
Sukta 10.34
Kavasha Ailūṣa (traditional attribution for RV 10.34, the ‘Gambling Hymn’)
Akṣāḥ (Dice) / implicitly the destructive power of addiction; didactic hymn
Triṣṭubh (dominant in RV 10.34; this verse fits triṣṭubh cadence though requires syllable check)
RV 10.34, bài “Thánh ca về Cờ bạc” nổi tiếng, là lời than vãn ở ngôi thứ nhất, khắc họa những con xúc xắc như một quyền lực mê hoặc và đáng sợ, làm say mờ tâm trí và hủy hoại mái nhà, của cải, cùng danh dự. Qua lời thú nhận sống động và tính hiện thực xã hội, bài thánh ca trở thành lời răn dạy cảnh báo về nghiện ngập, kêu gọi tiết chế, hòa giải và trở về với đời sống có trật tự.
Mantra 1
प्रावेपा मा बृहतो मादयन्ति प्रवातेजा इरिणे वर्वृतानाः । सोमस्येव मौजवतस्य भक्षो विभीदको जागृविर्मह्यमच्छान् ॥
Những cơn rúng động lớn làm ta say—sinh từ những luồng gió bất an, lăn trên mặt đất cằn cỗi. Như chén Soma từ Mujavat, con xúc xắc (akṣa) đã đến với ta, tỉnh thức mà gieo sợ hãi, để đoạt lấy chính hữu thể của ta.
Mantra 2
न मा मिमेथ न जिहीळ एषा शिवा सखिभ्य उत मह्यमासीत् । अक्षस्याहमेकपरस्य हेतोरनुव्रतामप जायामरोधम् ॥
Nàng chẳng thương xót ta, cũng chẳng dừng tay—nàng vốn từng hiền lành với bạn hữu ta, và cả với ta. Vì cớ con xúc xắc (akṣa), kẻ chủ duy nhất ấy, ta đã khép cửa, gạt bỏ người vợ trung tín, kẻ thuận theo thệ luật.
Mantra 3
द्वेष्टि श्वश्रूरप जाया रुणद्धि न नाथितो विन्दते मर्डितारम् । अश्वस्येव जरतो वस्न्यस्य नाहं विन्दामि कितवस्य भोगम् ॥
Mẹ chồng ghét ta; vợ xua đuổi, khép cửa gạt ta ra ngoài; kẻ tìm nương tựa cũng chẳng gặp người cứu giúp đầy lòng thương. Như con ngựa già bị dắt đem bán, ta không tìm thấy niềm hưởng thụ—chỉ còn phần chia rỗng không của kẻ cờ bạc.
Mantra 4
अन्ये जायां परि मृशन्त्यस्य यस्यागृधद्वेदने वाज्यक्षः । पिता माता भ्रातर एनमाहुर्न जानीमो नयता बद्धमेतम् ॥
Kẻ bị những con xúc xắc khát thắng bắt giữ—người khác lại sờ mó vợ hắn và dắt nàng đi quanh. Cha, mẹ, anh em nói về hắn: “Chúng ta không biết hắn; hãy dẫn kẻ bị trói này đi.”
Mantra 5
यदादीध्ये न दविषाण्येभिः परायद्भ्योऽव हीये सखिभ्यः । न्युप्ताश्च बभ्रवो वाचमक्रतँ एमीदेषां निष्कृतं जारिणीव ॥
Khi ta bừng cháy ham muốn mà không thể thắng nhờ những thứ này, ta rơi rụng khỏi những người bạn đang rời đi. Những (con xúc xắc) nâu bị quăng xuống đã tạo nên lời nói của chúng; ta đi tìm lối giải thoát cho chúng, như người đàn bà bị đuổi đi, lần mò con đường trở lại.
Mantra 6
सभामेति कितवः पृच्छमानो जेष्यामीति तन्वा शूशुजानः । अक्षासो अस्य वि तिरन्ति कामं प्रतिदीव्ने दधत आ कृतानि ॥
Kẻ cờ bạc bước vào hội đường, tự hỏi trong lòng: “Ta sẽ thắng chăng?”—toàn thân nóng rực, căng mình. Nhưng những con xúc xắc (akṣa) làm tản mác dục vọng của hắn muôn ngả; hết lần này đến lần khác, chúng buộc hắn vào những nghiệp đã làm, khiến quá khứ trở lại như sự cưỡng bức.
Mantra 7
अक्षास इदङ्कुशिनो नितोदिनो निकृत्वानस्तपनास्तापयिष्णवः । कुमारदेष्णा जयतः पुनर्हणो मध्वा सम्पृक्ताः कितवस्य बर्हणा ॥
Những con xúc xắc (akṣa) quả là móc thúc và mũi đâm: chúng chặt ngã, thiêu đốt, hành hạ. Chúng thắng đi thắng lại, cướp cả phần của đứa trẻ; hòa lẫn với mồi nhử ngọt ngào, chúng trở thành sức nghiền nát của kẻ cờ bạc.
