Rig Veda 9.75.1: Mandala 9, Sukta 75, Mantra 1

Sukta 9.75

Rishi: Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9)

Devata: Soma Pavamāna (with solar vastness imagery)

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अभि प्रियाणि पवते चनोहितो नामानि यह्वो अधि येषु वर्धते । आ सूर्यस्य बृहतो बृहन्नधि रथं विष्वञ्चमरुहद्विचक्षणः ॥

Transliteration

abhí priyā́ṇi pavate cánōhito nā́māni yahvó ádhi yéṣu várdhate | ā́ sū́ryasya bṛható bṛhánn ádhi ráthaṃ víṣvañcam aruhad vicakṣaṇáḥ ||

Translation

Ngài chảy về những điều yêu dấu, được đặt để cho niềm hoan hỷ; đấng mãnh liệt ấy lớn lên trên các ‘danh’ (nāman—quyền năng của lời nói). Trên sự bao la của Mặt Trời vĩ đại—Đấng Vĩ Đại—bậc có minh kiến đã bước lên cỗ xe lan khắp muôn phương.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अभि: towards, over
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• प्रियाणि: dear (things), beloved (objects)
• प्रियाणि: Karma
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• पवते: he purifies/flows
• पवते: —
• Type: Verb
• Root: √पू (पवते) / √पु (to purify, flow)

• चनःहितः: placing/bringing delight (benefit-bestowing)
• चनःहितः: Kartā (as epithet of सोमः)
• Type: Adjective (compound)
• Root: चनस् (प्रातिपदिक) + हित (√धा/√हि ‘to place’ → ‘placed, set’)

• नामानि: names
• नामानि: Karma
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• यह्वः: the impetuous/active one
• यह्वः: Kartā (as epithet of सोमः)
• Type: Adjective
• Root: यह्व (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: Adhikaraṇa (locative sense with relative)
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• येषु: in which (among which)
• येषु: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• वर्धते: he grows, increases
• वर्धते: —
• Type: Verb
• Root: √वृध् (to grow, increase)

• आ: towards, up to
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• सूर्यस्य: of the Sun
• सूर्यस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• बृहतः: of the great
• बृहतः: Sambandha
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• बृहन्: the great one
• बृहन्: Kartā (as epithet of सोमः)
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• अधि: upon
• अधि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• विश्वञ्चम्: all-turning, going everywhere
• विश्वञ्चम्: Karma (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विश्वञ्च् (प्रातिपदिक; ‘going in all directions’)

• अरुहत्: he mounted, ascended
• अरुहत्: —
• Type: Verb
• Root: √रुह् (to mount, ascend) + अ (augment of imperfect)

• विचक्षणः: the discerning/clear-sighted one
• विचक्षणः: Kartā (as epithet of सोमः)
• Type: Adjective
• Root: विचक्षण (प्रातिपदिक)