Adhyaya 192

Verse 1

सूत उवाच । अथ श्रुत्वा महानादं वाद्यानां समुपस्थितम् । नारदः सम्मुखः प्रायाज्ज्ञात्वा च जननीं निजाम्

Sūta nói: Bấy giờ, nghe tiếng vang lớn của các nhạc khí tụ hội, Nārada liền tiến thẳng lên phía trước—nhận ra chính mẹ của mình.

Verse 2

प्रणिपत्य स दीनात्मा भूत्वा चाश्रुपरिप्लुतः । प्राह गद्गदया वाचा कण्ठे बाष्पसमावृतः

Chàng cúi lạy; lòng buồn bã, lệ tràn mi, chàng cất lời bằng giọng run rẩy, cổ họng nghẹn vì nức nở.

Verse 3

आत्मनः शापरक्षार्थं तस्याः कोपविवृद्धये । कलिप्रियस्तदा विप्रो देवस्त्रीणां पुरः स्थितः

Bấy giờ, vị Bà-la-môn Kalipriya đứng trước các thiên nữ—mong tự che chở khỏi lời nguyền, và làm cho cơn giận của nàng thêm bùng lên.

Verse 4

मेघगम्भीरया वाचा प्रस्खलंत्या पदेपदे । मया त्वं देवि चाहूता पुलस्त्येन ततः परम्

Với giọng trầm sâu như mây, lời nói vấp váp từng bước, ông thưa: “Ôi Nữ Thần, chính ta đã gọi Người; rồi về sau, Pulastya cũng gọi Người nữa.”

Verse 5

स्त्रीस्वभावं समाश्रित्य दीक्षाकालेऽपि नागता

Nương vào cớ “tính nữ”, nàng đã không đến—dẫu ngay trong lúc thọ lễ dīkṣā (thọ pháp) cũng vậy.

Verse 6

ततो विधेः समादेशाच्छक्रेणान्या समाहृता । काचिद्गोपसमुद्भूता कुमारी देव रूपिणी

Rồi theo mệnh lệnh của Vidhātṛ (Phạm Thiên), Śakra (Đế Thích) đem đến một thiếu nữ khác—sinh giữa hàng mục đồng, một trinh nữ chưa kết hôn, mang dung mạo thần thánh như chư thiên.

Verse 7

गोवक्त्रेण प्रवेश्याथ गुह्यमार्गेण तत्क्षणात् । आकर्षिता महाभागे समानीताथ तत्क्षणात्

Ôi bậc đại phúc! Nàng lập tức đi vào qua miệng bò theo lối kín; rồi tức khắc được kéo ra và đưa đến ngay (cho nghi lễ).

Verse 8

सा विष्णुना विवाहार्थं ततश्चैवानुमोदिता । ईश्वरेण कृतं नाम गायत्री च तवानुगम्

Rồi Viṣṇu chuẩn thuận nàng cho việc hôn phối; và bởi Īśvara (Đấng Chúa Tể), nàng được đặt danh hiệu “Gāyatrī”, để theo hầu và đồng hành cùng Người.

Verse 9

ब्राह्मणैः सकलैः प्रोक्तं ब्राह्मणीति भवत्वियम् । अस्माकं वचनाद्ब्रह्मन्कुरु हस्तग्रहं विभो

Tất cả các Bà-la-môn đều tuyên rằng: “Hãy để nàng được biết đến với danh xưng Brāhmaṇī.” Vì thế, ôi Bà-la-môn—ôi Đấng Tôn Chủ—theo lời chúng ta, xin cử hành nghi thức nắm tay (hôn lễ).

Verse 10

देवैः सर्वैः स सम्प्रोक्तस्ततस्तां च वराननाम् । ततः पत्न्युत्थधर्मेण योजयामास सत्वरम्

Được chư thiên đồng thanh nói như vậy, ông liền tiếp nhận thiếu nữ dung nhan xinh đẹp ấy; rồi mau chóng kết hợp nàng với mình theo bổn phận của dharma phát sinh từ việc nhận vợ.

Verse 11

किं वा ते बहुनोक्तेन पत्नीशालां समागता । रशना योजिता तस्या गोप्याः कट्यां सुरेश्वरि

Nhưng nói dài làm gì? Nàng được đưa vào khuê phòng; và một dải thắt lưng được buộc nơi eo nàng—dải lưng của cô gái chăn bò—ôi Nữ Chúa của chư thiên.

Verse 12

तद्दृष्ट्वा गर्हितं कर्म निष्क्रांतो यज्ञमण्डपात् । अमर्ष वशमापन्नो न शक्तो वीक्षितुं च ताम्

Thấy hành vi đáng chê trách ấy, ông rời khỏi đàn tế. Bị phẫn nộ chế ngự, ông không thể thậm chí nhìn nàng.

Verse 13

एतज्ज्ञात्वा महाभागे यत्क्षमं तत्समाचर । गच्छ वा तिष्ठ वा तत्र मण्डपे धर्मवर्जिते

Biết điều ấy rồi, ôi bậc hữu phúc lớn, hãy làm điều thích đáng. Hoặc hãy đi, hoặc cứ ở lại đó—trong ngôi đình đàn bị dharma lìa bỏ.

Verse 14

तच्छ्रुत्वा सा तदा देवी सावित्री द्विजसत्तमाः । प्रम्लानवदना जाता पद्मिनीव हिमागमे

Nghe vậy, khi ấy Nữ thần Sāvitrī liền sa sầm nét mặt, hỡi bậc tối thượng trong hàng Nhị-sinh—như đóa sen héo úa khi mùa đông vừa tới.

