पाशुपतव्रतविधिः | The Procedure of the Supreme Pāśupata Vow

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भगवञ्छ्रोतुमिच्छामो व्रतं पाशुपतं परम् । ब्रह्मादयो ऽपि यत्कृत्वा सर्वे पाशुपताः स्मृताः

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Bạch đấng tôn kính, chúng con muốn được nghe về đại giới Pāśupata tối thượng—giới hạnh mà ngay cả Phạm Thiên và chư thiên khác, khi thực hành, đều được gọi là Pāśupata (người phụng sự Paśupati, Đức Śiva).”

Verse 2

वायुरुवाच । रहस्यं वः प्रवक्ष्यामि सर्वपापनिकृन्तनम् । व्रतं पाशुपतं श्रौतमथर्वशिरसि श्रुतम्

Vāyu thưa: “Ta sẽ nói cho các ngươi một giáo pháp bí mật, có năng lực chặt đứt mọi tội lỗi—đó là đại giới Pāśupata theo nghi lễ Veda (śrauta), như đã được nghe trong Atharvaśiras.”

Verse 3

कालश्चैत्री पौर्णमासी देशः शिवपरिग्रहः । क्षेत्रारामाद्यरण्यं वा प्रशस्तश्शुभलक्षणः

Thời điểm thích hợp là ngày rằm tháng Caitra; nơi chốn thích hợp là vùng đất thuộc về (hay hiến dâng cho) Đức Śiva—dù là thánh địa, vườn hay cả rừng—miễn được truyền thống chuẩn nhận và mang các điềm lành cát tường.

Verse 4

तत्र पूर्वं त्रयोदश्यां सुस्नातः सुकृताह्निकः । अनुज्ञाप्य स्वमाचार्यं संपूज्य प्रणिपत्य च

Tại đó, vào dịp trước, nhằm ngày Trayodaśī (ngày mười ba), sau khi tắm gội thanh tịnh và làm trọn các nghi lễ hằng ngày, người ấy xin phép vị thầy của mình; rồi cung kính cúng dường thầy đầy đủ và đảnh lễ chí thành.

Verse 5

पूजां वैशेषिकीं कृत्वा शुक्लांबरधरः स्वयम् । शुक्लयज्ञोपवीती च शुक्लमाल्यानुलेपनः

Sau khi cử hành lễ cúng đặc biệt theo nghi thức, chính người ấy nên mặc y phục trắng, đeo thánh tuyến (yajñopavīta) màu trắng, và trang nghiêm bằng vòng hoa trắng cùng hương liệu, dầu thơm trắng.

Verse 6

ध्यात्वा देवं च देवीं च तद्विज्ञापनवर्त्मना । व्रतमेतत्करोमीति भवेत्संकल्प्य दीक्षितः

Sau khi quán niệm Đức Chúa (Śiva) và Nữ Thần (Devī), rồi tiến hành theo pháp thức kính cáo thỉnh mời các Ngài, người đã thọ dīkṣā nên lập nguyện (saṅkalpa): “Con sẽ thực hành giới nguyện này.”

Verse 7

यावच्छरीरपातं वा द्वादशाब्दमथापि वा । तदर्धं वा तदर्धं वा मासद्वादशकं तु वा

Giới nguyện này có thể được giữ cho đến khi thân hoại (tức trọn đời), hoặc trong mười hai năm; hoặc một nửa thời hạn ấy, hoặc lại một nửa nữa; hay ít nhất là trong mười hai tháng.

Verse 8

तदर्धं वा तदर्धं वा मासमेकमथापि वा । दिनद्वादशकं वा ऽथ दिनषट्कमथापि वा

Hoặc một nửa thời hạn ấy, hoặc lại một nửa nữa; hoặc trọn một tháng; hoặc mười hai ngày; hoặc chỉ sáu ngày—pháp tu thờ phụng và giữ giới đối với Đức Śiva có thể thực hành trong bất cứ thời lượng nào như vậy.

Verse 9

तदर्धं दिनमेकं वा व्रतसंकल्पनावधि । अग्निमाधाय विधिवद्विरजाहोमकारणात्

Thời hạn để lập tâm phát nguyện (vrata-saṅkalpa) nên là nửa ngày hoặc trọn một ngày. Kế đó, sau khi an lập thánh hỏa đúng nghi thức, hãy cử hành Virajā-homa, vì đó là nhân duyên của sự thanh tịnh nghi lễ (thoát khỏi uế nhiễm).

Verse 10

हुत्वाज्येन समिद्भिश्च चरुणा च यथाक्रमम् । पूर्णामापूर्य तां भूयस्तत्त्वानां शुद्धिमुद्दिशन्

Sau khi lần lượt dâng cúng bơ tinh khiết (ghee), các que củi thiêng và lễ vật nấu chín (caru), hành giả lại làm đầy lễ hiến cuối (pūrṇāhuti) một lần nữa, chí tâm hồi hướng cho sự thanh tịnh của các tattva—những nguyên lý căn bản của thân hữu tình.

Verse 11

जुहुयान्मूलमन्त्रेण तैरेव समिदादिभिः । तत्त्वान्येतानि मद्देहे शुद्ध्यंताम् १ त्यनुस्मरन्

Người ấy nên dâng hiến bằng mūla-mantra (chân ngôn căn bản), dùng chính những que củi và các vật liệu đã định, đồng thời thầm niệm trong tâm: “Nguyện các tattva này trong thân ta được thanh tịnh.”

Verse 12

पञ्चभूतानि तन्मात्राः पञ्चकर्मेन्द्रियाणि च । ज्ञानकर्मविभेदेन पञ्चकर्मविभागशः

Năm đại yếu tố, các tinh chất vi tế (tanmātra) và năm cơ quan hành động được nêu rõ; và theo sự phân biệt giữa tri thức và hành động, các chức năng được trình bày thành năm phân loại.

