Adhyaya 185

Verse 1

। अतिथिरुवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा मे पिंगला गुरुः । संजाता कुररो जातो यथा तत्प्रवदान्यहम्

Atithi nói: “Tất cả điều ấy ta đã kể cho các ngươi, đúng như Piṅgalā—vị đạo sư của ta—đã dạy. Nay ta sẽ thuật lại vì sao chim kurara (ó cá) được sinh ra, và duyên cớ nào khiến sự việc ấy thành tựu.”

Verse 2

ममासीद्द्रविणं भूरि पितृपैतामहं महत्

Ta vốn có của cải dồi dào—những tài sản lớn lao do cha và ông nội truyền lại.

Verse 3

येऽथ पुत्राश्च दायादा बांधवा अपि । ते मां सर्वे प्रबाधन्ते द्रव्यसस्यकृते सदा

Ngay cả các con trai ta, những người thừa tự, cùng bao thân quyến khác cũng luôn quấy nhiễu ta, chỉ vì của cải và tài sản.

Verse 4

यस्याहं न प्रयच्छामि स मां चैव प्रबाधते । सीदमानस्तु सुभृशं दर्शयन्प्राणसंक्षयम्

Ai mà ta không ban cho, người ấy cũng quấy nhiễu ta; còn ta thì chìm sâu trong khốn quẫn, như thể chính sinh khí đang hao mòn dần.

Verse 5

एक साम्ना प्रयाचंते वित्तं भेदेन चापरे । भयदानेन चान्येऽपि केचिद्दंडेन च द्विजाः

Có kẻ xin tiền bằng lời nịnh nọt; kẻ khác bằng cách gieo chia rẽ; lại có người bằng cách gây sợ hãi; và có kẻ—thậm chí cả các bà-la-môn—bằng lời đe dọa trừng phạt.

Verse 6

एवं नाहं क्वचित्सौख्यं तेषां पार्श्वाल्लभामि भोः । चिन्तयानो दिवानक्तं क्लेशस्य परि संक्षयम् । उपायं न च पश्यामि येन शांतिः प्रजायते

Vì thế, bạch ngài, ở bất cứ đâu trong sự gần gũi với họ, con cũng chẳng tìm được an lạc. Ngày đêm con trăn trở cách chấm dứt khổ não, nhưng vẫn không thấy phương tiện nào khiến bình an sinh khởi.

Verse 7

अन्यस्मिन्दिवसे दृष्टः कृतमांसपरिग्रहः । कुररश्चंचुना व्योम्नि गच्छमानस्त्वरान्वितः

Một ngày khác, con thấy chim ó cá, mỏ ngậm một miếng thịt, vội vã bay qua bầu trời.

Verse 8

हन्यमानः समंताच्च मांसार्थे विविधैः खगैः । अथ तेन परिक्षिप्तं तन्मांसं पक्षिजाद्भयात्

Bị muôn loài chim vây đánh tứ phía vì miếng thịt, nó liền thả rơi miếng thịt ấy do sợ hãi các chim khác.

Verse 9

यावत्तावत्सुखी जातस्तेऽपिसर्वे समुज्झिताः । मयापि क्लिश्यमानेन तद्वच्च निजबांधवैः

Chỉ trong chừng ấy thời gian nó được an vui, và tất cả bầy chim kia đều rút lui. Cũng vậy, con đang chịu khổ, lại bị chính thân quyến của mình bức bách.

Verse 10

सामिषं कुररं दृष्ट्वा वध्यमानं निरामिषैः । आमिषस्य परित्यागात्कुररः सुखमेधते

Thấy chim ó cá ngậm thịt bị những con chim không có thịt tấn công, ta hiểu rằng: nhờ từ bỏ miếng thịt ấy, chim ó cá được hưng thịnh trong an lạc.

Verse 11

एवं निश्चित्य मनसा सर्वानानीय बांधवान् । पुत्रान्पौत्रांस्ततः सर्वान्पुरस्तेषां निवेदितम्

Sau khi đã quyết định như vậy trong tâm, ông cho gọi tất cả bà con—các con và các cháu—rồi tuyên bố điều ấy trước mặt mọi người.

Verse 12

त्रिःसत्यं शपथं कृत्वा नान्यदस्तीति मे गृहे । विभज्यार्थं यथान्यायं यूयं गृह्णीत बान्धवाः

Sau khi thề ba lần bằng chân thật, ông nói: “Trong nhà ta không còn gì khác. Hãy chia tài sản theo lẽ công bằng rồi nhận lấy, hỡi bà con.”

Verse 13

ततःप्रभृति तैर्मुक्तः सुखं तिष्ठाम्यहं द्विजाः । एतस्मात्कारणाज्जातो ममासौ कुररो गुरुः

Từ đó về sau, được giải thoát khỏi những ràng buộc ấy, ta an trú trong an lạc, hỡi các bà-la-môn. Chính vì lẽ này mà con chim kurara ấy đã trở thành bậc thầy của ta.

Verse 14

अर्थसंपद्विमोहाय विमोहो नरकाय च । तस्मादर्थमनर्थं तं मोक्षार्थी दूरतस्त्यजेत्

Giàu sang đưa đến mê lầm, và mê lầm dẫn xuống địa ngục. Vì thế, người cầu giải thoát nên từ xa mà lìa bỏ thứ “tài sản” vốn là tai họa ấy.

Verse 15

यथामिषं जले मत्स्यैर्भक्ष्यते श्वापदैर्भुवि । आकाशे पक्षिभिश्चैव तथा सर्वत्र वित्तवान्

Như mồi trong nước bị cá ăn, trên đất bị thú dữ ăn, trên trời bị chim ăn—cũng vậy, ở khắp nơi, người giàu trở thành con mồi.

Verse 16

दोषहीनोऽपि धनवान्भूपाद्यैः परिताप्यते । दरिद्रः कृतदोषोऽपि सर्वत्र निरुपद्रवः

Dẫu không lỗi lầm, người giàu vẫn bị vua chúa và kẻ quyền thế quấy nhiễu; còn người nghèo—dẫu đã phạm lỗi—ở khắp nơi vẫn tương đối ít gặp tai ương.

Verse 17

आलंबिताः परैर्यांति प्रस्खलंति पदेपदे । गद्गदानि च जल्पंते धनिनो मद्यपा इव

Dựa vào người khác mà đi, họ vấp ngã từng bước; lời nói thì lắp bắp—như kẻ say rượu—ấy là kẻ giàu bị của cải trói buộc.

