पुराणविदः महिमा तथा अध्ययन-अध्यापन-दानफलम् (The Glory of the Purāṇa-Knower and the Fruits of Study, Teaching, and Giving)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । तपस्तपति योऽरण्ये वन्यमूलफलाशनः । योऽधीते ऋचमेकां हि फलं स्यात्तत्समं मुने

Sanatkumāra nói: Hỡi hiền giả, quả phúc của người tu khổ hạnh trong rừng, sống bằng rễ và trái hoang, cũng bằng quả phúc của người học tụng dù chỉ một bài ṛc (thánh ca) của Veda.

Verse 2

श्रुतेरध्ययनात्पुण्यं यदाप्नोति द्विजोत्तमः । तदध्यापनतश्चापि द्विगुणं फलमश्नुते

Hỡi bậc tối thượng trong hàng hai lần sinh, công đức nào đạt được nhờ học tụng Śruti, thì chính công đức ấy sẽ tăng gấp đôi khi đem dạy cho người khác—vì thế người ấy hưởng quả báo gấp hai.

Verse 3

जगद्यथा निरालोकं जायतेऽशशिभास्करम् । विना तथा पुराणं ह्यध्येयमस्मान्मुने सदा

Hỡi hiền giả, như thế gian sẽ sinh ra trong bóng tối nếu không có trăng và mặt trời soi chiếu, cũng vậy, bộ Purāṇa này phải luôn được học cùng chúng ta; thiếu nó, sự hiểu biết như ở trong u minh.

Verse 4

तप्यमानं सदाज्ञानान्निरये योऽपि शास्त्रतः । सम्बोधयति लोकं तं तस्मात्पूज्यः पुराणगः

Dẫu là kẻ đang bị hành hạ nơi địa ngục vì vô minh thường hằng—nếu y, đúng theo kinh điển, thức tỉnh và giáo hóa dân chúng—thì bởi chính điều ấy, bậc thông hiểu Purāṇa đáng được tôn thờ cúng dường.

Verse 5

सर्वेषां चैव पात्राणां मध्ये श्रेष्ठः पुराणवित् । पतनात्त्रायते यस्मात्तस्मात्पात्रमुदाहृतम्

Trong mọi bậc xứng đáng thọ nhận, người thông hiểu Purāṇa là tối thượng. Vì người ấy cứu kẻ khác khỏi sự sa đọa tâm linh, nên được tuyên xưng là ‘pātra’ chân chính—bình khí xứng hợp cho sự cúng dường và giáo huấn thánh thiện.

Verse 6

मर्त्यबुद्धिर्न कर्तव्या पुराणज्ञे कदाचन । पुराणज्ञस्सर्ववेत्ता ब्रह्मा विष्णुर्हरो गुरुः

Chớ bao giờ nhìn bậc thông hiểu Purāṇa bằng nhãn quan phàm tục. Người biết Purāṇa thật là bậc toàn tri—hiện thân của Brahmā, Viṣṇu và Hara (Śiva)—xứng đáng tôn kính như bậc Guru.

Verse 7

धनं धान्यं हिरण्यं च वासांसि विविधानि च । देयं पुराणविज्ञाय परत्रेह च शर्म्मणे

Nên dâng cúng của cải, lương thực, vàng và các loại y phục đến bậc thông hiểu Purāṇa, để được an lành ở đời này và an tịnh nơi đời sau.

Verse 8

यो ददाति महाप्रीत्या पुराणज्ञाय सज्जनः । पात्राय शुभवस्तूनि स याति परमां गतिम्

Người hiền đức nào, với niềm hoan hỷ lớn, dâng tặng các vật cát tường cho bậc xứng đáng, người thông hiểu các Purāṇa, thì đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 9

महीं गां वा स्यंदनांश्च गजानश्वांश्च शोभनान् । यः प्रयच्छति पात्राय तस्य पुण्यफलं शृणु

Hãy lắng nghe quả phúc của người đem dâng cho bậc xứng đáng: đất đai, bò, xe ngựa, cùng voi và ngựa tốt đẹp.

Verse 10

अक्षयान्सर्वकामांश्च परत्रेह च जन्मनि । अश्वमेधमखस्यापि स फलं लभते पुमान्

Người ấy đạt sự viên mãn bất hoại của mọi ước nguyện chân chính—cả trong đời này lẫn đời sau—và hưởng công đức ngang với việc cử hành tế lễ Aśvamedha.