Verse 13

त्वगादिधातवस्सप्त पञ्च प्राणादिवायवः । मनोबुद्धिरहं ख्यातिर्गुणाः प्रकृतिपूरुषौ

Bảy thành phần thân thể bắt đầu từ da, năm luồng sinh khí bắt đầu từ prāṇa, tâm và trí, ngã chấp “ta” cùng sự nhận biết, ba guṇa, và cả Prakṛti cùng Puruṣa—đó là những tattva trói buộc linh hồn cá thể. Khi biết chúng đúng như thật, người ấy hướng về Pati (Śiva), Đấng giải thoát vượt ngoài mọi trói buộc.

Verse 14

रागो विद्याकले चैव नियतिः काल एव च । माया च शुद्धिविद्या च महेश्वरसदाशिवौ

Dục ái (rāga), tri thức (vidyā) và năng lực hữu hạn (kalā), cùng sự hạn định (niyati) và thời gian (kāla) — lại thêm Māyā và Tri kiến thanh tịnh (śuddhavidyā), cùng với Maheśvara và Sadāśiva: ấy là những nguyên lý cao thượng được tuyên thuyết trong giáo huấn này.

Verse 15

शक्तिश्च शिवतत्त्वं च तत्त्वानि क्रमशो विदुः । मन्त्रैस्तु विरजैर्हुत्वा होतासौ विरजा भवेत्

Họ hiểu các tattva theo thứ lớp—khởi từ Śakti và kết ở nguyên lý của Śiva. Nhưng khi dâng cúng bằng những chân ngôn vô cấu (viraja), chính người tế tự cũng trở nên vô cấu, thoát khỏi vết nhơ của rajas.

Verse 16

शिवानुग्रहमासाद्य ज्ञानवान्स हि जायते । अथ गोमयमादाय पिण्डीकृत्याभिमंत्र्य च

Nhờ đạt được ân sủng của Śiva, người ấy quả thật trở thành bậc có chân tri. Rồi, lấy phân bò, nặn thành một khối và trì tụng chân ngôn để gia trì, mà tiến hành nghi lễ.

Verse 17

विन्यस्याग्नौ च सम्प्रोक्ष्य दिने तस्मिन्हविष्यभुक् । प्रभाते तु चतुर्दश्यां कृत्वा सर्वं पुरोदितम्

Sau khi đặt các lễ vật vào hỏa đàn thiêng đúng pháp và rảy nước tịnh để thanh lọc, trong ngày ấy người hành lễ chỉ nên thọ dụng thức ăn havisya đã quy định. Rồi vào buổi sáng ngày mười bốn âm lịch (caturdaśī), sau khi hoàn tất mọi điều đã dạy trước, hãy tiến hành nghi lễ đúng nghi quỹ.

Verse 18

दिने तस्मिन्निराहारः कालं शेषं समापयेत् । प्रातः पर्वणि चाप्येवं कृत्वा होमा वसानतः

Trong ngày ấy, hãy nhịn ăn và dùng phần thời gian còn lại để giữ giới, tinh cần hành trì. Cũng vậy, vào sáng hôm sau tại thời khắc thiêng (parvan), sau khi làm như thế, hãy kết thúc bằng nghi thức homa (cúng lửa) với đầy đủ lễ nghi hoàn mãn.

Verse 19

उपसंहृत्य रुद्राग्निं गृह्णीयाद्भस्म यत्नतः । ततश्च जटिलो मुण्डी शिखैकजट एव वा

Sau khi kính cẩn kết thúc nghi lễ Hỏa Rudra (Rudrāgni), hành giả phải cẩn trọng thu gom tro thánh (bhasma). Rồi theo kỷ luật của thệ nguyện Śiva, có thể giữ tóc bện rối của ẩn sĩ, hoặc cạo trọc, hoặc để một búi tóc trên đỉnh, hay thậm chí chỉ một lọn tóc bện duy nhất.

Verse 20

भूत्वा स्नात्वा ततो वीतलज्जश्चेत्स्याद्दिगम्बरः । अपि काषायवसनश्चर्मचीराम्बरो ऽथ वा

Sau khi hoàn tất các hạnh cần thiết rồi tắm gội, hành giả phải dứt bỏ sự hổ thẹn và, nếu thích hợp, có thể ở trạng thái digambara—lấy bầu trời làm y phục. Hoặc cũng có thể mặc y cà-sa màu hoàng thổ, hay khoác da thú và vải vỏ cây, tùy điều thích hợp, khi theo kỷ luật hướng về Śiva.

Verse 21

एकाम्बरो वल्कली वा भवेद्दण्डी च मेखली । प्रक्षाल्य चरणौ पश्चाद्द्विराचम्यात्मनस्तनुम्

Mặc một tấm y—hoặc khoác vải vỏ cây—người ấy cũng nên mang gậy (daṇḍa) và thắt lưng (mekhalā). Sau khi rửa chân, rồi thực hiện ācamana hai lần, để tự thanh tịnh thân mình cho việc thờ phụng Śiva và kỷ luật yoga.

Verse 22

संकुलीकृत्य तद्भस्म विरजानलसंभवम् । अग्निरित्यादिभिर्मंत्रैः षड्भिराथर्वणैः क्रमात्

Kế đó, hãy trộn đều tro thánh ấy—sinh từ ngọn lửa Virajā thanh tịnh. Rồi theo thứ tự, hãy gia trì nó bằng sáu thần chú Atharvan, bắt đầu bằng “Agni…”.

Verse 23

विभृज्यांगानि मूर्धादिचरणांतानि तैस्स्पृशेत् । ततस्तेन क्रमेणैव समुद्धृत्य च भस्मना

Sau khi thanh tẩy các chi phần từ đỉnh đầu xuống đến bàn chân, hãy chạm vào chúng bằng chất ấy (vật thanh tịnh). Rồi cũng theo đúng thứ tự ấy, hãy lấy và thoa tro thánh (bhasma), tiến hành từng bước một.