Verse 15

लतेव च्छिन्नमूला सा चक्रीव प्रियविच्युता । शुचिशुक्लागमे काले सरसीव गतोदका

Nàng như dây leo bị chặt đứt gốc rễ, như chim cakravāka mái lìa xa người bạn tình; như hồ nước cạn khô khi tiết trời trong sáng đến.

Verse 16

प्रक्षीणचन्द्रलेखेव मृगीव मृगवर्जिता । सेनेव हतभूपाला सतीव गतभर्तृका

Nàng hiện ra như vầng trăng lưỡi liềm đang tàn; như nai cái vắng nai đực; như đạo quân mất vua bị sát hại; như người vợ trinh tín bị đoạt mất phu quân.

Verse 17

संशुष्का पुष्पमालेव मृतवत्सैव सौरभी । वैमनस्यं परं गत्वा निश्चलत्वमुपस्थिताम् । तां दृष्ट्वा देवपत्न्यस्ता जगदुर्नारदं तदा

Nàng héo úa như tràng hoa, như bò Surabhī mất bê con. Rơi vào nỗi u uất tột cùng, nàng trở nên bất động. Thấy nàng như vậy, các phu nhân của chư thiên khi ấy liền thưa với Nārada.

Verse 18

धिग्धिक्कलिप्रिय त्वां च रागे वैराग्यकारकम् । त्वया कृतं सर्वमेतद्विधेस्तस्य तथान्तरम्

Đáng hổ thẹn cho ngươi—hỡi kẻ “được Kali sủng ái”—kẻ gieo ra ly tham (vairāgya) nơi lẽ ra phải có ái luyến và gắn bó. Tất cả chuyện này do ngươi gây nên, và cả sự phá rối đối với pháp lệnh ấy của Đấng Tạo Hóa (Vidhātṛ) cũng vậy.

Verse 19

गौर्युवाच । अयं कलिप्रियो देवि ब्रूते सत्यानृतं वचः । अनेन कर्मणा प्राणान्बिभर्त्येष सदा मुनिः

Gaurī nói: “Ôi Nữ thần, kẻ này—được gọi là ‘kali-priya’—thốt ra lời pha lẫn chân và ngụy. Chính nhờ lối hành xử ấy mà vị hiền giả luôn duy trì mạng sống.”

Verse 20

अहं त्र्यक्षेण सावित्रि पुरा प्रोक्ता मुहुर्मुहुः । नारदस्य मुनेर्वाक्यं न श्रद्धेयं त्वया प्रिये । यदि वांछसि सौख्यानि मम जातानि पार्वति

“Ôi Sāvitri, thuở xưa Đấng Ba Mắt đã nhiều lần răn dạy ta: ‘Người yêu dấu, chớ đặt lòng tin vào lời của hiền giả Nārada. Nếu nàng ước cầu những an lạc phát sinh từ ta, hỡi Pārvatī.’”

Verse 21

ततःप्रभृति नैवाहं श्रद्दधेऽस्य वचः क्वचित् । तस्माद्गच्छामहे तत्र यत्र तिष्ठति ते पतिः

“Từ dạo ấy, ta chẳng hề tin lời ông ta trong bất cứ lúc nào. Vậy nên, chúng ta hãy đến nơi kia—nơi phu quân của nàng đang lưu trú.”

Verse 22

स्वयं दृष्ट्वैव वृत्तांतं कर्तव्यं यत्क्षमं ततः । नात्रास्य वचनादद्य स्थातव्यं तत्र गम्यताम्

“Khi tự mắt thấy trọn sự tình, chúng ta sẽ làm điều thích đáng. Hôm nay chớ ở lại đây chỉ vì lời ông ta—hãy đi đến đó.”

Verse 23

सूत उवाच । गौर्या स्तद्वचनं श्रुत्वा सावित्री हर्षवर्जिता । मखमण्डपमुद्दिश्य प्रस्खलन्ती पदेपदे

Sūta nói: Nghe lời Gaurī, Sāvitrī—không còn niềm vui—hướng về đình tế lễ, bước đi mà vấp ngã ở mỗi bước chân.

Verse 24

प्रजगाम द्विजश्रेष्ठाः शून्येन मनसा तदा । प्रतिभाति तदा गीतं तस्या मधुरमप्यहो

Hỡi bậc Nhị-sinh tối thượng, khi ấy nàng bước đi với tâm trí trống rỗng. Ngay cả khúc ca vốn ngọt ngào của nàng cũng bỗng hiện ra khác lạ, như bị biến đổi.

Verse 25

कर्णशूलं यथाऽयातमसकृद्द्विजसत्तमाः । वन्ध्यवाद्यं यथा वाद्यं मृदंगानकपूर्वकम्

Hỡi bậc Nhị-sinh thượng hạng, âm thanh ấy cứ dội vào tai nàng hết lần này đến lần khác như mũi nhọn đau buốt. Nó như thứ nhạc vô vị, cằn cỗi và không niềm vui, dẫu có trống mṛdaṅga và trống lớn phụ họa.

Verse 26

प्रेतसंदर्शनं यद्वन्मर्त्यं तत्सा महासती । वीक्षितुं न च शक्रोति गच्छमाना तदा मखे

Như cảnh thấy ma quỷ khiến phàm nhân không thể chịu nổi, nàng Sāvitrī—bậc đại trinh khiết—khi đang đi về phía lễ tế, cũng không sao gắng nhìn điều đang diễn ra nơi ấy.

