कामशापानुग्रहः (Kāmaśāpānugraha) — “The Curse and Grace Concerning Kāma”

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततस्ते मुनयः सर्वे तदाभिप्रायवेदिनः । चक्रुस्तदुचितं नाम मरीचिप्रमुखास्सुताः

Phạm Thiên nói: Bấy giờ, tất cả các vị hiền triết—thấu rõ ý định ấy—đã đặt ra một danh xưng thích hợp; đó là các người con của Marīci và những bậc tiên tri nguyên thủy khác.

Verse 2

मुखावलोकनादेव ज्ञात्वा वृत्तांतमन्यतः । दक्षादयश्च स्रष्टारः स्थानं पत्नीं च ते ददुः

Chỉ cần nhìn thấy dung nhan của Ngài, họ liền biết rõ sự việc chân thật, lại còn từ các nguồn khác nữa. Vì thế, Dakṣa và các bậc chúa tể sáng tạo đã ban cho Ngài một địa vị tôn quý cùng một người vợ.

Verse 3

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे कामशापानुग्रहो नाम तृतीयोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa, quyển thứ hai gọi là Rudra Saṃhitā, thuộc phần thứ hai là Satī Khaṇḍa, chương thứ ba mang tên “Kāmaśāpānugraha”—chuyện về lời nguyền của Kāma và ân huệ từ bi của Chúa Tể—đến đây kết thúc.

Verse 4

ऋषय ऊचुः । यस्मात्प्रमथसे तत्त्वं जातोस्माकं यथा विधेः । तस्मान्मन्मथनामा त्वं लोके ख्यातो भविष्यसि

Các hiền triết thưa rằng: “Vì ngươi đã sinh khởi từ sự khuấy đảo của chúng ta, đúng theo sắc lệnh của Phạm Thiên (Brahmā), nên ở đời ngươi sẽ nổi danh với tên Manmatha—kẻ khuấy động tâm ý.”

Verse 5

जगत्सु कामरूपस्त्वं त्वत्समो न हि विद्यते । अतस्त्वं कामनामापि ख्यातो भव मनोभव

Trong mọi thế giới, ngươi chính là hiện thân của dục ái; không ai sánh bằng ngươi. Vì thế, hỡi Manobhava—đấng sinh từ tâm—hãy được tôn xưng thêm bằng danh hiệu “Kāma”.

Verse 6

मदनान्मदनाख्यस्त्वं जातो दर्पात्सदर्पकः । तस्मात्कंदर्पनामापि लोके ख्यातो भविष्यसि

Sinh từ dục ái (madana), ngươi sẽ được gọi là Madana; và vì phát khởi từ kiêu mạn (darpa), ngươi sẽ luôn mang tính kiêu hãnh. Do đó, trong thế gian này ngươi cũng sẽ nổi danh với danh xưng Kandarpa.

Verse 7

त्वत्समं सर्वदेवानां यद्वीर्यं न भविष्यति । ततः स्थानानि सर्वाणि सर्वव्यापी भवांस्ततः

Vì trong hàng chư thiên, không ai có oai lực sánh bằng ngươi, nên mọi nơi chốn và mọi trú xứ sẽ do chính điều ấy mà được ngươi thấm nhuần; ngươi sẽ trở thành đấng biến khắp.

Verse 8

दक्षोयं भवते पत्नी स्वयं दास्यति कामिनीम् । आद्यः प्रजापतिर्यो हि यथेष्टं पुरुषोत्तमः

Hỡi Puruṣottama, chính Dakṣa này sẽ tự nguyện gả cho ngươi ái nữ của ông làm thê thất, nàng thiếu nữ đáng yêu. Bởi ông quả là Prajāpati nguyên thủy, hành động theo ý nguyện của mình.

Verse 9

एषा च कन्यका चारुरूपा ब्रह्ममनोभवा । संध्या नाम्नेति विख्याता सर्वलोके भविष्यति

Thiếu nữ này dung mạo mỹ lệ, sinh từ tâm của Phạm Thiên (Brahmā). Nàng sẽ được xưng tụng khắp mọi thế giới với danh hiệu “Sandhyā”.

Verse 10

ब्रह्मणो ध्यायतो यस्मात्सम्यग्जाता वरांगना । अतस्संध्येति विख्याता क्रांताभा तुल्यमल्लिका

Vì thiếu nữ ưu tú ấy được sinh ra đúng pháp từ Brahmā khi Ngài đang nhập thiền, nên nàng được biết đến với danh xưng “Sandhyā”. Ánh quang của nàng mê hoặc lòng người, và vẻ đẹp tựa hoa nhài.

