Adhyaya 251

Verse 1

गालव उवाच । इत्युक्त्वाऽकाशजावाणी विरराम शुभप्रदा । तेऽपि देवास्तदाश्चर्यं महद्दृष्ट्वा महाव्रताः

Gālava thưa: Nói xong, tiếng nói từ hư không—ban điều cát tường—liền lặng im. Các vị thần ấy nữa, những bậc giữ đại nguyện, trông thấy kỳ diệu lớn lao ấy.

Verse 2

चतुष्टयं च वृक्षाणां चातुर्मास्ये समागते । अपूजयंश्च विधिवदैक्यभावेन शूद्रज

Khi kỳ Cāturmāsya đến, họ đúng nghi thức mà thờ phụng bốn cây, với tâm nhất như trong sự hợp nhất—hỡi con của người Śūdra.

Verse 3

चातुर्मास्येऽथ संपूर्णे देवो हरिहरात्मकः । प्रसन्नस्तानुवाचाथ भक्त्या प्रत्यक्षरूपधृक्

Khi kỳ Cāturmāsya đã viên mãn, Đức Chúa—bản tính hợp nhất Hari và Hara—hoan hỷ, rồi phán bảo họ, do lòng sùng kính mà hiện thân trong hình tướng hữu hình.

Verse 4

यूयं गच्छत देवेश महा व्रतपरायणाः । भुंक्त स्वान्स्वांश्चाधिकारान्मया ते दानवा हताः

“Hãy đi đi, hỡi các bậc chủ tể, những vị chuyên tâm nơi đại giới. Hãy thọ hưởng lại địa vị và quyền bính chính đáng của mình; bởi Ta, các kẻ thù Dānava của các ngươi đã bị diệt.”

Verse 5

इत्युक्त्वा देवदेवेशावैक्यरूपधरौ यदा । गणानां देवतानां च बुद्धिं निर्भेदतां तदा

Nói xong như vậy, khi hai Đấng Chúa của chư thiên mang hình tướng nhất thể, thì ngay lúc ấy, tri kiến của các gaṇa và của chư thiên trở nên không phân chia, lìa mọi sai biệt.

Verse 6

नयन्तौ तौ तदा चेशा बभूवतुररिन्दमौ । तेऽपि देवा निराबाधा हृष्टचित्ता ह्यभेदतः

Bấy giờ, hai Đấng Chúa ấy trở thành bậc dẫn đường, kẻ khuất phục quân thù. Các vị thần kia cũng không còn chướng ngại, lòng hân hoan—quả thật, bởi sự vô sai biệt ấy.

Verse 7

प्रययुः स्वांश्चाधिकारान्विमानगण कोटिभिः । गालव उवाच । तथा तत्रापि ते देवाः पार्वत्याः शापमोहिताः

Họ lên đường trở về các địa vị của mình, giữa vô số đoàn xe trời đến hàng ức. Gālava nói: “Ngay cả ở đó, các vị thần ấy vẫn bị mê hoặc bởi lời nguyền của Pārvatī.”

Verse 8

स्तुत्वा तां बिल्वपत्रैश्च पूजयित्वा महेश्वरीम् । प्रसन्नवदनां स्तुत्वा प्रणिपत्य पुनःपुनः

Họ tán dương Ngài và dùng lá bilva mà phụng thờ Maheśvarī; thấy dung nhan Ngài hoan hỷ, an tịnh, họ lại ca tụng và cúi lạy hết lần này đến lần khác.

Verse 9

सा प्रोवाच ततो देवान्विश्वमाता तु संस्तुता । मम शापो वृथा नैव भविष्यति सुरोत्तमाः

Bấy giờ, Thế Gian Mẫu—được tán dương như thế—phán với chư thiên: “Hỡi các bậc tối thượng trong hàng sura, lời nguyền của Ta quyết chẳng hóa thành vô hiệu.”

Verse 10

तथापि कृतपापानां करवाणि कृपां च वः । स्वर्गे दृषन्मया नैव भविष्यथ सुरोत्तमाः

“Dẫu vậy, Ta vẫn sẽ ban lòng từ mẫn cho các ngươi, tuy các ngươi đã gây lỗi. Nhưng hỡi bậc tối thượng trong hàng chư thiên, nơi thiên giới các ngươi sẽ không hiện ra trước mắt Ta.”

Verse 11

मर्त्यलोकं च संप्राप्य प्रतिमासु च सर्वशः । सर्वे देवाश्च वरदा लोकानां प्रभविष्यथ

“Khi đến cõi người và an trú khắp nơi trong các tượng thờ, hết thảy chư thiên các ngươi sẽ trở thành bậc ban ân huệ cho muôn dân.”

Verse 12

पाणिग्रहेण विहिता ये कुमाराः कुमारिकाः । तेषांतेषां प्रजाश्चैव भविष्यथ न संशयः

“Những trai trẻ và thiếu nữ được kết hợp qua nghi lễ nắm tay (hôn phối), thì đối với từng người, con cháu ắt sẽ sinh khởi; điều ấy không nghi ngờ.”