Mantra 8
त्रिपञ्चाशः क्रीळति व्रात एषां देव इव सविता सत्यधर्मा । उग्रस्य चिन्मन्यवे ना नमन्ते राजा चिदेभ्यो नम इत्कृणोति ॥
Bầy của chúng có năm mươi ba, cứ chơi lăn như một vị thần—như Savitṛ đứng vững trong chân pháp. Chúng chẳng cúi mình trước cơn giận của kẻ dữ; ngay cả vua cũng phải làm lễ kính phục trước chúng.
Mantra 9
नीचा वर्तन्त उपरि स्फुरन्त्यहस्तासो हस्तवन्तं सहन्ते । दिव्या अङ्गारा इरिणे न्युप्ताः शीताः सन्तो हृदयं निर्दहन्ति ॥
Chúng lăn thấp rồi lại bật vọt lên cao; kẻ không tay lại khuất phục người có tay. Như than hồng thiên giới bị vùi trong đất cằn—dẫu tưởng lạnh, vẫn thiêu rụi trái tim.
Mantra 10
जाया तप्यते कितवस्य हीना माता पुत्रस्य चरतः क्व स्वित् । ऋणावा बिभ्यद्धनमिच्छमानोऽन्येषामस्तमुप नक्तमेति ॥
Vợ của kẻ cờ bạc bị bỏ lại, cháy bỏng trong sầu khổ; mẹ của người con lang bạt tự hỏi: “Nay nó ở đâu?” Mang nợ và run sợ, khát khao của cải, hắn đêm đêm đến nhà người khác—tìm chỗ nương tựa mà đánh mất con đường chân thật của mình.
Mantra 11
स्त्रियं दृष्ट्वाय कितवं ततापान्येषां जायां सुकृतं च योनिम् । पूर्वाह्णे अश्वान्युयुजे हि बभ्रून्त्सो अग्नेरन्ते वृषलः पपाद ॥
Thấy người nữ, kẻ cờ bạc bị thiêu đốt—vì thấy vợ người khác và mái nhà, chốn nằm (yoni) được dựng lập vững bền. Buổi sớm hắn từng thắng ách cho những con ngựa nâu; nhưng đến cuối cùng, hắn gục như kẻ hèn hạ nơi rìa lửa—kiệt sức và ngã quỵ.
Mantra 12
यो वः सेनानीर्महतो गणस्य राजा व्रातस्य प्रथमो बभूव । तस्मै कृणोमि न धना रुणध्मि दशाहं प्राचीस्तदृतं वदामि ॥
Đấng là thủ lĩnh của đoàn quân lớn của các ngươi, là vua và là người đứng đầu của bầy hội—ta xin quy phục Ngài; ta không giữ lại của thắng được. Mười lần (mười ngày/mười lượt) ta đã đi về phương Đông: ấy là ṛta (trật tự của chân lý) mà ta tuyên cáo.
Mantra 13
अक्षैर्मा दीव्यः कृषिमित्कृषस्व वित्ते रमस्व बहु मन्यमानः । तत्र गावः कितव तत्र जाया तन्मे वि चष्टे सवितायमर्यः ॥
Đừng chơi xúc xắc; hãy cày ruộng—làm công việc chân chính của mình. Hãy vui trong điều được thu nhận đúng pháp, nghĩ rằng đã dồi dào. Này kẻ cờ bạc, ở đó có đàn bò, ở đó có người vợ: như thế Savitṛ, bậc cao quý, đã chỉ bày cho ta.
Mantra 14
मित्रं कृणुध्वं खलु मृळता नो मा नो घोरेण चरताभि धृष्णु । नि वो नु मन्युर्विशतामरातिरन्यो बभ्रूणां प्रसितौ न्वस्तु ॥
Hãy kết tình bằng hữu—quả thật—hãy thương xót chúng ta; đừng tiến nghịch chúng ta bằng sức mạnh ghê gớm, liều lĩnh. Nay xin cho cơn giận của các ngươi đi vào sự kiềm chế; xin cho tai ương ở nơi khác—trong chiếc bẫy của những kẻ nâu sẫm (những con xúc xắc).
It is a warning hymn about gambling. The dice are spoken to as if they were a powerful being that intoxicates the gambler, ruins his home life, and destroys self-control.
The hymn uses personification: the dice act like an overpowering force that people obey, even against their better judgment. This makes the lesson vivid—addiction can feel stronger than one’s will.
It urges rebuilding friendship and choosing restraint. The speaker asks that destructive impulse be contained and that misfortune be kept away—meaning: step back from the habit and restore harmony in life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.