Verse 27

शृंगारं च तथांगारं मन्यते सा तनुस्थितम् । वाष्पपूर्णेक्षणा दीना प्रजगाम महासती

Nàng cho rằng mọi đồ trang sức cũng như than hồng cháy rực đặt trên thân mình. Mắt đẫm lệ, bậc hiền phụ ấy vẫn bước đi, tiều tụy trong sầu khổ.

Verse 28

ततः कृच्छ्रात्समासाद्य सैवं तं यज्ञमंडपम् । कृच्छ्रात्कारागृहं तद्वद्दुष्प्रेक्ष्यं दृक्पथं गतम्

Rồi, hết sức nhọc nhằn, nàng mới đến được chính ngôi đình tế lễ ấy. Nó hiện vào tầm mắt nàng như một ngục thất khó nhìn, khiến lòng đau đớn khi phải trông thấy.

Verse 29

अथ दृष्ट्वा तु संप्राप्तां सावित्रीं यज्ञमण्डपम् । तत्क्षणाच्च चतुर्वक्त्रः संस्थितोऽधोमुखो ह्रिया

Khi thấy Sāvitrī đến nơi đàn tràng tế lễ, ngay khoảnh khắc ấy, Đấng Bốn Mặt (Phạm Thiên) cúi gằm mặt, vì hổ thẹn mà đứng lặng.

Verse 30

तथा शम्भुश्च शक्रश्च वासुदेवस्तथैव च । ये चान्ये विबुधास्तत्र संस्थिता यज्ञमंडपे

Cũng vậy, Śambhu (Śiva), Śakra (Indra) và Vāsudeva đều hiện diện; cùng với các bậc thiên thần khác, họ đứng trong đàn tràng tế lễ.

Verse 31

ते च ब्राह्मणशार्दूलास्त्यक्त्वा वेदध्वनिं ततः । मूकीभावं गताः सर्वे भयसंत्रस्तमानसाः

Những vị Bà-la-môn dũng mãnh như hổ ấy liền dứt tiếng tụng Veda; tất cả rơi vào câm lặng, tâm trí run rẩy vì sợ hãi.

Verse 32

अथ संवीक्ष्य सावित्री सपत्न्या सहितं पतिम् । कोपसंरक्तनयना परुषं वाक्यमब्रवीत्

Bấy giờ Sāvitrī thấy phu quân mình ở cùng một người vợ khác; mắt nàng đỏ rực vì giận dữ, liền thốt ra lời lẽ gay gắt.

Verse 33

सावित्र्युवाच । किमेतद्युज्यते कर्तुं तव वृद्ध तमाकृते । ऊढवानसि यत्पत्नीमेतां गोपसमुद्भवाम्

Sāvitrī nói: “Sao việc này lại hợp lẽ để ngài làm, khi ngài đã cao niên và mang hình tướng như vậy—rằng ngài đã cưới người đàn bà này, kẻ sinh từ cộng đồng chăn bò, làm vợ?”

Verse 34

उभयोः पक्षयोर्यस्याः स्त्रीणां कांता यथेप्सिताः । शौचाचारपरित्यक्ता धर्मकृत्यपराङ्मुखाः

Ở cả hai phía dòng tộc của nàng, những người đàn ông được phụ nữ yêu mến đều tùy ý buông thả; họ đã bỏ sự thanh tịnh và phép tắc, quay lưng với các bổn phận của dharma.

Verse 35

यदन्वये जनाः सर्वे पशुधर्मरतोत्सवाः । सोदर्यां भगिनीं त्यक्त्वा जननीं च तथा पराम्

Trong dòng tộc ấy, mọi người đều vui say với “luật của loài thú”; họ bỏ rơi cả người chị/em ruột, rồi cũng bỏ mẹ và những người khác nữa.

Verse 36

तस्याः कुले प्रसेवंते सर्वां नारीं जनाः पराम् । यथा हि पशवोऽश्नंति तृणानि जलपानगाः

Trong dòng tộc nàng, người ta buông thả tìm đến mọi người đàn bà, không hề kiềm chế; như đàn bò đi uống nước mà tiện miệng gặm cỏ ven đường.

Verse 37

तद्वदस्याः कुलं सर्वं तक्रमश्राति केवलम्

Cũng vậy, cả gia quyến của nàng chỉ sống nhờ mỗi bơ sữa loãng (buttermilk).

Verse 38

कृत्वा मूत्रपुरीषं च जन्मभोगविवर्जितम् । नान्यज्जानाति कर्तव्यं धर्मं स्वोदरसं श्रयात्

Khi đời sống bị hạ xuống chỉ còn chuyện nước tiểu và phân—xa lìa mục đích chân thật của sinh ra và niềm hưởng thụ cao thượng—người ấy chẳng biết bổn phận nào khác ngoài thứ “dharma” chỉ phục vụ cái bụng mình.

Verse 39

अन्त्यजा अपि नो कर्म यत्कुर्वन्ति विगर्हितम् । आभीरास्तच्च कुर्वंति तत्किमेतत्त्वया कृतम्

Ngay cả những kẻ ở địa vị thấp nhất cũng không làm việc bị chê trách như thế; vậy mà người Ābhīra lại làm. Cớ sao ngươi còn làm điều ấy?

Verse 40

अवश्यं यदि ते कार्यं भार्यया परया मखे । त्वया वा ब्राह्मणी कापि प्रख्याता भुवनत्रये

Nếu quả thật ngươi cần một người vợ cho lễ tế (mākha), thì hãy chọn một phụ nữ Bà-la-môn—người lừng danh khắp ba cõi.

