi người có tâm dharma, xin nay đừng do dự. Hãy ban thức ăn—ban thức ăn cho chúng tôi đang cầu xin nơi đây.

Verse 31

चंडाल उवाच । यद्येवं भवतां कार्यमिदमंगीकृतं धुवम् । तदियं मत्सुता कन्या भवद्भिः परिगृह्यताम्

Caṇḍāla nói: “Nếu đó thật là ý định đã quyết và đã được chấp thuận vững chắc của các ngài, thì xin các ngài nhận thiếu nữ này—chính con gái tôi—làm vợ.”

Verse 32

भवतां योग्रणीर्ज्येष्ठः स चेमामुद्वहेद्ध्रुवम् । दास्ये वर्षाशनं पश्चादीप्सितं भवतां द्विजाः

“Xin người trưởng thượng nhất trong hàng các vị lãnh đạo của các ngài chắc chắn cưới nàng. Sau đó, hỡi các bậc hai lần sinh, tôi sẽ cung cấp lương thực trọn một năm—điều gì các ngài mong muốn.”

Verse 33

ईश्वर उवाच । इत्युक्ता ऋषयो देवि लज्जयाऽनतकन्धराः । प्रत्यालोच्य यथान्यायं वसिष्ठं समनूद्वहन्

Đấng Īśvara phán: “Hỡi Nữ Thần, được nói như vậy, các bậc hiền triết cúi đầu vì hổ thẹn. Sau khi suy xét đúng theo lẽ phải, họ khẩn thỉnh Vasiṣṭha chấp thuận con đường ấy.”

Verse 34

वसिष्ठोऽपि समाख्याय आपद्धर्मं महामनाः । कालस्यानन्तरप्रेक्षी प्रोद्ववाहाऽन्त्यजाङ्गनाम् । अक्षमालेति वै नाम्नीं प्रसिद्धा भुवनत्रये

Vasiṣṭha, bậc đại tâm, cũng giảng rõ āpaddharma—pháp hành trong thời nguy biến; rồi xét điều thời thế đòi hỏi, ngài cử hành hôn lễ đúng nghi với người nữ thuộc cộng đồng Antyaja, tên Akṣamālā, và nàng trở nên lừng danh khắp ba cõi.

Verse 35

यदा स्वकीयतेजोभिरर्कबिंबमरुन्धत । अरुंधती तदा जाता देवदानव वंदिता

Khi bằng chính quang huy của mình, nàng làm lu mờ cả đĩa mặt trời, bấy giờ nàng được gọi là Arundhatī—được chư thiên và cả loài a-tu-la đồng kính lễ.

Verse 36

यादृशेन तु भर्त्रा स्त्री संयुज्येत यथाविधि । सा तादृगेव भवति समुद्रेणेव निम्नगा

Người nữ, khi kết hợp đúng pháp với người chồng có phẩm tính thế nào, thì nàng cũng trở nên như thế ấy—tựa dòng sông hòa làm một với biển cả.

Verse 37

अक्षमाला वसिष्ठेन संयुक्ताऽधम योनिजा । शार्ङ्गीव मन्दपालेन जगाम ह्यर्हणीयताम्

Akṣamālā, tuy sinh từ nguồn gốc thấp, nhưng khi kết duyên với Vasiṣṭha thì đạt đến địa vị đáng được tôn kính—như Śārṅgī khi kết hợp với Mandapāla.

Verse 38

एवं कालक्रमेणैव प्रभासं क्षेत्रमागताः । सप्तर्षयो महात्मानो ह्यरुंधत्या समन्विताः

Như vậy, theo dòng thời gian, bảy vị Thất Hiền (Saptarṣi) đại tâm đã đến thánh địa Prabhāsa, cùng với Arundhatī đi theo.

Verse 39

तीर्थानि प्रेषयामासुः सर्वसिद्धिप्रदानि ताम्

Các ngài sai nàng đến các thánh tīrtha, những nơi ban cho mọi thành tựu (siddhi).

Verse 40

एषामन्वेषमाणानां तव देवी ह्यरुंधती । अपश्यल्लिंगमेकं तु वृक्षजालांतरे स्थितम्

Khi các ngài đang tìm kiếm, phu nhân của ngài là Arundhatī đã thấy một Śiva-liṅga duy nhất, ẩn trong lùm cây rậm rạp.

Verse 41

तं दृष्ट्वा देवदेवेशमेवं जातिस्मराऽभवत् । पूर्वस्मिञ्जन्मनि मया रजोभावांतरस्थया

Vừa thấy Đấng Chúa của chư thiên, nàng liền trở thành người nhớ được tiền kiếp và tự nhủ: “Trong một đời trước, ta—ở trong một trạng thái khác bị chi phối bởi dục nhiễm (rajas)—…”.

Verse 42

अज्ञानभावाद्देवेशो नूनं चात्रार्चितः ।शिवः । तस्मात्कर्मफलं प्राप्तमन्त्यजत्वं द्विजन्मना

Hẳn là do vô minh, Śiva—Đấng Chúa—đã được thờ phụng tại đây một cách không đúng phép. Vì thế, quả báo của nghiệp ấy khiến một người “hai lần sinh” (dvija) rơi vào thân phận kẻ ngoài giai cấp (antyaja).