Verse 11

ब्रह्मोवाच । कौसुमानि तथास्त्राणि पंचादाय मनोभवः । प्रच्छन्नरूपी तत्रैव चिंतयामास निश्चयम्

Brahmā nói: Manobhava (Kāma) cầm lấy năm vũ khí hoa của mình, khoác hình tướng ẩn mật, ở ngay tại đó và suy niệm về quyết tâm của mình.

Verse 12

हर्षणं रोचनाख्यं च मोहनं शोषणं तथा । मारणं चेति प्रोक्तानि मुनेर्मोहकराण्यपि

Chúng được tuyên nói là: làm hoan hỷ (harṣaṇa), nghi thức gọi là ‘rocana’, làm mê hoặc (mohana), làm khô kiệt (śoṣaṇa), và sát hại (māraṇa). Những điều ấy cũng được nói là các hành vi khiến ngay cả bậc hiền triết cũng phải mê lầm.

Verse 13

ब्रह्मणा मम यत्कर्म समुद्दिष्टं सनातनम् । तदिहैव करिष्यामि मुनीनां सन्निधौ विधे

Hỡi Phạm Thiên (Brahmā), bổn phận vĩnh cửu mà Ngài đã chỉ định cho ta—ta sẽ thực hiện ngay tại đây, trước sự hiện diện của các bậc hiền thánh, đúng theo pháp tắc.

Verse 14

तिष्ठंति मुनयश्चात्र स्वयं चापि प्रजापतिः । एतेषां साक्षिभूतं मे भविष्यंत्यद्य निश्चयम्

Tại đây các bậc hiền thánh đều hiện diện, và chính Prajāpati cũng ở đây. Quả thật hôm nay họ nhất định sẽ làm chứng cho ta.

Verse 15

संध्यापि ब्रह्मणा प्रोक्ता चेदानीं प्रेषयेद्वचः । इह कर्म परीक्ष्यैव प्रयोगान्मोहयाम्यहम्

Dẫu Brahmā đã truyền dạy lễ Sandhyā (tụng niệm lúc rạng đông và hoàng hôn), nếu nay Ngài lại ban lệnh, ta trước hết sẽ xét kỹ nghi lễ đang được cử hành nơi đây; rồi bằng cách can thiệp vào sự vận dụng của nó, ta sẽ khiến họ rơi vào mê vọng.

Verse 16

ब्रह्मोवाच । इति संचित्य मनसा निश्चित्य च मनोभवः । पुष्पजं पुष्पजातस्य योजयामास मार्गणैः

Brahmā nói: Suy nghĩ như thế trong lòng và đã quyết chí vững vàng, Manobhava (Kāma, thần Dục) liền lắp những mũi tên sinh từ hoa vào cây cung sinh từ hoa, chuẩn bị sẵn sàng để bắn.

Verse 17

आलीढस्थानमासाद्य धनुराकृष्य यत्नतः । चकार वलयाकारं कामो धन्विवरस्तदा

Bấy giờ Kāma, bậc thiện xạ tuyệt luân, vào thế đứng ālīḍha và kéo cung bằng nỗ lực thận trọng; rồi uốn thế bắn/đường ngắm thành hình vòng tròn như chiếc nhẫn.

Verse 18

संहिते तेन कोदंडे मारुताश्च सुगंधयः । ववुस्तत्र मुनिश्रेष्ठ सम्यगाह्लादकारिणः

Hỡi bậc hiền triết tối thượng, trong cây cung được kết hợp hoàn hảo ấy, những làn gió thơm bắt đầu thổi lên, đem lại niềm hoan hỷ trọn vẹn—điềm lành cho thánh ý của Śiva đang hiển lộ.

Verse 19

ततस्तानपि धात्रादीन् सर्वानेव च मानसान् । पृथक् पुष्पशरैस्तीक्ष्णैर्मोहयामास मोहनः

Rồi kẻ mê hoặc (Kāma) dùng những mũi tên hoa sắc bén, lần lượt làm mê muội cả Dhātṛ và các chư thiên khác, cùng hết thảy những hữu thể do tâm sinh.

