Adhyaya 18

Verse 1

रुद्र उवाच । शृणु स्कन्द महाप्राज्ञ ह्यद्भुतं यत्कृतं मया । धर्मारण्ये महादुष्टो दैत्यः कर्णाटकाभिधः

Rudra phán: Hỡi Skanda, bậc đại trí, hãy lắng nghe—kỳ công nhiệm mầu do ta đã làm. Tại Dharmāraṇya có một ác ma cực dữ tên là Karṇāṭaka.

Verse 2

निभृतं हि समागत्य दंपत्योर्विघ्नमाचरत् । तं दृष्ट्वा तद्भयाल्लोकः प्रदुद्राव निरन्तरम्

Hắn lén lút kéo đến, gây chướng ngại cho các đôi vợ chồng. Thấy hắn, dân chúng kinh hãi, liền chạy trốn không ngừng.

Verse 3

त्यक्त्वा स्थानं गताः सर्वे वणिजो वाडवादयः । मातंगीरूपमास्थाय श्रीमात्रा त्वनया सुत

Bỏ nơi chốn, hết thảy thương nhân và những người khác đều ra đi. Bấy giờ Śrīmātā, hỡi con, liền nhận lấy hình tướng Mātaṅgī theo phương cách ấy.

Verse 4

हतः कर्णाटको नाम राक्षसो द्विजघातकः । तदा सर्वेऽपि वै विप्रा हृष्टास्ते तेन कर्मणा

Rākṣasa tên Karṇāṭaka, kẻ sát hại các dvija (Bà-la-môn), đã bị giết. Khi ấy, hết thảy các Bà-la-môn đều hoan hỷ trước việc làm ấy.

Verse 5

स्तुवंति पूजयंति स्म वणिजो भक्तितत्पराः । वर्षेवर्षे प्रकुर्वंति श्रीमातापूजनं शुभम्

Các thương nhân chí thành trong bhakti đã tán thán và phụng thờ Ngài. Năm qua năm, họ cử hành lễ bái Śrīmātā một cách cát tường.

Verse 6

शुभकार्येषु सर्वेषु प्रथमं पूजयेत्तु ताम् । न स विघ्नं प्रपश्येत तदाप्रभृति पुत्रक

Trong mọi việc cát tường, trước hết nên lễ bái Ngài. Từ đó về sau, hỡi con, người ấy sẽ không gặp chướng ngại.

Verse 7

युधिष्ठिर उवाच । कोऽसौ दुष्टो महादैत्यः कस्मिन्वंशे समुद्भवः । किं किं तेन कृतं तात सर्वंं कथय सुव्रत

Yudhiṣṭhira thưa: “Kẻ đại Daitiya hung ác ấy là ai? Hắn phát sinh từ dòng tộc nào? Ôi bậc thân kính, hắn đã gây nên những việc gì? Ôi người giữ giới nguyện thanh tịnh, xin kể cho ta nghe trọn vẹn mọi điều.”

Verse 8

व्यास उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि कर्णाटकविचेष्टितम् । देवानां दानवानां यो दुःसहो वीर्यदर्पितः

Vyāsa thưa: “Hỡi Đại vương, hãy lắng nghe; nay ta sẽ thuật lại hành trạng của Karṇāṭaka—kẻ vì kiêu mạn sức lực của mình mà trở nên không thể chịu đựng đối với cả chư Thiên lẫn các Dānava.”

Verse 9

दुष्टकर्मा दुराचारो महाराष्ट्रो महाभुजः । जित्वा च सकलांल्लोकांस्त्रैलोक्ये च गतागतः

Mahārāṣṭra, bậc đại lực với cánh tay hùng mạnh, là kẻ làm nghiệp ác và sống theo tà hạnh. Sau khi chinh phục mọi cõi, hắn đi lại khắp tam giới không ngừng.

Verse 10

यत्र देवाश्च ऋषयस्तत्र गत्वा महासुरः । छद्मना वा बलेनैव विघ्नं प्रकुरुते नृप

Hỡi bậc quân vương, nơi nào chư Thiên và các ṛṣi hội tụ, đại Asura ấy cũng đến đó và gây chướng ngại—hoặc bằng mưu trá, hoặc chỉ bằng sức mạnh thô bạo.

Verse 11

न वेदाध्ययनं लोके भवेत्तस्य भयेन च । कुर्वते वाडवा देवा न च संध्याद्युपासनम्

Vì sợ hắn, việc học tụng Veda trong thế gian không còn được duy trì; ngay cả chư Thiên cũng lâm cảnh khốn cùng và không thực hành upāsanā, bắt đầu từ các nghi lễ Sandhyā.

Verse 12

न क्रतुर्वर्तते तत्र न चैव सुरपूजनम् । देशेदेशे च सर्वत्र ग्रामेग्रामे पुरेपुरे

Ở đó không còn cử hành kratu (tế lễ Veda), cũng chẳng duy trì việc thờ phụng chư thiên. Khắp mọi miền—nơi nơi—từ làng này sang làng khác, từ thành này qua thành khác, sự lãng quên ấy đều hiện rõ.

Verse 13

तीर्थेतीर्थे च सर्वत्र विघ्नं प्रकुरुतेऽसुरः । परंतु शक्यते नैव धर्मारण्ये प्रवेशितुम्

Ở mỗi tīrtha và khắp mọi nơi, asura bày ra chướng ngại; nhưng hắn tuyệt nhiên không thể đặt chân vào Dharmāraṇya.