Verse 43

कस्तेन सदृशो देवः शंभुना भुवनत्रये । राज्यं नियमिनामेवं यो रुष्टोऽपि प्रयच्छति

Trong ba cõi, có vị thần nào sánh được với Śambhu? Dẫu Ngài không vui, Ngài vẫn ban quyền vương giả cho người tự chế, giữ giới luật.

Verse 44

इति संचिंत्य मनसा तत्रैव निरताऽभवत् । पूजयामास तल्लिंगं दिव्याब्दानां शतं प्रिये

Nghĩ như vậy trong lòng, nàng vẫn ở ngay nơi ấy với lòng chuyên nhất. Hỡi người yêu dấu, nàng đã thờ phụng liṅga ấy suốt một trăm năm của chư thiên.

Verse 45

एवं तस्य प्रभावेन दृश्यते गगनांतरे । अरुंधती सती ह्येषा दृष्टा दुष्कृतनाशिनी

Nhờ oai lực ấy, Arundhatī—người phụ nữ trinh chính, đức hạnh—hiện rõ giữa trời; chỉ cần chiêm ngưỡng nàng cũng tiêu trừ các nghiệp ác.

Verse 46

अक्षमालेश्वरस्त्वेवं यथावत्कथितस्तव । ततस्तु द्वापरस्यान्ते कलौ संध्यांशके गते

Như vậy, Akṣamāleśvara đã được thuật lại cho ngươi đúng như thật. Rồi đến cuối thời Dvāpara, khi phần hoàng hôn của Kali đã đến…

Verse 47

अंधासुरसुतश्चासीदुग्रसेन इति श्रुतः । स प्रभासं समासाद्य पुत्रार्थं लिंगमेयिवान्

Có người con của Andhāsura, được nghe gọi là Ugrasena. Đến Prabhāsa, ông tiến đến liṅga để cầu được một người con trai.

Verse 48

अक्षमालेश्वरं नाम ज्ञात्वा माहात्म्यमद्भुतम् । समाराध्य महादेवं नव वर्षाणि पंच च । संप्राप्तवांस्तदा पुत्रं कंसासुरमिति श्रुतम्

Sau khi biết được uy lực kỳ diệu của thần Akṣamāleśvara, ông chí thành phụng thờ Mahādeva suốt mười bốn năm; rồi được một người con trai, nổi danh là ác thần Kaṃsa.

Verse 49

तत्कालान्तरमारभ्य उग्रसेनेश्वरोऽभवत् । पापघ्नं सर्वजंतूनां दर्शनात्स्पर्शनादपि

Từ đó về sau, Ngài được gọi là Ugraseneśvara—đấng diệt trừ tội lỗi của mọi loài hữu tình, chỉ cần được chiêm bái, thậm chí chỉ cần chạm đến.

Verse 50

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । महान्ति पातकान्याहुर्नश्यंति तस्य दर्शनात्

Giết Bà-la-môn, uống rượu say, trộm cắp, và xâm phạm vợ của bậc đạo sư—đó được gọi là những đại tội; thế nhưng chúng cũng tiêu tan chỉ nhờ được chiêm bái (darśana) Thánh Chúa ấy tại Prabhāsa.

Verse 51

तत्रैव ऋषिपञ्चम्यां प्राप्ते भाद्रपदे शुभे । अक्षमालेश्वरं पूज्य मुच्यते नारकाद्भयात्

Ngay tại đó, khi ngày Ṛṣi-pañcamī đến trong tháng Bhādrapada cát tường, ai thờ phụng Akṣamāleśvara sẽ được giải thoát khỏi nỗi sợ các cảnh giới địa ngục.

Verse 52

गोप्रदानं प्रशंसंति तत्रान्नमुदकं तथा । सर्वपापविनाशाय प्रेत्यानंतसुखाय च

Tại đó, người ta ca ngợi việc bố thí bò, và cũng ca ngợi việc cúng dường thức ăn cùng nước—nhằm diệt trừ mọi tội lỗi và, sau khi qua đời, đạt an lạc vô tận.

Verse 53

इति ते कथितं देवि ह्यक्षमालेश्वरोद्भवम् । माहात्म्यं पापशमनं श्रुतं दुःखनिबर्हणम्

Như vậy, hỡi Nữ Thần, nguồn gốc và uy đức của Akṣamāleśvara đã được kể cho nàng—bản Māhātmya này làm lắng dịu tội lỗi; chỉ cần được nghe, liền trở thành kẻ xua tan sầu khổ.

Verse 129

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उग्रसेनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनत्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc, trong Thánh Skanda Mahāpurāṇa—bộ saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ—chương thứ 129, thuộc khaṇḍa thứ bảy (Prabhāsa), phần thứ nhất mang tên Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, với nhan đề “Mô tả sự vĩ đại của Ugraseneśvara.”