Verse 41

नोढा विधे वृथा मुण्ड नूनं धूर्तोऽसि मे मतः । यत्त्वया शौचसंत्यक्ता कन्याभावप्रदूषिता

Hỡi kẻ do số mệnh an bài—tên đầu trọc vô ích—trong mắt ta, ngươi hẳn là kẻ gian trá; bởi ngươi mà nàng phải bỏ sự thanh tịnh, và tiết hạnh trinh nữ đã bị hoen ố.

Verse 42

प्रभुक्ता बहुभिः पूर्वं तथा गोपकुमारिका । एषा प्राप्ता सुपापाढ्या वेश्याजनशताधिका

Cô gái chăn bò này trước kia đã bị nhiều kẻ hưởng dụng; nay nàng đến đây mang đầy trọng tội—còn vượt cả hàng trăm kỹ nữ.

Verse 43

अन्त्यजाता तथा कन्या क्षतयोनिः प्रजायते । तथा गोपकुमारी च काचित्तादृक्प्रजायते

Cũng vậy, một thiếu nữ sinh từ dòng thấp có thể sinh ra với tử cung bị tổn thương/đã bị xâm phạm; và ngay trong hàng các cô gái chăn bò cũng có kẻ sinh ra trong tình trạng như thế.

Verse 44

मातृकं पैतृकं वंशं श्वाशुरं च प्रपातयेत् । तस्मादेतेन कृत्येन गर्हितेन धरातले

Bởi hành vi đáng chê trách ấy, người ta làm suy đồi dòng mẹ, dòng cha và cả gia tộc bên nhạc phụ; vì thế, ngay trên cõi đất này, việc làm ấy bị lên án.

Verse 46

पूजां ये च करिष्यंति भविष्यंति च निर्धनाः । कथं न लज्जितोसि त्वमेतत्कुर्वन्विगर्हितम्

Những ai sẽ cử hành lễ cúng bái theo cách ấy cũng sẽ trở nên nghèo túng. Sao ngươi không biết hổ thẹn, khi làm điều bị chê trách như vậy?

Verse 47

पुत्राणामथ पौत्राणामन्येषां च दिवौकसाम् । अयोग्यं चैव विप्राणां यदेतत्कृतवानसि

Điều ngươi đã làm là bất xứng—trước mặt con cháu, trước các chư thiên khác, và quả thật là không đúng phép trước mặt các bà-la-môn.

Verse 48

अथ वा नैष दोषस्ते न कामवशगा नराः । लज्जंति च विजानंति कृत्याकृत्यं शुभाशुभम्

Hoặc có lẽ đây không phải lỗi của ngươi: người không bị dục vọng chi phối thì biết hổ thẹn, và hiểu điều nên làm, điều không nên làm—điều cát tường và điều bất tường.

Verse 49

अकृत्यं मन्यते कृत्यं मित्रं शत्रुं च मन्यते । शत्रुं च मन्यते मित्रं जनः कामवशं गतः

Kẻ đã rơi vào quyền lực của dục vọng thì lầm điều không nên làm là điều nên làm; xem bạn là thù, và xem thù là bạn.

Verse 50

द्यूतकारे यथा सत्यं यथा चौरं च सौहृदम् । यथा नृपस्य नो मित्रं तथा लज्जा न कामिनाम्

Như kẻ cờ bạc không có chân thật, như kẻ trộm không có tình bằng hữu, và như bậc quân vương không có bạn tri kỷ—cũng vậy, người bị dục vọng chi phối thì không còn hổ thẹn.

Verse 51

अपि स्याच्छीतलो वह्निश्चंद्रमा दहनात्मकः । क्षाराब्दिरपि मिष्टः स्यान्न कामी लज्जते ध्रुवम्

Lửa có thể trở nên mát, trăng có thể hóa thành thiêu đốt, và biển mặn có thể hóa ngọt—nhưng kẻ bị dục vọng sai khiến thì chắc chắn không biết hổ thẹn.

Verse 52

न मे स्याद्दुखमेतद्धि यत्सापत्न्यमुपस्थितम् । सहस्रमपि नारीणां पुरुषाणां यथा भवेत्

Điều này chẳng phải nỗi buồn của ta—rằng một người vợ khác đã xuất hiện; bởi đàn ông có thể có đến cả ngàn phụ nữ, như người đời vẫn biết.

Verse 53

कुलीनानां च शुद्धानां स्वजात्यानां विशेषतः । त्वं कुरुष्व पराणां च यदि कामवशं गतः

Nhất là đối với những người nữ cao quý và thanh khiết, thuộc chính cộng đồng của ngươi—nếu ngươi đã rơi dưới quyền dục vọng, cũng chớ làm điều ấy với người khác.

Verse 54

एतत्पुनर्महद्दुःखं यदाभीरी विगर्हिता । वेश्येव नष्टचारित्रा त्वयोढा बहुभर्तृका

Nhưng nỗi khổ lớn hơn là điều này—người nữ Ābhīrī nay bị khinh chê; như kỹ nữ, hạnh kiểm của nàng bị hủy hoại—lấy ngươi làm chồng mà lại bị đồn là có nhiều chồng.

Verse 55

तस्मादहं प्रयास्यामि यत्र नाम न ते विधे । श्रूयते कामलुब्धस्य ह्रिया परिहृतस्य च

Vì thế, ta sẽ rời đi—đến nơi ngay cả danh xưng của ngươi cũng không còn được nghe, hỡi Vidhī; bởi người ta nói rằng kẻ tham đắm dục vọng thì bị Hriyā (đức thẹn thùng) ruồng bỏ.