Verse 14

भयाच्छक्त्याश्च श्रीमातुर्दानवो विक्लवस्तदा । केनोपायेन तत्रैव गम्यते त्विति चिंतयन्

Bấy giờ Dānava, run rẩy và bối rối vì sợ uy lực của Thánh Mẫu Śrī, liền tự hỏi: “Bằng phương kế nào mới đến được chính nơi ấy?”

Verse 15

विघ्नं करिष्ये हि कथं ब्राह्मणानां महात्मनाम् । वेदाध्ययनकर्तॄणां यज्ञे कर्माधितिष्ठताम्

“Làm sao ta có thể gây chướng ngại cho những Brāhmaṇa đại hồn ấy—những vị chuyên cần học tụng Veda và kiên định hành trì bổn phận thiêng trong lễ tế yajña?”

Verse 16

वेदाध्ययनजं शब्दं श्रुत्वा दूरात्स दानवः । विव्यथे स यथा राजन्वज्राहत इव द्विपः

Nghe từ xa âm thanh phát sinh từ việc học tụng Veda, Dānava ấy run rẩy và đau đớn, hỡi Đại vương—như voi bị vajra (lôi chùy) giáng trúng.

Verse 17

निःश्वासान्मुमुचे रोषाद्दंतैर्दंतांश्च घर्षयन् । दशमानो निजावोष्ठौ पेषयंश्च करावुभौ

Vì phẫn nộ, hắn thở hắt nặng nề, nghiến răng ken két; tự cắn môi mình, rồi siết chặt và bóp nát cả hai bàn tay trong cơn cuồng nộ.

Verse 18

उन्मत्तवद्विचरत इतश्चेतश्च मारिष । सन्निपातस्य दोषेण यथा भवति मानवः

Hỡi bậc đáng kính, hắn lang thang như kẻ cuồng, khi đây khi đó; như người phàm khi bị chứng sannipāta hành hạ thì cử chỉ cũng trở nên như vậy.

Verse 19

तथैव दानवो घोरो धर्मारण्यसमीपगः । भ्रमते दहते चैव दूरादेव भयान्वितः

Cũng vậy, dānava ghê rợn ấy đến gần Dharmāraṇya, lang thang và phóng hỏa thiêu đốt; từ xa đã gieo rắc nỗi kinh hoàng.

Verse 20

विवाहकाले विप्राणां रूपं कृत्वा द्विजन्मनः । तत्रागत्य दुराधर्षो नीत्वा दांपत्यमुत्तमम्

Vào lúc hôn lễ, hắn khoác hình tướng các brāhmaṇa, mang dáng vẻ của bậc dwija; rồi đến đó—kẻ khó ai khuất phục—mà bắt đi những đôi phu thê ưu tú nhất.

Verse 21

उत्पपात महीपृष्ठाद्गगने सोऽसुराधमः । स्वयं च रमते पापो द्वेषाज्जातिस्वभावतः

Kẻ hèn mạt nhất trong loài asura ấy bật vọt từ mặt đất lên tận hư không; và tên tội nhân kia tự khoái trá trong việc mình làm—vì lòng oán ghét, đúng theo bản tính bẩm sinh.

Verse 22

एवं च बहुशः सोऽथ धर्मारण्याच्च दंपती । गृहीत्वा कुरुते पापं देवानामपि दुःसहम्

Như vậy, hết lần này đến lần khác, hắn còn bắt cả những đôi vợ chồng ngay từ Dharmāraṇya, rồi gây nên tội lỗi mà đến chư Thiên cũng khó lòng chịu nổi.

Verse 23

विघ्नं करोति दुष्टोऽसौ दंपत्योः सततं भुवि । महाघोरतरं कर्म कुर्वंस्तस्मिन्पुरे वरे

Kẻ ác ấy luôn gây chướng ngại cho các đôi vợ chồng trên cõi đời, và tại thành phố ưu thắng kia, hắn còn làm những việc vô cùng ghê rợn.

Verse 24

तत्रोद्विग्ना द्विजाः सर्वे पलायंते दिशो दश । गताः सर्वे भूमिदेवा स्त्यक्त्वा स्थानं मनोरमम्

Tại đó, hết thảy các dvija bàng hoàng, chạy trốn về mười phương; tất cả những “chư thần trên mặt đất” cũng rời đi, bỏ lại chốn mỹ lệ ấy.

Verse 25

यत्रयत्र महत्तीर्थं तत्रतत्र गता द्विजाः । उद्वसं तत्पुरं जातं तस्मिन्काले नृपोत्तम

Hễ nơi nào có đại tīrtha, thì các dvija đều tìm đến nơi ấy; và vào thời ấy, ôi bậc vương tối thượng, thành kia trở nên hoang vắng.

Verse 26

न वेदाध्ययनं तत्र न च यज्ञः प्रवर्तते । मनुजास्तत्र तिष्ठंति न कर्णाटभयार्दिताः

Ở đó, việc học tụng Veda không còn tiếp diễn, và lễ tế yajña cũng không được cử hành; con người vẫn ở lại, không còn bị nỗi sợ người Karṇāṭa giày vò nữa.

Verse 27

द्विजाः सर्वे ततो राजन्वणिजश्च महायशाः । एकत्र मिलिताः सर्वे वक्तुं मंत्रं यथोचितम्

Bấy giờ, tâu Đại vương, hết thảy các bậc Nhị sinh (Bà-la-môn) cùng những thương nhân lừng danh đều tụ hội một nơi, để bàn nghị và nói lời mưu kế cho đúng phép, hợp lẽ.