Verse 24

सर्वांगोद्धूलनं कुर्यात्प्रणवेन शिवेन वा । ततस्त्रिपुण्ड्रं रचयेत्त्रियायुषसमाह्वयम्

Hãy xoa tro thiêng khắp toàn thân, vừa tụng Praṇava (Oṁ) hoặc danh hiệu Śiva. Sau đó, vẽ Tripuṇḍra—ba vạch tro—mà thỉnh gọi “ba thời mạng sống”, thanh tịnh hóa quá khứ, hiện tại và vị lai nhờ sự gia trì ấy.

Verse 25

शिवभावं समागम्य शिवयोगमथाचरेत् । कुर्यात्स्त्रिसन्ध्यमप्येवमेतत्पाशुपतं व्रतम्

Khi đã nhập vào trạng thái của Śiva—an trú trong tri giác của Ngài—thì hãy thực hành Śiva-yoga. Cũng theo cách ấy, vào ba thời sandhyā mỗi ngày (bình minh, chính ngọ, hoàng hôn), hãy giữ giới nguyện Pāśupata này.

Verse 26

भुक्तिमुक्तिप्रदं चैतत्पशुत्वं विनिवर्तयेत् । तत्पशुत्वं परित्यज्य कृत्वा पाशुपतं व्रतम्

Pháp tu Pāśupata này ban cho cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát; nó đoạn trừ paśutva—thân phận hữu tình bị trói buộc. Vì vậy, từ bỏ sự ràng buộc ấy, hãy thọ trì giới nguyện Pāśupata trong lòng sùng kính Paśupati, Đức Śiva.

Verse 27

पूजनीयो महादेवो लिंगमूर्तिस्सनातनः । पद्ममष्टदलं हैमं नवरत्नैरलंकृतम्

Mahādeva, Đấng Hằng Hữu có hình tướng là Liṅga, đáng được tôn thờ. Để cúng dường Ngài, hãy dâng một đóa sen vàng tám cánh, trang sức bằng chín báu.

Verse 28

कर्णिकाकेशरोपेतमासनं परिकल्पयेत् । विभवे तदभावे तु रक्तं सितमथापि वा

Hãy chuẩn bị một chỗ ngồi có nhụy giữa và tua nhụy xung quanh như hoa sen. Nếu có đủ điều kiện thì dùng loại ấy; nếu không có, có thể dùng chỗ ngồi màu đỏ, hoặc cũng có thể màu trắng.

Verse 29

पद्मं तस्याप्यभावे तु केवलं भावनामयम् । तत्पद्मकर्णिकामध्ये कृत्वा लिंगं कनीयसम्

Hành giả hãy lấy một đóa sen; nếu ngay cả sen cũng không có, thì hãy tạo một đóa sen thuần bằng quán tưởng. Ngay nơi trung tâm của đóa sen ấy, trong phần nhụy, hãy an trí (hoặc quán đặt) một Śiva-liṅga nhỏ.

Verse 30

स्फीटिकं पीठिकोपेतं पूजयेद्विधिवत्क्रमात् । प्रतिष्ठाप्य विधानेन तल्लिंगं कृतशोधनम्

Theo đúng thứ tự nghi lễ, hãy phụng thờ Liṅga bằng pha lê đặt trên bệ, đúng như pháp thức. Sau khi đã tẩy tịnh, hãy an vị Liṅga ấy theo nghi quỹ đã định, rồi tiếp tục việc cúng thờ.

Verse 31

परिकल्प्यासनं मूर्तिं पञ्चवक्त्रप्रकारतः । पञ्चगव्यादिभिः पूर्णैर्यथाविभवसंभृतैः

Sau khi sắp đặt chỗ ngồi đúng phép và quán tưởng Thánh Thể theo hình tướng năm mặt (pañcavaktra) của Śiva, hành giả hãy chuẩn bị các phẩm vật cúng dường—đầy đủ pañcagavya và những chất liệu thanh tịnh khác—được sắm sửa tùy theo khả năng.

Verse 32

स्नापयेत्कलशैः पूर्णैरष्टापदसमुद्भवैः । गंधद्रव्यैस्सकर्पूरैश्चन्दनाद्यैस्सकुंकुमैः

Nên tắm rửa (làm lễ abhiṣeka) cho Liṅga của Śiva bằng những bình nước đầy đặt trên đài tám cánh (aṣṭāpada), dùng các hương liệu thơm—cùng long não, đàn hương và các thứ tương tự, lại thêm nghệ tây—để cử hành sự tẩy tịnh dâng lên Đấng Pati, Bậc Chúa Tể tối thượng và ban giải thoát.

Verse 33

सवेदिकं समालिप्य लिंगं भूषणभूषितम् । बिल्वपत्रैश्च पद्मैश्च रक्तैः श्वेतैस्तथोत्पलैः

Sau khi cẩn trọng xoa thoa và chuẩn bị Liṅga cùng bệ (yoni-pīṭha), lại trang sức bằng các đồ trang nghiêm, hãy thờ cúng bằng lá bilva, bằng hoa sen—đỏ và trắng—và cũng bằng hoa súng (utpala).

Verse 34

नीलोत्पलैस्तथान्यैश्च पुष्पैस्तैस्तैस्सुगंधिभिः । पुण्यैः प्रशस्तैः पत्रैश्च चित्रैर्दूर्वाक्षतादिभिः

Với hoa sen xanh và các loài hoa thơm khác; với những lá thanh tịnh, cát tường; cùng các phẩm vật cúng dường đa sắc như cỏ dūrvā và gạo nguyên hạt (akṣata) v.v.—(hãy thực hiện việc thờ phụng).

Verse 35

समभ्यर्च्य यथालाभं महापूजाविधानतः । धूपं दीपं तथा चापि नैवेद्यं च समादिशेत्

Sau khi cung kính thờ phụng Śiva tùy theo khả năng, đúng theo nghi thức đại pūjā, thì tiếp đó nên dâng hương, dâng đèn, và cũng kính cẩn tiến dâng phẩm thực cúng (naivedya).