Verse 56

अहं विडंबिता यस्मादत्रानीय त्वया विधे । पुरतो देवपत्नीनां देवानां च द्विजन्मनाम् । तस्मात्पूजां न ते कश्चित्सांप्रतं प्रकरिष्यति

Ta đã bị chế nhạo vì ngươi đem ta đến đây, hỡi Vidhī—trước mặt các phu nhân của chư thiên, trước mặt chính chư thiên, và trước mặt hàng Dvija (những bậc “sinh hai lần”). Vì vậy, từ nay không ai còn cử hành lễ pūjā để tôn kính ngươi nữa.

Verse 57

अद्य प्रभृति यः पूजां मंत्रपूजां करिष्यति । तव मर्त्यो धरापृष्ठे यथान्येषां दिवौकसाम्

Từ chính hôm nay trở đi, ai cử hành lễ thờ phụng—lễ thờ phụng kèm theo thần chú—thì người ấy, tuy là phàm nhân trên mặt đất, vẫn đạt địa vị sánh ngang các bậc cư ngụ cõi trời khác.

Verse 58

भविष्यति च तद्वंशो दरिद्रो दुःखसंयुतः । ब्राह्मणः क्षत्रियो वापि वैश्यः शूद्रोपि चालये

Và dòng tộc của người ấy sẽ trở nên nghèo túng, gắn liền với khổ đau—dù ở đời này là brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya hay thậm chí śūdra—(đó là) quả báo trong bối cảnh linh thiêng này.

Verse 59

एषाऽभीरसुता यस्मान्मम स्थाने विगर्हिता । भविष्यति न संतानस्तस्माद्वाक्यान्ममैव हि

Vì con gái của người Ābhīra này đã bị quở trách ngay tại chốn của ta, nên—do chính lời ta—sẽ không có con nối dõi cho những kẻ gây nên việc ấy.

Verse 60

न पूजां लप्स्यते लोके यथान्या देवयोषितः

Trong đời này, nàng sẽ không được tôn kính và thờ phụng như các thiên nữ khác.

Verse 61

करिष्यति च या नारी पूजा यस्या अपि क्वचित् । सा भविष्यति दुःखाढ्या वंध्या दौर्भाग्यसंयुता

Bất cứ người nữ nào, vào bất kỳ lúc nào, nếu cử hành việc thờ phụng (một cách bị cấm hay không đúng trong bối cảnh thiêng này), thì được nói rằng nàng sẽ đầy sầu khổ—hiếm muộn và mang lấy bất hạnh.

Verse 62

पापिष्ठा नष्टचारित्रा यथैषा पंचभर्तृका । विख्यातिं यास्यते लोके यथा चासौ तथैव सा

Như người nữ tội lỗi nhất này—hạnh kiểm bại hoại, nổi danh là “vợ của năm người chồng”—sẽ mang tiếng xấu trong đời, thì người nữ kia cũng sẽ bị biết đến y như vậy.

Verse 63

एतस्या अन्वयः पापो भविष्यति निशाचर । सत्यशौचपरित्यक्ताः शिष्टसंगविवर्जिताः

Hỡi kẻ lang thang trong đêm, ai còn gắn bó với dòng tộc của nàng sẽ trở nên tội lỗi—từ bỏ chân thật và thanh tịnh, lại thiếu vắng sự gần gũi với bậc hiền thiện.

Verse 64

अनिकेता भविष्यंति वंशेऽस्या गोप्रजीविनः । एवं शप्त्वा विधिं साध्वी गायत्रीं च ततः परम्

“Trong dòng tộc của nàng, họ sẽ thành kẻ không nhà, sống bằng nghề chăn giữ bò.” Nói lời nguyền như vậy xong, người phụ nữ hiền đức ấy lại nguyền rủa Vidhī (Phạm Thiên Brahmā), rồi tiếp đến là Gāyatrī.

Verse 65

ततो देवगणान्सर्वाञ्छशाप च तदा सती । भोभोः शक्र त्वयानीता यदेषा पंचभर्तृका

Bấy giờ, ngay khoảnh khắc ấy, Satī liền giáng lời nguyền lên toàn thể chư thiên: “Hãy nghe đây, hỡi Śakra (Indra)! Chính ngươi đã đem đến đây người nữ này—kẻ mang định mệnh có năm phu quân.”

Verse 66

तदाप्नुहि फलं सम्यक्छुभं कृत्वा गुरोरिदम् । त्वं शत्रुभिर्जितो युद्धे बंधनं समवाप्स्यसि

Sau khi đã kính cẩn thực hành việc lành cát tường này đúng như lời vị đạo sư chỉ dạy, ngươi ắt sẽ nhận lấy quả báo tương xứng: trong chiến trận sẽ bị kẻ thù khuất phục, rồi phải chịu cảnh giam cầm trói buộc.

Verse 67

कारागारे चिरं कालं संगमिष्यत्यसंशयम् । वासुदेव त्वया यस्मादेषा वै पंचभर्तृका

Vì rằng, hỡi Vāsudeva, ngươi đã chung chạ với người nữ này—kẻ được gọi là “người có năm phu quân”—nên không nghi ngờ gì, nàng sẽ bị bắt phải ở lâu dài trong ngục thất.