Verse 11

मही ददाति यस्तस्मै कृष्टां फलवतीं शुभाम् । स तारयति वै वंश्यान्दश पूर्वान्दशापरान्

Ai hiến dâng cho bậc xứng đáng mảnh ruộng đã canh tác, màu mỡ và cát tường, người ấy thật sự cứu độ dòng tộc mình, giải thoát mười đời trước và mười đời sau.

Verse 12

इह भुक्त्वाखिलान्कामानंते दिव्यशरीरवान् । विमानेन च दिव्येन शिवलोकं स गच्छति

Ở đời này, sau khi thọ hưởng trọn mọi phúc lành như ý, đến cuối cùng người ấy đạt được thân thể thần diệu; và được chuyên chở bằng cỗ xe trời, người ấy đi đến Śivaloka, cõi của Đức Śiva.

Verse 13

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां पुराणमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोदशोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương mười ba, mang tên “Mô tả vinh quang của Purāṇa,” trong phần thứ năm của Śrī Śiva Mahāpurāṇa, thuộc Umāsaṃhitā.

Verse 14

शंभोरायतने यस्तु कारयेद्धर्मपुस्तकम् । विष्णोरर्कस्य कस्यापि शृणु तस्यापि तत्फलम्

Ai khiến cho một quyển sách dharma thiêng liêng được soạn làm và an vị trong đền thờ của Śambhu (Đức Śiva)—xin hãy lắng nghe cả quả báo của việc làm như vậy trong đền của Viṣṇu, của Sūrya, hay của bất kỳ vị thần nào.

Verse 15

राजसूयाश्वमेधानां फलमाप्नोति मानवः । सूर्यलोकं च भित्त्वाशु ब्रह्मलोकं स गच्छति

Con người đạt công đức ngang với các tế lễ Rājasūya và Aśvamedha. Vượt nhanh cả cõi Mặt Trời, người ấy đi đến Brahmaloka.

Verse 16

स्थित्वा कल्पशतान्यत्र राजा भवति भूतले । भुंक्ते निष्कंटकं भोगान्नात्र कार्या विचारणा

Ở đó suốt hàng trăm kalpa, rồi người ấy trở thành vua trên cõi đất. Hưởng thụ lạc thú không chướng ngại—về điều này không cần nghi ngờ hay bàn luận thêm.

Verse 17

अश्वमेधसहस्रस्य यत्फलं समुदाहृतम् । तत्फलं समावाप्नोति देवाग्रे यो जपं चरेत्

Bất cứ quả phúc nào được tuyên dương cho việc cử hành một nghìn tế lễ Aśvamedha—người thực hành japa trước Thần linh cũng đạt đúng quả phúc ấy.

Verse 18

इतिहासपुराणाभ्यां शम्भोरायतने शुभे । नान्यत्प्रीतिकरं शंभोस्तथान्येषां दिवौकसाम्

Trong thánh điện cát tường của Śambhu, không gì làm Śiva hoan hỷ hơn việc tụng đọc các Itihāsa và Purāṇa; và cũng vậy, đối với các chư thiên ở cõi trời, không gì khác làm họ đẹp lòng hơn thế.

Verse 19

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्यं पुस्तकवाचनम् । तथास्य श्रवणं प्रेम्णा सर्वकामफलप्रदम्

Vì thế, hãy dốc mọi nỗ lực để đọc tụng thánh điển này; và cũng vậy, lắng nghe với lòng mến kính sẽ ban cho quả lành của mọi điều mong cầu.

Verse 20

पुराणश्रवणाच्छंभोर्निष्पापो जायते नरः । भुक्त्वा भोगान्सुविपुलाञ्छिवलोकमवाप्नुयात्

Nhờ lắng nghe Purāṇa của Śambhu (Đức Śiva), con người được sạch tội. Sau khi thọ hưởng phúc lành dồi dào và thù thắng, rốt ráo sẽ đạt đến cõi Śiva (Śivaloka).

Verse 21

राजसूयेन यत्पुण्यमग्निष्टोमशतेन च । तत्पुण्यं लभते शंभोः कथाश्रवणमात्रतः

Công đức đạt được do cử hành tế lễ Rājasūya, và cả do một trăm tế lễ Agniṣṭoma—cũng chính công đức ấy, chỉ cần lắng nghe thánh truyện của Śambhu (Đức Śiva) là được viên mãn.