Verse 20

ततस्ते मुनयस्सर्वे मोहिताश्चाप्यहं मुने । सहितो मनसा कंचिद्विकारं प्रापुरादितः

Khi ấy, tất cả các bậc hiền triết đều trở nên mê muội—và cả ta nữa, hỡi hiền giả. Cùng với họ, tâm trí ta ngay từ đầu đã rơi vào một sự xáo trộn nhất định trong nhận thức.

Verse 21

संध्यां सर्वे निरीक्षंतस्सविकारं मुहुर्मुहुः । आसन् प्रवृद्धमदनाः स्त्री यस्मान्मदनैधिनी

Hết lần này đến lần khác, tất cả họ đều nhìn Sandhyā với một tâm trí xáo trộn và biến đổi; vì nàng là người phụ nữ khơi dậy dục vọng, và do đó ham muốn đã trỗi dậy mạnh mẽ trong họ.

Verse 22

ततः सर्वान्स मदनो मोहयित्वा पुनःपुनः । यथेन्द्रियविकारं त प्रापुस्तानकरोत्तथा

Sau đó, Madana (Kāma), liên tục làm họ mê muội, đã khiến họ rơi vào chính những sự biến đổi của các giác quan mà họ đã trải qua.

Verse 23

उदीरितेंद्रियो धाता वीक्ष्याहं स यदा च ताम् । तदैव चोनपंचाशद्भावा जाताश्शरीरतः

Khi Đấng Tạo Hóa (Dhātā), các căn quan đã được khơi động, vừa nhìn thấy nàng, liền nói: “Ta đang chiêm ngưỡng nàng.” Ngay khoảnh khắc ấy, từ chính thân Ngài phát sinh bốn mươi chín nguyên lý tạo thành (bhāva).

Verse 24

सापि तैर्वीक्ष्यमाणाथ कंदर्पशरपातनात् । चक्रे मुहुर्मुहुर्भावान्कटाक्षावरणादिकान्

Còn nàng, khi bị họ dõi nhìn, lại bị những mũi tên của Kāma rơi trúng, liền hết lần này đến lần khác bộc lộ những tâm tình yêu thương dịu mềm—liếc mắt nghiêng rồi che đi trong nét thẹn thùng, và những dáng vẻ tương tự.

Verse 25

निसर्गसुंदरी संध्या तान्भावान् मानसोद्भवान् । कुर्वंत्यतितरां रेजे स्वर्णदीव तनूर्मिभिः

Hoàng hôn vốn đẹp tự nhiên, khi hiển lộ những trạng thái sinh từ tâm, liền rực sáng vượt bậc, như ngọn đèn vàng, với từng làn sóng quang huy tỏa ra từ chính thân nàng.

Verse 26

अथ भावयुतां संध्यां वीक्ष्याकार्षं प्रजापतिः । धर्माभिपूरित तनुरभिलाषमहं मुने

Bấy giờ Prajāpati (Phạm Thiên), thấy Sandhyā đầy vẻ quyến rũ mê hoặc, liền bị nội tâm kéo về phía nàng. Ôi bậc hiền triết, tuy thân Ngài tràn đầy ý thức về dharma, dục vọng vẫn khởi lên trong lòng.

Verse 27

ततस्ते मुनयस्सर्वे मरीच्यत्रिमुखा अपि । दक्षाद्याश्च द्विजश्रेष्ठ प्रापुर्वेकारिकेन्द्रियम्

Rồi tất cả các hiền triết ấy—Marīci, Atri và những vị khác—cùng với Dakṣa và các vị còn lại, ô bậc tối thắng trong hàng lưỡng sinh, đã đạt được các căn vaikārika, tức những năng lực cảm nhận và hành động tinh tế.

Verse 28

दृष्ट्वा तथाविधा दक्षमरीचिप्रमुखाश्च माम् । संध्यां च कर्मणि निजे श्रद्दधे मदनस्तदा

Thấy ta trong tình trạng như vậy, Dakṣa và các hiền triết đứng đầu là Marīci liền chuyên tâm vào lễ bái hoàng hôn (sandhyā) và các nghi thức được quy định của mình. Khi ấy, Madana (Kāma) cũng dốc sức vào phận sự đã được giao.

Verse 29

यदिदं ब्रह्मणा कर्म ममोद्दिष्टं मयापि तत् । कर्तुं शक्यमिति ह्यद्धा भावितं स्वभुवा तदा

“Công việc mà Phạm Thiên đã giao cho ta—bấy giờ chính Đấng Tự Sinh, Phạm Thiên, đã quả quyết tin rằng ta cũng có thể hoàn thành được.”