Verse 18

भक्ते द्वेषो बहिः प्रीती रुचितं गुरुलघ्वपि । मुखे च कटुता नित्यं धनिनां ज्वरिणामिव

Đối với người sùng tín, họ nuôi lòng ghét, nhưng bề ngoài lại tỏ vẻ thương; điều nặng hay nhẹ họ cũng lấy làm thích tùy ý mình. Miệng họ luôn cay đắng—như kẻ đang sốt—ấy là hạng người giàu.

Verse 19

अर्थानामर्जने दुःखमर्जितानां च रक्षणे । नाशे दुःखं व्यये दुःखं धिगर्थो दुःखभाजनम्

Khi cầu tài thì khổ; giữ của đã có cũng khổ; mất mát thì khổ; tiêu dùng cũng khổ. Than ôi của cải—chỉ là chiếc bình chứa sầu đau.

Verse 20

अर्थार्थी जीव लोकोऽयं स्मशानमपि सेवते । जनितारमपि त्यक्त्वा निःस्वं यांति सुता अपि

Thế gian hữu tình này khát khao của cải, đến nỗi cả bãi hỏa táng cũng tìm đến. Ngay cả con cái cũng bỏ cha mình mà đi, rời xa người đã trở nên trắng tay.

Verse 21

सुतस्य वल्लभस्तावत्पिता पुत्रोऽपि वै पितुः । यावन्नार्थस्य संबन्धस्ताभ्यां भावी परस्परम् । संबन्धे वित्तजे जाते वैरं संजायते मिथः

Cha thương con và con cũng thương cha, chừng nào giữa họ còn có mối ràng buộc bởi của cải. Khi quan hệ phát sinh từ tiền bạc, oán thù liền sinh khởi giữa đôi bên.

Verse 22

एतस्मात्कारणाद्वित्तं मया त्यक्तं तपोधनाः । तेन सौख्येन तिष्ठामि कुररस्योपदेशतः

Vì lẽ ấy, ta đã từ bỏ của cải, hỡi những bậc là kho báu của khổ hạnh. Nhờ niềm an lạc của sự xả ly ấy, ta an trú trong hạnh phúc—noi theo lời dạy của chim kurara.

Verse 23

शृणुध्वं च महाभागा यथा मेऽहिर्गुरुः स्थितः

Hãy lắng nghe, hỡi các bậc cao quý, về cách con rắn đã đứng trước ta như một vị guru—bậc đạo sư tâm linh.

Verse 24

यथा मया गृहं त्यक्तं दृष्ट्वा सर्पविचेष्टितम् । गृहारंभः सुदुःखाय सुखाय न कदाचन

Thấy hành trạng của con rắn, ta đã rời bỏ ngôi nhà; bởi việc dựng lập và duy trì gia thất dẫn đến khổ đau lớn—chẳng bao giờ đưa đến an lạc chân thật.

Verse 25

सर्पः परकृतं वेश्म प्रविश्य सुखमेधते । उषित्वा तत्र सौख्येन भूयोऽन्यत्तादृशं व्रजेत्

Con rắn vào ngôi nhà do người khác dựng nên và sống thịnh vượng trong tiện nghi; ở đó an vui một thời rồi lại đi đến một nơi tương tự khác.

Verse 26

मम त्वं कुरुते नैव ममेदं गृहमित्यसौ । न गृहं जायते तस्य न स्वयं हि कृतं यतः

Nó chẳng bao giờ nghĩ: “Ngươi là của ta” hay “Nhà này là của ta.” Vì nó không có nhà riêng—bởi tự nó không dựng nên lấy một mái nhà nào.

Verse 27

यः पुनः कुरुते हर्म्यं स्वयं क्लेशैः पृथग्विधैः । न तस्य याति तत्पश्चान्मृत्युकालेऽपि संस्थिते

Nhưng kẻ tự mình dựng nên ngôi nhà nguy nga, trải qua muôn thứ nhọc nhằn—thì tất cả ấy cũng chẳng theo người ấy về sau, dẫu lúc tử thần đã đến kề bên.

Verse 28

गृहात्संजायते भार्या ततः पुत्रश्च कन्यका । तेषामर्थे करोति स्म कृत्याकृत्यं ततः परम्

Từ ngôi nhà mà có người vợ; rồi có con trai và con gái. Vì họ, người ta tiếp tục làm cả điều nên làm lẫn điều không nên làm về sau.

Verse 30

पुत्रदारगृहक्षेत्रसक्ताः सीदंति जंतवः । लोभपंकार्णवे मग्ना जीर्णा वनगजा इव

Chúng sinh chìm lún vì luyến chấp con cái, vợ chồng, nhà cửa và ruộng đất—đắm trong biển bùn của lòng tham, như những voi già nơi rừng thẳm.

Verse 31

एकः पापानि कुरुते फलं भुंक्ते महाजनः । भोक्तारो विप्रमुच्यंते कर्ता दोषेण लिप्यते

Một người gây tội, còn “đám đông lớn” hưởng quả. Kẻ hưởng thụ được buông tha, nhưng người làm thì bị vấy bẩn bởi lỗi lầm.

Verse 32

एतस्मात्कारणाद्धर्म्यं मया त्यक्तं द्विजोत्तमाः । मोक्षमार्गार्गला भूतं दृष्ट्वा सर्पविचेष्टितम्

Chính vì lẽ ấy, hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, ta đã từ bỏ đời sống gia thất được gọi là “đáng kính”; bởi đã thấy sự tác động của con rắn, như then chốt khóa chặt con đường giải thoát (mokṣa).

Verse 33

एकरात्रं वसेद्ग्रामे त्रिरात्रं पत्तने वसेत् । यो याति स यतिः प्रोक्तो योऽन्यो योगविडंबकः

Nên ở một đêm nơi thôn làng và ba đêm nơi thị trấn; người luôn tiếp bước lên đường mới được gọi là yati chân thật, còn kẻ khác chỉ là kẻ giả danh yoga.