Verse 28

कर्णाटस्य वधोपायं मंत्रयंति द्विजर्षभाः । विचार्यमाणे तैर्दैवाद्वाग्जाता चाशरीरिणी

Các bậc hiền triết bậc nhất trong hàng Nhị sinh, hùng tráng như bò mộng, bàn mưu phương kế diệt Karṇāṭa. Khi đang suy xét, do thiên ý, một tiếng nói vô hình bỗng phát ra và cất lời.

Verse 29

आराधयत श्रीमातां सर्वदुःखापहारिणीम् । सर्वदैत्यक्षयकरीं सर्वोपद्रवनाशनीम्

“Hãy phụng thờ Śrīmātā, Đấng xóa tan mọi khổ não; Đấng diệt trừ hết thảy Daitya và phá tan mọi tai ương, chướng nạn.”

Verse 30

तच्छ्रुत्वा वाडवाः सर्वे हर्षव्याकुललोचनाः । श्रीमातां तु समागत्य गृहीत्वा बलिमुत्तमम्

Nghe vậy, toàn thể Vāḍava đều rộn ràng hoan hỷ, đôi mắt run lên vì niềm vui. Họ đến trước Śrīmātā và mang theo những lễ vật thượng hảo để dâng cúng.

Verse 31

मधु क्षीरं दधि घृतं शर्करा पञ्चधारया । धूपं दीपं तथा चैव चंदनं कुसुमानि च

Họ đem mật ong, sữa, sữa chua, bơ ghee và đường—rưới thành năm dòng—lại có hương trầm, đèn cúng, gỗ đàn hương và các loài hoa.

Verse 32

फलानि विविधान्येव गृहीत्वा वाडवा नृप । धान्यं तु विविधं राजन्भक्तापूपा घृताचिताः

Tâu Đại vương, người Vāḍava mang đến muôn thứ trái quả, lại đem theo nhiều loại ngũ cốc; rồi dâng cơm chín và bánh ngọt āpūpa thấm đẫm bơ ghee làm lễ vật naivedya.

Verse 33

कुल्माषा वटकाश्चैव पायसं घृतमिश्रितम् । सोहालिका दीपिकाश्च सार्द्राश्च वटकास्तथा

Họ còn đem kulmāṣa (đậu luộc), vaṭaka (bánh chiên), và món pāyasa ngọt hòa bơ ghee; lại có các mỹ vị khác—sohālikā, dīpikā, cùng những vaṭaka mềm ẩm nữa.

Verse 34

राजिकाभिश्च संलिप्ता नवच्छिद्रसमन्विताः । चंद्रबिंबप्रतीकाशा मण्डकास्तत्र कल्पिताः

Tại đó họ làm maṇḍaka (bánh), phết rājikā (mù tạt), điểm những lỗ mới tinh, sáng ngời như vầng nguyệt tròn.

Verse 35

पञ्चामृतेन स्नपनं कृत्वा गन्धोदकेन च । धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैस्तोषयामासुरीश्वरीम्

Sau khi tắm gội Nữ Thần bằng pañcāmṛta và nước thơm, họ làm đẹp lòng Īśvarī—Đấng Tối Thượng—bằng hương, đèn và lễ vật naivedya.

Verse 36

नीराजनैः सकपूरैः पुष्पैर्दीपैः सुचंदनैः । श्रीमाता तोषिता राजन्सर्वोपद्रवनाशनी

Tâu Đại vương, Śrīmātā—Đấng diệt trừ mọi tai ương—đã hoan hỷ trước lễ ārati (nīrājana) với long não, hoa, đèn và đàn hương tinh khiết.

Verse 37

श्रीमाता च जगन्माता ब्राह्मी सौम्या वरप्रदा । रूपत्रयं समास्थाय पालयेत्सा जगत्त्रयम्

Ngài là Thánh Mẫu và Mẹ của vũ trụ—Brahmī hiền hòa, ban ân phúc. An trụ trong ba hình tướng, Ngài hộ trì ba cõi.

Verse 38

त्रयीरूपेण धर्मात्मन्रक्षते सत्यमंदिरम् । जितेद्रिया जितात्मानो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः

Hỡi bậc sống trong Chánh pháp, trong hình tướng Trayī (ba Veda) Ngài gìn giữ ngôi đền của Chân lý. Những bậc dvija tối thắng—đã thắng các căn và tự chế ngự—đứng tụ hội nơi ấy.

Verse 39

तैः सर्वेरर्चिता माता चंदनाद्येन तोषिता । स्तुतिमारेभिरे तत्र वाङ्मनःकायकर्मभिः । एकचित्तेन भावेन ब्रह्मपुत्र्याः पुरः स्थिताः

Được tất cả tôn thờ, Thánh Mẫu hoan hỷ trước hương đàn và các phẩm vật cúng dường khác. Tại đó, họ khởi tụng lời tán thán bằng lời nói, tâm ý và thân hành, đứng trước Ái Nữ của Brahmā với lòng nhất tâm.

Verse 40

विप्रा ऊचुः । नमस्ते ब्रह्मपुत्र्यास्तु नमस्ते ब्रह्मचारिणि । नमस्ते जगतां मातर्नमस्ते सर्वगे सदा

Các vị Bà-la-môn thưa rằng: Kính lễ Ngài, Ái Nữ của Brahmā; kính lễ Ngài, bậc Brahmacāriṇī. Kính lễ Ngài, Mẹ của muôn cõi; kính lễ Ngài, Đấng hằng khắp mọi nơi.

Verse 41

क्षुन्निद्रा त्वं तृषा त्वं च क्रोधतंद्रादयस्तथा । त्वं शांतिस्त्वं रतिश्चैव त्वं जया विजया तथा

Ngài là đói và ngủ; Ngài cũng là khát; cũng vậy, giận dữ, uể oải và mọi thứ khác đều là Ngài. Ngài là an tịnh; Ngài là rati (niềm hoan lạc); Ngài là chiến thắng và cũng là khải hoàn.