Verse 30

इत्थं पापगतिं वीक्ष्य भ्रातॄणां च पितुस्तथा । धर्मस्सस्मार शंभुं वै तदा धर्मावनं प्रभुम्

Thấy rõ số phận tội lỗi của các anh em và cả của phụ thân, Dharma liền tưởng niệm Śambhu—Đức Śiva, Đấng Tối Thượng hộ trì Chánh pháp—và nương tựa nơi Ngài.

Verse 31

संस्मरन्मनसा धर्मं शंकरं धर्मपालकम् । तुष्टाव विविधैर्वाक्यैर्दीनो भूत्वाजसंभवः

Trong tâm tưởng, nhớ đến Śaṅkara—hiện thân và Đấng hộ trì Chánh pháp—Aja-sambhava (Brahmā) trở nên khiêm hạ, ưu sầu, rồi ca tụng Ngài bằng muôn lời khẩn nguyện.

Verse 32

धर्म उवाच । देवदेव महादेव धर्मपाल नमोस्तु ते । सृष्टिस्थितिविनाशानां कर्ता शंभो त्वमेव हि

Dharma thưa rằng: “Ôi Thần của chư thần, ôi Mahādeva, Đấng hộ trì Chánh pháp—xin đảnh lễ Ngài. Ôi Śambhu, chính một mình Ngài là tác nhân của tạo hóa, bảo tồn và hủy diệt.”

Verse 33

सृष्टौ ब्रह्मा स्थितौ विष्णुः प्रलये हररूपधृक् । रजस्सत्त्वतमोभिश्च त्रिगुणैरगुणः प्रभो

Trong tạo hóa, Ngài hiện làm Brahmā; trong bảo tồn, hiện làm Viṣṇu; và khi tan hoại, Ngài mang hình Hara. Tuy vận hành qua ba guṇa—rajas, sattva, tamas—nhưng Chúa Tể vẫn thật sự vô guṇa, bậc Chủ Tôn tối thượng.

Verse 34

निस्त्रैगुण्यः शिवः साक्षात्तुर्यश्च प्रकृतेः परः । निर्गुणो निर्विकारी त्वं नानालीलाविशारदः

Ngài chính là Śiva chân thật—vượt ngoài ba guṇa, là trạng thái thứ tư siêu việt (turya), cao hơn cả Prakṛti. Ngài vô thuộc tính, bất biến, không biến đổi; thế nhưng lại tối diệu trong việc hiển lộ vô lượng thần lila.

Verse 35

रक्षरक्ष महादेव पापान्मां दुस्तरादितः । मत्पितायं तथा चेमे भ्रातरः पापबुद्धयः

“Xin che chở, xin che chở, lạy Mahādeva, khỏi những tội lỗi này—thật khó vượt qua. Cha con ở đây, và các anh em của con nữa, đều mang tâm ý tội lỗi.”

Verse 36

ब्रह्मोवाच । इति स्तुतो महेशानो धर्मेणैव परः प्रभुः । तत्राजगाम शीघ्रं वै रक्षितुं धर्ममात्मभूः

Phạm Thiên nói: Được tán dương như thế, đấng tối thượng Maheśāna—hằng an trụ trong Dharma—quả thật đã mau chóng đến nơi ấy để hộ trì Dharma, bậc Tự Sinh.

Verse 37

जातो वियद्गतश्शंभुर्विधिं दृष्ट्वा तथाविधम् । मां दक्षाद्यांश्च मनसा जहासोपजहास च

Hiện thân rồi bay qua hư không, Śambhu thấy Phạm Thiên (Vidhī) trong tình trạng ấy, liền thầm bật cười trong lòng—tự mỉm cười—với con và với Dakṣa cùng những kẻ khác nữa.

Verse 38

स साधुवादं तान् सर्वान्विहस्य च पुनः पुनः । उवाचेदं मुनिश्रेष्ठ लज्जयन् वृषभध्वजः

Bạch bậc hiền triết tối thượng, Đấng mang cờ bò (Śiva) mỉm cười hết lần này đến lần khác trước lời tán dương của tất cả họ, rồi khiêm cung như thể thẹn thùng mà cất lời như sau.

Verse 39

शिव उवाच । अहो ब्रह्मंस्तव कथं कामभावस्समुद्गतः । दृष्ट्वा च तनयां नैव योग्यं वेदानुसारिणाम्

Śiva nói: “Than ôi, hỡi Brahmā, vì sao dục niệm lại dâng trào trong ngươi như thế? Dẫu thấy chính con gái mình, ý nghĩ ấy cũng tuyệt chẳng xứng hợp với kẻ tự nhận noi theo Veda.”