Verse 34

विधूमे च प्रशांताग्नौ यस्तु माधुकरीं चरेत् । गृहे च विप्रमुख्यानां यतिः स नेतरः स्मृतः

Chỉ người ấy mới được ghi nhớ là yati chân thật—không phải cách nào khác—người mà khi lửa gia đình đã không khói và hoàn toàn lắng dịu, sống theo lối khất thực “như ong” (mādhukarī), tìm miếng ăn nơi nhà các bậc Bà-la-môn tối thượng.

Verse 35

दण्डी भिक्षां च वा कुर्यात्तदेव व्यसनं विना । यस्तिष्ठति न वैराग्यं याति नैव यतिर्हि सः

Dẫu có mang gậy và đi khất thực, làm vậy không vì nghiện đắm hay tật xấu thế gian, nhưng nếu không an trú trong ly tham (vairāgya) thì người ấy vẫn chẳng thật sự trở thành yati.

Verse 36

दिवा स्वप्नं वृथान्नं च स्त्रीकथाऽलोक्यमेव च । श्वेतवस्त्रं हिरण्यं च यतीनां पतनानि षट्

Ngủ ban ngày, ăn thức ăn có được một cách vô ích, buông chuyện về phụ nữ và nhìn ngắm họ, mặc y phục trắng, và cất giữ vàng—sáu điều ấy được tuyên bố là những nguyên nhân khiến bậc xuất gia sa đọa.

Verse 37

समः शत्रौ च मित्रे च समलोष्टाश्मकांचनः । सुहृत्पुत्र उदासीनः स यतिर्नेतरः स्मृतः

Chỉ người ấy mới được ghi nhớ là bậc yati chân thật—không ai khác—người bình đẳng với kẻ thù và bạn, xem cục đất, hòn đá và vàng như nhau, và vẫn không vướng mắc ngay cả đối với con trai của bạn hữu, an trú trong tâm xả tĩnh lặng.

Verse 38

समौ मानापमानौ च स्वदेशे परिकेपि वा । यो न हृष्यति न द्वेष्टि स यतिर्नेतरः स्मृतः

Chỉ người ấy mới được ghi nhớ là bậc yati chân thật—không ai khác—người xem danh dự và nhục nhã như nhau, dù ở quê hương hay nơi xứ khác, và không hân hoan cũng chẳng oán ghét.

Verse 39

यस्मिन्गृहे विशेषेण लभेद्भिक्षा च वाशनम् । तत्र नो याति यो भूयः स यतिर्नेतरः स्मृतः

Chỉ người ấy mới được ghi nhớ là bậc yati chân thật—không ai khác—người dù được bố thí và chỗ trú ngụ với sự ưu đãi đặc biệt trong một nhà nào đó, vẫn không lui tới nơi ấy hết lần này đến lần khác.

Verse 40

एवं ज्ञात्वा मया विप्र दृष्ट्वा सर्पविचेष्टितम् । सर्वसंगपरित्यागो मोक्षार्थं परिकल्पितः

Vì thế, hỡi bậc brāhmaṇa, do ta hiểu rõ (chân lý ấy) khi quan sát hạnh trạng của loài rắn, ta đã chọn sự từ bỏ mọi ràng buộc làm con đường hướng đến giải thoát (mokṣa).

Verse 41

एवं ममाहिः संजातो गुरुर्ब्राह्मणसत्तमाः । तत्प्रभावान्महत्तेजः संजातं विग्रहे मम

Vì thế, hỡi bậc brāhmaṇa tối thượng, con rắn ấy đã trở thành guru của ta; và nhờ oai lực của nó, một quang minh tâm linh lớn lao đã bừng dậy ngay trong thân ta.

Verse 42

यथा मे भ्रमरो जातो गुरुस्तद्वद्वदामि च । कस्मिन्वृक्षे मया दृष्टो भ्रमरः कोऽपि संगतः

Như con ong đã trở thành vị guru của ta, ta cũng sẽ nói như vậy. Trên cây nào ta đã thấy con ong ấy—kẻ nào đó tình cờ gặp gỡ (nơi ấy)?

Verse 43

शाखाय तु समाश्रित्य कृतपूर्वनिबंधनम् । वसंतसमये प्राप्ते पुष्पवंतश्च ये द्रुमाः

Nương tựa trên một cành—đã buộc sẵn từ trước—khi mùa xuân đến, những cây cối trĩu đầy hoa đứng khắp chung quanh.

Verse 44

सुगन्धफलपुष्पाश्च सुगन्धदलसंयुताः । तेषामणुं समादाय श्रेष्ठश्रेष्ठतमं रसम्

Những cây ấy có trái và hoa thơm, lá cũng ngát hương. (Con ong) chỉ lấy một phần thật nhỏ từ đó, nhưng rút ra tinh túy tối thượng, tuyệt hảo nhất.

Verse 45

नियोजयति शाखाग्रे तरोरस्य सदैव हि । अनिर्विण्णतया हृष्टस्तदा सम्यङ्निरीक्षितः

Quả thật, nó luôn chuyên chú nơi đầu cành của cây ấy. Không hề mỏi mệt, nó vẫn hoan hỷ, và chăm chú quan sát cho đúng đích.

Verse 46

मधुजालं ततो जातं कालेन महता महत् । येनान्ये मधुना तृप्तिं प्राप्ताः शतसहस्रशः

Theo thời gian dài, một kho mật ong rộng lớn đã được tạo thành. Nhờ mật ấy, vô số người khác—hàng trăm hàng nghìn—được thỏa mãn, no đủ.

Verse 47

तच्चेष्टितं मया वीक्ष्य शास्त्राण्यन्यानि भूरिशः । ततस्तेषां समादाय सारभूतं पृथक्पृथक् । कृतानि भूरिशास्त्राणि वेदांतानि च कृत्स्नशः

Thấy việc ấy, ta khảo xét vô số kinh luận khác. Rồi từ mỗi bộ, ta riêng rẽ chắt lọc tinh yếu, mà soạn thành nhiều trước tác; lại trước thuật cả Vedānta trọn vẹn, đầy đủ mọi phương diện.

Verse 48

उपजीवंति यान्यन्ये यथा भृङ्गास्तथा द्विजाः

Như ong sống nhờ gom mật từ muôn hoa, cũng vậy, các bậc Dvija (người “sinh hai lần”) sống nhờ nương theo, rút lấy từ những giáo pháp và phương tiện ấy.