Verse 42

ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यैस्त्वं प्रपन्ना सुरेश्वरि । सावित्री श्रीरुमा चैव त्वं च माता व्यवस्थिता

Ôi Nữ Thần, Đấng Tối Thượng của chư thiên! Brahmā, Viṣṇu, Maheśa và muôn vị khác đều nương tựa nơi Ngài. Ngài an trụ như Sāvitrī, như Śrī, như Umā—thật chính là Mẹ hiền tối thượng.

Verse 43

ब्रह्मविष्णु सुरेशानास्त्वदाधारे व्यवस्थिताः । नमस्तुभ्यं जगन्मातर्धृतिपुष्टिस्वरूपिणि

Brahmā, Viṣṇu và các bậc chủ tể chư thiên đều an lập trên sự nâng đỡ của Ngài. Kính lễ Ngài, ôi Mẹ của vũ trụ, hiện thân của sự kiên định và dưỡng nuôi.

Verse 44

रतिः क्रोधा महामाया छाया ज्योतिःस्वरूपिणि । सृष्टि स्थित्यंतकृद्देवि कार्यकारणदा सदा

Ngài là hoan lạc và cũng là phẫn nộ; Ngài là Đại Māyā; Ngài là bóng tối và cũng là bản tính của ánh sáng. Ôi Nữ Thần, Ngài thực hiện tạo hóa, bảo tồn và tiêu dung, luôn ban cả nhân lẫn quả.

Verse 45

धरा तेजस्तथा वायुः सलिलाकाशमेव च । नमस्तेऽस्तु महाविद्ये महाज्ञानमयेऽनघे

Ngài là đất và lửa; Ngài là gió; Ngài là nước và cũng là hư không. Kính lễ Ngài, ôi Mahāvidyā, Đấng đầy trí tuệ tối thượng, thanh tịnh không tì vết.

Verse 46

ह्रींकारी देवरूपा त्वं क्लींकारी त्वं महाद्युते । आदिमध्यावसाना त्वं त्राहि चास्मान्महाभयात्

Ngài là hình tướng của Hrīṃ, hiển lộ như thần tính; Ngài là Klīṃ, ôi Đấng rực rỡ vô song. Ngài là khởi đầu, là trung gian, là tận cùng—xin cứu chúng con khỏi đại kinh sợ.

Verse 47

महापापो हि दुष्टात्मा दैत्योऽयं बाधतेऽधुना । त्राणरूपा त्वमेका च अस्माकं कुलदेवता

Tên dạ-xoa lòng ác, mang tội lớn ấy đang bức hại chúng con ngay lúc này. Chỉ riêng Mẹ là nơi nương tựa cứu độ, là Nữ Thần hộ tộc của dòng họ chúng con.

Verse 48

त्राहित्राहि महादेवि रक्षरक्ष महेश्वरि । हनहन दानवं दुष्टं द्विजातीनां विघ्नकारकम्

Xin cứu độ, xin cứu độ, ôi Đại Nữ Thần! Xin hộ trì, xin hộ trì, ôi Đấng Mahēśvarī! Hãy đánh—hãy đánh—tên dānava hung ác, kẻ gây chướng ngại cho hàng dvija.

Verse 49

एवं स्तुता तदा देवी महामाया द्विजन्मभिः । कर्णाटस्य वधार्थाय द्विजातीनां हिताय च । प्रत्यक्षा साऽभवत्तत्र वरं ब्रूहीत्युवाच ह

Được hàng dvija tán tụng như vậy, Nữ Thần Mahāmāyā—nhằm diệt Karṇāṭa và vì lợi ích của các dvija—liền hiện thân rõ ràng tại đó và phán: “Hãy nói điều ban phước ngươi muốn.”

Verse 50

श्रीमातोवाच । केन वै त्रासिता विप्राः केन वोद्वेजिताः पुनः । तस्याहं कुपिता विप्रा नयिष्ये यमसादनम्

Śrīmātā phán: “Hỡi các vipra, ai đã làm các ngươi kinh hãi, và ai lại khiến các ngươi khổ não lần nữa? Ta nổi giận với kẻ ấy, hỡi vipra, sẽ đày hắn đến cõi Yama.”

Verse 51

क्षीणायुषं नरं वित्त येन यूयं निपीडिताः । ददामि वो द्विजातिभ्यो यथेष्टं वक्तुमर्हथ

Hãy nhận biết kẻ có thọ mạng đang suy giảm, chính kẻ đã áp bức các ngươi. Hỡi các dvija, Ta ban trợ lực cho các ngươi—hãy nói tự do theo điều các ngươi muốn.

Verse 52

भक्त्या हि भवतां विप्राः करिष्ये नात्र संशयः

Nhờ lòng sùng kính của các ngươi, hỡi các vị vipra, ta nhất định sẽ hành động—không hề có chút nghi ngờ.

Verse 53

द्विजा ऊचुः । कर्णाटाख्यो महारौद्रो दानवो मदगर्वितः । विघ्नं प्रकुरुते नित्यं सत्यमंदिरवासिनाम्

Các dvija thưa rằng: “Có một dānava tên Karṇāṭa—hung bạo khôn cùng, phồng lên vì kiêu mạn say cuồng—luôn gây chướng ngại cho những người cư trú tại Đền Satya.”