Verse 36

निवेदयित्वा विभवे कल्याणं च समाचरेत् । इष्टानि च विशिष्टानि न्यायेनोपार्जितानि च

Sau khi dâng hiến theo khả năng của mình, người ấy nên thực hành điều cát tường. Nên (bố thí và sử dụng) những vật đáng ưa, thù thắng, được tạo lập bằng con đường chính đáng.

Verse 37

सर्वद्रव्याणि देयानि व्रते तस्मिन्विशेषतः । श्रीपत्रोत्पलपद्मानां संख्या साहस्रिकी मता

Trong lời nguyện thánh ấy, đặc biệt nên bố thí mọi loại phẩm vật cúng dường. Riêng đối với lá bilva và hoa sen xanh cùng hoa sen, số lượng được quy định là một nghìn.

Verse 38

प्रत्येकमपरा संख्या शतमष्टोत्तरं द्विजाः । तत्रापि च विशेषेण न त्यजेद्बिल्वपत्रकम्

Hỡi các bậc nhị sinh, mỗi lễ dâng lại có một số lượng quy định khác—một trăm lẻ tám. Dẫu trong đó, đặc biệt cũng chớ bao giờ bỏ thiếu lá bilva trong sự thờ phụng Śiva.

Verse 39

हैममेकं परं प्राहुः पद्मं पद्मसहस्रकात् । नीलोत्पलादिष्वप्येतत्समानं बिल्बपत्रकैः

Người ta nói rằng một đóa sen vàng duy nhất cao quý hơn ngàn đóa sen thường. Cũng vậy, dù là sen xanh hay các loài hoa khác, lễ dâng này vẫn được xem là tương đương khi được thực hiện bằng lá bilva để kính dâng Đức Śiva.

Verse 40

पुष्पान्तरे न नियमो यथालाभं निवेदयेत् । अष्टाङ्गमर्घ्यमुत्कृष्टं धूपालेपौ विशेषतः

Trong việc dâng hoa không có quy định cứng nhắc—hãy dâng những gì có được. Lễ arghya tám phần được xem là thù thắng; và đặc biệt, hương trầm cùng các loại bôi xức/thoa hương thánh được ca ngợi nhất trong sự thờ phụng Śiva.

Verse 41

चन्दनं वामदेवाख्ये हरितालं च पौरुषे । ईशाने भसितं केचिदालेपनमितीदृशाम्

Trong nghi thức thuộc về Vāmadeva, người ta thoa bột đàn hương; trong nghi thức Pauruṣa, thoa hoàng thạch (orpiment) màu vàng; và trong phương diện Īśāna, có người thoa tro thánh bhasma. Một số truyền dạy phép xức bôi như vậy cho các hình thái/quan sát ấy.

Verse 42

न धूपमिति मन्यन्ते धूपान्तरविधानतः । सितागुरुमघोराख्ये मुखे कृष्णागुरुं पुनः

Theo các quy định biến hóa của việc dâng hương, người ta không xem đó chỉ là một loại hương duy nhất. Ở diện mạo gọi là Aghora, lại quy định dùng trầm trắng (sītāguru); và trong trường hợp khác, dùng trầm đen (kṛṣṇāguru).

Verse 43

पौरुषे गुग्गुलं सव्ये सौम्ये सौगंधिकं मुखे । ईशाने ऽपि ह्युशीरादि देयाद्धूपं विशेषतः

Đối với phương diện Pauruṣa, nên dâng hương guggulu. Ở phía trái, dâng hương Saumya; tại miệng/diện, dâng hương thơm ngọt. Và ở phương Īśāna cũng vậy, đặc biệt nên dâng hương làm từ uśīra và các thứ tương tự.

Verse 44

शर्करामधुकर्पूरकपिलाघृतसंयुतम् । चंदनागुरुकाष्ठाद्यं सामान्यं संप्रचक्षते

Hỗn hợp được phối với đường, mật ong, long não và bơ ghee màu vàng nhạt (kapilā), lại thêm đàn hương, trầm hương, các loại gỗ thơm v.v., được tuyên xưng là lễ phẩm “thông dụng” (chuẩn mực).

Verse 45

कर्पूरवर्तिराज्याढ्या देया दीपावलिस्ततः । अर्घ्यमाचमनं देयं प्रतिवक्त्रमतः परम्

Bấy giờ nên dâng một hàng đèn, đầy đủ bấc bằng long não. Sau đó, lần lượt dâng arghya và ācamana, kính cẩn trình trước từng thánh diện tôn nghiêm (của Thần).

Verse 46

प्रथमावरणे पूज्यो क्रमाद्धेरम्बषण्मुखौ । ब्रह्मांगानि ततश्चैव प्रथमावरणेर्चिते

Trong vòng (āvaraṇa) thứ nhất, hãy lần lượt tôn thờ Heramba (Gaṇeśa) và Ṣaṇmukha (Kārttikeya). Sau đó, ngay trong vòng thứ nhất ấy, cũng phải lễ bái các chi phần (khía cạnh phụ trợ) của Brahmā.

Verse 47

द्वितीयावरणे पूज्या विघ्नेशाश्चक्रवर्तिनः । तृतीयावरणे पूज्या भवाद्या अष्टमूर्तयः

Trong vòng thứ hai, hãy thờ Vighneśa (Gaṇeśa) và các bậc Chuyển Luân Vương (cakravartin). Trong vòng thứ ba, hãy thờ Tám Thể Hiện (Aṣṭamūrti) bắt đầu từ Bhava.

Verse 48

महादेवादयस्तत्र तथैकादशमूर्तयः । चतुर्थावरणे पूज्याः सर्व एव गणेश्वराः

Tại đó, Mahādeva và các sự hiển lộ thần linh khác—quả thật gồm cả mười một hình tướng—đều phải được thờ phụng trong vòng thứ tư. Vì tất cả các vị ấy chính là những bậc Chúa tể của các gaṇa, đoàn tùy thuộc của Śiva.

Verse 49

बहिरेव तु पद्मस्य पञ्चमावरणे क्रमात् । दशदिक्पतयः पूज्याः सास्त्राः सानुचरास्तथा

Rồi ở bên ngoài hoa sen—trên vòng bao thứ năm theo đúng thứ tự—cần phụng thờ các Chúa tể của mười phương, cùng với các khí giới của các Ngài và cả đoàn tùy tùng đi theo.