Verse 68

अनुमोदिता विधेः पूर्वं तस्माच्छप्स्याम्यसंशयम् । त्वं चापि परभृत्यत्वं संप्राप्स्यसि सुदुर्मते

Vì trước đó đã được Vidhātṛ—Đấng an bài số phận—chuẩn thuận, nên ta nhất định sẽ giáng lời nguyền lên ngươi. Còn ngươi nữa, hỡi kẻ tâm địa ác, sẽ rơi vào cảnh làm tôi tớ dưới quyền kẻ khác.

Verse 69

समीपस्थोऽपि रुद्र त्वं कर्मैतद्यदुपेक्षसे । निषेधयसि नो मूढ तस्माच्शृणु वचो मम

Dẫu ở ngay bên cạnh, hỡi Rudra, ngươi vẫn thờ ơ trước việc này; ngươi chẳng ngăn cản, hỡi kẻ mê muội. Vậy nên, hãy lắng nghe lời ta.

Verse 70

जीवमानस्य कांतस्य मया तद्विरहोद्भवम् । संसेवितं मृतायां ते दयितायां भविष्यति

Khi người yêu dấu của ngươi còn sống, ta đã buông mình vào nỗi đau phát sinh từ sự ly biệt với chàng; nhưng khi người thương ấy qua đời, chính sự buông mình ấy sẽ trở thành phần số của ngươi.

Verse 71

यत्र यज्ञे प्रविष्टेयं गर्हिता पंचभर्तृका । भवानपि हविर्वह्ने यत्त्वं गृह्णासि लौल्यतः

Trong lễ tế mà người đàn bà bị chê trách là ‘có năm chồng’ đã bước vào, chính ngươi nữa—hỡi Agni, Đấng mang lễ vật—đã nhận phẩm cúng vì lòng tham.

Verse 72

तथान्येषु च यज्ञेषु सम्यक्छंकाविवर्जितः । तस्माद्दुष्टसमाचार सर्वभक्षो भविष्यसि

Cũng vậy, trong các lễ tế khác, ngươi hoàn toàn không còn sự dè dặt đúng đắn; bởi thế, với hạnh kiểm suy đồi, ngươi sẽ trở thành kẻ ăn nuốt mọi thứ, không phân biệt.

Verse 73

स्वधया स्वाहया सार्धं सदा दुःखसमन्वितः । नैवाप्स्यसि परं सौख्यं सर्वकालं यथा पुरा

Cùng với Svadhā và Svāhā, ngươi sẽ luôn bị sầu khổ vây bủa; ngươi sẽ chẳng bao giờ lại đạt được an lạc tối thượng trong bất cứ thời nào như thuở trước.

Verse 74

एते च ब्राह्मणाः सर्वे लोभोपहतचेतसः । होमं प्रकुर्वते ये च मखे चापि विगर्हिते

Và tất cả các bà-la-môn này, tâm trí bị lòng tham đánh gục—những kẻ vẫn làm lễ hỏa cúng ngay cả trong một lễ tế đáng bị chê trách—

Verse 75

वित्तलोभेन यत्रैषा निविष्टा पञ्चभर्तृका । तथा च वचनं प्रोक्तं ब्राह्मणीयं भविष्यति

Nơi ấy, vì lòng tham của cải, người đàn bà “có năm chồng” này đã bị đặt lên; tại đó cũng đã có lời được nói ra, và việc ấy sẽ trở thành một vụ việc liên can đến hàng Bà-la-môn.

Verse 76

दरिद्रोपहतास्तस्माद्वृषलीपतयस्तथा । वेदविक्रयकर्तारो भविष्यथ न संशयः

Vì thế, bị cảnh nghèo khổ quật ngã, các ngươi sẽ trở thành chồng của những phụ nữ Thủ-đà-la; và các ngươi sẽ thành kẻ buôn bán Kinh Veda—điều ấy không còn nghi ngờ.

Verse 77

भोभो वित्तपते वित्तं ददासि मखविप्लवे । तस्माद्यत्तेऽखिलं वित्तमभोग्यं संभविष्यति

Ôi bậc chủ của tài lộc! Ngài đang ban phát của cải trong một lễ tế đã rối loạn, đổ vỡ. Vì thế, toàn bộ tài sản của ngài sẽ trở nên vô dụng, không thể thọ hưởng.

Verse 78

तथा देवगणाः सर्वे साहाय्यं ये समाश्रिताः । अत्र कुर्वंति दोषाढ्ये यज्ञे वै पांचभर्तृके

Cũng vậy, toàn thể chư thiên đã đến đây cầu trợ lực—tham dự vào lễ tế này—đang hành sự trong một nghi lễ đầy lỗi lầm, trong lễ tế “năm chồng” này.

Verse 79

संतानेन परित्यक्तास्ते भविष्यंति सांप्रतम् । दानवैश्च पराभूता दुःखं प्राप्स्यति केवलम्

Giờ đây họ sẽ bị chính con cháu mình ruồng bỏ; và, bị các Dānava đánh bại, họ sẽ chỉ nhận lấy khổ đau mà thôi.

Verse 80

एतस्याः पार्श्वतश्चान्याश्चतस्रो या व्यवस्थिताः । आभीरीति सप त्नीति प्रोक्ता ध्यानप्रहर्षिताः

Bên cạnh nàng còn có bốn người nữ khác đứng hầu—được gọi là “Ābhīrī” và “những người vợ đối địch”—họ hoan hỷ, phấn khởi bởi tâm ý chuyên chú vào thiền quán của chính mình.

Verse 81

मम द्वेषपरा नित्यं शिवदूतीपुरस्सराः । तासां परस्परं संगः कदाचिच्च भविष्यति

Họ luôn nuôi lòng oán ghét đối với ta, do nữ sứ giả của Śiva dẫn đầu; giữa họ, sự giao hội với nhau chỉ có thể xảy ra vào một lúc nào đó (rất hiếm).