Verse 54

ब्राह्मणान्सत्यशीलांश्च वेदाध्ययनतत्परान् । द्वेषाद्द्वेष्टि द्वेषणस्तान्नित्यमेव महामते । वेदविद्वेषणो दुष्टो घातयैनं महाद्युते

Hắn vì ác ý mà căm ghét các brāhmaṇa sống theo chân thật và chuyên tâm học Veda; hỡi bậc trí, hắn luôn chăm chăm làm hại họ. Ôi Nữ Thần rực sáng, xin hãy khiến kẻ ác thù ghét Veda ấy bị giết đi.

Verse 55

व्यास उवाच । तथेत्युक्त्वा तु सा देवी प्रहस्य कुलदेवता । वधोपायं विचिंत्यास्य भक्तानां रक्षणाय वै

Vyāsa nói: “Nói ‘Tathāstu—đúng như vậy,’ Nữ Thần—vị thần hộ tộc—mỉm cười và suy tính phương cách diệt trừ hắn để bảo hộ các tín đồ.”

Verse 56

ततः कोपपरा जाता श्रीमाता नृपसत्तम । कोपेन भृकुटीं कृत्वा रक्तनेत्रांतलोचनाम्

Bấy giờ Śrīmātā, hỡi bậc vương tối thượng, hoàn toàn hướng vào cơn thịnh nộ; vì giận dữ, Ngài chau mày, khóe mắt đỏ lên.

Verse 57

कोपेन महताऽविष्टा वसंती पावकं यथा । महाज्वाला मुखान्नेत्रान्नासाकर्णाच्च भारत

Bị cơn phẫn nộ dữ dội chế ngự, nàng bùng cháy như lửa được gió nhóm lên. Hỡi Bhārata, những ngọn lửa lớn phun ra từ miệng, mắt, mũi và tai nàng.

Verse 58

तत्तेजसा समुद्भूता मातंगी कामरूपिणी । काली करा लवदना दुर्दर्शवदनोज्ज्वला

Từ luồng uy quang rực cháy ấy, Mātaṅgī—bậc Kāmarūpiṇī có thể tùy ý hiện hình—hiện ra: sắc đen, tay dữ dằn, gương mặt đáng sợ, rạng ngời thứ hào quang khó ai dám đến gần.

Verse 59

रक्तमाल्यांबरधरा मदाघूर्णितलोचना । न्यग्रोधस्य समीपे सा श्रीमाता संश्रिता तदा

Khoác vòng hoa đỏ và y phục đỏ, đôi mắt đảo cuồng trong men say thiêng, Đức Thánh Mẫu ấy bấy giờ an vị gần cây đa (nyagrodha).

Verse 60

अष्टादशभुजा सा तु शुभा माता सुशोभना । धनुर्बाणधरा देवी खड्गखेटकधारिणी

Đức Mẫu cát tường, rạng rỡ ấy có mười tám cánh tay. Nữ Thần cầm cung và tên, lại mang gươm và khiên.

Verse 61

कुठारं क्षुरिकां बिभ्रत्त्रिशूलं पानपात्रकम् । गदां सर्पं च परिघं पिनाकं चैव पाशकम्

Nàng mang rìu và đoản đao, tam xoa và chén uống; chùy, rắn và gậy sắt; lại có cả cung Pināka và thòng lọng (pāśa).

Verse 62

अक्षमालाधरा राजन्मद्यकुंभानुधारिणी । शक्तिं च मुशलं चोग्रं कर्तरीं खर्परं तथा

Tâu Đại vương, nàng mang akṣamālā (chuỗi tràng hạt) và cầm bình rượu. Lại còn mang śakti (ngọn giáo), một cây chày muśala dữ dội, kéo (kartarī) và kharpara—bát sọ—nữa.

Verse 63

कंटकाढ्यां च बदरीं बिभ्रती तु महानना । तत्राभवन्महायुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम्

Vị Nữ thần dung nhan vĩ đại ấy, tay mang cành badarī đầy gai, liền khiến nơi đó dấy lên một trận đại chiến—ồn ào dữ dội, làm người rợn tóc gáy.

Verse 64

मातंग्याः सह कर्णाटदानवेन नृपोत्तम

Hỡi bậc vương thượng, cùng với Mātaṅgī, (đã có cuộc giao chiến) với ác ma Karṇāṭa.

Verse 65

युधिष्ठिर उवाच । कथं युद्धं समभवत्कथं चैवापवर्तत । जितं केनैव धर्मज्ञ तन्ममाचक्ष्व मारिष

Yudhiṣṭhira thưa: Trận chiến ấy đã khởi lên thế nào, và đã kết thúc ra sao? Ai là người giành thắng lợi? Bạch bậc am tường dharma, bậc đáng tôn kính—xin nói cho con biết.

Verse 66

व्यास उवाच । एकदा शृणु राजेंद्र यज्जातं दैत्यसंगरे । तत्सर्वं कथयाम्याशु यथावृत्तं हि तत्पुरा

Vyāsa thưa: Hãy nghe đây, hỡi bậc chúa tể các vua, điều đã từng xảy ra trong cuộc giao tranh với bọn daitya. Ta sẽ mau chóng kể lại tất cả, đúng như đã diễn ra thuở xưa.

Verse 67

प्रणष्टयोषा ये विप्रा वणिजश्चैव भारत । चैत्रमासे तु संप्राप्ते धर्मारण्ये नृपोत्तम

Hỡi Bhārata, những bà-la-môn và thương nhân có vợ bị thất lạc, khi tháng Caitra đến, liền tìm đến Dharmāraṇya, ôi bậc vương tối thượng.

