Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 68

ततःप्रभृति चित्ते स्वे धारयामि सदैव तु । विश्वरूपं तथा सूर्यं हृत्पंकजनिवासिनम्

tataḥprabhṛti citte sve dhārayāmi sadaiva tu | viśvarūpaṃ tathā sūryaṃ hṛtpaṃkajanivāsinam

Từ đó trở đi, ta luôn giữ trong tâm mình Mặt Trời có hình tướng vũ trụ, đấng ngự trong hoa sen của trái tim.

tataḥprabhṛtifrom then on
tataḥprabhṛti:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ + prabhṛti (अव्यय)
Formअव्यय; अव्ययीभावसमासः (tataḥ + prabhṛti) = 'ततः आरभ्य' (from that time onward)
cittein (my) mind
citte:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootcitta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन (locative singular)
svein one’s own
sve:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (citte इति विशेष्यस्य)
dhārayāmiI hold/retain
dhārayāmi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formलट्-लकार (present); उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्; धारणार्थक क्रिया
sadaivaalways
sadaiva:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā + eva (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (adverb)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः/समुच्चय-व्यतिरेकसूचकः (particle)
viśvarūpamuniversal-formed
viśvarūpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootviśva + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (sūryam इति विशेष्यस्य)
tathāthus/also
tathā:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (in that manner/also)
sūryamthe Sun
sūryam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन (accusative singular)
hṛtpaṃkajanivāsinamdwelling in the lotus of the heart
hṛtpaṃkajanivāsinam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roothṛt (प्रातिपदिक) + paṃkaja (प्रातिपदिक) + nivāsin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः (हृद्-पङ्कज-निवासिन् = 'हृदय-पद्मे निवसति इति'); विशेषणम् (sūryam)

Unspecified first-person speaker (continuing the contemplative account)

Listener: dvijoत्तमāḥ (addressed brāhmaṇas)

Scene: A yogin sits in stillness; within his chest a lotus blooms, and in its center shines the Viśvarūpa Sun—rays expanding to contain worlds, gods, and directions.

S
sūrya
V
viśvarūpa
H
hṛtpaṅkaja (heart-lotus)

FAQs

Continuous remembrance (dhāraṇā) of the divine within the heart is portrayed as a sustaining yogic practice.

Not named in this verse; it provides devotional-yogic meditation within the larger tīrtha narrative.

Meditative prescription: dhāraṇā of Viśvarūpa Sūrya in the heart-lotus.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App