Verse 40

यथा माता च भगिनी भ्रातृपत्नी तथा सुता । एतः कुदृष्ट्या द्रष्टव्या न कदापि विपश्चिता

Như đối với mẹ, chị em, vợ của anh em, và con gái, bậc trí cũng phải nhìn như vậy; tuyệt đối không bao giờ được nhìn những người nữ ấy bằng ánh mắt tà vạy, dục nhiễm.

Verse 41

एष वै वेदमार्गस्य निश्चयस्त्वन्मुखे स्थितः । कथं तु काममात्रेण स ते विस्मारितो विधे

Kết luận vững chắc về con đường Veda vốn ở ngay trên môi miệng của Ngài. Vậy cớ sao, ô Đấng An Bài (Phạm Thiên), Ngài lại quên mất chỉ vì dục vọng?

Verse 42

धैर्ये जागरितं ब्रह्मन्मनस्ते चतुरानन । कथं क्षुद्रेण कामेन रंतुं विगटितं विधे

Ôi Phạm Thiên, bậc bốn mặt—tâm Ngài đã tỉnh thức và vững vàng trong đức nhẫn nại. Vậy sao, ô Đấng An Bài, nó lại buông lơi để tìm thú vui trong một dục vọng nhỏ nhen?

Verse 43

एकांतयोगिनस्तस्मात्सर्वदादित्यदर्शिनः । कथं दक्षमरीच्याद्या लोलुपाः स्त्रीषु मानसाः

Vì thế, những vị du-già độc cư, luôn chiêm kiến Mặt Trời nội tâm của thức tri, chẳng thể có tâm chạy theo nữ sắc. Vậy sao Dakṣa, Marīci và các bậc hiền thánh khác lại có thể khởi dục niệm đối với phụ nữ?

Verse 44

कथं कामोपि मंदात्मा प्राबल्यात्सोधुनैव हि । विकृतान्बाणैः कृतवानकालज्ञोल्पचेतनः

Sao Kāma—dẫu tâm trí u mê—bị sức mạnh và kiêu mạn thúc đẩy, lại vừa hành động bằng những mũi tên méo lệch của mình, không biết thời cơ, trí hiểu nhỏ nhoi?

Verse 45

धिक्तं श्रुतं सदा तस्य यस्य कांता मनोहरत् । धैर्यादाकृष्य लौल्येषु मज्जयत्यपि मानसम्

Đáng nguyền rủa thay mọi sự học của kẻ mà người vợ xinh đẹp, bằng sức quyến rũ mê hoặc, kéo tâm trí rời khỏi sự kiên định và dìm nó vào những ham muốn phù phiếm, đổi thay.

Verse 46

ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा लोके सोहं शिवस्य च । व्रीडया द्विगुणीभूतस्स्वेदार्द्रस्त्वभवं क्षणात्

Brahmā nói: Nghe những lời ấy, ta—trước mặt thế gian và trước mặt Śiva—hổ thẹn gấp bội; và chỉ trong khoảnh khắc, thân ta ướt đẫm mồ hôi.

Verse 47

ततो निगृह्यैंद्रियकं विकारं चात्यजं मुने । जिघृक्षुरपि तद्भीत्या तां संध्यां कामरूपिणीम्

Rồi, hỡi bậc hiền triết, kẻ ấy kìm giữ sự xao động do giác quan sinh ra và từ bỏ ý muốn ấy. Dẫu đã từng muốn nắm bắt nàng, vì sợ hậu quả nên hắn buông bỏ Sandhyā—đấng có thể tùy ý biến hiện muôn hình.

Verse 48

मच्छरीरात्तु घर्मांभो यत्पपात द्विजोत्तम धर्मांभो । अग्निष्वात्ताः पितृगणा जाताः पितृगणास्ततः

Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, những giọt mồ hôi từ thân ta rơi xuống—những dòng nước pháp thiêng—đã hóa thành các chúng Pitṛ gọi là Agniṣvātta; do đó các Pitṛ-gaṇa được sinh khởi.