Verse 49

एवं मे मधुपो जातो गुरुत्वे च द्विजोत्तमाः । तेनाहं तेजसा युक्तो नान्यदस्तीह कारणम्

Vì thế, trong việc thẩm quyền đạo sư, ta đã thành “ong mật”, hỡi các bậc Dvijottama (tối thắng trong hàng sinh hai lần). Nhờ vậy ta được đầy đủ tejas—quang lực thiêng; ở đây không có nguyên nhân nào khác.

Verse 50

वेदांतवादिनो येऽत्र प्रभवंति व्रतान्विताः । निर्लोभा गततृष्णाश्च ते भवंति सुतेजसः

Những ai ở đây hưng thịnh như bậc giảng sư Vedānta—giữ vững các lời nguyện (vrata), không tham, vượt khỏi khát ái—thì trở nên người có su-tejas, quang lực thiêng liêng thù thắng.

Verse 51

एकेनापि विहीना ये प्रभवंति कुबुद्धयः । लोभमोहान्विताः पापा जायंते ते विचेतसः

Còn những kẻ trí hiểu kém, dù hưng thịnh mà thiếu chỉ một (trong các đức ấy), thì trở thành kẻ tội lỗi, kết hợp với tham và si, và sinh ra không có chánh phân biệt.

Verse 52

वेदांतानि सुभूरीणि मया दृष्ट्वा विचार्य च । समरूपाः कृता ग्रन्था मर्त्यलोकहितार्थिना

Sau khi đã thấy và suy tư về vô số giáo nghĩa Vedānta thù thắng, ta biên soạn các luận thư theo một hình thức hòa hợp, nhằm mưu cầu phúc lợi cho cõi người.

Verse 53

एवं मे गुरुतां प्राप्तो मधुपो द्विजसत्तमाः । इषुकारो यथा जातस्तथा चैव ब्रवीमि वः

Vì thế ta đạt được trọng lượng của uy quyền bậc thầy—như con ong hút lấy mật, hỡi các bậc nhị sinh tối thượng. Và như người thợ làm tên trở nên tinh xảo, cũng vậy ta tuyên bày cho các ông nguyên lý ấy.

Verse 54

आत्मावलोकनार्थाय मया दृष्टाः सहस्रशः । योगिनो ज्ञानसंपन्नास्तैः प्रोक्तं च स्वशक्तितः

Vì cầu mong trực kiến Chân Ngã, ta đã gặp hàng ngàn vị du-già đầy đủ trí tuệ chân thật; và mỗi vị, tùy theo năng lực của mình, đã dạy ta điều mình biết.

Verse 55

आत्मावलोकनं भावि सुशिष्याय यथा तथा । स समाधिजद्वारेण चतुराशीतिकेन च

Họ nói rằng sự thấy biết Chân Ngã chắc chắn sẽ khởi lên nơi người đệ tử xứng đáng—nhờ cửa ngõ của samādhi và nhờ pháp môn được truyền dạy theo tám mươi bốn cách.

Verse 56

आसनैस्तत्प्रमाणैश्च पद्मासनप्रपूर्वकैः । असंख्यैः कारणैश्चैव ह्यध्यात्मपठनैस्तथा । ततोपि लक्षितो नैव मयाऽत्मा च कथंचन

Dẫu đã thực hành các tư thế đúng phép—khởi đầu với padmāsana—cùng vô số phương tiện khác và cả việc tụng đọc, học hỏi giáo pháp nội linh, ta vẫn chẳng thể nhận ra Chân Ngã bằng bất cứ cách nào.

Verse 57

ततो वैराग्यमापन्नः प्रभ्रमामि धरातले । गुर्वर्थे न च लेभेऽहं गुरुमात्मावलोकने

Bấy giờ, lòng ta sinh ly tham, lang thang khắp cõi đất; nhưng để cầu chứng ngộ Chân Ngã, ta vẫn chẳng gặp được bậc Đạo sư chân thật.

Verse 58

अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते राजमार्गेण गच्छता । मया दृष्टो महीपालः सैन्येन महता वृतः

Một ngày khác, khi ta đi theo đường quan đạo, ta thấy một vị quốc vương được bao quanh bởi đại quân hùng hậu.

Verse 59

ततोऽहं मार्गमुत्सृज्य संमुखस्य महीपतेः । उटजद्वारमाश्रित्य किंचिदूर्ध्वोपि संस्थितः

Rồi ta rời khỏi đường, đứng đối diện nhà vua; nương nơi cửa am thất, ta đứng ở chỗ hơi cao hơn một chút.

Verse 60

तत्रापि च स्थितः कश्चित्पुरुषः कांडकारकः । ऋजुकर्मणि संयुक्तः शराणां नतपर्वणाम्

Tại đó cũng có một người đàn ông—thợ làm cán tên—chuyên chú vào công việc ngay thẳng, sửa soạn những mũi tên có khớp cong.

Verse 61

तस्मिन्दूरगते भूपे तथान्यः सेवकोऽभ्यगात्

Khi nhà vua đã đi xa được một quãng, một người hầu khác tiến lại gần.

Verse 62

तं पप्रच्छ त्वरायुक्तः शृण्वतोऽपि मम द्विजाः । कांडकर्मणि संसक्तमृजुत्वेन स्थितं तदा

Vội vã, ông hỏi người ấy—trong khi ta cũng đang lắng nghe, hỡi các bậc Nhị-sinh—người lúc bấy giờ đứng chuyên chú vào việc làm cán tên, với sự chăm chút tập trung.

Verse 63

कियती वर्तते वेला गतस्य पृथिवीपतेः । मार्गेणानेन मे ब्रूहि येन गच्छामि पृष्ठतः

“Từ khi đức vua rời đi đã qua bao lâu? Xin nói cho ta theo lộ trình này, để ta có thể theo sau Người từ phía sau.”

Verse 64

सोऽब्रवीत्तं तदा विप्रा अधोवक्त्रः स्थितो नरः । अनेन राजमार्गेण गच्छमानो महीपतिः

Bấy giờ, hỡi các Bà-la-môn, người ấy—đứng cúi mặt—nói với ông: “Đức vua đang đi theo con đường quan lộ này.”

Verse 65

न मया वीक्षितः कश्चिदिदानीं राजसेवक । तदन्यं पृच्छ चेत्कार्यं तवानेन ब्रवीतु सः

“Hỡi người hầu của vua, lúc này ta chẳng thấy ai cả. Nếu ngươi có việc, hãy hỏi người khác—để người ấy nói cho ngươi.”