Verse 50

ब्रह्मणो मानसाः पुत्राः सर्वे ऽपि ज्योतिषां गणाः । सर्वा देव्यश्च देवाश्च सर्वे सर्वे च खेचराः

Tất cả các đoàn chúng thiên giới rực sáng đều là những người con sinh từ ý niệm của Phạm Thiên; mọi Nữ thần và Chư thiên—và cả các loài du hành trên không trung nữa—đều cùng một nguồn gốc thần linh ấy.

Verse 51

पातालवासिनश्चान्ये सर्वे मुनिगणा अपि । योगिनो हि सखास्सर्वे पतंगा मातरस्तथा

Những kẻ cư ngụ ở Pātāla và toàn thể các đoàn hiền triết cũng hiện diện. Tất cả các yogin, mọi bạn hữu thân thiện, cùng các chúng thiên và các Thánh Mẫu (Divine Mothers) cũng đều tụ hội nơi ấy.

Verse 52

क्षेत्रपालाश्च सगणाः सर्वं चैतच्चराचरम् । पूजनीयं शिवप्रीत्या मत्त्वा शंभुविभूतिमत्

Biết rằng các Kṣetrapāla cùng đoàn tùy thuộc của họ—và toàn thể vũ trụ này, cả động lẫn tĩnh—đều được ban quyền năng và vinh quang của Śambhu, thì nên tôn thờ họ để làm đẹp lòng Śiva.

Verse 53

अथावरणपूजांते संपूज्य परमेश्वरम् । साज्यं सव्यं जनं हृद्यं हविर्भक्त्या निवेदयेत्

Rồi, khi kết thúc nghi lễ āvaraṇa-pūjā (cúng bái đoàn tùy tùng), sau khi đã tôn kính trọn vẹn Đấng Tối Thượng, hành giả nên dâng hiến với lòng bhakti lễ vật havis—êm dịu, làm vui lòng—cùng với bơ ghee.

Verse 54

मुखवासादिकं दत्त्वा ताम्बूलं सोपदंशकम् । अलंकृत्य च भूयो ऽपि नानापुष्पविभूषणैः

Sau khi dâng các hương liệu thơm miệng và những vật tương tự, rồi dâng lá trầu (tāmbūla) đã được chuẩn bị cùng các vị phụ gia, người ấy lại trang nghiêm bậc đáng tôn kính bằng các vòng hoa và đồ trang sức kết từ muôn loài hoa.

Verse 55

नीराजनांते विस्तीर्य पूजाशेषं समापयेत् । चषकं सोपकारं च शयनं च समर्पयेत्

Khi kết thúc lễ ārati, hành giả nên bày trải lễ vật cho trang nghiêm và hoàn tất các phần còn lại của nghi thức thờ phụng. Rồi dâng một chén cùng các vật kèm theo, và cũng dâng “giường ngự” như một sự phụng sự nghi lễ lên Đức Chúa.

Verse 56

चन्द्रसंकाशहारं च शयनीयं समर्पयेत् । आद्यं नृपोचितं हृद्यं तत्सर्वमनुरूपतः

Nên dâng một chuỗi ngọc sáng như trăng, và dâng một giường ngự xứng đáng. Những lễ vật tối thượng ấy—hợp bậc vương giả và làm đẹp lòng—đều phải được tiến dâng đúng phép, tương xứng với Đấng thọ nhận.

Verse 57

कृत्वा च कारयित्वा च हित्वा च प्रतिपूजनम् । स्तोत्रं व्यपोहनं जप्त्वा विद्यां पञ्चाक्षरीं जपेत्

Sau khi tự mình cử hành—hoặc khiến người khác cử hành—các nghi thức đã định, và gác lại phần “đối lễ” nhằm trừ chướng ngại, trước hết nên tụng bài tán ‘Vyapohana’ để thanh tịnh. Rồi tiếp đó, hãy trì tụng Vidyā năm âm—Pañcākṣarī—thần chú quy hướng về Śiva.

Verse 58

प्रदक्षिणां प्रणामं च कृत्वात्मानं समर्पयेत् । ततः पुरस्ताद्देवस्य गुरुविप्रौ च पूजयेत्

Sau khi đi nhiễu (pradakṣiṇā) và phủ phục đảnh lễ, hành giả nên hiến dâng chính mình trong sự quy phục. Kế đó, trước tôn nhan của Thần, hãy kính lễ và cúng dường vị guru cùng các brāhmaṇa nữa.

Verse 59

दत्त्वार्घ्यमष्टौ पुष्पाणि देवमुद्वास्य लिंगतः । अग्नेश्चाग्निं सुसंयम्य ह्युद्वास्य च तमप्युत

Sau khi dâng arghya và tám đóa hoa, hành giả nên cung kính kết thúc việc thờ phụng vị Deva nơi Liṅga. Lại nữa, sau khi khéo điều phục và an định ngọn lửa thiêng, cũng nên đúng nghi mà kết thúc nghi lễ ấy.

Verse 60

प्रत्यहं च जनस्त्वेवं कुर्यात्सेवां पुरोदिताम् । ततस्तत्साम्बुजं लिंगं सर्वोपकरणान्वितम्

Và mỗi ngày, người mộ đạo nên thực hành việc phụng sự như đã được nói trước. Rồi, với đầy đủ mọi pháp khí cần thiết, hãy cung kính phụng thờ Liṅga ấy—kèm theo lễ dâng nước và lễ hoa sen—làm chỗ nương thiêng để tiến gần Đức Śiva.

Verse 61

समर्पयेत्स्वगुरवे स्थापयेद्वा शिवालये । संपूज्य च गुरून्विप्रान्व्रतिनश्च विशेषतः

Nên dâng vật ấy lên chính vị guru của mình, hoặc nếu không thì an vị trong đền thờ Śiva. Và sau khi cung kính lễ bái các bậc guru, các hiền giả Bà-la-môn, đặc biệt là những người trì giới giữ nguyện, hãy tiến hành đúng theo pháp.