Verse 22

सर्वतीर्थावगाहेन गां कोटिप्रदानतः । तत् फलं लभते शंभोः कथाश्रवणतो मुने

Hỡi bậc hiền triết, nhờ lắng nghe thánh truyện của Śambhu (Đức Śiva), người ta đạt được chính quả phúc như khi tắm gội ở mọi thánh địa tīrtha và bố thí một crore bò.

Verse 23

ये शृण्वंति कथां शंभोस्सदा भुवनपावनीम् । ते मनुष्या न मंतव्या रुद्रा एव न संशयः

Những ai luôn lắng nghe thánh truyện của Śambhu, câu chuyện thanh tẩy các cõi—những người ấy không nên xem là phàm nhân; không nghi ngờ gì, họ chính là các Rudra.

Verse 24

शृण्वतां शिवसत्कीर्तिं सतां कीर्तयतां च ताम् । पदाम्बुजरजांस्येव तीर्थानि मुनयो विदुः

Các bậc hiền triết biết rằng: người lắng nghe thánh danh, thánh đức của Śiva, và người hiền thiện ca tụng thánh danh ấy—tự thân trở thành như những tīrtha linh thiêng, như bụi nơi chân sen của Đấng Tối Thượng làm nên sự thanh tịnh.

Verse 25

गंतुं निःश्रेयसं स्थानं येऽभिवांछन्ति देहिनः । कथां पौराणिकीं शैवीं भक्त्या शृण्वंतु ते सदा

Những chúng sinh mang thân xác, khao khát đạt đến cảnh giới tối thượng của giải thoát rốt ráo, hãy luôn lắng nghe với lòng sùng kính thánh truyện Purāṇa theo truyền thống Śaiva.

Verse 26

कथां पौराणिकीं श्रोतुं यद्यशक्तस्सदा भवेत् । नियतात्मा प्रतिदिनं शृणुयाद्वा मुहूर्तकम्

Nếu không thể luôn luôn lắng nghe thánh truyện Purāṇa, thì với tâm điều phục và tự chế, mỗi ngày nên nghe ít nhất một muhūrta (một khoảng thời gian ngắn theo định).

Verse 27

यदि प्रतिदिनं श्रोतुमशक्तो मानवो भवेत् । पुण्यमासादिषु मुने शृणुयाच्छांकरीं कथाम्

Nếu một người không thể nghe mỗi ngày, thì, hỡi bậc hiền sĩ, hãy để người ấy ít nhất lắng nghe thánh truyện về Śaṅkara vào các tháng linh thiêng và những thời khắc cát tường khác.

Verse 28

शैवीं कथां हि शृण्वानः पुरुषो हि मुनीश्वर । स निस्तरति संसारं दग्ध्वा कर्ममहाटवीम्

Ô bậc chúa tể giữa các hiền triết, người nào lắng nghe thánh truyện Śaiva thì vượt qua luân hồi, như thiêu rụi khu rừng lớn của nghiệp.

Verse 29

कथां शैवीं मुहूर्तं वा तदर्द्धं क्षणं च वा । ये शृण्वति नरा भक्त्या न तेषां दुर्गतिर्भवेत्

Những ai nghe thánh truyện của Śiva với lòng sùng kính—dù chỉ một muhūrta, nửa thời ấy, hay chỉ một sát-na—cũng không rơi vào kết cục xấu; tai ương và đọa lạc không khởi lên nơi họ.

Verse 30

यत्पुण्यं सर्वदानेषु सर्वयज्ञेषु वा मुने । शंभोः पुराणश्रवणात्तत्फलं निश्चलं भवेत्

Ô hiền giả, mọi công đức có được từ tất cả bố thí và mọi tế lễ—nhờ nghe Purāṇa của Śambhu—thì chính quả phúc ấy trở nên bền vững, không suy chuyển.

Verse 31

विशेषतः कलौ व्यास पुराणश्रवणादृते । परो धर्मो न पुंसां हि मुक्तिध्यानपरः स्मृतः

Đặc biệt trong thời Kali, hỡi Vyāsa, ngoài việc lắng nghe các Purāṇa, không có pháp (dharma) nào cao hơn cho loài người được ghi nhớ—đó là pháp chuyên chú thiền quán hướng đến giải thoát (mokṣa).

Verse 32

पुराणश्रवणं शम्भोर्नामसंकीर्तनं तथा । कल्पद्रुमफलं रम्यं मनुष्याणां न संशयः

Việc nghe Purāṇa và cũng như ca tụng, xướng danh thánh của Śambhu ban cho con người quả ngọt êm đềm như trái của cây như ý (kalpadruma)—điều ấy không nghi ngờ.