Verse 66

शरकर्मणि संसक्तस्त्वहमत्र व्यवस्थितः । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य स्वचित्ते चिन्तितं मया

“Ta ở đây, chuyên tâm vào việc làm tên. Nghe lời người ấy, ta suy ngẫm trong chính tâm mình.”

Verse 67

एकचित्ततया योगो ब्रह्मज्ञानसमुद्भवः । नान्यथा भविता मे स ततश्चित्तनिरोधनम् । करोमि ब्रह्मसंसिद्ध्यै ततो मेऽसौ भविष्यति

Yoga phát sinh từ tri kiến về Phạm (Brahman) nhờ tâm nhất điểm; ngoài ra thì không thể đến với ta. Vì vậy ta tu tập sự chế ngự tâm để chứng đắc Phạm—rồi sự chứng ngộ ấy ắt sẽ thuộc về ta.

Verse 68

ततःप्रभृति चित्ते स्वे धारयामि सदैव तु । विश्वरूपं तथा सूर्यं हृत्पंकजनिवासिनम्

Từ đó trở đi, ta luôn giữ trong tâm mình Mặt Trời có hình tướng vũ trụ, đấng ngự trong hoa sen của trái tim.

Verse 69

ततो दिक्षु दिगन्तेषु गगने धरणीतले । तमेकं चैव पश्यामि नान्यत्किंचिद्द्विजोत्तमाः

Rồi sau đó, trong mọi phương và tận cùng các phương—trên trời và dưới đất—ta chỉ thấy Ngài, Đấng Duy Nhất; chẳng còn gì khác nữa, hỡi bậc tối thắng trong hàng lưỡng sinh.

Verse 70

अहं च तेजसा युक्तस्तत्प्रभावेण संस्थितः

Và chính ta nữa, được trang nghiêm bởi quang minh, an trụ vững vàng nhờ uy lực của Ngài.

Verse 71

एवं मे स गुरुर्जातः शरकारो द्विजोत्तमाः । शृणुध्वं कन्यका जाता गुरुत्वे मे यथा पुरा

Như vậy, hỡi bậc tối thắng trong hàng brāhmaṇa, người thợ làm tên ấy đã trở thành guru của ta. Nay hãy lắng nghe: cũng như trước, một thiếu nữ đã trở thành bậc thầy của ta ra sao.

Verse 72

सर्वसंगपरित्यागी यदाहं निर्गतो गृहात् । ममानुपृष्ठतश्चैव ततो भार्या विनिर्गता

“Khi ta rời khỏi nhà, dứt bỏ mọi ràng buộc, thì hiền thê của ta cũng bước ra, lặng lẽ theo sau ta.”

Verse 73

शिशुं पुत्रं समादाय कन्यामेकां च शोभनाम् । ततोऽहं भार्यया प्रोक्तो वानप्रस्थाश्रमे स्थितः

“Bồng đứa con trai còn thơ dại và dắt theo một ái nữ xinh đẹp, hiền thê liền thưa với ta; và ta an trú trong nếp sống vānaprastha—bậc ở rừng.”

Verse 74

कुरु मे वचनं मुक्तिरत्रैव हि भविष्यति । ब्रह्मचारी गृहस्थो वा वानप्रस्थोऽथवा यतिः । यदि स्यात्संयतात्मा स नूनं मुक्तिमवाप्नुयात्

“Hãy làm theo lời ta—giải thoát (mokṣa) quả thật sẽ thành tựu ngay tại đây. Dù là brahmacārin, người gia chủ, bậc ở rừng (vānaprastha) hay vị xuất gia (yati): nếu tự chế ngự được tâm mình, người ấy nhất định đạt giải thoát nhờ thánh địa này.”

Verse 75

अथवा मां परित्यज्य यदि यास्यसि चान्यतः । तदहं च मरिष्यामि सत्यमेतदसंशयम्

“Nhưng nếu chàng bỏ thiếp mà đi nơi khác, thì thiếp cũng sẽ chết—đó là sự thật, không chút nghi ngờ.”

Verse 76

मृतायां मयि ते बालावेतावनुमरिष्यतः । कुमारी च कुमारश्च तस्मान्नाथ दयां कुरु

“Nếu thiếp chết, thì hai đứa con của chàng—con gái và con trai—cũng sẽ chết theo thiếp. Vì vậy, ôi phu quân, xin rủ lòng từ mẫn.”

Verse 77

मा व्रजस्व परं तीर्थं परिजानन्नपि स्वयम् । हाटकेश्वरजं क्षेत्रमेतत्पुण्यतरं स्मृतम्

Chớ đi đến một tīrtha tối thượng khác, dẫu tự thân ngươi đã biết các tīrtha. Thánh địa (kṣetra) phát khởi từ Hāṭakeśvara này được truyền nhớ là còn công đức thù thắng hơn.

Verse 78

सर्वेषामेव तीर्थानां श्रुतमेतन्मया विभो । वदतां ब्राह्मणेन्द्राणां तथान्येषां तपस्विनाम्

Ô bậc hùng lực, con đã nghe lời dạy này về tất cả các tīrtha, do những vị brāhmaṇa tối thượng cất lời, và cả các bậc khổ hạnh khác nữa.

Verse 79

श्लोकोऽयं बहुधा नाथ कीर्त्यमानो मया विभो । विश्वामित्रस्य वक्त्रेण सन्मुनेः सत्यवादिनः

Ô Chúa tể, ô bậc hùng lực—chính bài kệ này con đã tụng niệm nhiều lần, như từ miệng Viśvāmitra, vị thánh hiền cao quý, người nói lời chân thật, truyền ra.

Verse 81

ततः कृच्छ्रात्प्रतिज्ञातं मयाश्रमनिषेवणम् । वानप्रस्थोद्भवं वा स्यात्ततोऽहं तत्र संस्थितः

Rồi sau đó, với bao nhọc nhằn, con đã phát nguyện thực hành kỷ luật của một āśrama (nếp sống theo giai đoạn). Có lẽ đó là hạnh của vānprastha—người ở rừng; vì thế con an trú nơi ấy trong sự tu trì ấy.

Verse 82

तत्रस्थस्य हि मे कन्या क्रीडते परतः स्थिता । वलयापूरिताभ्यां च प्रकोष्ठाभ्यां ततस्ततः

Khi con đang ở đó, con gái của con—đứng hơi cách ra—vui đùa, hai cẳng tay đeo đầy vòng xuyến, chạy qua chạy lại nơi này nơi kia.