Verse 62

भक्तान्द्विजांश्च शक्तश्चेद्दीनानाथांश्च तोषयेत् । स्वयं चानशने शक्तः फलमूलाशने ऽथ वा

Nếu có khả năng, hãy làm hoan hỷ các bhakta của Chúa, các bậc nhị sinh, cùng những người khốn khó không nơi nương tựa. Và nếu tự thân đủ sức, hãy thực hành anāśana (nhịn ăn); bằng không, có thể sống bằng trái cây và rễ củ.

Verse 63

पयोव्रतो वा भिक्षाशी भवेदेकाशनस्तथा । नक्तं युक्ताशनो नित्यं भूशय्यानिरतः शुचिः

Người ấy nên giữ hạnh nguyện chỉ dùng sữa, hoặc sống nhờ khất thực; có thể ăn chỉ một lần mỗi ngày, hoặc chỉ thọ thực ban đêm với lượng vừa phải. Luôn chuyên tâm nằm ngủ trên đất, người ấy phải giữ thân tâm thanh tịnh—kỷ luật trong thân thể và hạnh kiểm.

Verse 64

भस्मशायी तृणेशायी चीराजिनधृतो ऽथवा । ब्रह्मचर्यव्रतो नित्यं व्रतमेतत्समाचरेत्

Hãy thường hằng thực hành giới nguyện này: nằm trên tro thiêng hoặc trên cỏ; mặc áo vỏ cây hoặc da nai; và luôn an trú trong hạnh phạm hạnh (brahmacarya).

Verse 65

अर्कवारे तथार्द्रायां पञ्चदश्यां च पक्षयोः । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां शक्तस्तूपवसेदपि

Vào ngày Chủ nhật, vào ngày sao Ārdrā (nakṣatra), vào ngày rằm (ngày 15) của cả hai nửa tháng, và cả ngày mồng tám cùng ngày mười bốn—nếu có thể—cũng nên giữ trai giới (upavāsa) như một thệ nguyện trong những dịp ấy.

Verse 66

पाखण्डिपतितोदक्यास्सूतकान्त्यजपूर्वकान् । वर्जयेत्सर्वयत्नेन मनसा कर्मणा गिरा

Với mọi nỗ lực, hãy tránh—bằng tâm, bằng thân và bằng lời—kẻ tà kiến, kẻ sa đọa, người có “nước” nghi lễ bất tịnh, người đang chịu uế tạp do sinh hoặc tử (sūtaka), và những hạng bắt đầu từ kẻ bị khai trừ; vì sự giao du ấy ngăn trở sự thanh tịnh và sự vững bền trên đạo lộ của Śiva.

Verse 67

क्षमदानदयासत्याहिंसाशीलः सदा भवेत् । संतुष्टश्च प्रशान्तश्च जपध्यानरतस्तथा

Hãy luôn an trú trong các đức: nhẫn nhục, bố thí, từ bi, chân thật và bất hại. Tự tại, tri túc và an tịnh, người ấy cũng chuyên cần japa và thiền định; nhờ vậy trở nên xứng đáng với đạo lộ Śaiva, nơi paśu (linh hồn bị trói) được giải khỏi pāśa (trói buộc) bởi ân sủng của Pati—Śiva.

Verse 68

कुर्यात्त्रिषवणस्नानं भस्मस्नानमथापि वा । पूजां वैशेषिकीं चैव मनसा वचसा गिरा

Hãy thực hành tắm gội ba thời mỗi ngày (ba sandhyā), hoặc nếu không thì tắm bằng tro thánh (bhasma). Cũng hãy dâng lễ bái đặc biệt—bằng tâm, bằng lời nói và bằng lời tụng xướng—hiến trọn mọi năng lực nội ngoại cho Śiva.

Verse 69

बहुनात्र किमुक्तेन नाचरेदशिवं व्रती । प्रमादात्तु तथाचारे निरूप्य गुरुलाघवे

Ở đây nói nhiều để làm gì? Người giữ giới nguyện không bao giờ nên làm điều bất tường, trái với Śiva. Nhưng nếu do sơ suất mà lỡ phạm như vậy, thì sau khi phân định điều nặng (lỗi trọng) và điều nhẹ (lỗi khinh), hãy tiến hành sự sám hối, sửa trị cho tương xứng.

Verse 70

उचितां निष्कृतिं कुर्यात्पूजाहोमजपादिभिः । आसमाप्तेर्व्रतस्यैवमाचरेन्न प्रमादतः

Nên thực hành sự sám hối đúng pháp bằng lễ thờ phụng, cúng lửa (homa), trì tụng thần chú và các hạnh tương tự. Như vậy, cho đến khi lời nguyện (vrata) được viên mãn, hãy tiến hành không hề lơ là.

Verse 71

गोदानं च वृषोत्सर्गं कुर्यात्पूजां च संपदा । भक्तश्च शिवप्रीत्यर्थं सर्वकामविवर्जितः

Chỉ vì niềm hoan hỷ của Đức Śiva, người tín đồ—dứt mọi dục cầu riêng tư—nên làm bố thí bò, cử hành nghi thức thả bò đực (vṛṣotsarga), và phụng thờ, đem tài vật của mình dâng hiến trong lòng sùng kính.

Verse 72

सामान्यमेतत्कथितं व्रतस्यास्य समासतः । प्रतिमासं विशेषं च प्रवदामि यथाश्रुतम्

Như thế, đại cương của lời nguyện này đã được nói tóm lược. Nay ta sẽ tuyên bày, đúng như truyền thừa đã nghe, những pháp hành đặc biệt cần theo trong từng tháng.