Verse 82

नान्येनात्र नरेणापि दृष्टिमात्रमपि क्षितौ । पर्वताग्रेषु दुर्गेषु चागम्येषु च देहिनाम् । वासः संपत्स्यते नित्यं सर्वभोगविवर्जितः

Tại đây, ngay cả việc thoáng thấy bất cứ người đàn ông nào khác trên cõi đất cũng sẽ không đến với họ. Chỗ ở của họ sẽ mãi ở trên đỉnh núi, nơi hiểm trở và khó ai có thân xác mà tới được—bị tước khỏi mọi tiện nghi và hưởng thụ.

Verse 83

सूत उवाच । एवमुक्त्वाऽथ सावित्रीकोपोपहतचेतसा । विसृज्य देवपत्नीस्ताः सर्वा याः पार्श्वतः स्थिताः

Sūta nói: Nói xong như vậy, Sāvitrī—tâm trí bị cơn giận chế ngự—liền cho lui tất cả các phu nhân của chư thiên đang đứng bên cạnh nàng.

Verse 84

उदङ्मुखी प्रतस्थे च वार्यमाणापि सर्वतः । सर्वाभिर्देवपत्नीभिर्लक्ष्मीपूर्वाभिरेवच

Quay mặt về phương bắc, nàng lên đường, dẫu bị ngăn cản từ mọi phía—bởi tất cả các phu nhân của chư thiên, với Lakṣmī đứng đầu.

Verse 85

तत्र यास्यामि नो यत्र नामापि किल वै यतः । श्रूयते कामुकस्यास्य तत्र यास्याम्यहं द्रुतम्

Ta sẽ đi đến nơi mà quả thật ngay cả danh xưng của kẻ bị dục vọng lôi kéo ấy cũng không còn được nghe. Đến nơi ấy, ta sẽ đi thật mau.

Verse 86

एकश्चरणयोर्न्यस्तो वामः पर्वतरोधसि । द्वितीयेन समारूढा तस्यागस्य तथोपरि

Nàng đặt bàn chân trái lên sườn núi; rồi với chân kia, nàng trèo lên—vượt qua cả sống núi ấy.

Verse 87

अद्यापि तत्पदं वामं तस्यास्तत्र प्रदृश्यते । सर्वपापहरं पुण्यं स्थितं पर्वतरोधसि

Cho đến hôm nay, dấu chân trái của nàng vẫn còn thấy ở đó. Dấu tích thiêng ấy—đặt trên sườn núi—thật thanh tịnh và diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 88

अपि पापसमाचारो यस्तं पूजयते नरः । सर्वपातकनिर्मुक्तः स याति परमं पदम्

Dẫu là người sống trong tội lỗi, nếu biết kính lễ thờ phụng sự hiện diện thiêng ấy, người ấy sẽ được giải thoát khỏi mọi trọng tội và đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 89

यो यं काममभि ध्याय तमर्चयति मानवः । अवश्यं समवाप्नोति यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Bất cứ điều ước nào con người chiêm niệm trong lòng và với ý nguyện ấy mà thờ phụng năng lực thiêng này, người ấy chắc chắn sẽ đạt được—dẫu điều ấy vô cùng khó thành tựu.

Verse 90

सूत उवाच । एवं तत्र स्थिता देवी सावित्री पर्वता श्रया । अपमानं महत्प्राप्य सकाशात्स्वपतेस्तदा

Sūta nói: Như vậy, nữ thần Sāvitrī nương tựa nơi núi mà ở lại đó; khi ấy, ngay bên cạnh chính phu quân của mình, nàng đã chịu một nỗi nhục nhã lớn lao.

Verse 91

यस्तामर्चयते सम्यक्पौर्णमास्यां विशेषतः । सर्वान्कामानवाप्नोति स मनोवांछितां स्तदा

Ai thờ phụng Ngài một cách đúng pháp—đặc biệt vào ngày rằm—thì đạt được mọi ước nguyện, cả những điều đã ấp ủ lâu dài trong tâm.

Verse 92

या नारी कुरुते भक्त्या दीपदानं तदग्रतः । रक्ततंतुभिराज्येन श्रूयतां तस्य यत्फलम्

Người nữ nào với lòng sùng kính dâng đèn trước Ngài—dùng tim đèn màu đỏ và bơ tinh khiết (ghṛta)—xin hãy lắng nghe quả báo phát sinh từ đó.

Verse 93

यावन्तस्तंतवस्तस्य दह्यंते दीप संभवाः । मुहूर्तानि च यावंति घृतदीपश्च तिष्ठति । तावज्जन्मसहस्राणि सा स्यात्सौभाग्यभांगिनी

Bao nhiêu tim đèn của ngọn đèn ấy bị lửa thiêu hết, và bao nhiêu muhūrta ngọn đèn bơ (ghṛta) còn cháy—bấy nhiêu ngàn kiếp tái sinh, nàng sẽ là người đồng phần phúc lộc và may mắn.

Verse 94

पुत्रपौत्रसमोपेता धनिनी शील मंडना न दुर्भगा न वन्ध्या च न च काणा विरूपिका

Nàng sẽ được đầy đủ con trai và cháu nội, giàu có, và được trang nghiêm bởi hạnh đức—không bất hạnh, không hiếm muộn, không chột mắt, cũng không mang hình dung dị dạng.