Verse 83

यथायथा सा कुरुते कन्दमूलफलाशनम् । तनुत्वं याति कायेन तथा चैव दिनेदिने

Vì nàng chỉ dùng củ, rễ và trái cây làm thức ăn, nên thân thể nàng ngày qua ngày càng gầy mòn đi.

Verse 84

ततो मे जायते दुःखं तेषां पतन संभवम् । कस्यचित्त्वथ कालस्य संजातं वलयत्रयम् । तस्या हस्ते ततस्ताभ्यां शब्दः संजायते मिथः

Bấy giờ trong lòng ta dấy lên nỗi buồn, lo sợ chúng có thể sa ngã. Sau một thời gian, trên tay nàng hiện còn ba chiếc vòng; và khi chúng chạm nhau, tiếng leng keng liền phát ra.

Verse 85

ततः कालेन महता ताभ्यामेकं व्यवस्थितम् । न संघर्षो न शब्दश्च तत्रस्थस्य च जायते

Theo thời gian rất lâu, trong số ấy chỉ còn lại một chiếc; vì thế không còn va chạm, cũng chẳng phát ra tiếng. Với người ở một mình như vậy, xung đột không sinh khởi.

Verse 86

तद्विचिन्त्य मया सोऽपि ह्याश्रमः परिवर्जितः । चिन्तितं च मया चित्ते कृत्वा चैवं सुनिश्चयम्

Suy ngẫm điều ấy, ta từ bỏ cả nếp sống āśrama ấy. Ta nghiền ngẫm trong lòng và lập nên một quyết chí vững bền.

Verse 87

बहुभिः कलहो नित्यं द्वाभ्यां संघर्षणं तथा । एकाकी विचरिष्यामि कुमारीवलयं यथा

Ở với nhiều người thì cãi vã luôn luôn; ở với hai người cũng có va chạm. Vì thế ta sẽ du hành một mình—như chiếc vòng trên cổ tay thiếu nữ, khi chỉ còn một thì không còn tiếng va nhau.

Verse 88

ततः सुप्तां परित्यज्य तां भार्यां शिशुसंयुताम् । गतोऽहं दूरमध्वानं यत्र नो वेत्ति सा च माम्

Rồi ta rời bỏ người vợ đang ngủ cùng đứa con thơ, lên đường đi xa—đến nơi nàng chẳng hay biết về ta, và ta cũng chẳng hay biết về nàng.

Verse 89

यत्राऽस्तमितशायी च यलब्धकृतभोजनः । भ्रमामि मेदिनीपृष्ठे त्यक्त्वा संसारबन्धनम्

Dù ở nơi đâu, khi mặt trời lặn ta liền nằm nghỉ, và chỉ ăn những gì tình cờ kiếm được. Như vậy ta lang thang trên mặt đất, đã dứt bỏ xiềng xích của đời thế tục.

Verse 90

ततो मे ज्ञानमापन्नमेवं विप्राः शनैःशनैः । अतीतानागतं चैव वर्तमानं विशेषतः

Bấy giờ, hỡi các bà-la-môn, tri kiến dần dần bừng sáng trong ta như thế—biết được quá khứ và vị lai, và đặc biệt là hiện tại.

Verse 91

एवं मे कन्यका जाता गुरुत्वे द्विजसत्तमाः

Như vậy, hỡi bậc nhị sinh tối thượng, một thiếu nữ đã sinh ra cho ta—được định sẵn đạt địa vị tôn nghiêm, như bậc dẫn đạo.

Verse 92

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि गुरोः कृते । न युष्माकं पुरो मिथ्या कीर्तयामि कथंचन

Ta đã thuật lại tất cả điều ấy cho các ông, vì ta được hỏi nhân danh vị đạo sư. Trước mặt các ông, ta tuyệt chẳng hề xưng nói điều dối trá.

Verse 93

एवं मे ज्ञानमुत्पन्नं प्रकारैः षड्भिरेव च । एभिर्लोकोत्तरं ज्ञानं युष्मत्प्रत्ययकारकम्

Như vậy, tri kiến đã khởi lên trong ta đúng qua sáu phương thức. Nhờ đó, một tri kiến siêu thế—khiến các ông phát sinh niềm tin vững chắc—đã được xác lập.

Verse 94

सूत उवाच । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे पप्रच्छुस्तं द्विजोत्तमाः । वानप्रस्थाश्रमं त्यक्त्वा भार्यां शिशुसमन्विताम् । क्व गतस्त्वं तदाचक्ष्व कियत्कालं च संस्थितः

Sūta nói: Bấy giờ tất cả các bà-la-môn ấy, bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, hỏi ông: “Bỏ hạnh vānaprastha và bỏ cả người vợ đang có con nhỏ, ông đã đi đâu? Xin nói rõ, và ông đã ở đó bao lâu?”

Verse 95

अतिथिरुवाच । अहं भीतः सहस्राणि ग्रामाणां च शतानि च । यत्रास्तमितशायी सन्ननेकानि द्विजोत्तमाः । संख्यया रहितान्येव वर्षाणां च शतानि च

Atithi nói: “Vì sợ hãi, ta đã lang thang qua hàng ngàn làng mạc và thêm hàng trăm nơi nữa—những chốn mà nhiều bà-la-môn ưu tú nằm nghỉ khi mặt trời lặn. Quả thật, ta đã trải qua hàng trăm năm, không sao đếm xiết.”

Verse 96

दृष्टानि मुख्यतीर्थानि तथैवायतनानि च । दृष्टाश्च पर्वताः श्रेष्ठा नद्यश्च विमलोदकाः

“Ta đã thấy những thánh địa tắm gội tối thượng, và cũng thấy các thánh điện linh thiêng. Ta còn thấy những núi non thù thắng và các dòng sông có nước trong sạch.”

Verse 97

स्वयमेव मया ज्ञातो वाराणस्यां स्थितेन च । यज्ञः पैतामहो भावी स्थानेऽस्मिन्मामके यतः

“Khi ở tại Vārāṇasī, chính ta tự biết điều ấy: ngay tại nơi chốn này của ta, một lễ tế ‘paitāmaha’—nghi lễ cổ xưa gắn với bậc tổ phụ—sẽ được cử hành.”