Verse 73

वैशाखे वज्रलिंगं तु ज्येष्ठे मारकतं शुभम् । आषाढे मौक्तिकं विद्याच्छ्रावणे नीलनिर्मितम्

Trong tháng Vaiśākha, nên thờ phụng Vajra-liṅga; trong Jyeṣṭha, thờ liṅga Ngọc Lục Bảo cát tường; trong Āṣāḍha, biết đó là liṅga Ngọc Trai; và trong Śrāvaṇa, thờ liṅga được tạo bằng lam ngọc (sapphire xanh).

Verse 74

मासे भाद्रपदे चैव पद्मरागमयं परम् । आश्विने मासि विद्याद्वै लिंगं गोमेदकं वरम्

Trong tháng Bhādrapada, nên thờ phụng Liṅga tối thượng làm bằng padmarāga (hồng ngọc). Trong tháng Āśvina, hãy biết quả thật rằng hình thức được chỉ định là Liṅga thù thắng làm bằng gomedaka (hessonite).

Verse 75

कार्तिक्यां वैद्रुमं लिंगं वैदूर्यं मार्गशीर्षके । पुष्परागमयं पौषे माघे द्युमणिजन्तथा

Trong tháng Kārtika, nên thờ Liṅga làm bằng san hô; trong tháng Mārgaśīrṣa, Liṅga bằng ngọc mắt mèo; trong tháng Pauṣa, Liṅga được tạo tác từ topaz; và trong tháng Māgha, cũng vậy, Liṅga làm bằng một bảo châu rực sáng.

Verse 76

फाल्गुणे चन्द्रकान्तोत्थं चैत्रे तद्व्यत्ययो ऽथवा । सर्वमासेषु रत्नानामलाभे हैममेव वा

Trong tháng Phālguna, nên dùng vật được tạo sinh từ đá mặt trăng (candrakānta); trong tháng Chaitra, cũng có thể làm ngược lại. Trong mọi tháng, nếu không thể có được các bảo thạch, thì chỉ cần dùng vàng mà thôi.

Verse 77

हैमाभावे राजतं वा ताम्रजं शैलजन्तथा । मृन्मयं वा यथालाभं जातुषं चान्यदेव वा

Nếu không có vàng, có thể dùng bạc, hoặc đồng, hoặc đá. Hoặc tùy theo vật liệu có được mà làm Liṅga bằng đất; hay bằng nhựa cây—quả thật, bất cứ chất liệu thích hợp nào khác cũng được.

Verse 78

सर्वगंधमयं वाथ लिंगं कुर्याद्यथारुचि । व्रतावसानसमये समाचरितनित्यकः

Rồi, tùy theo sở thích, người ấy nên tạo tác một Liṅga được ướp hương bởi mọi loại hương liệu. Và vào lúc kết thúc lời nguyện (vrata)—sau khi đã chu toàn các nghi thức bổn phận hằng ngày—người ấy hãy tiến hành nghi lễ.

Verse 79

कृत्वा वैशेषिकीं पूजां हुत्वा चैव यथा पुरा । संपूज्य च तथाचार्यं व्रतिनश्च विशेषतः

Sau khi cử hành lễ bái đặc biệt theo nghi thức và dâng các lễ vật vào lửa thiêng như truyền thống xưa, người ấy nên cung kính tôn thờ vị ācārya (thầy tâm linh), và đặc biệt kính trọng các vị giữ giới nguyện (vratin).

Verse 80

देशिकेनाप्यनुज्ञातः प्राङ्मुखो वाप्युदङ्मुखः । दर्भासनो दर्भपाणिः प्राणापानौ नियम्य च

Sau khi được vị thầy (deśika) cho phép, hướng mặt về phía đông hoặc bắc, ngồi trên tọa cụ bằng cỏ kuśa và tay cầm cỏ kuśa, người ấy nên nhiếp phục và điều hòa hơi thở vào ra (prāṇa–apāna).

Verse 81

जपित्वा शक्तितो मूलं ध्यात्वा साम्बं त्रियम्बकम् । अनुज्ञाप्य यथापूर्वं नमस्कृत्य कृताञ्जलिः

Sau khi tụng niệm chân ngôn căn bản theo sức mình và quán tưởng Triyambaka—Đấng Śiva luôn ở cùng Umā—người ấy xin phép như trước; rồi chắp tay, cúi lạy cung kính.

Verse 82

समुत्सृजामि भगवन्व्रतमेतत्त्वदाज्ञया । इत्युक्त्वा लिंगमूलस्थान्दर्भानुत्तरतस्त्यजेत्

“Bạch Thế Tôn, theo lệnh của Ngài, con nay kết thúc lời nguyện này.” Nói vậy xong, người ấy nên bỏ cỏ darbha đặt ở gốc Liṅga, vứt về phía bắc.

Verse 83

ततो दण्डजटाचीरमेखला अपि चोत्सृजेत् । पुनराचम्य विधिवत्पञ्चाक्षरमुदीरयेत्

Rồi người ấy nên đặt xuống cả gậy, tóc bện, y phục bằng vỏ cây và dây thắt lưng. Sau đó, lại làm ācamana đúng pháp và tụng chân ngôn năm âm: “Namaḥ Śivāya”.

Verse 84

यः कृत्वात्यंतिकीं दीक्षामादेहान्तमनाकुलः । व्रतमेतत्प्रकुर्वीत स तु वै नैष्ठिकः स्मृतः

Người nào đã thọ nhận đại-định-giới tối thượng (cuối cùng), rồi an trú vững vàng, không xao động cho đến tận cùng đời mình, và thành tín thực hành pháp hạnh này—người ấy quả thật được ghi nhớ là Naiṣṭhika, bậc kiên lập trong kỷ luật suốt đời.

Verse 85

सो ऽत्याश्रमी च विज्ञेयो महापाशुपतस्तथा । स एव तपतां श्रेष्ठ स एव च महाव्रती

Hãy biết người ấy là bậc vượt ngoài mọi āśrama, và quả thật là Đại Pāśupata. Chỉ riêng người ấy là bậc tối thắng trong hàng khổ hạnh; chỉ riêng người ấy là Mahāvratī, người giữ đại thệ nguyện.