Verse 13

इत्युक्त्वा सा भगवती देवतानां वरप्रदा । विष्णुं महेश्वरं चैव प्रोवाच कुपिता भृशम्

Nói xong, Đức Nữ Thần chí tôn—đấng ban ân phúc cho chư thiên—liền nổi giận dữ dội và cất lời với Viṣṇu cùng Maheśvara.

Verse 14

देवास्तस्या भयान्नष्टा मर्त्येषु प्रतिमां गताः । भक्तानां मानसं भावं पूरयन्तः सुसंस्थिताः

Vì sợ Nàng, chư thiên liền ẩn mất và nhập vào các tượng thờ giữa cõi người. An trú vững vàng nơi đó, các ngài làm viên mãn những ý nguyện tận đáy lòng của người sùng kính.

Verse 15

यस्माद्विष्णो महेशानस्त्वयाऽपि न निषेधितः । तस्मात्त्वमपि पाषाणो भविष्यसि न संशयः

“Vì ngươi đã không ngăn cản Viṣṇu, đấng Đại Chúa (Maheśāna), nên chính ngươi cũng sẽ hóa thành đá—điều ấy không còn nghi ngờ.”

Verse 16

हरोऽप्यश्ममयं रूपं प्राप्य लोकविगर्हितम् । लिंगाकारं विप्रशापान्महद्दुःखमवाप्स्यति

“Ngay cả Hara (Śiva) cũng sẽ mang thân đá bị thế gian chê trách; do lời nguyền của một bà-la-môn, Ngài sẽ mang hình liṅga và chịu khổ đau lớn.”

Verse 17

तच्छ्रुत्वा भगवान्विष्णुः पार्वतीमनुकूलयन् । उवाच प्रणतो भूत्वा हरभार्यां महेश्वरीम्

Nghe lời ấy, đức Viṣṇu chí tôn—muốn làm dịu lòng Pārvatī—liền cúi mình đảnh lễ và thưa với Maheśvarī, hiền phối của Hara (Śiva).

Verse 18

श्रीविष्णुरुवाच । महाव्रते महादेवि महादेवप्रिया सदा । त्वं हि सत्त्वरजःस्था च तामसी शक्तिरुत्तमा

Đức Śrī Viṣṇu phán: “Hỡi bậc giữ đại nguyện, hỡi Đại Nữ Thần—đấng luôn được Mahādeva yêu kính—quả thật Người an trụ trong sattva và rajas, và cũng là Thần lực tối thượng của tamas.”

Verse 19

मात्रात्रयसमोपेता गुणत्रयविभाविनी । मायादीनां जनित्री त्वं विश्वव्यापकरूपिणी

“Được trang nghiêm bởi ba ‘mātrā’, làm hiển lộ ba guṇa; Người là Mẹ của Māyā và mọi điều tiếp nối—thân tướng Người bao trùm khắp vũ trụ.”

Verse 20

वेदत्रयस्तुता त्वं च साध्यारूपेण रागिणी । अरूपा सर्वरूपा त्वं जनसन्तानदायिनी

“Người được ba bộ Veda ca tụng; và khi mang hình tướng các Sādhya, Người hiện ra với lòng ái mộ. Vô tướng mà đủ mọi tướng, Người ban sự nối tiếp của dòng giống (con cháu).”

Verse 21

फलवेला महाकाली महालक्ष्मीः सरस्वती । ओंकारश्च वषट्कारस्त्वमेव हि सुरेश्वरि

“Người là Phalavelā; Người là Mahākālī, Mahālakṣmī và Sarasvatī. Hỡi Nữ Chúa của chư thiên, chính Người là Oṃkāra và tiếng hô Vaṣaṭ trong tế lễ.”

Verse 22

भूतधात्रि नमस्तेऽस्तु शिवायै च नमोऽस्तु ते । रागिण्यै च विरागिण्यै विकराले नमः शुभे

“Hỡi Đấng nâng đỡ muôn loài, xin đảnh lễ Người; và xin đảnh lễ Người như Śivā. Đảnh lễ Người—đấng vừa có raga vừa lìa raga; hỡi Đấng Uy Nghiêm dữ dội, xin đảnh lễ—hỡi Đấng Cát Tường.”

Verse 23

एवं स्तुता प्रसन्नाक्षी प्रसन्नेनांतरात्मना । उवाच परमोदारं मिथ्यारोषयुतं वचः

Được tán dương như thế, nàng—đôi mắt hiền hòa, nội tâm đã an nhiên—cất lời vô cùng rộng lượng, tuy phảng phất chút giận dữ giả vờ.

Verse 24

मच्छापो नाऽन्यथा भावी जनार्दन तवाप्ययम् । तत्राऽपि संस्थितस्त्वं हि योगीश्वरविमुक्तिदः

“Lời nguyền của ta sẽ không thể khác đi, hỡi Janārdana—điều này cũng ứng vào ngươi. Nhưng ngay tại đó, khi ngươi an trụ trong trạng thái ấy, ngươi vẫn sẽ ban giải thoát cho các bậc Yogī tối thượng.”

