Rig Veda 5.63.1: Mandala 5, Sukta 63, Mantra 1

Sukta 5.63

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Mitra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

ऋतस्य गोपावधि तिष्ठथो रथं सत्यधर्माणा परमे व्योमनि । यमत्र मित्रावरुणावथो युवं तस्मै वृष्टिर्मधुमत्पिन्वते दिवः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.63.1

Transliteration

ṛtásya gopā́v ádhi tiṣṭhatho ráthaṃ sátya-dharmāṇā paráme vyòmani | yám átra mitrāvaruṇā́v ávatho yuváṃ tásmai vṛṣṭír mádhu-mat pinvate diváḥ ||

Translation

Hỡi hai Đấng hộ trì ṛta (trật tự vũ trụ, chân lý), các Ngài đứng trên chiến xa nơi tầng trời tối thượng, an trú trong pháp của Chân Thật (satya-dharma). Kẻ nào ở đây được hai Ngài nâng đỡ, vì người ấy mưa từ trời được ép chảy ra như mật ngọt, thành dưỡng chất nuôi lớn.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• गोपौ: two guardians/protectors
• गोपौ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गोपा (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: अधिकारण (locative sense with verb)
• Type: Indeclinable
• Root: अधि

• तिष्ठथः: you two stand
• तिष्ठथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• सत्यधर्माणौ: (you two) whose ordinances are true / of true law
• सत्यधर्माणौ: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सत्य-धर्मन् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)

• परमे: in the highest
• परमे: अधिकारण (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)

• व्योमनि: in the sky/firmament
• व्योमनि: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: व्योमन् (प्रातिपदिक)

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अत्र: here
• अत्र: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र

• मित्रावरुणौ: Mitra and Varuṇa
• मित्रावरुणौ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मित्र-वरुण (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-समास)

• अवथः: you two help/protect
• अवथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु; ‘to help/protect’)

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ (पुनरुक्त-प्रयोगः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तस्मै: to him / for him
• तस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृष्टिः: rain
• वृष्टिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वृष्टि (प्रातिपदिक)

• मधुमत्: honey-sweet, rich (in sweetness)
• मधुमत्: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मधुमत् (प्रातिपदिक)

• पिन्वते: swells/abounds, is made to flow
• पिन्वते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पिव्/पिन् (धातु; ‘to swell, make abound, set in motion’)

• दिवः: of/from heaven
• दिवः: अपादान/सम्बन्ध (source: ‘from heaven’ / genitive)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)