Verse 68

गौरीमुद्वाहयामासुर्विप्रास्ते संशितव्रताः । स्वस्थानं सुशुभं ज्ञात्वा तीर्थराजं तथोत्तमम्

Những bà-la-môn giữ giới nguyện kiên cố ấy bèn cử hành hôn lễ cho Gaurī, nhận biết nơi ấy là tối thượng cát tường—chính là Tīrtharāja ưu việt.

Verse 69

विवाहं तत्र कुर्वंतो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः । कोटिकन्याकुलं तत्र एकत्रासीन्महोत्सवे । धर्मारण्ये महाप्राज्ञ सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

Khi các bậc dvijottama tụ hội nơi ấy để cử hành hôn lễ, trong đại lễ tại Dharmāraṇya, tại một chỗ có đoàn thiếu nữ đông đến hàng koṭi. Hỡi bậc đại trí, ta nói thật—thật vậy.

Verse 70

चतुर्थ्यामपररात्रेऽभ्यंतरतोऽग्निमादधुः । आसनं ब्रह्मणे दत्त्वा अग्निं कृत्वा प्रदक्षिणम्

Vào tithi Caturthī, về phần sau của đêm, họ nhóm lên hỏa tế thiêng trong nội đàn. Dâng chỗ ngồi cho vị bà-la-môn, rồi họ đi pradakṣiṇā quanh ngọn lửa.

Verse 71

स्थालीपाकं च कृत्वाथ कृत्वा वेदीः शुभास्तदा । चतुर्हस्ताः सकलशा नागपाश समन्विताः

Rồi họ cử hành lễ dâng sthālīpāka và dựng các vedi cát tường; làm chúng dài bốn hasta, sắp đặt chỉnh tề, và trang bị các dây buộc ‘nāgapāśa’.

Verse 72

वेदमंत्रेण शुभ्रेण मंत्रयंते ततो द्विजाः । चरतां दंपतीनां हि परिवेश्य यथोचितम्

Sau đó, các vị dvija tụng niệm những chân ngôn Veda thanh tịnh, rồi theo đúng nghi thức mà dâng bày lễ phẩm/ẩm thực cho các đôi phu thê đang tiến hành nghi lễ, một cách thích đáng.

Verse 73

ब्रह्मणा सहितास्तत्र वाडवा स्ते सुहर्षिताः । कुर्वते वेदनिर्घोषं तारस्वरनिनादितम्

Tại đó, cùng với vị tư tế Bà-la-môn, những vāḍava hân hoan cất lên tiếng tụng Veda vang rền, ngân lên bằng những âm cao trong trẻo.

Verse 74

तेन शब्देन महता कृत्स्नमापूरितं नभः । तं श्रुत्वा दानवो घोरो वेदध्वनिं द्विजे रितम्

Bởi âm thanh hùng tráng ấy, cả bầu trời đều tràn ngập. Nghe tiếng Veda vang dội do các dvija cất lên, một dānava hung tợn liền bị khuấy động.

Verse 75

उत्पपातासनात्तूर्णं ससैन्यो गतचेतनः । धावतः सर्वभृत्यास्तं ये चान्ये तानुवाच सः

Hắn liền bật dậy khỏi chỗ ngồi, cùng với quân lính, tâm trí rối loạn. Khi toàn bộ thuộc hạ và những kẻ khác chạy theo, hắn nói với họ.

Verse 76

श्रूयतां कुत्र शब्दोऽयं वाडवानां समुत्थितः । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दैतेयाः सत्वरं ययुः

Hắn nói: “Hãy nghe—âm thanh này do các vāḍava phát ra, khởi lên từ đâu?” Nghe lời ấy, các Daitya lập tức vội vã tiến đi.

Verse 77

विभ्रांतचेतसः सर्वे इतश्चेतश्च धाविताः । धर्मारण्ये गताः केचित्तत्र दृष्टा द्विजा तयः

Tất cả đều rối loạn tâm trí, chạy ngược chạy xuôi. Một số đi vào rừng thiêng Dharmāraṇya, và tại đó họ trông thấy các vị Bà-la-môn ấy.

Verse 78

उद्गिरंतो हि निगमान्विवाहसमये नृप । सर्वं निवेदयामासुः कर्णाटाय दुरात्मने

Tâu Đại vương, trong lúc hôn lễ, họ tụng đọc Nigama—những thánh tụng Veda—rồi trình bày mọi việc cho tên Karṇāṭa hung ác.

Verse 79

तच्छ्रुत्वा रक्तताम्राक्षो द्विजद्विट् कोपपू रितः । अभ्यधावन्महाभाग यत्र ते दंपती नृप

Nghe vậy, kẻ căm ghét Bà-la-môn—mắt đỏ như đồng, lòng đầy phẫn nộ—hỡi bậc cao quý, liền lao đến nơi đôi phu thê ấy đang ở, tâu Đại vương.

Verse 80

खमाश्रित्य तदा दैत्यमायां कुर्वन्स राक्षसः । अहरद्दंपती राजन्सर्वालंकारसंयुतान्

Bấy giờ tên rākṣasa ấy nương theo hư không, vận dụng ma lực của loài daitya, rồi bắt cóc đôi phu thê ấy, tâu Đại vương—cả hai đều trang sức đủ mọi châu báu.

Verse 81

ततस्ते वाडवाः सर्वे संगता भुवनेश्वरीम् । बुंबारवं प्रकुर्वाणास्त्राहित्राहीति चोचिरे

Rồi tất cả những người phụ nữ ấy tụ hội trước Bhuvaneśvarī. Họ cất tiếng kêu gào náo động, thốt lên: “Cứu chúng con, cứu chúng con!”