Verse 49

भिन्नांजननिभास्सर्वे फुल्लराजीवलोचनाः । नितांतयतयः पुण्यास्संसारविमुखाः परे

Tất cả đều sẫm màu như bột anjana, đôi mắt như hoa sen nở rộ. Họ là những khổ hạnh giả kỷ luật tuyệt đối, thanh tịnh và đầy công đức, hoàn toàn lìa tâm thế gian, chuyên hướng giải thoát theo Thánh đạo của Śiva.

Verse 50

सहस्राणां चतुःषष्टिरग्निष्वात्ताः प्रकीर्तिता । षडशीतिसहस्राणि तथा बर्हिषदो मुने

Trong hàng ngàn vị Pitṛ, có sáu mươi bốn vị được xưng tụng là Agniṣvātta; và cũng vậy, hỡi bậc hiền triết, tám mươi sáu ngàn vị được gọi là Barhiṣad.

Verse 51

घर्मांभः पतितं भूमौ तदा दक्षशरीरतः । समस्तगुणसंपन्ना तस्माज्जाता वरांगना

Bấy giờ, khi giọt mồ hôi rơi xuống đất từ thân thể của Dakṣa, từ giọt ấy sinh ra một thiếu nữ cao quý, đầy đủ mọi đức tướng cát tường.

Verse 52

तन्वंगी सममध्या च तनुरोमावली श्रुता । मृद्वंगी चारुदशना नवकांचनसुप्रभा

Nàng thon thả, eo lưng cân đối, nổi danh bởi đường lông tơ mảnh trên thân. Dáng vẻ mềm mại duyên dáng, răng xinh, và rực sáng như vàng mới tinh luyện.

Verse 53

सर्वावयवरम्या च पूर्णचन्द्राननाम्बुजा । नाम्ना रतिरिति ख्याता मुनीनामपि मोहिनी

Nàng đẹp ở mọi chi phần, gương mặt như hoa sen rạng ngời như trăng tròn. Nàng nổi danh với tên Rati, và sắc đẹp ấy có thể mê hoặc cả bậc khổ hạnh; nhưng theo chánh kiến Śaiva, sức quyến rũ ấy vẫn thuộc về māyā, không thể vượt qua ân điển giải thoát của Đức Śiva.

Verse 54

मरीचिप्रमुखा षड् वै निगृहीतेन्द्रियक्रियाः । ऋते क्रतुं वसिष्ठं च पुलस्त्यांगिरसौ तथा

Quả thật, sáu vị hiền triết đứng đầu là Marīci đã chế ngự mọi hoạt động của các căn. Pulastya và Aṅgiras cũng như vậy—chỉ trừ Kratu và Vasiṣṭha.

Verse 55

क्रत्वादीनां चतुर्णां च बीजं भूमौ पपात च । तेभ्यः पितृगणा जाता अपरे मुनिसत्तम

Và hạt giống của bốn vị—Kratvā cùng những vị khác—đã rơi xuống mặt đất. Từ đó, hỡi bậc thánh hiền tối thượng, các đoàn Pitṛ (chúng tổ linh) khác đã sinh ra.

Verse 56

सोमपा आज्यपा नाम्ना तथैवान्ये सुकालिनः । हविष्मंतस्तु तास्सर्वे कव्यवाहाः प्रकीर्तिताः

Họ được gọi là Somapā và Ājyapā; lại còn có những vị khác đúng thời, cát tường theo mùa phần định. Tất cả đều là những bậc nắm giữ lễ vật hiến tế (havis), nên được tôn xưng là Kavyavāha—những vị chuyển vận phẩm cúng dâng lên hàng Tổ tiên (Pitṛ).

Verse 57

क्रतोस्तु सोमपाः पुत्रा वसिष्ठात्कालिनस्तथा । आज्यपाख्याः पुलस्त्यस्य हविष्मंतोंगिरस्सुताः

Từ Kratu sinh ra các con trai gọi là Somapā; từ Vasiṣṭha cũng vậy sinh ra các Kālinas. Từ Pulastya sinh ra những vị được gọi là Ājyapā; và từ Aṅgiras sinh ra các Haviṣmants.

Verse 58

जातेषु तेषु विप्रेन्द्र अग्निष्वात्तादिकेष्वथ । लोकानां पितृवर्गेषु कव्यवाह स समंततः

Hỡi bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn, khi các giai cấp Pitṛ như Agniṣvātta và những vị khác đã hiện hữu, thì Kavyavāha—đấng mang lễ vật—được an lập khắp nơi giữa các hàng Tổ tiên của các thế giới, chuyển vận những phẩm cúng được dâng bằng lòng tin kính.

