Rig Veda 2.24.5: Mandala 2, Sukta 24, Mantra 5

Sukta 2.24

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Brahmaṇaspati

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

सना ता का चिद्भुवना भवीत्वा माद्भिः शरद्भिर्दुरो वरन्त वः । अयतन्ता चरतो अन्यदन्यदिद्या चकार वयुना ब्रह्मणस्पतिः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.24.5

Transliteration

sanā́ tā́ kā́ cid bhúvanā bhávītvā mā́dbhiḥ śarádbhir dúro varanta vaḥ | áyatantā carato anyád anyád íd yā́ cakā́ra vayúnā bráhmaṇas pátiḥ ||

Translation

Từ thuở xa xưa, khi các cõi thế gian thành tựu trong chính sự hiện hữu của mình, những cánh cửa đã bị khép chặt trước các ngươi qua vòng mùa tháng. Khi muôn loài chuyển động mỗi mỗi theo đường riêng, Brahmaṇaspati đã làm nên sự phân định đúng đắn và sắp đặt trật tự của các vận hành (vayunā).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सना: from of old, ever
• सना: Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सना (avyaya-prātipadika)

• ताः: those (fem. pl.)
• ताः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (sarvanāma-prātipadika)

• का: some (one)
• का: Kartā (within relative/indef. clause)
• Type: Pronoun
• Root: क (interrog./indef. pronoun)

• चित्: indeed, even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (particle)

• भुवनानि: worlds, beings/realms
• भुवनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: भुवन (prātipadika < √भू)

• भवीत्वा: having become
• भवीत्वा: — (क्रियाविशेषण; पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति) → भवीत्वा

• मात्: from me / of me
• मात्: Apādāna/Relation (source/‘from me’)
• Type: Pronoun
• Root: मा (1st pers. pronoun stem)

• भिः: indeed; (enclitic emphasis)
• भिः: —
• Type: Indeclinable
• Root: भि (enclitic particle, Vedic)

• शरद्भिः: with/through the autumns; by years
• शरद्भिः: Karaṇa (काल-पर्यायेन साधनम्) / Adhikaraṇa (काल)
• Type: Noun
• Root: शरद् (prātipadika)

• दुरः: doors, gates
• दुरः: Karma
• Type: Noun
• Root: दुर्/द्वार् (prātipadika; RV ‘दुरः’ = ‘द्वाराणि’)

• वरन्त: they choose / they ward off
• वरन्त: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणोति/वृणुते) ‘to choose, to ward/cover’

• वः: for you / of you
• वः: Sampradāna/Relation
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (2nd pers. pronoun)

• अयतन्त: they strove, exerted themselves
• अयतन्त: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √यत् (यतते) ‘to strive, exert’

• चरतो: the two moving ones; going about
• चरतो: Kartā (participial)
• Type: Verb
• Root: √चर् (चरति)

• अन्यत्: one (thing), another
• अन्यत्: Karma/Predicate
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य (prātipadika)

• अन्यत्: another (thing)
• अन्यत्: Karma/Predicate
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य (prātipadika)

• इद्: just, indeed
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (particle)

• या: which
• या: Kartā (relative clause)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (relative pronoun)

• चकार: has done, made
• चकार: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति)

• वयुना: devices, ordinances, wise arrangements
• वयुना: Karma
• Type: Noun
• Root: वयुन (prātipadika)

• ब्रह्मणस्पतिः: Brahmaṇaspati (Lord of sacred utterance/prayer)
• ब्रह्मणस्पतिः: Kartā
• Type: Noun (deity name)
• Root: ब्रह्मन् + पति (tatpuruṣa)