Verse 98

ततोऽहं सत्वरं प्राप्तः कौतुकेन द्विजोत्तमाः । कीदृशः स मखो भावी यत्र यज्वा पितामहः

Vì thế, ta đã vội vã đến đây, hỡi các bậc Nhị-sinh tối thượng, do lòng hiếu kỳ: lễ tế ấy sẽ là lễ tế như thế nào, nơi mà chính Đấng Tổ Phụ (Phạm Thiên) làm vị chủ tế?

Verse 99

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः । वासुदेवं पुरस्कृत्य तथा चैव महेश्वरम्

Sūta nói: “Trong lúc ấy, tất cả chư thiên đều đến—cùng với Indra—tôn Vāsudeva ở phía trước, và cũng vậy đối với Maheśvara.”

Verse 100

कमान्तरं समासाद्य पुलस्त्याद्यास्तथर्त्विजः । ब्रह्मापि स्वयमायातो मृगचर्मधरस्तथा

Khi đến đúng thời khắc đã định, Pulastya và các vị tư tế chủ lễ khác đều đến; chính Phạm Thiên cũng ngự đến, khoác da nai.

Verse 101

ततस्ते तुष्टिमापन्नास्तस्य ज्ञानेन तेन च । प्रोचुश्च वरदास्तुभ्यं सर्व एव दिवौकसः

Bấy giờ, tất cả các bậc cư ngụ cõi trời đều hoan hỷ vì tri kiến ấy của ngài, và hết thảy đều nói với ngài như những đấng ban ân phúc.

Verse 102

तस्माद्वरय भद्रं ते प्रार्थयस्व यथेप्सितम् । अवश्यं तव दास्यामो यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Vì vậy, hãy chọn một ân huệ—nguyện điều lành đến với ngài. Hãy cầu xin điều ngài mong muốn; chúng ta nhất định sẽ ban cho, dẫu đó là điều cực kỳ khó được.

Verse 103

अतिथिरुवाच । यदि तुष्टाः सुरा मह्यं प्रयच्छंति वरं मम । अनेनैव शरीरेण देवत्वं प्रार्थयाम्यहम्

Atithi thưa: “Nếu chư thiên hoan hỷ ban cho ta điều nguyện, thì ta cầu xin được địa vị thiên thần, mà vẫn giữ nguyên chính thân này.”

Verse 105

देवा ऊचुः । नूनं त्वं विबुधो भूत्वा देवलोके निवत्स्यसि । अनेनेव शरीरेण यज्ञभागविवर्जितः

Chư thiên phán: “Quả thật, ngươi sẽ thành bậc thiên giới và cư trú nơi cõi trời; nhưng với chính thân này, ngươi sẽ không được phần trong lễ tế (yajña).”

Verse 106

यच्छामो यदि ते विप्र यज्ञांशं मानुषस्य भोः । अप्रामाण्यं श्रुतेर्भावि तव दत्तेन तेन च

“Hỡi Bà-la-môn, nếu chúng ta ban cho ngươi phần lễ tế như của loài người, thì do điều ngươi đã dâng hiến ấy sẽ phát sinh hệ quả đáng lo: thẩm quyền của Thánh điển Veda (Śruti) sẽ bị suy giảm.”

Verse 107

अतिथिरुवाच । देवत्वेन न मे कार्यं यज्ञांशरहितेन च । तदहं साधयिष्यामि यथा मुक्तिर्भविष्यति

Vị khách thưa: “Ta chẳng cần thiên vị nếu không có phần trong lễ tế. Vậy ta sẽ tự thành tựu điều khiến giải thoát (mokṣa) được hiển lộ.”

Verse 109

यज्ञभागसमोपेतं तथान्येषां दिवौकसाम् । विशेषेण सुरश्रेष्ठाः स्थानं चोपरि संस्थितम्

“Được đầy đủ phần lễ tế—các cư dân cõi trời khác cũng vậy—nhưng, hỡi bậc tối thượng trong chư thiên, một địa vị cao hơn được thiết lập đặc biệt cho những ai được tôn kính đúng pháp.”

Verse 110

प्रतिज्ञातस्तथा सर्वैर्वरोऽस्य विबुधैर्यतः । तस्मात्प्रदीयतामस्मै यदभीष्टं सुरोत्तमाः

Vì chư thiên đều đã hứa ban ân phúc cho người ấy, nên, ô các bậc thiên giới tối thượng, hãy ban cho người ấy điều người ấy mong cầu.

Verse 111

महेश्वर उवाच । यथाऽस्य जायते तृप्तिर्यज्ञभागाधिका सदा । तथाहं कथयिष्यामि शृण्वंतु विबुधोत्तमाः

Maheśvara phán: “Làm thế nào để sự mãn nguyện của người ấy luôn vượt hơn (chỉ) phần lễ tế—ta sẽ nói rõ. Xin các bậc chư thiên tối thượng hãy lắng nghe.”

Verse 112

य एष क्रियते यज्ञस्तस्य नाथो हरिः स्मृतः । एतस्मात्कारणात्प्रोक्तः स देवो यज्ञपूरुषः

Đối với lễ tế đang được cử hành này, Hari được ghi nhớ là Chúa tể. Chính vì lẽ ấy, vị thần ấy được gọi là Yajñapuruṣa—Đấng Thân Thể của lễ tế.

Verse 113

अद्यप्रभृति यत्किंचिच्छ्राद्धं मर्त्ये भविष्यति । दैवं वा पैतृकं वाऽपि तस्य चांते व्यवस्थितः

Từ hôm nay trở đi, bất cứ lễ śrāddha nào sẽ được cử hành trong cõi người—dâng lên chư thiên hay dâng cho tổ tiên—thì Ngài an trụ ở phần kết của nghi lễ ấy.

Verse 114

एतस्य नाम संकीर्त्य पश्चाच्च यज्ञपूरुषम् । संकीर्त्य भोजनं देयं ब्राह्मणस्य द्विजोत्तमाः

Sau khi xưng tụng Danh Ngài, rồi lại thỉnh niệm Yajñapuruṣa, hãy dâng thức ăn cho một vị Bà-la-môn, hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, với lời xưng tụng cung kính ấy.