Verse 33

कलौ दुर्मेधसां पुंसां धर्माचारोझ्झितात्मनाम् । हिताय विदधे शम्भुः पुराणाख्यं सुधारसम्

Trong thời Kali, vì lợi ích của những người trí tuệ kém cỏi, đời sống đã lìa bỏ nề nếp hành trì dharma, Śambhu đã thiết lập tinh chất như cam lộ, được gọi là Purāṇa.

Verse 34

एकोऽजरामरस्याद्वै पिबन्नेवामृतं पुमान् । शम्भोः कथामृतापानात्कुलमेवाजरामरम्

Một người trở nên vượt khỏi già và chết—như thể đang uống cam lộ—nhờ uống lấy câu chuyện cam lộ về Śambhu. Quả thật, do thấm nhuần cam lộ của thánh truyện Đức Śiva, ngay cả toàn bộ dòng tộc cũng được vượt khỏi già và chết.

Verse 35

या गतिः पुण्यशीलानां यज्वनां च तपस्विनाम् । सा गतिस्सहसा तात पुराणश्रवणात्खलु

Hỡi người thân yêu, chính cảnh giới cao quý mà người có hạnh lành, người hành tế tự và bậc khổ hạnh đạt được, quả thật được thành tựu ngay tức khắc nhờ nghe Purāṇa.

Verse 36

ज्ञानवाप्तिर्यदा न स्याद्योगशास्त्राणि यत्नतः । अध्येतव्यानि पौराणं शास्त्रं श्रोतव्यमेव च

Khi dù đã nỗ lực chuyên cần trong các kinh Yoga mà vẫn chưa đạt được tri kiến chân thật, thì nên học giáo điển Purāṇa và cũng nên lắng nghe—để chánh hiểu khởi sinh từ lời dạy được Śiva mặc khải.

Verse 37

पापं संक्षीयते नित्यं धर्म्मश्चैव विवर्द्धते । पुराणश्रवणाज्ज्ञानी न संसारं प्रपद्यते

Nhờ thường xuyên lắng nghe Purāṇa, tội lỗi dần dần tiêu mòn và Dharma quả thật tăng trưởng; do sự nghe Purāṇa ấy, bậc trí không còn rơi trở lại vào saṁsāra.

Verse 38

अतएव पुराणानि श्रोतव्यानि प्रयत्नतः । धर्मार्थकामलाभाय मोक्षमार्गाप्तये तथा

Vì vậy, các bộ Purāṇa cần được lắng nghe với nỗ lực chân thành—để đạt được dharma, artha và kāma, và cũng để bước tới con đường dẫn đến mokṣa.

Verse 39

यज्ञैर्दानैस्तपोभिस्तु यत्फलं तीर्थसेवया । तत्फलम समवाप्नोति पुराणश्रवणान्नरः

Bất cứ công đức nào đạt được nhờ tế lễ, bố thí, khổ hạnh và phụng sự các thánh địa hành hương—thì chính quả phúc ấy, con người cũng đạt được nhờ lắng nghe Purāṇa.

Verse 40

न भवेयुः पुराणानि धर्ममार्गे क्षणानि तु । यद्यत्र यद्व्रती स्थाता चात्र पारत्रकी कथाम्

Nếu không có các Purāṇa, thì dù chỉ một khoảnh khắc trên con đường dharma cũng không thể có. Vì ở bất cứ nơi đâu người giữ giới nguyện cư trú, tại đó (nhờ giáo huấn Purāṇa) lời giảng về đời sau được thiết lập.

Verse 41

षड्विंशतिपुराणानां मध्येऽप्येकं शृणोति यः । पठेद्वा भक्तियुक्तस्तु स मुक्तो नात्र संशयः

Trong hai mươi sáu bộ Purāṇa, ai chỉ cần lắng nghe dù một bộ, hoặc đọc với lòng sùng kính, người ấy được giải thoát; điều này không hề nghi ngờ.

Verse 42

अन्यो न दृष्टस्सुखदो हि मार्गः पुराणमार्गो हि सदा वरिष्ठः । शास्त्रं विना सर्वमिदं न भाति सूर्य्येण हीना इव जीवलोकाः

Không thấy con đường nào khác ban cho hạnh phúc chân thật; con đường Purāṇa luôn là tối thượng. Không có kinh điển, mọi điều đều chẳng tỏa sáng—như cõi chúng sinh khi thiếu mặt trời.