Verse 82

तच्छ्रुत्वा विश्वजननी मातंगी भुवनेश्वरी । सिंहनादं प्रकुर्वाणा त्रिशूलवरधारिणी

Nghe tiếng kêu ấy, Mẹ của muôn loài—Mātaṅgī Bhuvaneśvarī—gầm vang như sư tử; tay cầm tam xoa, ban phúc lành thiêng.

Verse 83

ततः प्रववृते युद्धं देवीकर्णाटयोस्तथा । ऋषीणां पश्यतां तत्र वणिजां च द्विजन्मनाम्

Rồi trận chiến khởi lên giữa Nữ Thần và Karṇāṭa; tại đó các bậc ṛṣi đứng nhìn, cùng với thương nhân và hàng dvija (nhị sinh).

Verse 84

पश्यतामभवयुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । अस्त्रैश्चिच्छेद मातगी मदविह्वलितं रिपुम्

Trước mắt mọi người, trận chiến trở nên dữ dội, khiến tóc gáy dựng đứng. Với binh khí của mình, Mātaṅgī chém hạ kẻ thù say men ngã mạn, thân tâm chao đảo.

Verse 85

सोऽपि दैत्यस्ततस्तस्या बाणेनैकेन वक्षसि । असावपि त्रिशूलेन घातितः कश्मलं गतः

Bấy giờ tên daitya ấy bắn một mũi tên trúng ngực Nữ Thần; nhưng chính hắn lại bị tam xoa của Ngài đánh gục, rơi vào kinh hoàng và diệt vong.

Verse 86

मुष्टिभिश्चैव तां देवीं सोऽपि ताडयतेऽसुरः । सोऽपि देव्या ततः शीघ्रं नागपाशेन यंत्रितः

Tên asura ấy còn dùng nắm đấm đánh Nữ Thần; nhưng Nữ Thần liền mau chóng trói buộc hắn bằng nāga-pāśa, thòng lọng rắn thiêng.

Verse 87

ततस्तेनैव दैत्येन गरुडास्त्रं समादधे । तया नारायणास्त्रं तु संदधे शरपातनम्

Bấy giờ chính tên Daitya ấy triển khai vũ khí Garuḍa; còn Nữ Thần liền kết Nārāyaṇa-astra, phóng xuống một trận mưa tên.

Verse 88

एवमन्योन्यमाकृष्य युध्यमानौ जयेच्छया । ततः परिघमादाय आयसं दैत्यपुंगवः

Như thế, cả hai kéo giật lẫn nhau mà giao chiến với khát vọng chiến thắng; rồi vị hùng đầu đàn của Daitya liền cầm lấy một cây chùy sắt.

Verse 89

मातंगीं प्रति संकुद्धो जघान परवीरहा । देवी क्रुद्धा मुष्टिपातैश्चूर्णयामास दानवम्

Nổi giận nhằm vào Mātaṅgī, kẻ sát hại các dũng sĩ địch liền ra đòn; nhưng Nữ Thần cũng phẫn nộ, dùng những cú đấm mà nghiền nát Dānava.

Verse 90

तेन मुष्टिप्रहारेण मूर्च्छितो निपपात ह । ततस्तु सहसोत्थाय शक्तिं धृत्वा करे मुदा

Bị cú đấm ấy làm cho choáng váng, hắn ngã xuống bất tỉnh; rồi bỗng chốc đứng dậy, vui mừng cầm lấy một cây śakti—ngọn lao—trong tay.

Verse 91

शतघ्नीं पातयामास तस्या उपरि दानवः । शक्तिं चिच्छेद सा देवी मातंगी च शुभानना

Dānava ném một śataghnī giáng xuống trên nàng; nhưng Nữ Thần Mātaṅgī, dung nhan cát tường, đã chém ngọn śakti ấy thành từng mảnh.

Verse 92

जहासोच्चैस्तु सा सुभ्रः शतघ्नीं वज्रसन्निभा । एव मन्योन्यशस्त्रौघैरर्दयंतौ परस्परम्

Bấy giờ Nữ Thần rực sáng—tay cầm śataghnī tựa như kim cang (vajra)—cất tiếng cười vang. Theo cách ấy, đôi bên dồn dập trút mưa vũ khí, giày xéo lẫn nhau.

Verse 93

ततस्त्रिशूलेन हतो हृदये निपपात ह । मूर्छां विहाय दैत्योऽसौ मायां कृत्वा च राक्षसीम्

Rồi bị cây tam trượng (triśūla) đâm trúng tim, hắn ngã quỵ. Gạt bỏ cơn ngất, tên Daitya ấy liền tạo ra một ảo thuật (māyā) mang dáng dấp rākṣasī.

Verse 94

पश्यतां तत्र तेषां तु अदृश्योऽभून्महासुरः । पपौ पानं ततो देवी जहासारुणलोचना

Ngay trước mắt họ, đại Asura ấy bỗng trở nên vô hình. Rồi Nữ Thần mắt đỏ cất tiếng cười và uống chén rượu của mình.

Verse 95

सर्वत्रगं तं सा देवी त्रैलोक्ये सचराचरे

Nữ Thần ấy liền tìm kiếm kẻ đi khắp mọi nơi, suốt ba cõi, cùng tất cả loài hữu động và vô động.

Verse 96

क्व पास्यस्तीति ब्रूते सा ब्रूहि त्वं सांप्रतं हि मे । कर्णाटक महादुष्ट एहि शीघ्रं हि युध्यताम्

Nàng nói: “Ngươi sẽ trốn đi đâu? Hãy nói ta nghe—nói ngay bây giờ! Hỡi Karṇāṭaka, kẻ đại ác, hãy đến—mau lên, hãy giao chiến!”