Verse 115

तेनास्य भविता तृप्तिर्यज्ञांताऽभ्यधिका सदा । अदत्त्वास्य कृतं श्राद्धं यत्किंचित्प्रभविष्यति

Nhờ vậy, sự mãn nguyện của người ấy luôn vượt hơn quả chỉ có ở cuối lễ tế. Nhưng mọi lễ śrāddha được làm mà không dâng hiến/khấn thỉnh đúng phần ấy thì rốt cuộc chẳng thành tựu công đức chân thật.

Verse 116

तद्यास्यत्यखिलं व्यर्थं तथा भस्महुतं यथा । वैश्वदेवांतमासाद्य यश्चैनं पूजयिष्यति

Tất cả sẽ trở nên hoàn toàn vô ích, như rưới lễ vật vào tro tàn. Nhưng ai, khi đã đến phần kết của nghi lễ Vaiśvadeva, mà tôn thờ Ngài đúng phép… thì sự tôn thờ ấy mới là sự hoàn tất hữu hiệu.

Verse 117

विष्णुनामसमोपेतं भविष्यति तदक्षयम् । दत्तं स्वल्पमपि प्रायः श्रद्धापूतेन चेतसा

Bất cứ lễ vật bố thí nào được dâng kèm Danh hiệu của Viṣṇu đều trở nên bất hoại. Dẫu chỉ một chút cúng dường, nếu được trao với tâm đã được thanh lọc bởi đức tin, thường cũng sinh công đức không hề mất.

Verse 118

श्राद्धे वा वैश्वदेवे वा यश्चैनं नार्चयिष्यति । संप्राप्तं व्यर्थतां तस्य तच्च सर्वं भविष्यति

Dù trong lễ śrāddha hay trong lễ cúng Vaiśvadeva, ai không tôn thờ Ngài thì mọi điều người ấy đã đạt được và đã làm đều trở nên vô ích.

Verse 119

अस्मिंस्तुष्टिं गते सर्वे सुरा यास्यंति संमुदम् । पितरश्च तमायांति विमुखे संमुखे तथा

Khi Ngài được làm cho mãn nguyện, chư thiên đều lui đi trong hoan hỷ; và các Pitṛ (tổ tiên) cũng hướng đến Ngài, từ chỗ ngoảnh mặt mà trở nên quay về thuận thiện.

Verse 120

तच्छ्रुत्वा विबुधाः सर्वे महेश्वरवचस्तदा । तथेति मुदिताः प्रोचुर्ब्रह्मविष्णुपुरस्सराः

Nghe lời của Maheśvara, bấy giờ chư thiên đều hoan hỷ đáp: “Xin được như vậy”, với Brahmā và Viṣṇu đứng đầu.

Verse 121

ततःप्रभृति संजाता पूजा चातिथिसंभवा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजा कार्याऽतिथेः सदा । यज्ञे पूरुषयज्ञस्य न चैकस्य कथंचन

Từ đó về sau, việc thờ phụng (pūjā) khởi lên gắn liền với sự tôn kính vị khách (Atithi). Vì vậy, phải dốc mọi nỗ lực mà luôn cử hành lễ thờ phụng đối với khách—trong tế lễ, như phần của ‘pūruṣa-yajña’, và tuyệt đối không được sao lãng trong bất cứ trường hợp nào.

Verse 122

अतिथिरुवाच । अत्रास्ति मामकं तीर्थं मया यत्र तपः कृतम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पुरुकाले द्विजोत्तमाः

Atithi nói: “Tại đây có một thánh địa (tīrtha) của ta, nơi ta đã tu khổ hạnh—trong vùng thánh của Hāṭakeśvara, thuở xa xưa, hỡi các bậc tối thắng trong hàng nhị sinh.”

Verse 123

अंगारकेण संयुक्ता चतुर्थी स्याद्यदा तिथिः । सांनिध्यं तत्र कार्यं च सर्वैर्देवैश्च तद्दिने

Khi ngày trăng Caturthī trùng với Aṅgāraka (thứ Ba), thì trong ngày ấy, hết thảy chư thiên đều phải thiết lập sự hiện diện của mình tại nơi đó (tīrtha ấy).

Verse 124

कुर्यात्तत्रैव यः स्नानं तस्मिन्नहनि संस्थिते । सर्वतीर्थफलं तस्य जायतां वः प्रसादतः

Ai tắm gội nghi lễ tại đó, đúng vào ngày ấy, sẽ được quả phúc của mọi thánh địa; nguyện điều ấy thành tựu cho người ấy nhờ ân điển của chư vị.

Verse 125

तथास्त्विति ततः सर्वेऽतिथिं प्रोचुः सुरोत्तमाः । एतस्मिन्नंतरे प्राह पुलस्त्यर्षिः पितामहम्

Bấy giờ, tất cả các chư thiên tối thượng đều nói với Atithi: “Xin được như vậy.” Trong lúc ấy, hiền thánh Pulastya thưa với Pitāmaha (Phạm Thiên Brahmā).

Verse 126

पुलस्त्य उवाच । ऋत्विजः सकला देवाः संस्थिताः कौतुकान्विताः । उत्तिष्ठंतु च ते शीघ्रं यज्ञकर्मप्रसिद्धये

Pulastya nói: “Các vị tế sư (ṛtvij) và hết thảy chư thiên đã tề tựu, lòng đầy hân hoan mong đợi. Xin hãy mau đứng dậy, để nghi lễ tế tự (yajña) được thành tựu viên mãn.”

Verse 127

एतस्मिन्नंतरे सर्वे तस्य वाक्यप्रणोदिताः । उत्थिता ऋत्विजो ये च स्वानि स्थानानि भेजिरे । ततः प्रववृते यज्ञः सपुनर्द्विजसत्तमाः । कुर्वता यज्ञकर्माणि होमपूर्वाणि यानि च

Trong lúc ấy, tất cả đều được lời ông thúc giục mà đứng dậy; các tế sư (ṛtvij) trở về chỗ ngồi của mình. Rồi lễ tế (yajña) lại khởi sự; các bậc nhị sinh tối thượng tiếp tục các phận sự tế tự, bắt đầu bằng nghi thức dâng cúng vào lửa (homa) và những lễ nghi tiếp theo.

Verse 129

कोशकारमिवात्मानं वेष्टयन्नावबुध्यते

Tự quấn mình như con tằm trong kén, người ấy chẳng thể tỉnh ngộ về chính Chân Ngã (Ātman) của mình.