Rig Veda 9.75.2: Mandala 9, Sukta 75, Mantra 2

Sukta 9.75

Rishi: Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9)

Devata: Soma Pavamāna (as tongue/word of Ṛta)

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ऋतस्य जिह्वा पवते मधु प्रियं वक्ता पतिर्धियो अस्या अदाभ्यः । दधाति पुत्रः पित्रोरपीच्यं नाम तृतीयमधि रोचने दिवः ॥

Transliteration

ṛtásya jihvā́ pavate mádhu priyáṃ vaktā́ pátir dhiyó asyā́ adā́bhyaḥ | dádhāti putráḥ pitrór apī́cyaṃ nā́ma tṛtī́yam ádhi rocané diváḥ ||

Translation

Lưỡi của ṛta (trật tự–chân lý vũ trụ) tuôn chảy—mật ngọt, đáng yêu; vị chúa không tì vết, người cất lời của tư tưởng linh hứng này. Người con đặt tên ẩn mật của Cha Mẹ (Trời và Đất)—tên thứ ba—trên cõi rực sáng của thiên giới.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/true law)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• जिह्वा: tongue
• जिह्वा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: जिह्वा (प्रातिपदिक)

• पवते: purifies/flows (as the purifying Soma)
• पवते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पू (धातु; पुनाति/पवते)

• मधु: sweetness; honey; sweet (drink)
• मधु: कर्म
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• प्रियम्: dear; beloved; pleasing
• प्रियम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• वक्ता: speaker; utterer
• वक्ता: कर्तृ (सम्बद्धः/समनाधिकरणः)
• Type: Noun (agent)
• Root: वच् (धातु) → वक्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• पतिः: lord; master
• पतिः: कर्तृ (समनाधिकरणः वक्ता इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• धियः: of thought/insight; of prayer
• धियः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: धि (प्रातिपदिक)

• अस्याः: of this (her/this one)
• अस्याः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अदाभ्यः: unassailable; not to be deceived/overcome
• अदाभ्यः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अ-दाभ्य (प्रातिपदिक; नञ् + दाभ्य < दभ्)

• दधाति: places; sets; bestows
• दधाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• पुत्रः: son
• पुत्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• पित्रोः: of (his) two parents (father and mother)
• पित्रोः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• अपिच्यम्: secret; hidden; to be kept back
• अपिच्यम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अपिच्य (प्रातिपदिक; वेदिक)

• नाम: name
• नाम: कर्म
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• तृतीयम्: third
• तृतीयम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (ordinal)
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक; क्रमवाचक)

• अधि: upon; over; in
• अधि: अधिकरण-सम्बन्धसूचक
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• रोचने: in the shining realm; in the luminous space
• रोचने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: रोचन (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven; of the sky
• दिवः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)