Verse 97

ततोऽभवन्महायुद्धं दारुणं च भयानकम् । पपौ देवी तु मैरेयं वधार्थं सुमहाबला

Sau đó, một trận đại chiến khốc liệt và kinh hoàng đã nổ ra. Nữ thần với sức mạnh to lớn đã uống rượu maireya để tiêu diệt kẻ thù.

Verse 98

मातंगी च ततः क्रुद्धा वक्त्रे चिक्षेप दानवम् । ततोऽपि दानवो रौद्रो नासारंध्रेण निर्गतः

Sau đó, nữ thần Matangi giận dữ ném con quỷ vào miệng mình. Dẫu vậy, con quỷ hung tợn đó vẫn thoát ra qua lỗ mũi.

Verse 99

युध्यते स पुनर्दैत्यः कर्णाटो मदपूरितः । ततो देवी प्रकुपिता मातंगी मदपूरिता

Con quỷ Karnata đó lại chiến đấu trong cơn say khướt. Lúc bấy giờ, nữ thần Matangi vô cùng phẫn nộ và tràn đầy sức mạnh.

Verse 100

दशनैर्मथयित्वा च चर्वयित्वा पुनःपुनः । शवास्थि मे दसा युक्तं मज्जामांसादिपूरितम्

Nghiền nát bằng răng và nhai đi nhai lại, bà đã biến nó thành trạng thái như xương tử thi, nhồi nhét đầy tủy và thịt.

Verse 110

पित्रा मे स्थापिता दैत्य रक्षार्थं हि द्विजन्मनाम् । केवलं श्यामलांगी सा सर्वलोकहितावहा

Này quỷ dữ, cha ta đã đặt ta ở đây đặc biệt để bảo vệ những người tái sinh (Bà-la-môn). Nữ thần có làn da sẫm màu đó tồn tại chỉ để mang lại lợi ích cho tất cả các thế giới.

Verse 120

जगुर्गन्धर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ततोत्सवं प्रकुर्वन्तो गीतं नृत्यं शुभप्रदम्

Các chúa tể Gandharva cất tiếng ca, và đoàn Apsara múa lượn. Rồi trong lễ hội, họ dâng lên khúc hát và vũ điệu cát tường, ban phúc lành.

Verse 130

देव्युवाच । स्वस्थाः संतु द्विजाः सर्वे न च पीडा भविष्यति । मयि स्थितायां दुर्धर्षा दैत्या येऽन्ये च राक्षसाः

Nữ Thần phán: “Nguyện cho hết thảy các dvija được an ổn, không một khổ não nào khởi lên. Khi Ta an trụ nơi đây, bọn Daitya khó khuất phục cùng các Rākṣasa khác sẽ không thể lấn át.”

Verse 131

शाकिनीभूतप्रेताश्च जंभाद्याश्च ग्रहास्तथा । शाकिन्यादिग्रहाश्चैव सर्पा व्याघ्रादयस्तथा

“Những Śākinī, bhūta và preta, cùng các loài graha quấy nhiễu bắt đầu từ Jambha; lại cả các graha thuộc loại Śākinī; và rắn, hổ cùng mọi mối hiểm họa tương tự—đều không thể gây hại nơi đây.”

Verse 140

खट्वांगं बदरीं चैव अंकुशं च मनोरमम् । अष्टादशायुधैरेभिः संयुता भुवनेश्वरी

Tay cầm trượng khaṭvāṅga, chùy badarī và chiếc aṅkuśa mỹ lệ, Đức Bhūvaneśvarī—Nữ Chúa của muôn cõi—được trang bị đầy đủ bởi mười tám loại vũ khí ấy.

Verse 150

बल्लाकरं वरं यूपा क्षिप्तकुल्माषकं तथा । सोहालिका भिन्नवटा लाप्सिका पद्मचूर्णकम्

“Ballākara, Vara, Yūpā, và Kṣiptakulmāṣaka; Sohālikā, Bhinnavaṭā, Lāpsikā, và Padmacūrṇaka—đó là tên các lễ phẩm/đồ ăn được chuẩn bị cho dịp cát tường.”

Verse 160

मदीयवचनं श्रुत्वा तथा कुरुत वै विधिम् । विवाहकाले संप्राप्ते दंपत्योः सौख्यहेतवे

Nghe lời ta dạy, hãy nhất định thực hành đúng theo nghi thức đã định. Khi đến kỳ hôn lễ, hãy cử hành vì hạnh phúc và an lạc của đôi vợ chồng.

Verse 170

तिल तैलेन वा कुर्यात्पुरुषो नियतव्रतः । एकाशनं हि कुरुते यक्ष्मप्रीत्यै निरंतरम्

Người nam giữ vững giới nguyện nên thực hành bằng mè hoặc dầu mè. Để làm Yakṣma hoan hỷ, người ấy phải luôn giữ hạnh “nhất thực” (ekāśana), chỉ dùng một bữa mỗi ngày, không gián đoạn.

Verse 179

तेषां कुले कदा चित्तु अरिष्टं नैव जायते । अपुत्रो लभते पुत्रान्धनहीनस्तु संपदः । आयुरारोग्यमैश्वर्यं श्रीमातुश्च प्रसादतः

Trong dòng tộc ấy, chẳng khi nào phát sinh điềm dữ (ariṣṭa). Người hiếm muộn được con trai, kẻ nghèo thiếu được phú túc. Thọ mạng, sức khỏe và uy phúc vương giả đều do ân phước của Thánh Mẫu Śrī ban cho.