Verse 86

न तेन सदृशः कश्चित्कृतकृत्यो मुमुक्षुषु । यो यतिर्नैष्ठिको जातस्तमाहुर्नैष्ठिकोत्तमम्

Trong hàng người cầu giải thoát, không ai sánh bằng vị ấy—bậc đã viên mãn điều cần viên mãn. Vị sa-môn đã thành naiṣṭhika, kiên định trong giới hạnh và lời nguyện, nên được gọi là naiṣṭhikottama, bậc tối thượng giữa các naiṣṭhika.

Verse 87

यो ऽन्वहं द्वादशाहं वा व्रतमेतत्समाचरेत् । सो ऽपि नैष्ठिकतुल्यः स्यात्तीव्रव्रतसमन्वयात्

Ai giữ lời nguyện này mỗi ngày, hoặc dù chỉ trong mười hai ngày, cũng trở nên ngang hàng với bậc naiṣṭhika trọn đời—vì pháp hành ấy kết hợp với khổ hạnh mãnh liệt.

Verse 88

घृताक्तो यश्चरेदेतद्व्रतं व्रतपरायणः । द्वित्रैकदिवसं वापि स च कश्चन नैष्ठिकः

Người được xức bơ sữa (ghee) mà hành trì lời nguyện này, một lòng nương tựa nơi giới nguyện—dù chỉ hai ngày, ba ngày, hay một ngày—cũng trở thành bậc naiṣṭhika chân thật, kiên quyết giữ pháp hạnh.

Verse 89

कृत्यमित्येव निष्कामो यश्चरेद्व्रतमुत्तमम् । शिवार्पितात्मा सततं न तेन सदृशः क्वचित्

Người không cầu quả báo, giữ giới nguyện tối thượng chỉ với tâm niệm: “Đây là bổn phận của ta”, và luôn hiến dâng chính thân tâm mình lên Śiva—thì không nơi nào có ai sánh bằng người ấy.

Verse 90

भस्मच्छन्नो द्विजो विद्वान्महापातकसंभवैः । पापैस्सुदारुणैस्सद्यो मुच्यते नात्र संशयः

Bậc dvija học rộng, thân được phủ bhasma (tro thánh), liền tức khắc được giải thoát khỏi cả những tội lỗi ghê gớm phát sinh từ đại trọng tội; điều này không hề nghi ngờ.

Verse 91

रुद्राग्निर्यत्परं वीर्यन्तद्भस्म परिकीर्तितम् । तस्मात्सर्वेषु कालेषु वीर्यवान्भस्मसंयुतः

Uy lực tối thượng thuộc về ngọn lửa của Rudra được tuyên xưng chính là bhasma (tro thánh). Vì thế, trong mọi thời, người được trang nghiêm bằng bhasma trở nên đầy năng lực và kiên định.

Verse 92

भस्मनिष्ठस्य नश्यन्ति देषा भस्माग्निसंगमात् । भस्मस्नानविशुद्धात्मा भस्मनिष्ठ इति स्मृतः

Với người chuyên nhất nơi bhasma, mọi uế nhiễm đều tiêu tan nhờ sự hòa hợp giữa tro thánh và ngọn lửa thánh hóa. Người có nội tâm được thanh tịnh bởi việc tắm bằng bhasma được truyền thống ghi nhớ là “bhasmaniṣṭha”, kẻ kiên trú trong bhasma.

Verse 93

भस्मना दिग्धसर्वांगो भस्मदीप्तत्रिपुंड्रकः । भस्मस्नायी च पुरुषो भस्मनिष्ठ इति स्मृतः

Người được xoa bhasma khắp thân, có Tripuṇḍra rạng ngời bởi bhasma, và tắm bằng bhasma—người ấy được truyền thống ghi nhớ là “bhasmaniṣṭha”, kẻ vững lập trong Bhasma (tro thánh của Śiva).

Verse 94

भूतप्रेतपिशासाश्च रोगाश्चातीव दुस्सहाः । भस्मनिष्ठस्य सान्निध्याद्विद्रवंति न संशयः

Các bhūta, preta, piśāca—và cả những bệnh tật vô cùng khó chịu đựng—đều bỏ chạy ngay trước sự hiện diện của người kiên trú trong bhasma (tro thiêng); điều ấy không còn nghi ngờ gì.

Verse 95

भासनाद्भासितं प्रोक्तं भस्म कल्मषभक्षणात् । भूतिभूतिकरी चैव रक्षा रक्षाकरी परम्

Nó được gọi là “bhāsita” vì soi sáng con đường thanh tịnh; và được tuyên xưng là “bhasma” vì thiêu nuốt mọi cấu uế và tội lỗi. Nó ban bhūti—oai lực cát tường và phú quý—và là sự hộ trì tối thượng, luôn sinh khởi sự che chở.

Verse 96

किमन्यदिह वक्तव्यं भस्ममाहात्म्यकारणम् । व्रती च भस्मना स्नातस्स्वयं देवो महेश्वरः

Ở đây còn cần nói gì nữa về nguyên nhân làm nên đại oai lực của tro thánh (bhasma)? Chính Đức Mahādeva, Maheshvara, là bậc giữ giới nguyện khổ hạnh, như thể được tắm gội bằng bhasma, thân Ngài phủ đầy tro thiêng.

Verse 97

परमास्त्रं च शैवानां भस्मैतत्पारमेश्वरम् । धौम्याग्रजस्य तपसि व्यापदो यन्निवारिताः

Tro thánh này thuộc về Đấng Tối Thượng Parameśvara, là vũ khí tối thượng của người thờ Śiva. Nhờ bhasma ấy, những chướng ngại phát sinh trong khổ hạnh của người anh cả của Dhaumya đã được ngăn trừ.

Verse 98

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कृत्वा पाशुपतव्रतम् । धनवद्भस्म संगृह्य भस्मस्नानरतो भवेत्

Vì thế, hãy dốc mọi nỗ lực thọ trì giới nguyện Pāśupata; và hãy gom tro thánh như gom của báu, luôn chuyên tâm tắm gội, xức bhasma.