Verse 59

संध्या पितृप्रसूर्भूत्वा तदुद्देशयुताऽभवत् । निर्दोषा शंभुसंदृष्टा धर्मकर्मपरायणा

Trở thành Sandhyā, người con gái sinh từ hàng Pitṛ, nàng sống chuyên nhất vì chính mục đích ấy. Hạnh kiểm thanh tịnh, nàng được Śambhu (Śiva) trông thấy, và luôn một lòng hướng về bổn phận chính pháp cùng hành nghiệp theo dharma.

Verse 60

एतस्मिन्नंतरे शम्भुरनुगृह्याखिलान्द्विजान् । धर्मं संरक्ष्य विधिवदंतर्धानं गतो द्रुतम्

Trong lúc ấy, Đức Śambhu, thương xót ban phúc cho hết thảy các bậc dvija; lại gìn giữ dharma đúng theo nghi quỹ thánh điển. Rồi Ngài mau chóng rút khỏi tầm mắt họ và trở nên vô hình, không hiển lộ.

Verse 61

अथ शंकरवाक्येन लज्जितोहं पितामहः । कंदर्प्पायाकोपिंत हि भ्रुकुटीकुटिलाननः

Bấy giờ, bị lời của Śaṅkara làm cho hổ thẹn, ta—Pitāmaha (Brahmā)—nổi giận với Kāma; gương mặt ta co rúm, đôi mày nhíu lại thành nét cau có.

Verse 62

दृष्ट्वा मुखमभिप्रायं विदित्वा सोपि मन्मथः । स्वबाणान्संजहाराशु भीतः पशुपतेर्मुने

Thấy dung nhan (của Śiva) và hiểu rõ ý định thầm kín của Ngài, Manmatha cũng lập tức thu lại những mũi tên của mình, run sợ trước Paśupati—hỡi bậc hiền triết.

Verse 63

ततः कोपसमायुक्तः पद्मयोनिरहं मुने । अज्वलं चातिबलवान् दिधक्षुरिव पावकः

Bấy giờ, ta—Phạm Thiên, Đấng sinh từ hoa sen—tràn đầy phẫn nộ, hỡi hiền giả, bừng cháy với uy lực vô song, như ngọn lửa muốn thiêu rụi muôn loài.

Verse 64

भवनेत्राग्निनिर्दग्धः कंदर्पो दर्पमोहितः । भविष्यति महादेवे कृत्वा कर्मं सुदुष्करम्

Vì kiêu mạn mà mê muội, Kandarpa (Kāma) sẽ dám làm một việc cực kỳ khó khăn chống lại Mahādeva; rồi bị lửa từ Thánh nhãn của Ngài thiêu đốt, hắn sẽ hóa thành tro bụi.

Verse 65

इति वेधास्त्वहं काममक्षयं द्विजसत्तम । समक्षं पितृसंघस्य मुनीनां च यतात्मनाम्

“Vì vậy, hỡi bậc Bà-la-môn tối thượng, ta—Vedhā (Phạm Thiên)—ban ân phúc không hề suy chuyển này, ngay trước mặt các chúng Pitṛ và các bậc hiền sĩ tự chế.”

Verse 66

इति भीतो रतिपतिस्तत्क्षणात्त्यक्तमार्गणः । प्रादुर्बभूव प्रत्यक्षं शापं श्रुत्वातिदारुणम्

Nghe lời nguyền rủa vô cùng khủng khiếp ấy, Chúa của Ái dục (Kāma) kinh hãi, lập tức buông bỏ mũi tên; rồi ngài hiện thân trực tiếp, rõ ràng trước mắt họ.

Verse 67

ब्रह्माणं मामुवाचेदं स दक्षादिसुतं मुने । शृण्वतां पितृसंघानां संध्यायाश्च विगर्वधीः

Này hiền giả, người con của Dakṣa ấy—tâm trí phồng lên vì kiêu mạn—đã nói với ta những lời này ngay trước mặt Phạm Thiên, trong khi các chúng Pitṛ và nữ thần Saṃdhyā đang lắng nghe.

Verse 68

काम उवाच । किमर्थं भवता ब्रह्मञ् शप्तोहमिति दारुणम् । अनागास्तव लोकेश न्याय्यमार्गानुसारिणः

Kāma thưa: “Ôi Phạm Thiên (Brahmā), vì cớ gì Ngài lại nguyền rủa ta khắc nghiệt đến thế? Ôi Chúa tể các cõi, ta không có lỗi; ta chỉ theo con đường chính đáng và hợp với Chánh pháp.”