Verse 25

कामप्रदश्च भक्तानां चातुर्मास्ये विशेषतः । निम्नगा गंडकीनाम ब्रह्मणो दयिता सुता

Đặc biệt trong mùa Cāturmāsya linh thiêng, nàng ban những điều ước quý báu cho người sùng tín. Dòng sông ấy mang tên Gaṇḍakī, là ái nữ của Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 26

पाषाणसारसंभूता पुण्यदात्री महाजला । तस्याः सुविमले नीरे तव वासो भविष्यति

Sinh từ tinh túy của đá, nàng ban phước đức và là dòng sông hùng vĩ. Trong làn nước tinh khiết vô ngần của nàng, chỗ an trú của ngươi sẽ thành tựu.

Verse 27

चतुर्विंशतिभेदेन पुराणज्ञैर्निरीक्षितः । मुखे जांबूनदं चैव शालग्रामः प्रकीर्तितः

Các bậc thông hiểu Purāṇa đã khảo xét và nhận định rằng Ngài có hai mươi bốn loại sai biệt. Và Śālagrāma được tuyên xưng là có những vệt ‘jāmbūnada’—sắc vàng ròng—trên diện mạo của mình.

Verse 28

वर्त्तुलस्तेजसः पिंडः श्रिया युक्तो भविष्यसि । सर्वसामर्थ्यसंयुक्तो योगिनामपि मोक्षदः

Ngươi sẽ trở thành một hình thể thiêng tròn đầy, rực sáng bởi thần quang, được kết hợp với Śrī (phúc lộc và cát tường). Đầy đủ mọi năng lực, ngươi sẽ ban giải thoát ngay cả cho các hành giả yoga.

Verse 29

ये त्वां शिलागतं विष्णुं पूजयिष्यंति मानवाः । तेषां सुचिन्तितां सिद्धिं भक्तानां संप्रयच्छसि

Những ai sẽ thờ phụng Ngài—Viṣṇu hiện diện trong đá—thì từ Ngài họ sẽ nhận được sự thành tựu của những ý nguyện thiện lành; vì Ngài ban thành công cho người có bhakti.

Verse 30

शिलागतं च देवेशं तुलस्या भक्ति तत्पराः । पूजयिष्यंति मनुजास्तेषां मुक्तिर्न दूरतः

Những người nam nữ chuyên tâm trong bhakti, sẽ thờ phụng Đấng Chúa của chư thiên hiển lộ trong đá, cùng với Tulasī; đối với họ, giải thoát chẳng còn xa.

Verse 31

शिलास्थितं च यः पश्येत्त्वां विष्णुं प्रतिमागतम् । सुचक्रांकितसर्वांगं न स गच्छेद्यमालयम्

Bất cứ ai chiêm ngưỡng Ngài—Viṣṇu an lập trong đá, hiện thành thánh tượng, toàn thân mang những dấu ấn cát tường của bánh xe (Sudarśana)—người ấy không đi đến cõi của Yama.

Verse 32

गालव उवाच । इति ते कथितं सर्वं शालग्रामस्य कारणम् । यथा स भगवान्विष्णुः पाषाणत्वमुपा गतः

Gālava thưa: Như vậy, ta đã nói với ngươi tất cả—nguyên do về Śālagrāma, và cách mà Đấng Bhagavān Viṣṇu đã đến nhận lấy trạng thái của đá.

Verse 33

गोविन्दोऽपि महाशापं लब्ध्वा स्वभवनं गतः । पार्वती च महेशानं कुपिता प्रणमय्य च

Govinda cũng vậy, sau khi nhận một lời nguyền lớn, liền trở về nơi cư ngụ của mình. Còn Pārvatī, nổi giận, cũng cúi đầu đảnh lễ Maheśāna (Śiva).

Verse 34

एवं स एव भगवान्भवभूत भव्यभूतादिकृत्सकलसंस्थितिनाशनांकः । सोऽपि श्रिया सह भवोऽपि गिरीशपुत्र्या सार्द्धं चतुर्षु च द्रुमेषु निवासमाप

Như vậy, chính Đấng Thế Tôn ấy—đấng tạo tác quá khứ, hiện tại và vị lai, mang dấu ấn tiêu dung mọi pháp hữu vi—đã an trú. Và Bhava (Śiva) cũng vậy, cùng với Śrī, và cùng với ái nữ của Girīśa (Pārvatī), đã đến cư ngụ giữa bốn cây.

Verse 251

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये पैज वनोपाख्याने विष्णुशापोनामैकपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Thánh điển Skanda Mahāpurāṇa—thuộc Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā, trong Khaṇḍa thứ sáu (Nāgara)—trong phần Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara, trong tích Śeṣaśāyī, trong cuộc đối thoại giữa Brahmā và Nārada, trong sự tán dương Cāturmāsya, trong truyện rừng Paija—kết thúc chương thứ 251 mang tên “Lời nguyền của Viṣṇu (Viṣṇuśāpa)”.