Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 10

पाशुपतव्रतविधिः | The Procedure of the Supreme Pāśupata Vow

Devanagari script

हुत्वाज्येन समिद्भिश्च चरुणा च यथाक्रमम् । पूर्णामापूर्य तां भूयस्तत्त्वानां शुद्धिमुद्दिशन्

Transliteration

hutvājyena samidbhiśca caruṇā ca yathākramam | pūrṇāmāpūrya tāṃ bhūyastattvānāṃ śuddhimuddiśan

Translation

Sau khi lần lượt dâng cúng bơ tinh khiết (ghee), các que củi thiêng và lễ vật nấu chín (caru), hành giả lại làm đầy lễ hiến cuối (pūrṇāhuti) một lần nữa, chí tâm hồi hướng cho sự thanh tịnh của các tattva—những nguyên lý căn bản của thân hữu tình.

Word by Word

• हुत्वा: having offered
• हुत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund), 'having offered'

• आज्येन: with ghee
• आज्येन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: आज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन

• समिद्भिः: with fuel-sticks
• समिद्भिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: समिध् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

• च: and
• च: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• चरुणा: with (the) caru-offering (cooked oblation)
• चरुणा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: चरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• च: and
• च: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• यथा-क्रमम्: in proper sequence
• यथा-क्रमम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय (adverb) = 'in due order'

• पूर्णाम्: the pūrṇā (final oblation)
• पूर्णाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूर्णा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; (पूर्णाहुति/पूर्णा इति)

• आपूर्य: having completed/filled
• आपूर्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√पॄ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund), उपसर्गः आ-; 'having filled/completed'

• ताम्: that (oblation)
• ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; 'पूर्णाम्' प्रति निर्देशः

• भूयः: again/further
• भूयः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरर्थक-क्रियाविशेषण (adverb: again/further)

• तत्त्वानाम्: of the principles/tattvas
• तत्त्वानाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• शुद्धिम्: purification
• शुद्धिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• उद्दिशन्: intending/aiming at
• उद्दिशन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: उद्-√दिश् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Ritual Elements

Offering: naivedya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It presents outer yajña as a mirror of inner sādhanā: the final oblation is offered with the intention of tattva-śuddhi—purifying the layers of embodied existence that bind the soul (paśu) under pāśa, so it may turn toward Pati (Śiva) and liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The ordered offerings culminate in pūrṇāhuti, implying completion and surrender; in Śaiva practice this aligns with worship of Saguna Śiva (often through the Liṅga) where ritual acts are consciously dedicated not merely for worldly fruits but for inner purification leading to Śiva-realization.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A homa performed in proper sequence, concluding with pūrṇāhuti while mentally dedicating the act to tattva-śuddhi; as a meditative corollary, one can pair offerings with japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) and contemplation of releasing impurities from gross to subtle levels.