Verse 69

त्वया चोक्तं नु मत्कर्म यत्तद्ब्रह्मन् कृतं मया । तत्र योग्यो न शापो मे यतो नान्यत्कृतं मया

Bạch Phạm Thiên, Ngài quả đã nói rằng việc ấy do chính ta làm. Nhưng ta không đáng bị nguyền rủa vì điều đó, bởi ngoài việc ấy ra ta chẳng làm thêm điều gì khác—không có hành vi nào khác nữa.

Verse 70

अहं विष्णुस्तथा शंभुः सर्वे त्वच्छ रगोचराः । इति यद्भवता प्रोक्तं तन्मयापि परीक्षितम्

“Ta (Phạm Thiên), Tỳ-thấp-nô và cả Thẩm-bhu (Śiva) nữa—tất thảy chúng ta chỉ vận hành trong phạm vi quang huy thuần tịnh, không tì vết của Ngài. Điều Ngài đã tuyên thuyết như vậy, ta cũng đã tự thân khảo nghiệm và chứng thực.”

Verse 71

नापराधो ममाप्यत्र ब्रह्मन् मयि निरागसि । दारुणः समयश्चैव शापो देव जगत्पते

Ôi Phạm Thiên, tại đây ta chẳng hề phạm lỗi; ta thật sự vô tội. Nhưng thời vận thật nghiệt ngã, và lời nguyền—hỡi Đấng Chủ Tể, Chúa tể của muôn cõi—quả đã ứng nghiệm.

Verse 72

ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्माहं जगतां पतिः । प्रत्यवोचं यतात्मानं मदनं दमयन्मुहुः

Phạm Thiên nói: Nghe lời ấy xong, ta—Phạm Thiên, chúa tể các thế giới—đáp lại bậc tự chế kia, trong khi ta luôn kìm giữ Madana, thần Dục, ở trong lòng mình.

Verse 73

ब्रह्मोवाच । आत्मजा मम संध्येयं यस्मादेतत्स कामतः । लक्ष्यीकृतोहं भवता ततश्शापो मया कृतः

Phạm Thiên nói: “Vì ngươi bị dục vọng thúc đẩy, đã tưởng niệm con gái của ta vào lúc hoàng hôn và bởi thế đã hướng ánh nhìn về ta; do đó ta mới thốt ra lời nguyền này.”

Verse 74

अधुना शांतरोषोहं त्वां वदामि मनोभव । शृणुष्व गतसंदेहस्सुखी भव भयं त्यज

Giờ đây cơn giận của ta đã lắng. Hỡi Manobhava (Kāma), ta sẽ nói với ngươi—hãy nghe, dứt mọi nghi ngờ. Hãy an nhiên; gạt bỏ sợ hãi.

Verse 75

त्वं भस्म भूत्वा मदन भर्गलोचनवह्निना । तथैवाशु समं पश्चाच्छरीरं प्रापयिष्यसि

Hỡi Madana (Kāma), bị ngọn lửa từ con mắt của Bharga (Śiva) thiêu thành tro, rồi chẳng bao lâu sau, đúng theo thời vận, ngươi sẽ lại được thọ nhận một thân thể mới.

Verse 76

यदा करिष्यति हरोंजसा दारपरिग्रहम् । तदा स एव भवतश्शरीरं प्रापयिष्यति

Khi Hara (Śiva) tự ý nhận một người vợ trong hôn lễ, thì chính Ngài sẽ khiến ngươi đạt được một thân thể, xứng hợp với mối duyên đã định.

Verse 77

ब्रह्मोवाच । एवमुक्त्वाथ मदनमहं लोकपितामहः । अंतर्गतो मुनीन्द्राणां मानसानां प्रपश्यताम्

Brahmā nói: Nói xong như vậy, ta—bậc Tổ phụ của các thế giới—liền thu mình vào nội tại và biến mất, trong khi các bậc đại hiền, bằng nhãn quan của tâm, vẫn nhìn thấy rõ.

Verse 78

इत्येवं मे वचश्श्रुत्वा मदनस्तेपि मानसाः । संबभूवुस्सुतास्सर्वे सुखिनोऽरं गृहं गताः

Nghe lời ta như thế, các người con sinh từ tâm ấy cũng tràn đầy hoan hỷ; tất thảy đều an nhiên mãn nguyện, trở về nơi cư ngụ của mình.