Verse 95

या नृत्यं कुरुते नारी विधवापि तदग्रतः । गीतं वा कुरुते तत्र तस्याः शृणुत यत्फलम्

Bất cứ người nữ nào—dù là góa phụ—nếu múa trước Thánh Nữ ấy, hoặc cất tiếng hát tại nơi đó, hãy lắng nghe quả phúc phát sinh cho nàng từ việc ấy.

Verse 96

यथायथा नृत्यमाना स्वगात्रं विधुनोति च । तथातथा धुनोत्येव यत्पापं प्रकृतं पुरा

Nàng múa theo cách nào, rung chuyển thân thể mình theo cách nào, thì cũng đúng theo mức ấy mà nàng rũ sạch những tội lỗi đã gây từ thuở trước.

Verse 97

यावन्तो जन्तवो गीतं तस्याः शृण्वंति तत्र च । तावंति दिवि वर्षाणि सहस्राणि वसेच्च सा

Có bao nhiêu chúng sinh nghe thánh ca của nàng tại nơi ấy, thì bấy nhiêu ngàn năm nàng an trú trên cõi trời.

Verse 98

सावित्रीं या समुद्दिश्य फलदानं करोति सा । फलसंख्याप्रमाणानि युगानि दिवि मोदते

Người nữ nào dâng tặng trái cây làm bố thí, chí thành hồi hướng về Nữ Thần Sāvitrī, thì hoan hỷ trên cõi trời suốt những yuga tương ứng với số trái đã dâng.

Verse 99

मिष्टान्नं यच्छते यश्च नारीणां च विशेषतः । तस्या दक्षिणमूर्तौ च भर्त्राढ्यानां द्विजोत्तमाः । स च सिक्थप्रमाणानि युगा नि दिवि मोदते

Lại nữa, ai bố thí món ngọt—đặc biệt cho phụ nữ—tại phương diện phía nam của Thánh Nữ ấy, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, người ấy cũng hoan lạc trên cõi trời suốt những yuga được đo theo lượng ‘siktha’ của lễ vật.

Verse 100

यः श्राद्धं कुरुते तत्र सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । रसेनैकेन सस्येन तथैकेन द्विजोत्तमाः । तस्यापि जायते पुण्यं गयाश्राद्धेन यद्भवेत्

Ai cử hành lễ śrāddha tại nơi ấy với lòng tín thành đúng pháp—dẫu chỉ với một món dâng có vị và một hạt ngũ cốc, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh—người ấy vẫn được công đức ngang với công đức phát sinh từ lễ śrāddha tại Gayā.

Verse 101

यः करोति द्विजस्तस्या दक्षिणां दिशमाश्रितः । सन्ध्योपासनमेकं तु स्वपत्न्या क्षिपितैर्जलैः

Nếu một người nhị sinh, đứng ở phía nam của nàng, thực hiện dù chỉ một lần lễ phụng thờ sandhyā bằng nước do chính vợ mình rảy,

Verse 102

सायंतने च संप्राप्ते काले ब्राह्मणसत्तमाः । तेन स्याद्वंदिता संध्या सम्यग्द्वादशवार्षिकी

Khi thời khắc chiều tối đến, hỡi bậc tối thượng trong hàng brāhmaṇa, nhờ hành vi ấy mà lễ sandhyā được tôn kính đúng pháp như thể đã trì giữ suốt mười hai năm.

Verse 103

यो जपेद्ब्राह्मणस्तस्याः सावित्रीं पुरतः स्थितः । तस्य यत्स्यात्फलं विप्राः श्रूयतां तद्वदामि वः

Nếu một brāhmaṇa đứng trước nàng mà tụng niệm thần chú Sāvitrī, thì hãy lắng nghe, hỡi các brāhmaṇa: ta sẽ nói cho các ông biết quả báo phát sinh từ đó.

Verse 104

दशभिर्ज्जन्मजनितं शतेन च पुरा कृतम् । त्रियुगे तु सहस्रेण तस्य नश्यति पातकम्

Chỉ với mười lần tụng niệm, tội lỗi sinh trong đời này được diệt; với một trăm lần, tội đã làm thuở trước; và với một nghìn lần, trong phạm vi ba yuga, tội của người ấy đều tiêu tan.

Verse 105

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन चमत्कारपुरं प्रति । गत्वा तां पूजयेद्देवीं स्तोतव्या च विशेषतः

Vì vậy, với mọi nỗ lực, người ta nên đến Chamatkārapura, lễ bái vị Nữ Thần ấy và đặc biệt tán dương Ngài bằng các bài thánh tụng.

Verse 106

सावित्र्या इदमाख्यानं यः पठेच्छृणुयाच्च वा । सर्वपापविनिर्मुक्तः सुखभागत्र जायते

Ai đọc bản truyện này về Sāvitrī—hoặc chỉ cần nghe—thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và trở thành người đồng hưởng an lạc ngay trong đời này.

Verse 107

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं द्विजोत्तमाः । सावित्र्याः कृत्स्नं माहात्म्यं किं भूयः प्रवदाम्यहम्

Hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, ta đã thuật lại trọn vẹn điều các ông hỏi. Toàn bộ đại oai đức của Sāvitrī đã được trình bày—ta còn phải nói gì nữa đây?

Verse 192

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सावित्रीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Skanda Mahāpurāṇa tôn kính—thuộc bộ Saṃhitā tám mươi mốt nghìn câu kệ—ở phần thứ sáu gọi là Nāgara Khaṇḍa, trong phần Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara—kết thúc chương mang tên “Mô tả sự vĩ đại của Sāvitrī,” tức Chương 192.